Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący : sędzia NSA Barbara Mleczko-Jabłońska po rozpoznaniu w dniu 8 października 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia Dyrektora Dolnośląskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we Wrocławiu na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 22 maja 2019 r., sygn. akt III SA/Wr 550/18 w zakresie zawieszenia postępowania w sprawie ze skargi J. S. na decyzję Dyrektora Dolnośląskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we Wrocławiu z dnia [...] sierpnia 2018 r., nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji w sprawie przyznania płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu.

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 22 maja 2019 r., sygn. akt III SA/Wr 550/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zawiesił postępowanie ze skargi J. S. na decyzję Dyrektora Dolnośląskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we Wrocławiu z dnia [...] sierpnia 2018 r. w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji w sprawie przyznania płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na rok 2009.

W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że skarżący pismem złożonym na rozprawie w dniu 13 marca 2019 r. wniósł o zawieszenie postępowania na podstawie art. 125 § 1 pkt 2 ustawy z dnia ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., dalej: p.p.s.a.) i dopuszczenie na tę okoliczność dowodu z zawiadomienia o wszczęciu śledztwa przez Prokuraturę Rejonową dla Wrocławia-Fabrycznej z dnia [...] listopada 2018 r., sygn. akt [...] w sprawie przekroczenia uprawnień przez pracowników DOR ARiMR, ukrywania lub niszczenia załączonych dokumentów, tj. o czyn z art. 231 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (Dz. U. z 2018 r. poz. 1600, dalej: k.k.) oraz zawiadomienia o wszczęciu śledztwa przez Prokuraturę Rejonową w Kłodzku z dnia [...] września 2018 r., sygn. akt [...] w sprawie złożenia nieprawdziwych zeznań przez D. K. podczas postępowania administracyjnego w ARiMR w Kłodzku.

W ocenie WSA, zawieszenie postępowania na podstawie art. 125 § 1 pkt 2 p.p.s.a. okazało się w pełni uzasadnione w okolicznościach rozpoznawanej sprawy. Zdanie WSA nie ulegało wątpliwości, że wszczęcie przez Prokuraturę postępowania przygotowawczego w sprawie o opisany wyżej czyn z art. 231 k.k. może wywrzeć bezpośredni wpływ na rozstrzygnięcie w sprawie. Wobec powyższego WSA uznał, że zarówno względy celowości, jak i sprawiedliwości dostatecznie przemawiały za zawieszeniem toczącego się w sprawie postępowania sądowoadministracyjnego.

Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, domagając się jego uchylenia w całości oraz zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zaskarżonemu postanowieniu, na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., zarzucono naruszenie przepisów prawa procesowego, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj.:

- art. 125 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 7 p.p.s.a. poprzez niezasadne zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego, wyrażające się w przyjęciu, iż względy celowości, jak i sprawiedliwości przemawiały za zawieszeniem postępowania w sprawie, co wynika z wszczęcia przez Prokuraturę postępowania przygotowawczego w sprawie o czyn z art. 231 k.k. mogącego wywrzeć bezpośredni wpływ na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy, podczas gdy w ocenie skarżącego wskazane powyżej okoliczności uzasadniają przyjęcie, iż w przedmiotowej sprawie brak jest podstaw do zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego, gdyż sąd administracyjny wiążą dopiero ustalenia prawomocnego wyroku karnego skazującego jedynie, co do popełnienia przestępstwa, wobec czego oba postępowania (karne i sądowoadministracyjne) są wobec siebie autonomiczne. Zestawienie zaś przesłanek zawieszenia postępowania z art. 7 p.p.s.a., doprowadza do wniosku, iż zasadność zawieszenia postępowania powinna być w każdym przypadku wnikliwie oceniona w celu ustalenia, czy w danej sprawie uzasadnione jest odstąpienie od zasady szybkiego rozpoznania sprawy. Zdaniem skarżącego w przedmiotowej sprawie brak było podstaw do odstępowania od zasady wyrażonej w art. 7 p.p.s.a., gdyż brak było bezpośredniego związku pomiędzy obydwoma rodzajami postępowań;

- art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 166 p.p.s.a., poprzez brak wyjaśnienia w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia przesłanek zawieszenia postępowania, w szczególności brak wykazania, w jaki sposób wszczęcie postępowania przygotowawczego w sprawie o czyn z art. 231 k.k. może mieć wpływ na wynik sprawy, przez co uzasadnienie zaskarżonego postanowienia jest lakoniczne i ogólnikowe, a tym samym pozbawiające skarżącego konkretnych informacji o przesłankach rozstrzygnięcia.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie jest zasadne.

Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 2 p.p.s.a. sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli ujawni się czyn, którego ustalenie w drodze karnej lub dyscyplinarnej mogłoby wywrzeć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy sądowoadministracyjnej. Jak wskazuje się w doktrynie, z treści komentowanego przepisu wynika, że prawodawca nie wymaga, aby postępowanie w sprawie czynu mogącego stanowić podstawę zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego było wszczęte (por. R. Hauser, M. Wierzbowski (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2015 r.).

W myśl art. 141 § 4 p.p.s.a. uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Na mocy art. 166 p.p.s.a. do postanowień stosuje się odpowiednio przepisy o wyrokach, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.

Na gruncie niniejszej sprawy Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że uzasadnienie zaskarżonego postanowienia poza wskazaniem podstawy prawnej z art. 125 § 1 pkt 2 p.p.s.a., nie zawiera jakiejkolwiek argumentacji pozwalającej ustalić przyczyny podjętego rozstrzygnięcia.

W szczególności WSA nie przedstawił żadnych argumentów uzasadniających stwierdzenie, że za zawieszeniem postępowania sądowoadministracyjnego przemawiają względy celowości lub sprawiedliwości, nie wyjaśnił przesłanek zawieszenia, w tym nie wykazał w jaki sposób wszczęcie postępowania przygotowawczego w sprawie przekroczenia uprawnień pracowników DOR ARiMR oraz złożenia nieprawdziwych zeznań przez świadka może wpłynąć na wynik toczącego się postępowania.

Tymczasem prawidłowo skonstruowane uzasadnienie jest niezbędne dla należytego wywiedzenia zarzutów środka zaskarżenia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 lipca 2013 r., sygn. akt II FSK 2431/11; to orzeczenie oraz inne cytowane w uzasadnieniu są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Mimo, że czynność sporządzenia uzasadnienia, dokonywana jest już po rozstrzygnięciu sprawy i ma sprawozdawczy charakter, sama przez się nie może wpłynąć na to rozstrzygnięcie jako wynik sprawy, to jednak tylko uzasadnienie spełniające określone ustawą warunki stwarza podstawę do przyjęcia, że prowadzone przez sąd postępowanie odpowiadało przepisom prawa. Na sądzie administracyjnym spoczywa zatem obowiązek – w każdym przypadku – szczegółowo uzasadnić swoje stanowisko.

Nie może być uznane za wystarczające w uzasadnieniu orzeczenia sądu wskazanie rozstrzygnięcia danej sprawy. Za takim stwierdzeniem musi iść jak najbardziej szczegółowa analiza całej sprawy, łącznie z wyjaśnieniem podstawy prawnej i argumentami przemawiającymi za jej zastosowaniem. Uzasadnienie opierające się natomiast na ogólnikach, odesłaniach i założeniach problemowych nie spełnia wymogów stawianych przez art. 141 § 4 p.p.s.a. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 lutego 2006 r., sygn. akt I GSK 1447/05; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 września 2010 r., sygn. akt I OSK 1456/09).

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zaskarżone orzeczenie nie czyni zadość wymogom określonym w art. 141 § 4 w zw. z art. 166 p.p.s.a. Przede wszystkim uzasadnienie zaskarżonego postanowienia nie pozwala jednoznacznie ustalić przesłanek, jakimi kierował się sąd, podejmując rozstrzygnięcie. W efekcie orzeczenie to uchyla się spod kontroli instancyjnej Naczelnego Sądu Administracyjnego, czyniąc niemożliwym ustosunkowanie się merytoryczne do zarzutów zawartych w zażaleniu (por. postanowienie Naczelnego Sądu z dnia 23 sierpnia 2019 r., sygn. akt II OZ 713/19).

Rozpoznając ponownie sprawę, WSA powinien sporządzić uzasadnienie postanowienia zgodnie z wymogami określonymi w art. 141 § 4 p.p.s.a. ze szczególnym uwzględnieniem wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia i motywów, którymi się kierował.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.

Odnosząc się z kolei do zawartego w zażaleniu wniosku o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego, stwierdzić należy, że nie może on być uwzględniony przez Naczelny Sąd Administracyjny, bowiem art. 203 i 204 p.p.s.a., które regulują kwestie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, nie mają zastosowania do postępowania toczącego się na skutek wniesienia zażalenia na rozstrzygnięcie Sądu I instancji.