Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Dorota Wdowiak Sędziowie WSA Magdalena Bosakirska (spr.) WSA Pamela Kuraś-Dębecka Protokolant Krzysztof Tomaszewski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lipca 2005 r. sprawy ze skargi "A." A. S. spółka jawna z siedzibą w S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2004r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za nieuiszczenie opłaty drogowej 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji I instancji w części dotyczącej nałożenia kary pieniężnej w wysokości 3000 (trzy tysiące) złotych za nieuiszczenie opłaty drogowej; 2. stwierdza, że unieważnione decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz "A." A. S. spółka jawna z siedzibą w S. kwotę 120 (sto dwadzieścia) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego

Dnia [...] maja 2004r. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w [...] poddał kontroli drogowej pojazd nr rej. [...]. W protokole wskazano jako nazwę przedsiębiorstwa wykonującego transport drogowy "A." PPHU s.c. B. P. i S. A. i stwierdzono wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne bez posiadania w pojeździe dowodu uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych, bowiem posiadana przez kierowcę karta dobowa nie była wypełniona w pozycji "numer samochodu", stwierdzono także brak tachografu. Protokół został podpisany przez kierowcę bez zastrzeżeń.

Zawiadomienie o wszczęciu postępowania skierowano do "A." PPHU spółka cywilna B. P. i S. A. W toku postępowania, dnia [...] maja 2004r., zostały złożone wyjaśnienia w imieniu "A." – A. S. Sp.j. Spółka dołączyła właściwie wypełnioną dobową kartę opłaty drogowej oraz zamówienie na zakup dwóch kart opłaty drogowej dla pojazdu [...] złożone [...] kwietnia 2004r. wskazała, że opłatę uiściła a jedynie omyłkowo kierowca nie wpisał numeru samochodu do karty.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2004r. nr [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w [...], powołując się na art.92 ust.1 p.2 i art.92 ust.4 ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym /Dz.U. nr 125 z 2001r. poz. 1371 z późn. zmianami/ oraz poz. Lp.1.4.1. i 1.11.7. załącznika do tej ustawy a także art.3 Rozporządzenia rady EWG nr 3821 i art.29-30 ustawy o czasie pracy kierowców nałożył na "A." PPHU spółka cywilna B. P. i S. A. karę pieniężną w wysokości 3000zł za brak opłaty drogowej i karę 3000 zł za brak tachografu.

Od tej decyzji w części dotyczącej kary za brak opłaty drogowej wniesione zostało odwołanie w imieniu "A." – A. S. Sp.j. Skarżąca spółka podnosiła, że karta dobowa została zakupiona dla kontrolowanego pojazdu i tylko omyłkowo nie wypełniona w jednym polu.

Postanowieniem z dnia [...] września 2004. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w [...] sprostował oczywistą omyłkę w swojej decyzji i nazwę strony skorygował na "A." PPHU spółka cywilna B. P. i S. A. /zamiast [...]/.

Główny Inspektor Transportu Drogowego rozpatrzył odwołanie strony i powołując się na art.138 § 1 p.1 KPA i art.42 ust.1, art. 87 ust.1 i art.92 ust.1 cytowanej wyżej ustawy o transporcie drogowym i l.p. 1.4.1 załącznika do tej ustawy oraz § 2 ust.2 i § 4 ust.1 i 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001r. w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych /Dz.U. nr 150 z 2001r. poz. 1684/ utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w zakresie kwestionowanej kary 3000zł. Jako adresata swojej decyzji tj. stronę postępowania wskazał "A." – A. S. Sp.j.

W uzasadnieniu wskazał, że podstawę rozstrzygnięcia stanowił brak dowodu uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych, bowiem karta opłaty, którą posłużył się kierowca przed rozpoczęciem przejazdu nie miała wpisanego numeru samochodu, a co za tym idzie nie była przyporządkowana do kontrolowanego pojazdu.

Na tę decyzję skarżąca "A." – A. S. Sp.j. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, wnosząc o jej uchylenie. W uzasadnieniu skargi podnosiła, że przejazd był wykonywany z nieprawidłowo wypełnioną kartą opłaty drogowej, a zatem kara powinna zostać wymierzona na podstawie punktu 1.4.4. załącznika do ustawy o transporcie drogowym – za wykonywanie transportu z nieprawidłowo wypełnioną kartą opłaty drogowej /500zł/ a nie z p. 1.4.1. – za brak opłaty /3000zł/. Wskazywała, że z rozporządzenie stanowiące, że tylko prawidłowo wypełniona karta jest dowodem uiszczenia opłaty drogowej jest sprzeczne z art.42 ustawy o transporcie drogowym i punktami 1.4.1. i 1.4.4. do tej ustawy. Do skargi skarżąca dołączyła wypis z Krajowego Rejestru Sądowego, z którego wynika, że od dnia 10 grudnia 2002r. działa jako spółka jawna pod firmą "A." – A.S. Sp.j..

