Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Jakimowicz Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Kremer Sędzia del. WSA Mariusz Kotulski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 2 marca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Marszałka Województwa Śląskiego o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Marszałkiem Województwa Śląskiego a Prezydentem Miasta Chorzowa w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku w sprawie zmiany pozwolenia na zbieranie odpadów postanawia: wskazać Prezydenta Miasta Chorzowa jako organ właściwy w sprawie.

Wnioskiem z 2 czerwca 2020 r. Marszałek Województwa Śląskiego wniósł o rozstrzygnięcie sporu o właściwość przez wskazanie Prezydenta Miasta Chorzowa jako organu właściwego w sprawie rozpoznania wniosku A. Sp. o.o. w C. o zmianę decyzji Prezydenta Miasta Chorzowa z 8 marca 2016 r. znak: [...] zezwalającej na zbieranie odpadów na terenie działki nr ewid. [...]/[...] oraz [...]/[...].

W uzasadnieniu Marszałek Województwa Śląskiego wyjaśnił, że Prezydent Miasta Chorzowa przekazał do załatwienia zgodnie z właściwością wniosek A. Spółka z o.o. w C. z dnia 2 marca 2020 roku o zmianę zezwolenia na zbieranie odpadów – ww. decyzji Prezydenta Miasta Chorzów z dnia 8 marca 2016 r.

Uzasadniając powyższą czynność, Prezydent Miasta Chorzów stwierdził, że działalność w zakresie gospodarowania odpadami (zbierania) w Chorzowie przy ul. [...] realizują dwa podmioty, tj.: B. sp. z o. o. sp. k. z siedzibą w T., dotąd działająca na podstawie zezwolenia na zbieranie odpadów wydanego z upoważnienia Prezydenta Miasta Chorzów, której wniosek o zmianę zezwolenia na zbieranie odpadów przekazano Marszałkowi Województwa Śląskiego ze względu na fakt, że maksymalna łączna masa wszystkich rodzajów odpadów magazynowanych w okresie roku przekraczała 3000 Mg oraz A. sp. z o. o. z siedzibą w C. działająca na podstawie zezwolenia na zbieranie odpadów zawartego w decyzji Prezydenta Miasta Chorzów z 8 marca 2016 r., znak [...].

W ocenie Prezydenta Miasta Chorzowa - wobec treści art. 41 ust. 3 pkt 1 lit. d w związku z art. 41 ust. 6 stawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach - organem właściwym w zakresie zmiany zezwolenia na zbieranie odpadów posiadanego przez A. Sp. z o.o. jest Marszałek Województwa Śląskiego.

Nie podzielając tego stanowiska Marszałek Województwa Śląskiego wystąpił o rozstrzygnięcie sporu o właściwość, wskazując, że art. 41 ust. 6 ustawy o odpadach nie znajduje w tej sprawie zastosowania, bowiem dotyczy tylko przypadku, gdy wniosek na zbieranie i przetwarzanie odpadów składa jeden podmiot, nie zaś w sytuacji prowadzenia działalności przez dwa różne podmioty, jak ma to miejsce w przedmiotowej sprawie.

Marszałek Województwa Śląskiego wskazał też, że spółka A. sp. z o.o. prowadzi działalność gospodarczą na podstawie ww. decyzji z 8 marca 2016 r., na części działek geodezyjnych o numerach [...] i [...] położonych przy ul. [...] w Chorzowie, natomiast spółka B. sp. z o. o. sp. k., prowadzi działalność gospodarczą związaną ze zbieraniem odpadów na podstawie decyzji Prezydenta Miasta Chorzów nr [...] z dnia 26 listopada 2015 r., na części działek geodezyjnych o numerach [...], [...] oraz na działkach geodezyjnych o numerach [...], [...] i [...] położonych przy ul. [...] w Chorzowie. Podkreślono, że ww. spółki stanowią dwa oddzielne podmioty gospodarcze, prowadzące działalność gospodarczą w bliskim sąsiedztwie, ale na podstawie dwóch różnych decyzji Prezydenta Miasta Chorzowa. Są to dwie różne działalności, oba przedsięwzięcia nie są ze sobą powiązane technologicznie. Punkty zbierania złomu, z wyłączeniem punktów selektywnego zbierania odpadów komunalnych na podstawie §3 ust. 1 pkt 83 Rozporządzenia rady ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, należą do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, w związku z czym brak jest odniesienia do art. 41 ust. 3 pkt 1a ustawy o odpadach z 14 grudnia 2012 r.

