Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak (spr.) Sędzia NSA Janusz Furmanek Protokolant asystent sędziego Agata Brolik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi W. Ł. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2010 rok 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. na rzecz W. Ł. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania; 3. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku.

W dniu 14 maja 2010 r. W. Ł. złożył wniosek o przyznanie płatności na rok 2010. Wnioskodawca ubiegał się o przyznanie jednolitej płatności obszarowej (grupa upraw JPO) do działek rolnych o łącznej powierzchni 126,86 ha, uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych do działek o powierzchni 105,75 ha, a także wnioskował o przyznanie "płatności zwierzęcej", deklarując 17,61 ha trwałych użytków zielonych.

Decyzją z dnia [...], nr [...] Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. przyznał W. Ł. płatności na rok 2010 w wysokości 113790,29 zł, w tym:

1) jednolitą płatność obszarową w wysokości 70952,62 zł;

2) uzupełniającą płatność obszarową do powierzchni grupy upraw podstawowych, w wysokości 34403,67 zł;

3) uzupełniającą płatność obszarową do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych w wysokości 7731,32 zł;

4) płatność do upraw roślin strączkowych i motylkowych drobnonasiennych w wysokości 702, 68 zł.

W uzasadnieniu decyzji wskazano, że podczas kontroli administracyjnej wniosku strony stwierdzono, iż powierzchnia uprawniona do płatności jest mniejsza niż zadeklarowana we wniosku o przyznanie płatności na rok 2010. Działka H/H1 powierzchnia deklarowana: 7,83 ha. Powierzchnia stwierdzona: 7,20 ha. Ustalenia powyższych nieprawidłowości dokonano w oparciu o pomiary powierzchni ewidencyjno - gospodarczej odpowiadającej powierzchni użytkowanej rolniczo w ramach działki ewidencyjnej, wykonane na dostępnych w systemie informatycznym ARIMR zdjęciach obszarów zajmowanych przez działki rolne ujęte we wniosku producenta.

Od powyższej decyzji odwołał się W. Ł.. Odwołujący zakwestionował przyjętą przez organ powierzchnię działki H/HI.

Decyzją z dnia [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. uchylił zaskarżoną decyzję z dnia [...] nr [...].

Decyzją z dnia [...] nr [...], wydaną na podstawie art. 7 ust. 1, 2 i 2b, art. 19 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2008 r., Nr 170, poz. 1051, ze zm.), art. 57 ust. 3, art. 58 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316 z 02.12.2009 r., str. 1, ze zm.) w związku z § 17 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 marca 2009 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 40, poz. 326 ze zm.), Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. przyznał W. Ł. płatności na rok 2010 w wysokości 109309,07 zł, w tym:

5) jednolitą płatność obszarową w wysokości 70266,87 zł;

6) uzupełniającą płatność obszarową do powierzchni grupy upraw podstawowych w wysokości 31310,88 zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 2199,32 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości;

7) uzupełniającą płatność obszarową do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych w wysokości 7731,32 zł.

Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. odmówił W. Ł. płatności do upraw roślin strączkowych i motylkowych drobnonasiennych.

W uzasadnieniu decyzji wskazano, że w dniu 7 kwietnia 2011 r. została przeprowadzona kontrola na miejscu w gospodarstwie producenta. Inspektorzy stwierdzili, że zadeklarowane powierzchnie działek rolnych są różne od powierzchni stwierdzonej. Na podstawie wyników tej kontroli organ ponownie ocenił wniosek producenta o przyznanie płatności na rok 2010.

Od powyższej decyzji odwołał się W. Ł.

Decyzją z dnia [...], nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję nr [...] z dnia [...], wydaną przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w S., w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2010 rok.

