Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik Sędziowie WSA Elżbieta Lenart WSA Tomasz Szmydt (spr.) Protokolant referent stażysta Martyna Pakuła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 marca 2017 r. sprawy ze skargi L. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej oddala skargę.

L. S. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] . z dnia [...] września 2016r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] czerwca 2016r. nr [...].

Powyższa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym:

L. S. wystąpił do Ośrodka Pomocy Społecznej Dzielnicy B. z wnioskiem o przyznanie pomocy finansowej na uiszczenie czynszu, opłacenie rachunków RWE, opłacenie rachunków PGNiG, opłacenie rachunków za internet, na zakup żywności, środków czystości, biletu miesięcznego, leków i U. (jako rehabilitacji) oraz na dopłatę do opłat za lokal mieszkalny.

Decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2016r. Prezydent W., odmówił przyznania L. S. pomocy na: 1) opłacenie czynszu w wysokości 11 853,40 zł, 2) opłacenie rachunku RWE w wysokości 195,54 zł, 3) opłacenie rachunku RWE w wysokości 211,71 zł, 4) opłacenie rachunku PGNiG w wysokości 107,30 zł, 5) opłacenie rachunku PGNiG w wysokości 53,65 zł, 6) opłacenie rachunku za internet w wysokości 51,14 zł, 7) opłacenie rachunku za internet w wysokości 51,14 zł, 8) żywność 200 zł, 9) środki czystości 50 zł, 10) bilet miesięczny 50 zł, 11) leki 130 zł, 12) U. 3 500 zł (jako rehabilitacja) i 13) dopłata do opłat za lokal mieszkalny w wysokości 238,85 zł.

W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ I instancji wykazał, iż dochód rodziny w marcu 2016r. wyniósł [...] zł, niestety nie został ustalony dochód konkubiny wnioskodawcy bowiem nie podejmuje ona korespondencji. Nadto, organ I instancji stwierdził, że wnioskodawca oczekuje spłaty zadłużenia w czynszu (zaległe opłaty, odsetki, sporne oraz zasądzone), które na dzień 17 marca 2016r. wynosiły ponad 10 000 zł i które były efektem wieloletniego nieopłacania czynszu. Organ podniósł, że takie oczekiwanie pomocy ze strony wnioskodawcy jest niemożliwe do spełnienia ponieważ, po pierwsze nie można uznać, iż jest to najpilniejsza i niezbędna potrzeba życiowa, a po drugie daleko wykracza poza możliwości finansowe Ośrodka Pomocy Społecznej. Podkreślił, iż z dokumentacji zgromadzonej w sprawie wynika, że L. S. na przestrzeni ostatnich lat nie występował bezpośrednio do Administracji W. o podpisanie ugody na spłatę zadłużenia. Podobnie ma się rzecz z wnioskiem o pomoc na rehabilitację tj. kwotę 3500 zł z tytułu czesnego studiów doktoranckich na U. Nie można bowiem uznać, iż sfinansowanie kosztów studiów doktoranckich, których słuchaczem był L. S. jest niezbędną potrzebą bytową. Wskazać należy, iż L. S. jest już w wieku emerytalnym i nie można uznać, iż ukończenie doktoranckich przełożyłoby się na jego sytuację dochodową. Ukończenie jakichkolwiek studiów, czy to na poziomie licencjackim, magisterskim czy też doktoranckim służy jedynie nabyciu określonych uprawnień czy kwalifikacji, co następnie otwiera pole do większych możliwości w zakresie poszukiwania pracy. Tak więc wychodząc z tego punktu widzenia żądanie dotyczące opłacenia czesnego studiów doktoranckich jest nieuzasadnione i służyłoby jedynie zaspokojeniu ambicji intelektualnych wnioskodawcy.