Nie można także uznać by właściwość rzeczową Marszałka do załatwienia wniosku podmiotu determinował przepis art. 41 ust.6 ustawy o odpadach. Sytuacja, w której można zastosować ten przepis dotyczy jedynie posiadacza odpadów, który składając wniosek skorzystał z rozwiązania zawartego w art. 41 ust.5 ustawy o odpadach tj., kiedy działalność wymagająca uzyskania zezwolenia na zbieranie odpadów i na przetwarzanie odpadów prowadzona jest w tym samym miejscu i może zostać na wniosek strony objęta jednym zezwoleniem. Podkreślono, że przepis art. 41 ust. 6 ustawy o odpadach odnosi się do wydania jednego zezwolenia na zbieranie i przetwarzanie odpadów, z czym mamy do czynienia w tej sprawie.

Marszałek Województwa Śląskiego dodatkowo podkreślił, że wniosek spółki A. sp. z o. o., prowadzącej działalność gospodarczą związaną ze zbieraniem odpadów stalowych, nie spełnia wymogu określonego w art. 41 ust.3 pkt 1d ustawy o odpadach, gdyż maksymalna łączna masa wszystkich rodzajów odpadów magazynowanych w okresie roku nie przekracza 3000 Mg. Taka zaś sytuacja sprawia, że marszałek nie jest właściwy w omawianym zakresie - rzeczowo właściwy w sprawie tego wniosku jest Prezydent Miasta Chorzów.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Stosownie do art. 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325, dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek, a organami administracji rządowej. Rozstrzyganie sporów polega na wskazaniu organu właściwego do rozpoznania sprawy (art. 15 § 2 p.p.s.a.).

W tej sprawie Spółka A. wystąpiła o zmianę decyzji zezwalającej na zbieranie odpadów na podstawie art. 14 ust. 1 ustawy z 20 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o odpadach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 1592 ze zm.). Przepis ten nakłada na podmioty dysponujące stosowanymi zezwoleniami na przetwarzanie lub zbieranie odpadów, obowiązek wystąpienia z wnioskiem o zmianę tych decyzji do właściwego organu, w celu dostosowania ich do obecnie obowiązujących wymagań prawnych. Właściwość organu do wydania decyzji zezwalającej na prowadzenie zbierania odpadów i prowadzenie przetwarzania odpadów wynika z art. 41 ust. 3 ustawy o odpadach. Przepis ten enumeratywnie wymienia przypadki (rodzaje i skalę działalności w zakresie gospodarki odpadami), w których właściwym organem jest marszałek województwa, natomiast w pozostałych sprawach właściwy jest starosta. Dodatkowo, w odniesieniu do terenów zamkniętych właściwy jest regionalny dyrektor ochrony środowiska (art. 41 ust. 4 ustawy o odpadach), jednak przepis ten nie znajduje zastosowania w tej sprawie.