Główny Inspektor Transportu Drogowego, w odpowiedzi na skargę wnosił o jej oddalenie. W uzasadnieniu wskazał, że w części istotnej karta nie była w ogóle wypełniona i mogła być powtórnie wykorzystana przez tego samego bądź innego przedsiębiorcę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. nr 153 z 2002r. poz.1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami skargi ani jej wnioskami.

Kontrolując w ten sposób zaskarżone decyzje Sąd stwierdził naruszenie prawa, skarga jest więc uzasadniona.

Podstawowym zadaniem organu administracji jest prawidłowe określenie strony postępowania tj. podmiotu, którego interesu prawnego dotyczy rozstrzygnięcie. W sprawie niniejszej w postępowaniu I instancji, kwestia ta nie została wyjaśniona, a podmiot ten został wadliwie określony jako "A." spółka cywilna P.B. A.S. Mimo kilku pism pochodzących od podmiotu, którego sfery prawnej dotyczyć powinno postępowanie tj. "A." – A. S. Sp.j. i który powinien występować jako strona w postępowaniu administracyjnym, organ zwracał się do podmiotu nieistniejącego i niewystępującego w sprawie tj. "A." spółka cywilna P.B. A.S. Decyzja I instancji została skierowana do spółki cywilnej, co już samo w sobie jest błędem, a ponadto do spółki cywilnej, która nie istniała i nie była podmiotem postępowania.

Zgodnie z art.8 Kodeksu Spółek Handlowych spółka osobowa może we własnym imieniu nabywać prawa i zaciągać zobowiązania, pozywać i być pozywaną. Zgodnie z art.22 k.s.h. spółka jawna jest spółką osobową, prowadzi przedsiębiorstwo pod własną firmą ma zdolność sądową, może nabywać prawa i zaciągać zobowiązania.

W sprawie niniejszej w świetle zgromadzonego materiału dowodowego nie ma wątpliwości, że stroną postępowania powinna być "A." – A. S. Sp.j. i do tej spółki powinna zostać skierowana decyzja I instancji. Jak wyjaśnił NSA w orzeczeniu z dnia 6 lutego 2001r. /sygn.akt IV SA 2450/98, "Wspólnota" 2001 nr 8 s.50/ "skierowanie aktu administracyjnego do podmiotu nie będącego stroną w sprawie jest poważną wadą, stanowiącą przesłankę stwierdzenia nieważności tego aktu – art.156 § 1 p.4 KPA".

Organ II instancji utrzymał w mocy decyzję I instancji, a to oznacza, że pozostała w obrocie prawnym decyzja skierowana do podmiotu nie będącego stroną postępowania. Taka decyzja dotknięta jest wadą nieważności opisaną w art.156 § 1 p.4 KPA, a decyzja utrzymująca ją w mocy wydana jest z rażącym naruszeniem prawa art.156 § 1 p.2 KPA. W tym stanie rzeczy Sąd stwierdził nieważność obu decyzji w zakresie, który był przedmiotem kontroli sądowo-administracyjnej.

Rozpoznając sprawę ponownie organ określi stronę w sposób właściwy a wydając rozstrzygnięcie weźmie pod uwagę, że ustawodawca nie daje definicji nieprawidłowego wypełnienia kraty ani nie wskazuje jakie sytuacje są nieprawidłowym wypełnieniem karty, a jakie są jej niewypełnieniem w ogóle tj. nieuiszczeniem opłaty. W ocenie Sądu należy przyjąć założenie, że celem przepisów jest pobranie opłaty drogowej za każdy przejazd. Jeżeli więc karta jest wypełniona nieprawidłowo, ale "skasowana" dla uiszczenia opłaty za konkretny przejazd tzn. wypełniona w sposób uniemożliwiający jej powtórne użycie /dla innego pojazdu, w innym dniu itd./ uchybienie należy traktować łagodniej i karać wg uregulowań l.p.1.4.4. załącznika do ustawy. Jeżeli karta wypełniona jest w sposób umożliwiający jej powtórne użycie do innego przejazdu, to należy uznać, iż opłata za konkretny przejazd nie została uiszczona, co obliguje organ do nałożenia kary na podstawie l.p. 1.4.1. załącznika do ustawy o transporcie drogowym.

Zważywszy powyższe, działając na podstawie art. 145 § 1 p.2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 z 2002r. poz.1270/ Sąd orzekł jak w sentencji.