Natomiast inne potrzeby wskazane przez L. S. we wniosku z dnia 29 kwietnia 2014r. takie jak: opłata za media, dopłata do opłat za lokal mieszkalny, wnioskodawca może opłacać we własnym zakresie wykorzystując swoje zasoby - w tym przypadku głównie z emerytury. Również żywność, środki czystości, leki, bilet miesięczny L. S. może zakupić z własnych środków. Podkreślić należy również, że potrzeby wymienione przez wnioskodawcę dotyczą potrzeb z kwietnia 2014r. Jak wynika z bieżących ustaleń poczynionych podczas wywiadu środowiskowego w kwietniu 2016r. L. S. z własnych środków opłaca rachunki za zużycie gazu i energii elektrycznej. Tak więc większość potrzeb wymienionych we wniosku z kwietnia 2014r. jest już nieaktualna. Organ wskazał, że istotną okolicznością w ww. sprawie jest fakt, iż Ośrodek Pomocy Społecznej nie posiada wystarczających środków na realizację wszystkich wnioskowanych potrzeb swoich klientów. Przy rozpatrywaniu wniosków o pomoc finansową Ośrodek Pomocy Społecznej musi mieć na względzie wszystkie osoby, które znalazły się w najtrudniejszym położeniu życiowym, przede wszystkim osoby i rodziny bez dochodu i posiadające na utrzymaniu dzieci.

W dniu 27 lipca 2016r., za pośrednictwem poczty e-PUAP, L. S. złożył odwołanie od decyzji. Skarżący zakwestionował zasadność podjętego przez organ I instancji rozstrzygnięcia zarzucając błędy formalne i rachunkowe w ustaleniach faktycznych.

Dokonując merytorycznej oceny zaskarżonej decyzji, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wyjaśniło, iż zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2015r. poz. 163) pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne środki, możliwości i uprawnienia. W myśl art. 3 powołanej ustawy 1. Pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka. 2. Zadaniem pomocy społecznej jest zapobieganie sytuacjom, o których mowa w art. 2 ust. 1, przez podejmowanie działań zmierzających do życiowego usamodzielnienia osób i rodzin oraz ich integracji ze środowiskiem. Zatem celem pomocy społecznej nie jest wyręczanie strony w zaspokajaniu jej wszelkich potrzeb życiowych lecz jedynie wspieranie w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwienie im życia w warunkach odpowiadających godności człowieka. Zadaniem pomocy społecznej jest zapobieganie trudnym sytuacjom życiowym przez podejmowanie działań zmierzających do życiowego usamodzielnienia osób i rodzin oraz ich integracji ze środowiskiem

Organ wskazał, że każda osoba ma obowiązek pełnego wykorzystania własnych uprawnień, zasobów i możliwości w celu pokonania trudnej sytuacji życiowej, a jeżeli nie wykonuje takiego obowiązku, nie występuje podstawowa przesłanka udzielenia pomocy społecznej.

Zasiłek celowy należy do fakultatywnych form pomocy społecznej, co oznacza, że w odróżnieniu od form obowiązkowych organ może, lecz nie musi go przyznać w przypadku ustalenia, że występują przesłanki wymienione w art. 39 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej. Określona w tym przepisie niezbędna potrzeba bytowa ma na celu zapewnienie potrzeb podstawowych, bieżących, pilnych, związanych z codziennym funkcjonowaniem każdego człowieka. Jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w wyroku z dnia 29 października 2008r., sygn. akt U SA/Ke 437/08, "Zasiłek celowy przeznaczony jest na zaspokojenie określonej potrzeby, dlatego też nie może mieć charakteru świadczenia wypłacanego w sposób stały i systematyczny." (LEX nr 500822).