Z art. 41 ust. 1 ustawy o odpadach wynika, że ustawodawca przewiduje konieczność uzyskania zezwolenia na dwie rodzaje działalności w zakresie gospodarki odpadami – zbieranie odpadów i przetwarzanie odpadów. Na wniosek podmiotu występującego o wydanie zezwolenia właściwy organ może także wydać tzw. decyzję łączną a więc zezwolenie na zbieranie i przetwarzanie odpadów. Do wydania tego rodzaju zezwolenia stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące zezwolenia na zbieranie odpadów oraz zezwolenia na przetwarzanie odpadów (art. 41 ust. 8 ustawy o odpadach). Zasadą jest zatem uzyskanie dwóch odrębnych decyzji (zezwoleń), natomiast decyzja łączna jest wyjątkiem od tej zasady. Wniosek ten ma zasadniczy wpływ na wykładnię przepisów o właściwości organów w tych sprawach. Zgodnie bowiem z art. 41 ust. 6 ustawy o odpadach, w przypadku prowadzenia w tym samym miejscu przedsięwzięć, z których co najmniej jedno należy do przedsięwzięć wymienionych w art. 41 ust. 3 pkt 1, organem właściwym do wydania zezwolenia na zbieranie i przetwarzanie odpadów jest marszałek województwa. Oznacza to, że ustalenie w tej sprawie, że Spółka na tym samym terenie prowadzi działalność polegającą na zbieraniu odpadów, a maksymalna łączna masa wszystkich rodzajów odpadów magazynowanych w okresie roku przekracza 3000 Mg, uzasadniałoby zastosowanie art. 41 ust. 6 w związku z art. 41 ust. 3 pkt 1 lit. c) ustawy o odpadach tylko w przypadku, gdyby Spółka wystąpiła o zezwolenie na przetwarzanie i zbieranie odpadów (decyzja łączna). Właściwość marszałka województwa na podstawie art. 41 ust. 6 ustawy o odpadach nie wynika bowiem tylko z rodzaju prowadzonej działalności w zakresie gospodarki odpadami wymienionej w art. 41 ust. 3 pkt 1 ustawy o odpadach, ale również z rodzaju decyzji, o której wydanie wnioskuje dany podmiot. Uzyskanie decyzji łącznej jest wyjątkiem, a zatem normy z art. 41 ust. 6 ustawy o odpadach nie należy wykładać rozszerzająco. Potwierdza to także art. 41 ust. 9 ustawy o odpadach, który stanowi, że ilekroć w ustawie jest mowa o zezwoleniu na zbieranie odpadów lub zezwoleniu na przetwarzanie odpadów rozumie się przez to również zezwolenie na zbieranie i przetwarzanie odpadów. Dopuszczalne jest zatem stosowanie przepisów o zezwoleniu na zbieranie odpadów lub zezwoleniu na przetwarzanie odpadów odpowiednio w stosunku do zezwolenia na zbieranie i przetwarzanie odpadów. Natomiast ustawodawca nie przewidział, że w przypadkach, w których przepis stanowi o zezwoleniu na zbieranie i przetwarzanie odpadów, normy tego rodzaju mogą zostać zastosowane do zezwolenia na zbieranie odpadów lub zezwolenia na przetwarzanie odpadów (zob. postanowienia NSA z dnia 9.02.2021r., sygn. akt III OW 10/21, z dnia 28.10.2020 r., sygn. akt II OW 109/20, z dnia 20.05.2015 r., sygn. akt II OW 214/14, z dnia 25.02. 2020 r., sygn. akt II OW 141/19, baza CBOIS).

Jak już na wstępie wskazano, w tej sprawie Spółka wystąpiła tylko o zmianę zezwolenia na zbieranie odpadów, a nadto nie spełnia wymogu z art. 41 ust. 3 pkt 1 d ustawy o odpadach, gdyż maksymalna łączna masa wszystkich rodzajów odpadów magazynowanych w okresie roku nie przekracza 3000 Mg. Zatem art. 41 ust. 6 w związku z art. 41 ust. 3 pkt 1 lit. d) ustawy o odpadach nie znajdzie zastosowania w omawianym przypadku. Oznacza to, że właściwym organem będzie starosta na podstawie art. 41 ust. 3 pkt 2 ustawy o odpadach, a w tej konkretnej sprawie prezydent miasta na prawach powiatu, a więc Prezydent Miasta Chorzów.

Z tych względów i na podstawie art. 4 i art. 15 § 1 pkt 4 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny wskazał Prezydenta Miasta Chorzów jako organ właściwy w sprawie.