Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Magdalena Durzyńska, Sędziowie sędzia WSA Przemysław Żmich (spr.), sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz, Protokolant referent stażysta Zofia Holona, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lutego 2026 r. sprawy ze skargi H. S. na postanowienie Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 26 listopada 2025 r. nr 010070/680/3175281/2024 (462985906) w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę.

Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, po rozpatrzeniu odwołania H. S., postanowieniem z 26 listopada 2025 r. nr 010070/680/3175281/2024(462985906), na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (kpa) w zw. z art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz.U. z 2024 r. poz. 1576 ze zm.), stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z 15 lipca 2025 r. w przedmiocie uchylenia prawa do świadczenia wychowawczego na dziecko A. C. w okresie świadczeniowym trwającym od 1 czerwca 2024 r. do 31 maja 2025 r.

W uzasadnieniu postanowienia Prezes ZUS wskazał, że zgodnie z art. 129 § 1 kpa odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję. Natomiast według § 2 ww. przepisu odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie.

W toku postępowania odwoławczego ustalono, że 15 lipca 2025 r. została wydana decyzja uchylająca prawo do świadczenia na dziecko A. C. za okres od 1 czerwca 2024 r. do 31 maja 2025 r.

Zgodnie z urzędowym poświadczeniem doręczenia (UPD nr 708977845) niniejsza decyzja została skutecznie doręczona 30 lipca 2025 r. elektronicznie przez Platformę Usług Elektronicznych (PUE ZUS).

Zgodnie z art. 39 § 1 kpa organ administracji publicznej doręcza pisma na adres do doręczeń elektronicznych. W nawiązaniu do art. 394 kpa w przypadku doręczenia elektronicznego, do ustalenia dnia doręczenia korespondencji stosuje się art. 42 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych. Według art. 42 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych korespondencję uznaje się za doręczoną w dniu następującym po upływie 14 dni od wskazanego w dowodzie otrzymania dnia wpłynięcia korespondencji na adres do doręczeń elektronicznych podmiotu niepublicznego. Zgodnie z art. 41 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 ustawy o doręczeniach elektronicznych dowód otrzymania jest wystawiany po wpłynięciu korespondencji na adres do doręczeń elektronicznych podmiotu publicznego.

Natomiast przez wpłynięcie dokumentu elektronicznego na adres do doręczeń elektronicznych rozumie się zaistnienie warunków technicznych umożliwiających adresatowi odebranie doręczanego dokumentu. Pouczenie decyzji, o której mowa wyżej zawierało informację, iż przysługuje stronie prawo do wniesienia odwołania do Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, które należy wnieść w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji. W sytuacji nieskorzystania z tego prawa, decyzja staje się ostateczna i nie ma możliwości złożenia od niej odwołania do Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Zachowanie ustawowego terminu jest zatem jednym z warunków skuteczności wniesienia odwołania.

Stosownie do art. 57 § 1 kpa jeżeli początkiem terminu określonego w dniach jest pewne zdarzenie, przy obliczaniu tego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym zdarzenie nastąpiło. Upływ ostatniego z wyznaczonej liczby dni uważa się za koniec terminu. Zgodnie z wyżej przytoczonym przepisem w dniu następnym po doręczeniu H. S. ww. decyzji rozpoczął bieg czternastodniowy termin na wniesienie odwołania.

Dokumentacja sprawy potwierdza, że odwołanie do Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych strona wniosła 28 sierpnia 2025 r., tj. po upływie ww. ustawowego terminu.

Zgodnie z art. 127 § 1 kpa od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji. Zgodnie z art. 134 kpa organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne.

Od postanowienia Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z 26 listopada 2025 r. H. S. - prowadząca Rodzinny Dom Dziecka w [...] przy ul. [...] wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze podała, że zaskarżone postanowienie uchyla prawo do świadczenia 800 plus dla A. C. za okres od 1 czerwca 2024 r. do 31 maja 2025 r. Skarżąca podkreśliła, że A. C. przebywała w Rodzinnym Domu Dziecka od 1 czerwca 2024 r. do 16 kwietnia 2025 r. A. jest dzieckiem chorym i to świadczenie pomogło w terapii i wyjazdach do specjalistów. Skarżąca podała, że rozumie, że ma zwrócić świadczenie za okres, kiedy A. nie było w RDDz. Jednak zwrot świadczenia za cały okres świadczeniowy będzie dużym obciążeniem dla Rodzinnego Domu Dziecka. Skarżąca przyznała, że nie zaglądała na pocztę ZUS (czas wakacji i wyjazdów, plus chore dziecko w szpitalu na przełomie maja i czerwca 2025 r.). Skarżąca podała, że dostarczyła wymagany dokument potwierdzający odejście A. C. po wyznaczonym terminie. H. S. wniosła o uchylenie zaskarżonego aktu, co do całego okresu, a nakazanie zwrotu tylko w czasie kiedy dziecka nie było w Rodzinnym Domu Dziecka od 16 kwietnia 2025 r., skoro od 1 czerwca 2024 r. do 16 kwietnia 2025 r. A. przebywała pod opieką prowadzącego rodzinny dom dziecka.