Zatem, przyznanie pomocy na podstawie art. 39 ust. 1 i 2 ustawy uzależnione jest od spełnienia obligatoryjnej przesłanki, jaką jest uzyskanie dochodu niższego od kryterium dochodowego, wynikającego z art. 8 ust. 1 ustawy. Oznacza to, że niezależnie od zaistniałych trudności życiowych, organ przyznający świadczenia z pomocy społecznej obowiązany będzie odmówić przyznania zasiłku celowego osobie samotnie gospodarującej, bądź rodzinie, jeśli jej dochód przekroczy ustawowe kryterium dochodowe. W rozpoznawanej sprawie dochód skarżącego, jak prawidłowo wykazał organ I instancji, przekracza ustawowo określone kryterium dochodowe.

Z tego też względu organ I instancji, rozpoznając wniosek skarżącego, zbadał czy jego sytuacja stanowi "przypadek szczególnie uzasadniony" w rozumieniu art. 41 ustawy o pomocy społecznej, dający podstawę do przyznania specjalnego zasiłku celowego. Zgodnie bowiem ze wskazanym przepisem w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany: 1) specjalny zasiłek celowy w wysokości nieprzekraczającej odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub rodziny, który nie podlega zwrotowi. Wymienione świadczenie przyznawane jest również w ramach uznania administracyjnego (władzy dyskrecjonalnej). Nie jest to świadczenia obowiązkowe, jednakże jego przyznanie nie może być dowolne. Jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w uzasadnieniu wyroku z dnia 31 lipca 2007r., sygn. akt I SA/Wa 584/07, "Przepis art. 41 pkt 1 powołanej ustawy o pomocy społecznej, mówiąc o szczególnie uzasadnionych przypadkach, czyni ze specjalnego zasiłku celowego instrument, który nie może ze swej istoty służyć do zwrotu wydatków uprzednio poniesionych przez wnioskodawcę. Ponadto przepis ten wyraźnie mówi, iż forma pomocy społecznej nie jest przewidziana na pokrywanie pełnych kosztów utrzymania osoby objętej pomocą, lecz ma charakter szczególnej pomocy doraźnej." (LEX nr 376859).

Organ odwoławczy wskazał, że w sytuacji, gdy dochód osoby występującej o pomoc społeczną przekracza ustawowe kryterium organ, rozpoznając sprawę o przyznanie pomocy, powinien zakresem swoich rozważań objąć kwestię, czy w okolicznościach sprawy nie występuje szczególnie uzasadniony przypadek, uprawniający zainteresowanego do otrzymania świadczenia. Takie działania prawidłowo podjął organ I instancji, jednakże po dokonaniu analizy sprawy, w tym w szczególności ustaleń wywiadu środowiskowego uznał, że brak jest przesłanek mogących kwalifikować sytuację materialna skarżącego jako "szczególnie uzasadniony przypadek", o którym mowa w art. 41 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej.

Organ odwoławczy zgodził się z organem I instancji, że uiszczenie opłat z tytułu eksportacji mieszkania, rachunków za internet, opłat za rehabilitację, dopłat za lokal mieszkalny, jak również pomoc przy spłacie tak dużego zadłużenia leży poza możliwościami finansowymi OPS-u i nie stanowi niezbędnej potrzeby życiowej, a sytuacja skarżącego - szczególnie uzasadnionego przypadku zwłaszcza w kontekście doprowadzenia do takiej wysokości wobec długoletniego nieuiszczania czynszu.

Rolą pomocy społecznej nie jest zaspokajanie w pełni potrzeb i spełnianie wszystkich oczekiwań podopiecznych, a przyznanie zaś zasiłku celowego z pomocy społecznej nie jest prawnym obowiązkiem organów administracji i nie rodzi dla strony roszczenia o przyznanie świadczenia, zaś dla ośrodka obowiązku jego przyznania. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w uzasadnieniu wyroku z dnia 12 września 2012 r., sygn. akt I OSK 624/12, "(...) Pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Należy wszak pamiętać, że zadaniem pomocy społecznej jest zapobieganie powstawaniu wyżej wymienionych sytuacji przez podejmowanie działań zmierzających do życiowego usamodzielnienia się osób i rodzin oraz ich integracji ze środowiskiem (art. 1 i art. 2 u.p.s.). Z przepisów tych jednoznacznie zatem wynika, że celem pomocy społecznej nie jest utrzymywanie na koszt podatnika takich osób i ich rodzin, które nie chcą podjąć trudu wyjścia z ciężkiej sytuacji życiowej. Dlatego też osoby, które wnoszą o przyznanie im pieniędzy publicznych - w postaci np. zasiłku ceł owego lub okresowego - na zaspokojenie własnych potrzeb mają obowiązek współdziałania z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu trudnej sytuacji własnej lub rodziny (art. 4 u.p.s.) pod rygorem odmowy przyznania świadczenia (art. 11 ust. 2 u.p.s.). (...) " (baza wyroków nsa www.nsa.gov.pl)

