Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Mieczysław Markowski, Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska (spr.), sędzia WSA Małgorzata Roleder, Protokolant sekretarz sądowy Anna Makal, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 26 lutego 2015 r. sprawy ze skargi T. K. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] września 2014 r. nr [...] w przedmiocie udzielenia zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości w celu założenia i przeprowadzenia linii elektroenergetycznej oddala skargę.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r. znak [...] Starosta S., na podstawie art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2010 r. nr 102, poz. 651 ze zm., zwana dalej ustawą), ograniczył sposób korzystania z nieruchomości położonej w obrębie Ż., gmina S., składającej się z działek nr geod: [...] o pow. 0,4825 ha, [...] o pow. 6,2399 ha, stanowiącej własność T. K., poprzez zezwolenie Polskim Sieciom Elektroenergetycznym S.A. na założenie i przeprowadzenie przez nieruchomość odcinka kablowej linii elektroenergetycznej niskiego napięcia ze stacji 10-336 Ż., w tym na posadowienie słupa elektroenergetycznego na działce nr [...] oraz na funkcjonowanie przedmiotowej linii elektroenergetycznej niskiego napięcia po jej wybudowaniu w obszarze pasa technologicznego o szerokości 6 m (po 3 m od osi linii w obie strony) o powierzchni: 0,0269 ha - na działce [...]; 0,0198 ha - na działce [...], tj. o łącznej pow. 0,0467 ha.

Konsekwencją tej decyzji, była kolejna decyzja Starosty S. z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] (stanowiąca przedmiot zaskarżenia w sprawie niniejszej), udzielająca Spółce zezwolenia na niezwłoczne zajęcie ww. działek w celu założenia i przeprowadzenia przez nie kablowego odcinka linii elektroenergetycznej niskiego napięcia, w tym na posadowienie jednego słupa elektroenergetycznego. Decyzji tej nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Decyzja została wydana na podstawie art. 124 ust. 1a ustawy.

Odwołanie od tej decyzji wniosła T. K. i zarzuciła przedwczesne udzielenie zezwolenia oraz nieuzasadnione nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności z naruszeniem przepisu art. 108 K.p.a.

Wojewoda P, decyzją z dnia [...] września 2014 r. nr [...] utrzymał w mocy rozstrzygnięcie I – instancyjne. W uzasadnieniu podano, że dodany mocą ustawy z dnia 5 listopada 2009 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. nr 206, poz. 1590) art. 124 ust. 1a przesądził o obligatoryjnym wydaniu decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości w przypadkach, gdy wywłaszczenie polega na czasowym ograniczeniu korzystania z nieruchomości. Ponadto przepis ten rozszerzył katalog przesłanek uprawniających do wydania takiej decyzji o przypadki uzasadnione ważnym interesem gospodarczym - sytuacja ta nie jest objęta art. 108 K.p.a. - a jest niezmiernie ważna z punktu widzenia, np. inwestycji finansowanych ze środków unijnych. Ze względu na doniosłość inwestycji celu publicznego przesądzono, że w przypadku wydania decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości, decyzji tej obligatoryjnie nadawany jest rygor natychmiastowej wykonalności. Organ odwoławczy podał, że w przedmiotowej sprawie został spełniony warunek formalny, albowiem przed wydaniem decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości została wydana decyzja ograniczająca sposób korzystania z tej nieruchomości. Nadto w ocenie organu odwoławczego wydanie zaskarżonej decyzji było uzasadnione ważnym interesem społecznym, ważnym interesem wnioskodawcy oraz ważnym interesem gospodarczym. Podano, że projekt budowy linii elektroenergetycznej 400 kV E. - granica RP jest współfinansowany z funduszy UE i ma zostać zrealizowany do końca 2015 r., przy czym roboty budowlane powinny zakończyć się najpóźniej w połowie 2015 r. Jednym z warunków rozliczenia przez wnioskodawcę dofinansowania ze środków unijnych jest terminowe zrealizowanie całości projektu. W razie przekroczenia końcowego terminu realizacji projektu wnioskodawca może zostać zobowiązany do zwrotu części lub całości kwoty dofinansowania. Budowa powyższej linii elektroenergetycznej ma na celu zapewnienie bezpieczeństwa energetycznego wschodniego rejonu UE, a ponadto ma status projektu priorytetowego o istotnym znaczeniu dla UE. W przypadku niewydania decyzji o zezwoleniu na niezwłoczne zajęcie nieruchomości, opóźni się postępowanie o uzyskanie pozwolenia na budowę, a tym samym możliwość przystąpienia do realizacji inwestycji oraz termin jej zakończenia. Jest to inwestycja liniowa i niemożność jej zrealizowania na działce stanowiącej własność skarżącej może uniemożliwić realizację całej inwestycji. Projekt jest współfinansowany z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego (Program Operacyjny Infrastruktura i Środowisko, Priorytet X, Działanie 10.1) Pokrycie ze środków UE kosztów realizacji inwestycji leży w interesie społecznym oraz stanowi ważny interes strony i ważny interes gospodarczy, uzasadniający wydanie decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości.

