Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Chlebny Sędziowie Sędzia NSA Zdzisław Kostka Sędzia del. WSA Mirosław Gdesz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 6 lutego 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi B. M. i innych wyborców Gminy M. na postanowienie Komisarza Wyborczego w B. z dnia [...] stycznia 2024 r. nr [...] w przedmiocie zmian w podziale gminy na okręgi wyborcze oddala skargę.

1. Komisarz Wyborczy w B. postanowieniem z [...] stycznia 2024 r. nr [...], działając w trybie art. 419 § 2 i § 2a ustawy z 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy (Dz. U. z 2023 r. poz. 2408), zmienił postanowienie w sprawie podziału Gminy M. na okręgi wyborcze, ustalenia ich granic, numerów oraz liczby radnych wybieranych w każdym okręgu.

2. B.M. i inni wyborcy Gminy M. wnieśli skargę na powyższe postanowienie wskazując, że dokonana ww. postanowieniem zmiana pozbawi mieszkańców realnej możliwości wyboru kandydata z sołectwa G., co może spowodować wykluczenie sołectwa G. z posiadania swojego przedstawiciela w Radzie Gminy. Podkreślono, iż sołectwo M. ma prawo wybierać swojego kandydata w innym okręgu składającym się tylko i wyłącznie z jego mieszkańców, tymczasem sołectwo G. po zmianie musi głosować wraz z pozostałą częścią sołectwa M., które ma przewagę w ilości mieszkańców uprawnionych do głosowania.

3. Komisarz Wyborczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.

4. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził co następuje:

4.1. Skarga jest niezasadna.

4.2. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Komisarz Wyborczy był uprawniony do podjęcia zaskarżonego postanowienia, którym zmienił podział gminy M. na okręgi wyborcze. Podstawą zmiany podziału gminy na okręgi wyborcze, była zmiana liczby radnych wybieranych w okręgu wyborczym, co wypełnia przesłankę z art. 421 § 1 Kodeksu wyborczego.

4.3. Konieczność zmiany podziału gminy wynikała w niniejszej sprawie z faktu uwzględnienia przez Komisarza Wyborczego liczby mieszkańców, na podstawie której wojewoda ustalił liczbę radnych wybieranych do rady gminy, tj. liczby mieszkańców, o której mowa w art. 373 § 2 Kodeksu wyborczego według stanu na 30 września 2023 r. Z ustaleń tych jednoznacznie wynika, że w sołectwach G. i M. liczba mieszkańców w dotychczasowych okręgach wyborczych nr 1, nr 2 i nr 3 wynosi odpowiednio: 617, 759 oraz 818, co oznacza, iż współczynnik liczby mandatów w okręgach wynosi odpowiednio: 0,599; 0,7380 i 0,7954. Biorąc pod uwagę łączną liczbę mieszkańców tych dwóch sołectw - 2194, współczynnik liczby mandatów wynosi 2,1333, natomiast dotychczasowa liczba radnych, wspólna dla tych sołectw wynosiła 3 mandaty. Z kolei w sołectwie G., które tworzyło dotychczas jednomandatowy okręg wyborczy nr 5, współczynnik liczby mandatów uwzględniający aktualną liczbę mieszkańców wynosi 1,6102. W związku z tym, stosownie do treści art. 417 § 2 Kodeks wyborczego, sołectwo G. powinno tworzyć dwa samodzielne okręgi wyborcze.

4.4. Z powyższych ustaleń wynika, że niezgodne z art. 417-419 Kodeksu wyborczego byłoby zachowanie dotychczasowego podziału miejscowości na okręgi wyborcze i zachowanie tylko jednego mandatu w okręgu nr 5 w dotychczas opisanych granicach. Uwzględniając zatem, że mandat nadwyżkowy odejmuje się w tych okręgach wyborczych, w których norma przedstawicielstwa jest najmniejsza (z art. 419 § 2 pkt 2 Kodeksu wyborczego), Komisarz Wyborczy zobligowany był, działając w trybie art. 419 § 2 Kodeksu wyborczego, do dokonania zmian w podziale Gminy na okręgi wyborcze w zakresie niezbędnym do doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem. Realizując ten obowiązek Komisarz odjął 1 mandat w sołectwach G. i M., ponieważ w nich norma przedstawicielstwa była najmniejsza. Komisarz Wyborczy dokonał więc w sposób prawidłowy zmniejszenia w tych sołectwach liczby mandatów z dotychczasowych 3, do 2 mandatów.

4.5. Wbrew twierdzeniom skarżących sołectwo G. z uwagi na niską liczbę mieszkańców tj. 461 nie może stanowić samodzielnego okręgu wyborczego. Ułamek liczby mandatów wynikający z zastosowania normy przedstawicielstwa w tym sołectwie wynosi (0,4502). Natomiast z uwagi na konieczność odjęcia mandatu nadwyżkowego Komisarz Wyborczy był uprawniony, na podstawie art. 421 § 1 Kodeksu wyborczego, do zmiany liczby radnych wybieranych w tych okręgach, czego dokonał wyłącznie w niezbędnym zakresie.

4.6. Konkludując stwierdzić należy, że zaskarżone postanowienie Komisarza Wyborczego nie narusza prawa, dlatego też zarzuty skargi nie zasługiwały na uwzględnienie.

4.7. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329) w zw. z 420 § 1 Kodeksu wyborczego orzekł, jak w sentencji.