W ocenie organu odwoławczego analiza materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy prowadziła do wniosku, że w niniejszej sprawie organ I instancji wydał decyzję po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, zgodnie z wymogami określonymi w art. 7 kpa oraz art. 77 § 1 kpa. Rozpatrując wniosek skarżącego o przyznanie wnioskowanej pomocy finansowej organ I instancji uwzględnił zarówno cele pomocy społecznej określone w ustawie, jak i możliwości finansowe w zakresie udzielenia pomocy.

L. S. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 2016r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] czerwca 2016r. nr [...].

Zaskarżonej decyzji zarzucał błąd formalny wskazując, że wystąpił o pomoc do Ośrodka Pomocy Społecznej Dzielnicy B. w dniu [...] kwietnia 2014 roku, a nie w dniu [...] kwietnia 2014 roku jak błędnie podaje zaskarżona decyzja. Błędy w ustaleniach faktycznych, złamanie zasad postępowania, dyskryminację w dostępie do usług pomocy społecznej, czynienie szkód przez błędne przetwarzanie danych osobowych skarżącego. Skarżący zarzucał łamanie zasad uczciwości i rzetelności pracownik Urzędu [..] Podkreślał, że czuje się dyskryminowany jako osoba niepełnosprawna w dostępie do usług pomocy społecznej, pozbawiony prawa do zaspokajania podstawowych potrzeb poprzez nierzetelne i stronnicze postępowanie. Poniżany w oczach opinii publicznej, co doprowadziło do całkowitego wykluczenia społecznego, poprzez nie uwzględnienie zasady określonej w art. 100 ustawy o pomocy społecznej o obowiązku kierowania się dobrem klienta i ochroną jego danych osobowych.

Zdaniem skarżącego pomoc, której się domaga mieści się w możliwościach Ośrodka, który dysponuje wystarczającymi środkami dla rozwiązania jego problemów życiowych. Tym sposobem organ podważa zaufanie do organu administracji publicznej i zaprzecza zasadom praworządnego, szybkiego, prostego postępowania i niezwłocznego załatwienia sprawy. Dowolność uznania organu administracji jest przekroczona i nie mieści się w celach ustawy o pomocy społecznej. Skarżący zaznaczał, że Ośrodek Pomocy Społecznej Dzielnicy B. nadal nie przygotowuje należycie wywiadów środowiskowych i nie zamierza stosować się do zasad praworządnego postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy organ administracji wydając zaskarżony akt nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga rozpoznawana według powyższych kryteriów podlegała oddaleniu w całości jako bezzasadna.

Na wstępie należy zaznaczyć, że zasiłek celowy należy do fakultatywnych form pomocy społecznej, co oznacza, że w odróżnieniu od form obowiązkowych organ może, lecz nie musi go przyznać w przypadku ustalenia, że występują przesłanki wymienione w art. 39 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej. Określona w tym przepisie niezbędna potrzeba bytowa ma na celu zapewnienie potrzeb podstawowych, bieżących, pilnych, związanych z codziennym funkcjonowaniem każdego człowieka. Jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w wyroku z dnia 29 października 2008r., sygn. akt U SA/Ke 437/08, "Zasiłek celowy przeznaczony jest na zaspokojenie określonej potrzeby, dlatego też nie może mieć charakteru świadczenia wypłacanego w sposób stały i systematyczny." (LEX nr 500822).