W uzasadnieniu powyższej decyzji organ wskazał, że wnioskodawca ubiegał się o przyznanie jednolitej płatności obszarowej (grupa upraw JPO) do działek rolnych o łącznej powierzchni 126,86 ha, uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych do działek o powierzchni 105,75 ha, a także wnioskował o przyznanie "płatności zwierzęcej", deklarując 17,61 ha trwałych użytków zielonych. Składając wniosek rolnik wskazuje powierzchnię, w stosunku do której ubiega się o przyznanie płatności do gruntów rolnych na dany rok. Powierzchnia ta jest następnie weryfikowana przez organ I instancji w toku postępowania administracyjnego i dopiero tak ustalony obszar użytkowany rolniczo oraz sposób jego zagospodarowania stanowi podstawę przyznania płatności. Narzędziem służącym weryfikacji podanych przez stronę w treści wniosku informacji są kontrole administracyjne i kontrole na miejscu. Inspektorzy Biura Kontroli na Miejscu [...] Oddziału Regionalnego ARiMR przeprowadzili w dniu 7 kwietnia 2011 r. w gospodarstwie wnioskodawcy kontrolę na miejscu. Przedmiotowa kontrola została zlecona na etapie postępowania odwoławczego na skutek wniosku strony o weryfikację ustaleń w zakresie powierzchni gruntów deklarowanych na działce nr 11/3. W jej wyniku stwierdzono zawyżenie powierzchni części działek, a w przypadku innych działek została stwierdzona odwrotna sytuacja, tj. powierzchnia stwierdzona była większa niż deklarowana przez stronę we wniosku o przyznanie płatności na 2010 rok. Łącznie kontrola wykazała zawyżenie powierzchni wynoszące 4,14 ha. Jednak w wyniku kompensacji powierzchni skontrolowanych gruntów rolnych, ostateczne zawyżenie, mające wpływ na zmniejszenie wnioskowanych płatności wyniosło 1,85 ha.

Organ II instancji wyjaśnił, odnośnie argumentu strony, iż na areale 0,45 ha lucerna "wypyliła", co nie oznacza że jej tam nie było na dzień składania wniosku, oraz że sytuacja taka miała miejsce na skutek trudności w wykonaniu zabiegów agrotechnicznych, a nie wyniku zaniedbania, organ wskazał, że kontrola przeprowadzona w gospodarstwie producenta miała na celu stwierdzić stan faktyczny na dzień kontroli, bez analizowania wpływu na uprawy czynników zewnętrznych. Obowiązkiem wnioskodawcy jest poinformowanie Kierownika Biura o wszelkich zmianach na działkach rolnych, deklarowanych do płatności, mogących mieć wpływ na wysokość płatności. Pisemne poinformowanie ARiMR o zaistnieniu siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności w rozumieniu art. 31 rozporządzenia (WE) nr 73/2009 wraz z odpowiednią dokumentacją powinno nastąpić w terminie dziesięciu dni roboczych od dnia, w którym rolnik uzyskuje taką możliwość (np. w ciągu 10 dni od ustania powodzi). W aktach sprawy brak jest przedmiotowego powiadomienia.

Organ odwoławczy stwierdził, że ustalenia dokonane przez organ II instancji w zakresie jednolitej oraz uzupełniającej płatności obszarowej są zgodne z ustaleniami organu I instancji. W zakresie rachunkowym decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARiMR nie budzi zastrzeżeń.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżący zarzucił organom administracji niezastosowanie art. 73 ust 1 rozporządzenia Komisji WE nr 1122/2009, pomimo że wykazał, iż nieprawidłowości we wniosku o dopłaty powstały nie z jego winy. Zarzucił także naruszenie art. 7 i 77 K.p.a. wynikające z załatwienia sprawy bez wszechstronnego jej wyjaśnienia oraz nieuwzględnienie interesu społecznego oraz interesu skarżącego. Ponadto skarżący zarzucił bezzasadne powołanie się na art. 31 rozporządzenia WE nr 73/2009 w sprawie zaistnienia siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności dotyczącej w tym przypadku uprawy roślin strączkowych.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. wnosił o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 tej ustawy).

W myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Oznacza to, że sąd ma prawo, a także obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze. Nie jest przy tym skrępowany sposobem sformułowania skargi, użytymi argumentami, a także podniesionymi wnioskami, zarzutami i żądaniami (patrz J.P. Tarno "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Komentarz" Wydawnictwo Lexis Nexis, Warszawa 2004, str. 197).

W niniejszej sprawie przeprowadzona przez Sąd kontrola zaskarżonej decyzji we wskazanym wyżej aspekcie wykazała, że została ona wydana z naruszeniem prawa w stopniu obligującym do jej wyeliminowania z obrotu prawnego. Wskazać należy, że decyzją z dnia [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. utrzymał w mocy decyzję nr [...] z dnia [...] wydaną przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w S.

Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowił art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) – dalej K.p.a. Zgodnie z tym przepisem organ odwoławczy wydaje decyzję, w której utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję.

