Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Pierechod po rozpoznaniu w dniu 30 sierpnia 2018r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Zarządu Województwa o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi Zarządu Województwa na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie określenia wysokości kosztów postępowania egzekucyjnego postanawia: wstrzymać wykonanie zaskarżonego postanowienia.

Zarząd Województwa (dalej jako skarżący, wnioskodawca, Województwo), reprezentowany przez pełnomocnika - radcę prawnego we wniesionej skardze na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia "[...]" w przedmiocie określenia wysokości kosztów postępowania egzekucyjnego zawarł także wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( t.j. Dz. U. z 2018r. poz. 1302 ze zm., dalej cyt. jako p.p.s.a.).

W uzasadnieniu podniesiono, że wykonanie postanowienia wiązałoby się ze spowodowaniem trudnych do odwrócenia skutków dla Województwa. Wynika to z tego, że skarżący realizując swoje zadania ustawowe określone w ustawie o samorządzie województwa, jest zobowiązany do zapewnienia określonych środków na ich realizację w swoim budżecie. Konieczność uiszczenia nieprzewidzianych kosztów w wysokości blisko 60.000,00 zł skutkować będzie tym, że samorząd nie będzie w stanie wykonać swoich ustawowych zadań, co negatywnie wpłynie na byt mieszkańców województwa tworzących z mocy prawa regionalną wspólnotę samorządową.

Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych oraz wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 czerwca 2016r., sygn. akt. SK 31/14, wskazano, że zaskarżone postanowienie zostanie przez Sąd uchylone, wobec czego zasadne jest wstrzymanie wykonania przedmiotowego postanowienia, aby uniknąć sytuacji, w której organ będzie w następstwie jego uchylenia, musiał zwrócić skarżącemu wpłacone przez niego koszty egzekucyjne.

Dodatkowo wskazano, że obowiązek zapłacenia kosztów egzekucyjnych w wysokości 59.358,80 zł, stanowić będzie znaczny uszczerbek dla wydatków budżetu samorządu województwa. Środki pieniężne przeznaczone na spłatę kosztów powstałych w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego ograniczą wykonywanie obowiązków publicznych będących obowiązkami statutowymi wykonywanymi przez skarżącego na rzecz społeczności całego regionu. Z przedłożonych zaś do niniejszej skargi dokumentów sprawozdań, obrazujących obecną sytuację finansową Urzędu Marszałkowskiego Województwa (przychodów i rozchodów budżetu Województwa w 2018r., sprawozdania z wykonania planu dochodów budżetowych jednostki samorządu terytorialnego za okres od początku roku do dnia 31 maja 2018r., sprawozdania z wykonania planu wydatków budżetowych jednostki samorządu terytorialnego od początku roku do dnia 31 maja 2018r., kwartalnego sprawozdania o stanie zobowiązań według tytułów dłużnych oraz poręczeń i gwarancji wg stanu na koniec I kwartału 2018r.) wynika, że nie jest ona dobra. Zadłużenie Urzędu na koniec marca 2018r. wynosi ponad "[...]" zł. Natomiast na pokrycie tegorocznych wydatków publicznych Urząd zmuszony jest zaciągnąć kredyt w wysokości "[...]" zł, co jeszcze bardziej zwiększy jego zadłużenie, a poziom zaplanowanych dochodów na koniec maja 2018r. wynosi niecałe 35 %. Wydatek w postaci kosztów egzekucyjnych nie został przewidziany w budżecie Województwa, dlatego też wstrzymanie wykonania zobowiązania, pozwoli skarżącemu w trakcie trwania postępowania sądowego na zapewnienie przedmiotowej kwoty (w przypadku ewentualnego nieuwzględnienia skargi). Za zasadnością uwzględnienia wniosku przemawia również to, że po stronie organu, nie istnieje żadne ryzyko, że skarżący jako j.s.t. (jednostka samorządu terytorialnego) nie uiści należności. Tym samym wstrzymanie wykonania postanowienia, w razie jego uchylenia, przesunie jedynie w czasie obowiązek spłaty przez skarżącego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zgodnie z ogólną regułą zawartą w art. 61 § 1 p.p.s.a. wniesieni skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności.

Jednakże w myśl art. 61 § 3 p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy.

Użyte w/w przepisie prawa wyrażenie "sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie" oznacza, że orzeczenie dotyczące wstrzymania ma charakter fakultatywny, a więc może lecz nie musi być wydane, nawet w wypadku, gdy występują w sprawie przesłanki przewidziane w powołanym wyżej przepisie prawa, od zaistnienia których ustawodawca uzależnia wstrzymanie wykonania decyzji. Sąd wydając orzeczenie bierze pod uwagę zarówno wniosek skarżącego, jak i materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy, w aspekcie wystąpienia lub nie wystąpienia przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu.