Przyznanie pomocy na podstawie art. 39 ust. 1 i 2 ustawy uzależnione jest od spełnienia obligatoryjnej przesłanki, jaką jest uzyskanie dochodu niższego od kryterium dochodowego, wynikającego z art. 8 ust. 1 ustawy. Oznacza to, że niezależnie od zaistniałych trudności życiowych, organ przyznający świadczenia z pomocy społecznej obowiązany będzie odmówić przyznania zasiłku celowego osobie samotnie gospodarującej, bądź rodzinie, jeśli jej dochód przekroczy ustawowe kryterium dochodowe.

W dniu [...] kwietnia 2016 r. przeprowadzono wywiad środowiskowy w miejscu zamieszkania wnioskodawcy. W trakcie wywiadu L. S. złożył oświadczenie, w którym podał, że mieszka razem z synem [...] oraz konkubiną [...]. L. S. prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z synem [...], a B. C. prowadzi oddzielne gospodarstwo domowe. Dalej w oświadczeniu wnioskodawca stwierdził, iż jego dochodem jest [...]. Wspólnie zamieszkała konkubina B. C. jest osobą bezrobotną i obecnie nie pracuje. L. S. wskazał, że ponosi co miesiąc wydatki związane z utrzymaniem mieszkania, kupuje żywność i środki czystości dla trzech osób, tj. siebie, syna i konkubiny, posiłki przygotowuje raz wnioskodawca, a raz konkubina B. C. również dla trzech osób. Na wywiadówki do syna uczęszcza raz L. S., a raz B. C. Art. 6 pkt 14 ustawy o pomocy społecznej stwierdza, że za rodzinę uznaje się osoby spokrewnione lub niespokrewnione pozostające w faktycznym związku, wspólnie zamieszkujące i gospodarujące. W przypadku L. S. mamy do czynienia z taką właśnie sytuacją, gdzie wnioskodawca pozostaje w nieformalnym, zależnościowym w sensie rodzinnym (wspólny syn) i ekonomicznym związku (dochód wnioskodawcy jest przeznaczany na utrzymywanie trzech osób). Obecnie B. C. nie pracuje i nie ma swoich dochodów, a z poprzednich postępowań wynikało, iż pracowała jako opiekunka do dziecka i ze swoich dochodów utrzymywała zarówno małoletniego syna jak i samego wnioskodawcę, koniecznym było uzupełnienie materiału dowodowego o oświadczenie B. C. na temat jej aktualnej sytuacji dochodowej. W tym celu organ wysłał do ww. pismo. B. C. nie podjęła wysłanej do niej korespondencji, która została zwrócona do Ośrodka.

Organ zatem prawidłowo ustalił dochody na podstawie dostępnych informacji. Na dochód L. S. składa się emerytura w wysokości [...]. Zatem w marcu 2016r. dochód rodziny wyniósł [...] zł.

Zgodnie z art. 8 oraz art. 39 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, osobom, których dochód nie przekracza kryterium dochodowego (dla trzyosobowego gospodarstwa domowego jest to kwota [...] zł), w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej, może być przyznany zasiłek celowy. Ustęp 2 art. 39 stanowi, iż zasiłek celowy może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu.

W rozpoznawanej sprawie dochód skarżącego, jak prawidłowo wykazał organ, przekraczał ustawowo określone kryterium dochodowe.

W tak ustalonym stanie faktycznym miał więc zastosowanie art. 41 ustawy o pomocy społecznej gdzie ustawodawca wskazał, że w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany specjalny zasiłek celowy w wysokości nieprzekraczającej odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub rodziny, który nie podlega zwrotowi bądź zasiłek okresowy, lub pomoc rzeczowa, pod warunkiem zwrotu części lub całości kwoty zasiłku lub wydatków na pomoc rzeczową.

