Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Zarządzenie Dnia 11 sierpnia 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący sędzia WSA Katarzyna Sokołowska po rozpoznaniu w dniu 11 sierpnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku H. M. o wyłączenie wszystkich sędziów i referendarzy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie od rozpoznania skargi H. M. na postanowienie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2020 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie wstrzymania robót budowlanych postanawia: pozostawić wniosek o wyłączenie wszystkich sędziów i referendarzy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie bez rozpoznania.

Pismem z dnia 31 marca 2021 r. H. M. – dalej jako "Skarżąca", wniosła o "wyłączenie wszystkich, każdego z osobna" sędziów i referendarzy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego od orzekania w sprawie II SA/Sz 506/20.

Zarządzeniem z dnia 15 czerwca 2021 r. Skarżąca została wezwana do podania zindywidualizowanych przyczyn wyłączenia, okoliczności tego rodzaju, że mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do ich bezstronności w sprawie, zgodnie z brzmieniem art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo postepowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 – j.t. ze zm.), dalej jako "p.p.s.a." – w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku we wskazanym zakresie bez rozpoznania.

Odpis wezwania został Skarżącej doręczony w dniu 6 lipca 2021 r. Pismem z dnia 7 lipca 2021 r. Skarżąca zakwestionowała możliwość wydania zarządzenia przez sędziego, co do którego złożyła wniosek o jego wyłączenie. Podkreśliła, że wielokrotnie wnosiła, aby wnioski o wyłączenie sędziów i referendarzy zostały przekazane do Naczelnego Sądu Administracyjnego, bowiem w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Szczecinie nikt tych wniosków nie może rozpoznać.

Ponadto Skarżąca domagała się wskazania podstawy prawnej zarządzenia wydanego w dniu 15 czerwca 2021 r. przez nieumocowanego, w jej ocenie, sędziego.

W piśmie tym Skarżąca nie podała zindywidualizowanych przyczyn wyłączenia w odniesieniu do każdego sędziego i referendarza Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie podnosząc, że nawet gdyby to uczyniła, to "kto miałby wnioski o wyłączenie rozpoznać". Wskazała, że nadal domaga się przekazania jej wniosków o wyłączenie sędziów i referendarzy do Naczelnego Sądu Administracyjnego, bowiem, w jej ocenie to, że wnioski z dnia 31 marca 2021 r. przekazano do WSA w Szczecinie nie oznacza, że mają być przez ten sąd rozpoznane.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł co następuje:

Podstawę wyłączenia sędziego sądu administracyjnego stanowią art. 18 i 19 p.p.s.a. Zgodnie z art. 18 § 1 p.p.s.a. Sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach:

1) w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki;

2) swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia;

3) osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli;

4) w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron;

5) w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą;

6) w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator;

6a) dotyczących skargi na decyzję lub postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty wydanych w postępowaniu administracyjnym nadzwyczajnym, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym kontroli legalności decyzji albo postanowienia wydanych w postępowaniu administracyjnym zwyczajnym, brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie;

7) w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej.

Z kolei art. 19 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, umożliwia wyłączenie sędziego na wniosek złożony przez sędziego lub stronę, gdy zachodzą w sprawie okoliczności, poza wymienionymi w art. 18 tej ustawy, które wskazywałyby na uzasadnioną wątpliwość, co do bezstronności sędziego w danej sprawie.

O ile zatem w przypadku zaistnienia okoliczności, o których mowa w art. 18 § 1 p.p.s.a. wyłączenie sędziego następuje z mocy ustawy i nie wymaga – poza wskazaniem podstawy wyłączenia, szczególnego uzasadnienia, o tyle wyłączenie sędziego na podstawie art. 19 ma charakter fakultatywny i wymaga uzasadnienia, co wynika wprost z art. 20 § 1 p.p.s.a., który stanowi, że wniosek o wyłączenie sędziego strona zgłasza na piśmie lub ustnie do protokołu posiedzenia w sądzie, w którym sprawa się toczy, uprawdopodabniając przyczyny wyłączenia.

Ocenie poddawane jest bowiem wystąpienie takich okoliczności, które mogłyby wywoływać uzasadnione wątpliwości co do bezstronności sędziego. Strona domagająca się wyłączenia sędziego na tej podstawie powinna zatem wyjaśnić jakie okoliczności w odniesieniu do sędziego zachodzą, a rolą sądu dokonującego oceny takiego wniosku jest ustalenie, czy są to okoliczności tego rodzaju, że uzasadnione jest odsunięcie go od orzekania w określonej sprawie.

To z kolei oznacza, że w przypadku złożenia wniosku o wyłączenie większej liczby sędziów, przyczyny żądania wyłączenia powinny zostać określone w stosunku do każdego z tych sędziów odrębnie, to bowiem pozwoli na dokonanie rzetelnej oceny, czy w odniesieniu do konkretnego sędziego, w konkretnej sprawie podstawy do wyłączenia od orzekania zachodzą. Reguły dotyczące wyłączenia sędziego stosuje się odpowiednio również do referendarzy, o czym stanowi art. 24 § 1 p.p.s.a.

Dalej wskazać należy, że jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej (art. 49 § 1 p.p.s.a.).

W związku z tym Skarżąca została wezwana do uzupełnienia swojego wniosku o wyłączenie sędziów i referendarzy, który takiego uzasadnienia nie zawierał, jak również została pouczona o konsekwencjach nieuzupełnienia wniosku we wskazanym w zarządzeniu terminie.

Skarżąca nie uzupełniła wniosku w sposób wskazany w zarządzeniu Sądu z dnia 15 czerwca 2021 r. Brak uzasadnienia wniosku co do przyczyn wyłączenia sędziów i referendarzy stanowi brak formalny, uniemożliwiający nadanie mu dalszego biegu, zatem wniosek należało – na podstawie art. 49 § 2 .p.p.s.a. pozostawić bez rozpoznania.