Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Pietrasz (spr.) Sędzia NSA Janusz Zajda Sędzia del. WSA Sylwester Miziołek Protokolant Dorota Onyśk po rozpoznaniu w dniu 11 czerwca 2019 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Narodowego Centrum Badań i Rozwoju od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 marca 2019 r. sygn. akt V SA/Wa 209/19 w sprawie ze skargi A F Spółki z o.o. w N. (...) na pismo Narodowego Centrum Badań i Rozwoju z dnia 14 stycznia 2019 r. nr DWP-SOK I.4205.21.2018.MW w przedmiocie pozostawienia protestu bez rozpoznania 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od Narodowego Centrum Badań i Rozwoju na rzecz A. F. Spółki z o.o. w N. (...) kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 6 marca 2019 r., sygn. akt V SA/Wa 209/19 w sprawie ze skargi A. F. Sp. z o.o. z siedzibą w N. (...) na pismo Narodowego Centrum Badań i Rozwoju z dnia (...) stycznia 2019 r., nr (...) w przedmiocie pozostawienia protestu bez rozpatrzenia stwierdził, że pozostawienie protestu bez rozpatrzenia było nieuzasadnione i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Narodowemu Centrum Badań i Rozwoju oraz zasądził zwrot kosztów postępowania sądowego.

Od przedmiotowego wyroku Narodowe Centrum Badań i Rozwoju (dalej NCBR) złożyło skargę kasacyjną na podstawie art. 62 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz.U. z 2018 r., poz. 1431, dalej: ustawa wdrożeniowa), w zw. art. 3 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2012 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm. dalej: p.p.s.a.) w przedmiocie pozostawienia protestu A. F. sp. z o.o. (dalej: Wnioskodawca) bez rozpatrzenia, zaskarżając ww. wyrok w całości.

Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 61 ust. 8 pkt 1 lit. b w zw. z art. 54 ust. 2 pkt 6 w zw. z art. 54 ust. 3 w zw. z art. 59 ustawy wdrożeniowej poprzez uznanie, że pozostawienie protestu bez rozpatrzenia było nieuzasadnione z uwagi na zaniechanie przez organ wezwania wnioskodawcy do uzupełnienia protestu w zakresie przedłożenia dokumentu potwierdzającego umocowanie osoby, która go podpisała do działania w imieniu Wnioskodawcy, przy jednoczesnym uznaniu, że NCBR słusznie wezwał Wnioskodawcę do uzupełnienia braku formalnego protestu w postaci podpisu osoby reprezentującej Wnioskodawcę, który to brak nie został w żaden sposób uzupełniony.

Mając na uwadze powyższe skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie oraz uznanie, że pozostawienie protestu bez rozpatrzenia było uzasadnione, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Wnioskodawca wniósł o jej oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Jeżeli nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., a w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły, to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej.

Według art. 193 zdanie drugie p.p.s.a., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W ten sposób wyraźnie został określony zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok, w przypadku gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, wyłącza zatem przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed tym Sądem wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 w związku z art. 193 zdanie pierwsze p.p.s.a.

Zgodnie z art. 68 ust. 8 pkt 1 lit. b ustawy wdrożeniowej w wyniku rozpoznania skargi sąd może uwzględnić skargę, stwierdzając, że pozostawienie protestu bez rozpatrzenia było nieuzasadnione, przekazując sprawę do rozpatrzenia przez właściwą instytucję, o której mowa w art. 55 albo art. 39 ust. 1.

Przesłankę pozostawienia protestu bez rozpatrzenia reguluje w szczególności art. 54 ust. 3 ustawy wdrożeniowej, zgodnie z którym w przypadku wniesienia protestu niespełniającego wymogów formalnych, o których mowa w ust. 2, lub zawierającego oczywiste omyłki, właściwa instytucja wzywa wnioskodawcę do jego uzupełnienia lub poprawienia w nim oczywistych omyłek, w terminie 7 dni, licząc od dnia otrzymania wezwania, pod rygorem pozostawienia protestu bez rozpatrzenia.