Należy przy tym odnieść się do wykładni pojęć "może być przyznany" i "przypadek szczególnie uzasadniony".

Sformułowanie "może być przyznany" oznacza, że decyzja ma charakter uznaniowy a brak zdefiniowania "szczególnie uzasadnionych przypadków" wskazuje na uprawnienie organu do oceny in concreto przyczyn wystąpienia z wnioskiem o pomoc w kategoriach szczególnej istotności dla wnioskodawcy. Szczególnie uzasadniony przypadek stanowi sytuację życiową wynikającą z faktu zaistnienia nadzwyczajnych, wyjątkowo negatywnych, niecodziennych i wpływających na sytuację życiową zdarzeń, którym strona nie była w stanie zapobiec dochowując należytej staranności. Ta przesłanka ma miejsce wówczas, gdy sytuacja życiowa osoby lub rodziny, bez konieczności wnikliwych zabiegów interpretacyjnych pozwala stwierdzić, że jest nadzwyczaj drastyczna. Przy czym, nie jest takim nadzwyczajnym przypadkiem sytuacja, gdy strona ubiegająca się o pomoc pieniężną nie wykorzystuje własnych uprawnień, zasobów i możliwości w celu pokonania trudnej sytuacji życiowej, nie aktywizuje się w kierunku pozyskiwania środków do życia we własnym zakresie a usiłuje ze świadczeń pomocy społecznej uczynić stałe źródło utrzymania. Taka wykładnia została przedstawiona przez organ I i II instancji a znajduje ona odzwierciedlenie w orzecznictwie sądów administracyjnych, gdzie dla uzasadnienia uzyskania specjalnego zasiłku celowego podkreśla się: niecodzienność zdarzeń (vide: wyrok NSA z 29 czerwca 2016r. sygn. akt I OSK 1077/16 - Lex nr 2082436), niefortunność zbiegów okoliczności wykraczających poza możliwości ludzkiej zapobiegliwości (vide: wyrok NSA z 17 czerwca 2016 r. sygn. akt I OSK 90/15 - Lex nr 2082652), nadzwyczajną drastyczność sytuacji życiowej, dotkliwą w skutkach i głęboko ingerującą w plany życiowe strony (vide: wyrok NSA z 16 czerwca 2016 r. sygn. akt I OSK 384/15 - Lex nr 2082627).

L. S. zwrócił się o pomoc finansową na opłatę czynszu, opłatę za media: gaz, energia elektryczna, internet, na żywność, środki czystości, leki, opłatę zakupu biletu miesięcznego, studia na U. (jako rehabilitacja), na dopłatę do opłat za lokal mieszkalny.

Organ zasadnie wskazał, że oczekiwanie spłaty zadłużenia w czynszu (zaległe opłaty, odsetki, sporne oraz zasądzone), które na dzień 17 marca 2016r. wynosiły ponad 10 000 zł, jest efektem wieloletniego nieopłacania czynszu, jest niemożliwe do spełnienia, ponieważ nie można uznać, że jest to najpilniejsza i niezbędna potrzeba życiowa, a po drugie daleko wykracza poza możliwości finansowe Ośrodka Pomocy Społecznej. Organ słusznie podkreślił, że z dokumentacji zgromadzonej w sprawie wynika, iż L. S. na przestrzeni ostatnich lat nie występował bezpośrednio do Administracji W. o podpisanie ugody na spłatę zadłużenia. Ponadto, zaległości te narastały latami i nie mieszczą się w definicji zdarzenia nagłego, trudnego do przewidzenia.