Wskazać należy, że zgodnie z zasadą dwuinstancyjności, organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę rozstrzygniętą decyzją organu I instancji, z zastrzeżeniem rozwiązania przyjętego w art. 138 § 2 K.p.a. Art. 138 K.p.a. przyznaje organowi kompetencje do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, czego następstwem jest utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji, bądź uchylenie i zmiana zaskarżonej decyzji. Podkreślić należy, że organ odwoławczy może orzekać tylko o mocy prawnej zaskarżonej decyzji. Utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji organu I instancji oznacza w szczególności utrzymanie w mocy jej podstawowego, koniecznego elementu, jakim jest rozstrzygnięcie. W rozstrzygnięciu (osnowie) decyzji zostaje bowiem wyrażona wola organu administracji załatwiającego sprawę w tej formie. O ile może być wydana decyzja bez uzasadnienia (np. decyzja uwzględniająca żądanie strony), o tyle nie można wydać decyzji bez rozstrzygnięcia. Z tego względu, w razie sprzeczności pomiędzy rozstrzygnięciem decyzji a jej uzasadnieniem, za właściwą należy przyjąć treść rozstrzygnięcia (por. B.Adamiak, J. Borkowski Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2011, s. 512-515).

W wyroku z dnia z dnia 26 stycznia 2011 r., sygn. akt I OSK 1305/10 (LEX nr 969436) Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, że zwrot "utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję" (art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.) ma charakter skrótu wyrażającego zasadę, że nowe, powtórne rozstrzygnięcie organu odwoławczego jest identyczne (pokrywa się) z rozstrzygnięciem zawartym w decyzji organu pierwszej instancji (organu ponownie rozpatrującego sprawę). Ten skrót myślowy oznacza zatem, iż organ drugiej instancji (bądź organ ponownie rozpatrujący sprawę) doszedł w wyniku swojego postępowania w sprawie do takiej samej konkluzji, jak organ pierwszej instancji, czy też organ ponownie rozpatrujący sprawę. Chodzi tu zatem o rezultat co do zgodności z prawem, lecz także ze względu na kryteria celowości i słuszności rozstrzygnięcia. "Utrzymać w mocy decyzję" to znaczy utrzymać w mocy jej podstawowy, konieczny element, jakim jest rozstrzygnięcie.

W niniejszej sprawie zauważyć należy, że decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w S. z dnia [...] została uchylona przez Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. decyzją z dnia [...]. A zatem decyzja organu I instancji z dnia [...] została wyeliminowana z obrotu prawnego. W przedmiotowej sprawie Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w S. wydał kolejną decyzję w dniu [...]. Od tej decyzji W. Ł. również odwołał się do organu II instancji. Natomiast Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. w swoim rozstrzygnięciu z dnia [...] nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] zamiast zaskarżoną przez W. Ł. decyzję organu I instancji z dnia [...].

Wobec powyższego, Sąd stwierdził, że skoro organ odwoławczy utrzymał w mocy inną decyzję organu I instancji (wcześniej już uchyloną) zamiast zaskarżoną decyzję, to naruszył przepisy postępowania, tj. art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., a naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy, uzasadniający uchylenie zaskarżonej decyzji. Brak było podstaw do przyjęcia, że była to oczywista omyłka organu II instancji, jeżeli nie została przez ten organ sprostowana. Również w odpowiedzi na skargę Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. wskazał, że utrzymał w mocy decyzję z dnia [...].

W niniejszej sprawie treść rozstrzygnięcia zaskarżonej decyzji z dnia [...] pozostaje w sprzeczności z jej uzasadnieniem. Skoro w razie sprzeczności pomiędzy rozstrzygnięciem decyzji a jej uzasadnieniem, za właściwą należy przyjąć treść rozstrzygnięcia, to kontrolowana przez Sąd decyzja organu odwoławczego zawiera istotną wadę rozstrzygnięcia, bowiem utrzymuje w mocy decyzję inną (tj. z dnia [...]) niż ta której dotyczyło odwołanie. A zatem zaskarżona decyzja utrzymuje w mocy inny podstawowy, konieczny element, jakim jest rozstrzygnięcie organu I instancji. Powyższe zaś daje podstawę do jej uchylenia.

W toku ponownego rozpatrzenia sprawy organ odwoławczy obowiązany będzie ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę.

Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną decyzję.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.

Na podstawie art. 152 p.p.s.a. określono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.

ds