Zgodnie zaś z art. 54 ust. 2 ustawy wdrożeniowej protest jest wnoszony w formie pisemnej i zawiera:

1) oznaczenie instytucji właściwej do rozpatrzenia protestu;

2) oznaczenie wnioskodawcy;

3) numer wniosku o dofinansowanie projektu;

4) wskazanie kryteriów wyboru projektów, z których oceną wnioskodawca się nie zgadza, wraz z uzasadnieniem;

5) wskazanie zarzutów o charakterze proceduralnym w zakresie przeprowadzonej oceny, jeżeli zdaniem wnioskodawcy naruszenia takie miały miejsce, wraz z uzasadnieniem;

6) podpis wnioskodawcy lub osoby upoważnionej do jego reprezentowania, z załączeniem oryginału lub kopii dokumentu poświadczającego umocowanie takiej osoby do reprezentowania wnioskodawcy.

Dokonując analizy postanowień art. 54 ust. 2 pkt 6 ustawy wdrożeniowej należy dojść do wniosku, że elementem koniecznym wniosku jest podpis wnioskodawcy lub osoby upoważnionej do jego reprezentowania. Natomiast obowiązek załączenia oryginału lub kopii dokumentu poświadczającego umocowanie osoby do reprezentowania wnioskodawcy odnosi się wyłącznie do osoby upoważnionej do reprezentowania wnioskodawcy. Nie dotyczy samego wnioskodawcy.

Konstrukcja art. 54 ust. 2 ustawy wdrożeniowej prowadzi do wniosku, że identyfikacja wnioskodawcy w proteście następuje poprzez jego oznaczenie zgodnie z art. 54 ust. 2 pkt 2 ustawy wdrożeniowej. Ponadto jeżeli wnioskodawca składa protest osobiście - dokument taki powinien być podpisany przez wnioskodawcę zgodnie z art. 54 ust. 2 pkt 6 ustawy wdrożeniowej. Jeżeli natomiast protest jest składany przez osobę reprezentującą wnioskodawcę, co miało miejsce w tej sprawie, oprócz oznaczenia wnioskodawcy, celem identyfikacji osoby uprawnionej do reprezentowania nieodzowne jest załączenie oryginału lub kopii dokumentu poświadczającego umocowanie takiej osoby do reprezentowania wnioskodawcy. Ponadto osoba taka powinna podpisać wniosek.

Zauważyć wreszcie należy, że żaden przepis ustawy wdrożeniowej nie określa, że podpis, o którym mowa w art. 54 ust. 2 pkt 6 ustawy wdrożeniowej (zarówno wnioskodawcy jak też osoby uprawnionej) powinien być czytelny. Identyfikacja wnioskodawcy, następuje poprzez wskazanie wnioskodawcy, natomiast identyfikacja osoby uprawnionej do reprezentowania wnioskodawcy następuje poprzez załączenie oryginału lub kopii dokumentu poświadczającego umocowanie takiej osoby do reprezentowania wnioskodawcy.

Przechodząc do realiów sprawy należy wskazać, że bezpodstawne było działanie organu wzywające do uzupełnienia braku w postaci opatrzenia protestu czytelnym podpisem oraz pieczątką imienną osoby upoważnionej do reprezentowania wnioskodawcy. Zarówno w zakresie czytelnego podpisu, jak też w zakresie pieczątki żądanie organu było pozbawione podstaw prawnych.

Skoro wezwanie organu, wystosowane na podstawie art. 54 ust. 2 ustawy wdrożeniowej, było wadliwe (sprzeczne z prawem) to w takim przypadku nie sposób mówić o możliwości wywołania przez taką czynność organu skutku w postaci pozostawienia protestu bez rozpatrzenia, w następstwie nieuzupełnienia braku w terminie siedmiu dni. W demokratycznym państwie prawnym (art. 2 Konstytucji RP) tylko prawidłowe wezwanie wystosowane przez organ na podstawie art. 54 ust. 2 ustawy wdrożeniowej, może wywołać skutki w postaci rozpoczęcia biegu terminu do uzupełnienia lub poprawienia w proteście oczywistych omyłek z możliwością wywołania skutku w postaci pozostawienia protestu bez rozpatrzenia.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu i dlatego na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 203 pkt. 1 w p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 1804) zasądzając od organu na rzecz A. F. Sp. z o.o. kwotę 240 zł za sporządzenie odpowiedzi na skargę kasacyjną w terminie.