W dniu 18 września 2009 roku S.O. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. ze skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 rok. Do skargi dołączony został formularz PPF z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
W złożonym oświadczeniu o stanie rodzinnym majątku i dochodach S.O. wskazał, iż samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, jest taksówkarzem i jedynym źródłem jego utrzymania jest dochód z prowadzonej działalności gospodarczej, który zamyka się kwotą około 500 zł. miesięcznie. Wskazał, iż obrót z tytułu działalności w okresie od stycznia do sierpnia br, wyniósł około 18.500 zł jednak wysokie koszty prowadzonej działalności powodują jej niską zyskowność.
Zarządzeniem z dnia 14 października 2009 roku pełnomocnik skarżącego został zobowiązany do uzupełnienia wniosku o prawo pomocy poprzez udokumentowanie wysokości aktualnego miesięcznego dochodu uzyskiwanego z prowadzonej działalności gospodarczej wskazanego we wniosku, nadesłanie zaświadczenia z właściwego urzędu skarbowego o wysokości dochodów skarżącego za 2008 i 2007 rok, bądź odpisów zeznań podatkowych za te lata, wskazanie tytułu prawnego do lokalu stanowiącego jego miejsce zamieszkania znajdującej się w Ł. przy ul. S. 13 m 10 oraz udokumentowania miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem, nadesłanie wyciągów z posiadanych rachunków bankowych, w tym rachunku związanego z prowadzoną działalnością gospodarczą za ostatnie 3 miesiące. W odpowiedzi na wezwanie skarżący nadesłał raport obrazujący obroty z prowadzonej działalności gospodarczej za okres od 2 września do 25 października br. w wysokości 5.549 zł, kopię zeznania podatkowego za 2008 rok, z którego wynika, iż jego miesięczny dochód w ubiegłym roku zamykał się kwotą 483 zł. Jednocześnie wskazał, że średnie miesięczne koszty uzyskania dochody wynoszą 1.250 zł (1000. zł koszty paliwa, 250 zł opłata korporacyjna). Nadto oświadczył, iż zamieszkuje wspólnie z matką w lokalu, którego ona jest najemcą i dzieli z nią opłaty za lokal. Z nadesłanych dokumentów wynika, że czynsz za mieszkanie wynosi 248 zł, 55 zł miesięcznie stanowi opłata za gaz, zaś rachunki za prąd wahają się w granicach od 116 do 193 zł miesięcznie. Skarżący posiada także dwa rachunki bankowe, oba wykazują salda ujemne.
Referendarz zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (punkt 4 formularza wniosku), czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od sądu zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. Zgodnie z art. 245 § 3 powołanej ustawy prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Zaś stosownie do art. 245 § 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej.
We wniosku o przyznanie prawa pomocy S.O. wskazał, iż samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, jest taksówkarzem i jedynym źródłem jego utrzymania jest dochód z prowadzonej działalności gospodarczej. Z nadesłanych dokumentów, iż jego dochód za ostatnie 2 miesiące kształtował się na poziomie około 1000 zł miesięcznie netto (brutto 2.775 – 19 % podatku dochodowego – 1.250 zł koszty działalności). Udokumentowane koszty utrzymanie domu to kwota rzędu 460 zł miesięcznie, z czego połowa przypada na skarżącego. Uwzględniając powyższe , wysokość wpisu od skargi w sprawie niniejszej (904 zł) oraz treść art. 245 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało uznać, że skarżący wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania i dlatego zasadnym jest przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od obowiązku uiszczenia połowy wpisu sądowego od skargi. Należy podkreślić, że opłaty sądowe, do których zalicza się także wpis od skargi, stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienie od ponoszenia tego rodzaju danin stanowi odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, wynikającego z art. 84 Konstytucji RP. Dlatego też mogą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby na współobywateli. (por.: M. Niezgódka-Medek [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka- Medek: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005, s. 594). Obowiązkiem strony jest partycypacja w kosztach postępowania, nawet jeżeli miałoby to nastąpić z uszczerbkiem utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny i poczynienie oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Miesięczny dochód w gospodarstwie domowym skarżącego pozwala na częściowe pokrycie wpisu sądowego w przedmiotowej sprawie i poniesienie ewentualnych, mogących się pojawić w przyszłości kosztów sądowych.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.
M.K.