Podobnie ma się rzecz w wnioskiem o pomoc na rehabilitację tj. kwotę [...] zł z tytułu czesnego studiów doktoranckich. Jak słusznie wskazał organ nie można uznać, iż sfinansowanie kosztów studiów doktoranckich, których słuchaczem był L. S. jest niezbędną potrzebą bytową. L. S. jest już w wieku emerytalnym i nie można uznać, iż ukończenie studiów doktoranckich bezpośrednio i wprost przełożyłoby się na jego sytuację dochodową. Tak więc również żądanie dotyczące opłacenia czesnego studiów doktoranckich jest nieuzasadnione i służyłoby jedynie zaspokojeniu ambicji intelektualnych wnioskodawcy.

Natomiast inne potrzeby wskazane przez L. S. we wniosku takie jak: opłata za media, dopłata do opłat za lokal mieszkalny, wnioskodawca może opłacać we własnym zakresie wykorzystując swoje zasoby, w tym przypadku głównie emerytury. Również żywność, środki czystości, leki, bilet miesięczny, L. S. może zakupić z własnych środków. Potwierdzają to ustalenia organu poczynionych podczas wywiadu środowiskowego w kwietniu 2016r. Pan L. S. z własnych środków opłaca rachunki za zużycie gazu, energii elektrycznej, kupuje żywność, leki i środki czystości (oświadczenie z dnia 22.04.2016r.). Zaspakajanie potrzeb życiowych nie jest potrzebą która powstaje nagle, czy jest wynikiem niekorzystnych zdarzeń losowych, jest zdarzeniem trudnym lub niemożliwym do przewidzenia.

Dyspozycja art. 41 ustawy o pomocy społecznej dotyczy właśnie takich niezwykłych i w skutkach negatywnych dla osoby ubiegającej się o pomoc, zdarzeń. W przedmiotowej sprawie nie występują takie okoliczności a organy obu instancji dołożyły należytej staranności aby właściwie ustalić stan faktyczny i prawidłowo zastosować obowiązujące przepisy.

Istotną okolicznością w ww. sprawie jest również fakt, iż Ośrodek Pomocy Społecznej nie posiada wystarczających środków na realizację wszystkich wnioskowanych potrzeb swoich klientów. Należy podzielić stanowisko organów, że przy rozpatrywaniu wniosków o pomoc finansową Ośrodek Pomocy Społecznej musi mieć na względzie wszystkie osoby, które znalazły się w najtrudniejszym położeniu życiowym, przede wszystkim osoby i rodziny bez dochodu i posiadające na utrzymaniu małoletnie dzieci. Kiedy środki są ograniczone a potrzebujących wielu, Ośrodek zmuszony jest do ich racjonalnego podziału pomiędzy jak największą liczbę osób najbardziej potrzebujących. Oznacza to, iż nie każdy może otrzymać wsparcie finansowe w satysfakcjonującej go wysokości. W okresie od 1 stycznia 2016 r. do 30 kwietnia 2016 r. pomocy w formie zasiłków celowych udzielono 872 osobom, na łączną kwotę 884 120,03 zł co daje średnio kwotę 253,47 zł dla osoby w miesiącu.

Reasumując całokształt powyższych okoliczności sprawy, tj. całokształt materiału dowodowego oraz uzasadnienia decyzji organów obu instancji, nie można podzielić zarzutów skargi jakoby organy orzekające w sprawie zastosowały przepisy z naruszeniem norm ustawy o pomocy społecznej. Zdaniem Sądu niezasadne są także zarzuty skarżącego dotyczące naruszenia art. 32 ust. 2, art. 68 i art. 69 Konstytucji RP. Skarżący nie wykazuje bowiem, na czym miałoby polegać dyskryminowanie jego osoby przez organy orzekające w sprawie. Zdaniem Sądu, podniesione w skardze zarzuty okazały się niezasadne, gdyż postępowanie przed organami zostało przeprowadzone w sposób wyczerpujący i prawidłowy, zaś zgromadzony w sprawie materiał oceniono właściwie. Mające natomiast zastosowanie w sprawie przepisy zostały także należycie zinterpretowane i użyte. Sąd nie doszukał się też innych naruszeń przepisów prawa materialnego, czy procesowego, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonych decyzji.

Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.