Skargę od tej decyzji do sądu administracyjnego złożyła T. K. i powtórzyła zarzut podniesiony w odwołaniu. Wniosła o uchylenie decyzji obu instancji i zasądzenie od organu na jej rzecz kosztów postępowania. W uzasadnieniu podała, że na jej gruntach zainstalowano w latach ubiegłych linię niskiego napięcia a niniejsze przedsięwzięcie nie stanowi nowej inwestycji, jego przedmiotem są roboty rozbiórkowe, remontowe i modernizacyjne. Skarżąca wskazała, że w takim przypadku starosta nie mógł zastosować trybu administracyjnego, dotyczącego budowy nowego obiektu. Nowy obiekt może powstać jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Zatem nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji w przedmiocie pozwolenia na realizację przedmiotowego powyższego przedsięwzięcia pozostaje w sprzeczności z art. 28 ust. 1 ustawy -Prawo budowlane.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył co następuje.

Skarga podlegała oddaleniu.

Zgodnie z art. 124 ust. 1a ustawy o gospodarce nieruchomościami, w przypadkach określonych w art. 108 Kodeksu postępowania administracyjnego lub uzasadnionych ważnym interesem gospodarczym, starosta wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, na wniosek podmiotu, który będzie realizował cel publiczny, udziela, w drodze decyzji, zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości po wydaniu decyzji, o której mowa w ust. 1. Decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności. Z treści tego przepisu wynika, że starosta wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, na wniosek podmiotu, który będzie realizował cel publiczny, udziela - po wydaniu decyzji zezwalającej na ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości dla inwestycji liniowej celu publicznego, opisanej art. 124 ust. 1 ustawy – w drodze decyzji zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości w przypadkach określonych art. 108 K.p.a. lub w przypadku uzasadnionym ważnym interesem gospodarczym. Nawiązanie w treści przepisu do decyzji wydanej w oparciu o art. 124 ust. 1 ustawy wskazuje niezbicie na subsydiarny charakter decyzji opartej na przepisie art. 124 ust. 1a ustawy wobec decyzji opartej o przepis art. 124 ust. 1 ustawy.