Podstawową przesłanką wstrzymania wykonania decyzji zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. jest zatem wykazanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Chodzi to o taką szkodę (majątkową, a także niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, a który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość pieniężna nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu (postanowienie NSA z dnia 20 grudnia 2004r., sygn. akt GZ 138/04; orzeczenie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Należy podkreślić, że ciężar dowodu w zakresie wykazania wymienionych w art. 61 § 3 p.p.s.a. okoliczności, stanowiących podstawę do wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, spoczywa na wnioskodawcy. Do wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, nie jest wystarczające samo twierdzenie strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Powinno wskazywać na konkretne okoliczności powodujące, że wykonanie aktu lub czynności będącej przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej spowoduje w stosunku do wnioskodawcy wystąpienie jednej lub obu przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. – znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków (postanowienie NSA z dnia 25 kwietnia 2013r., sygn. akt I GSK 376/13). Samo powołanie się na konsekwencje w sferze finansowej nie uprawnia jeszcze do oceny, że wykonanie kwestionowanej decyzji skutkować może wyrządzeniem stronie znacznej szkody w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a. Dla spełnienia przesłanki warunkującej wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu konieczne jest wykazanie, że uszczuplenie majątkowe będzie "znaczne" dla strony skarżącej. Sąd nie może domniemywać, że wykonanie określonego w zaskarżonej decyzji lub postanowieniu obowiązku wiąże się z zainwestowaniem kwoty, która będzie dla strony znacząca w kontekście jej ogólnej sytuacji majątkowej (postanowienie NSA z dnia 1 sierpnia 2012r., sygn. akt II OZ 664/12).

Odnosząc powyższe uwagi do niniejszej sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie stwierdza, że wniosek skarżącego powinien zostać uwzględniony, bowiem uprawdopodobnił on niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.

Wskazać należy, że na etapie badania wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu Sąd nie kontroluje legalności zaskarżonego aktu, nie rozpatruje zasadności skargi, a jedynie bada, czy przed dokonaniem kontroli sądowej działalności organu zachodzą przesłanki do udzielenia ochrony tymczasowej, tj. niebezpieczeństwo wystąpienia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. O ewentualnym naruszeniu prawa i skutkach prawnych tego naruszenia rozstrzyga w orzeczeniu kończącym postępowanie sądowe, zatem bez znaczenia dla oceny zasadności wniosku o wstrzymanie są podnoszone przez skarżącego okoliczności dotyczące ewentualnej zasadności wniesionej skargi.

W ocenie Sądu na uwzględnienie zasługiwała argumentacja przedstawiona we wniosku, na poparcie której wnioskodawca załączył dokumenty źródłowe w postaci: załącznika Nr 4 do Uchwały "[...]" Sejmiku Województwa z dnia "[...]" w sprawie budżetu Województwa na 2018r. - Przychody i rozchody budżetu Województwa w 2018r., Rb-27S sprawozdanie z wykonania planu dochodów budżetowych jednostki samorządu terytorialnego za okres od początku roku do dnia 31 maja 2018r., Rb-28S sprawozdanie z wykonania planu wydatków budżetowych jednostki samorządu terytorialnego od początku roku do dnia 31 maja 2018r., Rb-Z kwartalnego sprawozdania o stanie zobowiązań według tytułów dłużnych oraz poręczeń i gwarancji wg stanu na koniec I kwartału 2018r.

Z analizy przedstawionych przez wnioskodawcę dokumentów wynika, że obowiązek zapłacenia kosztów egzekucyjnych w wysokości 59.358,80 zł, stanowić będzie znaczny uszczerbek dla wydatków budżetu samorządu województwa. Zgodzić należy się z twierdzeniem, że obowiązek zapłaty tej kwoty ograniczy wykonywanie obowiązków publicznych będących obowiązkami statutowymi wykonywanymi przez skarżącego na rzecz społeczności całego regionu, zaś obecną sytuacja finansowa Urzędu Marszałkowskiego Województwa nie jest dobra. Zadłużenie Urzędu na koniec marca 2018r. wynosi ponad "[...]" zł. Natomiast na pokrycie tegorocznych wydatków publicznych Urząd zmuszony jest zaciągnąć kredyt w wysokości "[...]" zł, a poziom zaplanowanych dochodów na koniec maja 2018r. wynosi niecałe 35 %. Wydatek w postaci kosztów egzekucyjnych nie został przewidziany w budżecie województwa.

Dodatkowo podkreślenia wymaga fakt, że wnioskodawca jest jednostką samorządu terytorialnego, nie istnieje więc ryzyko że skarżący nie uiści należności.

Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że skarżący uprawdopodobnił, że wykonanie zaskarżonego postanowienia będzie wiązać się z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowaniem trudnych do odwrócenia skutków, a tym samym, że zachodzi konieczność zastosowania żądanej przez niego ochrony tymczasowej.

Tym samym, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a. Sąd postanowił jak w sentencji.