Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak Sędziowie: WSA Daniela Kozłowska (spr.) WSA Maria Tarnowska Protokolant Jolanta Dominiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 sierpnia 2009 r. sprawy ze skargi A. P. i R. P. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę.

Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] po rozpoznaniu odwołania A. P. i R. P. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2008r. nr [...], odmawiającej wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty P. z dnia [...] grudnia 2007 r. nr [...] w sprawie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości położonej w P., przy ul. [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że Starosta P. decyzją z dnia [...] grudnia 2007 r. orzekł o zwrocie na rzecz P. K. i E. F. ww. nieruchomości.

Od powyższej decyzji odwołał się Prezydent Miasta P., A. P. i R. P. Odwołanie to A. P. i R. P. uzupełnili pismem z dnia [...] marca 2008 r., w którym wnieśli o uznanie ich za stronę postępowania zwrotowego.

Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] stwierdził niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do jego wniesienia. W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że A. P. i R. P. nie przysługuje żaden tytuł prawny do zwracanej nieruchomości położonej przy ul. [...], oznaczonej jako działka nr [...], a zatem nie przysługuje im status strony tego postępowania. Ponadto organ podniósł, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego w art. 129 § 2 k.p.a.

Wnioskiem z dnia 13 marca 2008 r. A. P. i R. P. wystąpili do Wojewody [...] o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty P. z dnia [...] grudnia 2007 r.

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2008 r. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty P. z dnia [...] grudnia 2007 r. z uwagi na brak tytułu prawnego do przedmiotowej nieruchomości przez A. P. i R. P.

Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem A. P. i R. P. złożyli odwołanie. W jego uzasadnieniu podnieśli, że decyzja Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2008 r. narusza przepisy procedury administracyjnej oraz słuszny interes obywateli.

Po rozpoznaniu tego odwołania Minister Infrastruktury stwierdził, że nie może ono zostać uwzględnione. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że stosownie do art. 157 § 2 k.p.a. wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji musi pochodzić od strony postępowania, w rozumieniu art. 28 k.p.a. Zgodnie z przepisem art. 28 k.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.

A. P. i R. P. podnieśli, że wskutek zwrotu działki nr [...] zostali pozbawieni dojazdu do drogi publicznej ul. [...]. Ponadto organ stwierdził, że skarżący są właścicielami działki nr [...].

Minister Infrastruktury wyjaśnił, że stronami postępowania w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości są wyłącznie byli właściciele tej nieruchomości bądź ich spadkobiercy oraz osoby posiadające aktualnie tytuł prawny do tej nieruchomości. Właściciele nieruchomości położonych w sąsiedztwie nie są stronami postępowania w sprawie zwrotu nieruchomości. Okoliczność, że działka nr [...] przeznaczona była pod budowę ulicy [...], która mogłaby zapewnić dojazd do działki nr [...], wskazuje na interes faktyczny właścicieli działki nr [...], nie zaś na interes prawny. W tej sytuacji, zdaniem organu odwoławczego, rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji należy uznać za prawidłowe.

Skargę na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] lutego 2009 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyli A. P. i R. P. Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 28, 7, 9, 10, 77 § 1, art. 110 k.p.a.

W uzasadnieniu skargi, skarżący wskazali, że posiadają prawa nabyte, aby być uczestnikiem na prawach strony, ponieważ użytkowali tę drogę dojazdową i drogą tą dowoziliśmy materiały budowlane na działkę nr [...], a wynik postępowania wpływa na ich nieruchomość i powoduje utratę dojazdu do drogi publicznej, a tym samym wpływa na utratę jej wartości. Zdaniem skarżących organ narusza ponadto konstytucyjną zasadę równości praw obywateli, gdyż dopuszcza do tego postępowania bezprawne osoby jako strony, a jednocześnie odmawia bycia stroną właścicielom działki sąsiedniej.

Minister Infrastruktury w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że kontrola sądowo - administracyjna sprowadza się do zbadania, czy organy wydając zaskarżoną decyzję nie naruszyły przepisów prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania decyzji, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego.

Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja i decyzja ją poprzedzająca nie naruszają przepisów prawa materialnego jak i przepisów postępowania administracyjnego.

W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest odmowa wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji o zwrocie nieruchomości, szczegółowo opisanej w zaskarżonej decyzji.

Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie zostało wszczęte wskutek wniosku A. P. i R. P. o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty P. z dnia [...] grudnia 2007 r., orzekającej o zwrocie nieruchomości na rzecz E. F. i P. K. na podstawie art. 136 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.), dalej zwanej u.g.n.

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2008 r. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] grudnia 2007 r., a Minister Infrastruktury po rozpatrzeniu odwołania A. P. i R. P., utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] kwietnia 2008 r.

Zgodnie z art. 157 § 2 k.p.a., postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu.

Prawidłowo organ uznał, że zgodnie z art. 28 k.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Źródłem interesu prawnego podmiotu do udziału w postępowaniu administracyjnym jest przepis prawa materialnego, kształtujący sytuację prawną danego podmiotu w zakresie stosunku prawnego regulowanego tym przepisem, ponieważ z prawa materialnego wypływa legitymacja prawna do udziału w postępowaniu administracyjnym - bycia stroną postępowania, zgodnie z art. 28 k.p.a.

Stosownie do art. 136 ust. 3 u.g.n., stroną postępowania o zwrot nieruchomości, która stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, a zatem podmiotem posiadającym interes prawny, jest poprzedni właściciel nieruchomości lub jego spadkobierca, i identyczny krąg osób może skutecznie domagać się w postępowaniu nadzorczym weryfikacji decyzji wydanej na tej podstawie.

Jak wynika z akt sprawy skarżący są właścicielami sąsiedniej działki nr [...], a nie działki nr [...]. Oznacza to, że nie mają oni tytułu prawnego do przedmiotowej działki, a tym samym nie przysługuje im status strony tego postępowania.

Sąd podziela stanowisko organu, że posiadanie jedynie działki, do której miała prowadzić niezrealizowana nigdy na działce nr [...] droga, nie daje A. P. i R. P. przymiotu strony w postępowaniu administracyjnym, uprawniającego do żądania stwierdzenia nieważności decyzji o zwrocie nieruchomości. Właściciele nieruchomości położonych w sąsiedztwie nie są stronami postępowania w sprawie zwrotu nieruchomości.

Ponadto, jeśli skarżący nie mieli przymiotu strony, to tym samym nie było podstaw do wszczęcia i prowadzenia postępowania w sprawie nieważności decyzji administracyjnej i organ pierwszej instancji powinien był odmówić wszczęcia i prowadzenia postępowania, co słusznie stwierdza organ drugiej instancji, stosownie do art. 157 § 3 k.p.a.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.