W odpowiedzi na skargę Prezes ZUS wniósł o jej oddalenie i jednocześnie podtrzymał stanowisko prezentowane dotychczas w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył ,co następuje.

Skarga jest niezasadna.

Trzeba wskazać, że w sprawach o przyznanie świadczenia wychowawczego, zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz.U. z 2024 r. poz.1576) – dalej wanej "ustawą", w sprawach nieuregulowanych w tej ustawie, stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r. poz. 572), z zastrzeżeniem ust. 2 oraz z zastrzeżeniem, że organem wyższego stopnia w stosunku do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych jest Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.

Według art. 129 Kodeksu postępowania administracyjnego (kpa) odwołanie wnosi się do organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie.

Jeżeli odwołanie zostanie wniesione po terminie wówczas organ odwoławczy, na podstawie art. 134 kpa, zobowiązany jest do stwierdzenia w drodze postanowienia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne.

Trafnie wskazał Prezes ZUS w zaskarżonym postanowieniu z 26 listopada 2025 r., że skoro decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z 15 lipca 2025 r. została doręczona elektronicznie H. S. 30 lipca 2025 r. (Urzędowe Poświadczenie Doręczenia w aktach sprawy), a odwołanie strony wpłynęło do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych 28 sierpnia 2025 r. (Urzędowe Poświadczenie Przedłożenia w aktach sprawy), to odwołanie wniesiono po upływie ustawowego terminu 14-dniowego i dlatego były podstawy do wydania przez organ odwoławczy, w oparciu o art. 134 kpa w zw. z art. 28 ust. 1 ustawy, postanowienia z 26 listopada 2025 r. stwierdzającego uchybienie do wniesienia odwołania, co też prawidłowo uczynił Prezes ZUS. Z akt sprawy nie wynika bowiem, aby H. S. złożyła przed wydaniem zaskarżonego postanowienia wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania.

Odnosząc się natomiast do treści skargi, w tym sygnalizowanego przez Hannę Stokowską uchylenia przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych decyzją z 15 lipca 2025 r. prawa do świadczenia wychowawczego z tytułu opieki nad A. C. za okres od 1 czerwca 2024 r. do 31 maja 2025 r., w przypadku gdy dziecko opuściło pieczę zastępczą dopiero 16 kwietnia 2025 r., co potwierdza pismo zastępcy dyrektora Warszawskiego Centrum Pomocy Rodzinie w Warszawie z 21 sierpnia 2025 r. nr ZPZ.532.77.2025.AP.23489, Sąd zwraca uwagę, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych, mając w aktach administracyjnych powyższe pismo (dołączone do odwołania z 28 sierpnia 2025 r.), winien w oparciu o art. 147 kpa w zw. z art. 28 ust. 1 ustawy, z urzędu wszcząć postępowanie o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z 15 lipca 2025 r. nr 010070/680/3175281/2024(462985906). Z pisma zastępcy dyrektora Warszawskiego Centrum Pomocy Rodzinie w Warszawie z 21 sierpnia 2025 r. nr ZPZ.532.77.2025.AP.23489 wynika bowiem istotna dla sprawy nowa okoliczność faktyczna istniejąca w dniu wydania decyzji, nieznana organowi, który wydał decyzję (rzeczywista chwila opuszczenia przez dziecko pieczy zastępczej). Zaistniała zatem podstawa z art. 145 § 1 pkt 5 kpa do wznowienia postępowania o uchylenie prawa do świadczenia wychowawczego z tytułu opieki nad A. C. przyznanego na okres od 1 czerwca 2024 r. do 31 maja 2025 r. W tym zatem trybie możliwe jest zweryfikowanie przez ZUS powyższej sprawy o świadczenie wychowawcze, aby osiągnąć zgodny z interesem społecznym i słusznym interesem obywatela, stan odpowiadający tzw. zasadzie prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7 kpa.

Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r. poz. 143) orzekł, jak w sentencji wyroku.