W sprawie niniejszej niewątpliwym jest, że wydanie zaskarżonej decyzji o zezwoleniu na niezwłoczne zajęcie nieruchomości poprzedziła decyzja Starosty S, z dnia [...] czerwca 2014 r. znak [...] w sprawie ograniczenia sposób korzystania przez skarżącą z nieruchomości położonej w obrębie Ż., gmina S., składającej się z działek nr geod: [...] o pow. 0,4825 ha, [...] o pow. 6,2399 ha, poprzez założenie i przeprowadzenie przez nieruchomość odcinka kablowej linii elektroenergetycznej niskiego napięcia ze stacji 10-336 Ż, w tym na posadowienie słupa elektroenergetycznego na działce nr [...] oraz na funkcjonowanie przedmiotowej linii elektroenergetycznej niskiego napięcia po jej wybudowaniu w obszarze pasa technologicznego o szerokości 6 m (po 3 m od osi linii w obie strony) o powierzchni: 0,0269 ha - na działce [...]; 0,0198 ha - na działce [...], tj. o łącznej pow. 0,0467 ha. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Wojewodę P. decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r., a skarga na tę decyzję została oddalona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia [...] lutego 2014 r. sygn. akt [...] (wyrok nie jest prawomocny). Wobec rozstrzygnięcia o legalności powyższych decyzji w odrębnych postępowaniach administracyjnych i sądowoadministracyjnych, w niniejszym postępowaniu ocenić należy jedynie przesłanki wydania decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości (art. 124 ust. 1a ustawy).

Decyzję o zezwoleniu na niezwłoczne zajęcie nieruchomości uzasadniać powinny szczególne okoliczności wskazujące na potrzebę niezwłocznego rozpoczęcia prac budowlanych realizujących cel publiczny, dla którego ograniczony został właścicielom nieruchomości sposób korzystania z niej. Te szczególne okoliczności opisuje art. 108 K.p.a. obejmujący przyczyny dla których decyzja administracyjna opatrzona być może rygorem natychmiastowej wykonalności oraz wymienia art. 124 ust. 1a pod postacią okoliczności "uzasadnionych ważnym interesem gospodarczym". Rygor natychmiastowej wykonalności – jak wynika z art. 108 § 1 K.p.a. może być decyzji nadany, gdy jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego albo dla zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami bądź też ze względu na inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony.

W okolicznościach kontrolowanej sprawy organy obu instancji uznały, że udzielenie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości skarżącej podyktowane jest interesem społecznym, wyjątkowo ważnym interesem wnioskodawcy oraz ważnym interesem gospodarczym. Skład orzekający trafność tej oceny podziela. Realizowane przez wnioskodawcę przedsięwzięcie polegające na przebudowie odcinka sieci elektroenergetycznej niskiego napięcia jest celem publicznym i inwestycją celu publicznego w rozumieniu przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami. Przebudowa linii elektroenergetycznej niskiego napięcia jest konieczna ze względu na kolizję z projektowaną dwutorową linią elektroenergetyczną 400 kV E. – granica RP. Budowa linii 400 kV jest inwestycją o znaczeniu międzynarodowym zwiększa pewność i jakość zasilania w energię elektryczną północno – wschodni obszar kraju. Projekt budowy mostu energetycznego Polska - Litwa jest istotnym elementem w tworzeniu wspólnego rynku energii poprzez zamknięcie tzw. pierścienia bałtyckiego. Projektowi temu Unia Europejska nadała status priorytetowy i partycypuje w jego kosztach. Realizacja opisanego projektu czyni koniecznym usunięcie kolizji z istniejącymi napowietrznymi liniami energetycznymi niskiego i średniego napięcia. Brak przebudowy istniejącego odcinka napowietrznej linii elektroenergetycznej może uniemożliwić rozpoczęcie budowy dwutorowej linii elektroenergetycznej 400 kV w planowanym terminie. A to z kolei może oznaczać utratę środków unijnych. Przedmiotowy projekt jest współfinansowany z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego- Program Operacyjny Infrastruktura i Środowisko, Priorytet X. Działanie 10.1 "Rozwój systemów przesyłowych energii elektrycznej, gazu ziemnego i ropy naftowej oraz budowa i przebudowa magazynów gazu ziemnego", i ma zostać zrealizowany do końca 2015 r., przy czym roboty budowlane powinny zakończyć się najpóźniej w połowie 2015 r. W świetle powyższego bezzasadny okazał się zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 108 K.p.a. poprzez nieuzasadnione nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.

Mając powyższe na uwadze Sąd skargę oddalił (art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).