III SA/Gd 240/22 - Wyrok

Data orzeczenia	2022-08-04	
Data wpływu	2022-03-01	
Sąd	Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku	
Sędziowie	Alina Dominiak /przewodniczący/
Bartłomiej Adamczak
Jolanta Sudoł /sprawozdawca/	
Symbol z opisem	6199 Inne o symbolu podstawowym 619	
Hasła tematyczne	Samorząd terytorialny	
Skarżony organ	Inne	
Treść wyniku	Stwierdzono bezskuteczność czynności	
Powołane przepisy	Dz.U. 2022 nr 0 poz 329; art. 146 par. 1; Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Dz.U. 2019 nr 0 poz 1282; art. 11 ust. 1; Ustawa z dnia 21 listopada 2008 r. o pracownikach samorządowych - t.j.	
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Alina Dominiak, Sędziowie: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak, Sędzia WSA Jolanta Sudoł (spr.), Protokolant: Referent Stażysta Dagmara Szymańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 sierpnia 2022 r. sprawy ze skargi J. P. na czynność Starosty z dnia 2 lutego 2022 r. w przedmiocie naboru na wolne stanowisko urzędnicze stwierdza bezskuteczność zaskarżonej czynności.	
Uzasadnienie
W dniu 1 marca 2022 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wpłynęło pismo J. P. (dalej zwana również jako "skarżąca") datowane na dzień 8 lutego 2022 r., zatytułowane "Skarga na czynność Starosty Powiatowego w P. w zakresie prawidłowości przeprowadzenia naboru na wolne stanowisko urzędnicze".

Skarga została zarejestrowana w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gdańsku pod sygn. akt III SA/Gd 240/22.

W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że zaskarża czynność Starosty Powiatowego w P. w zakresie naboru na wolne stanowisko urzędnicze, tj. stanowisko Naczelnika Wydziału [...] w Starostwie Powiatowym w P. i wniosła o ponowne rzetelne, sprawiedliwe i obiektywne rozpatrzenie jej oferty zgodnie z regulaminem naboru na wolne stanowiska urzędnicze w Starostwie Powiatowym w P. wprowadzonym zarządzeniem nr [...] Starosty P. z dnia 20 maja 2021 r., ogłoszeniem z dnia 11 stycznia 2022 r. oraz przepisami ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o pracownikach samorządowych, jak i z poszanowaniem zasady bezstronności.

Skarżąca zarzuciła, że decyzja w jej sprawie została podjęta z naruszeniem § 2 ww. regulaminu, jak i zarządzenia Starosty P. z dnia 11 stycznia 2022 r. w wprawie osób biorących udział w rekrutacji oraz przepisów ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o pracownikach samorządowych. W ocenie skarżącej, niewłaściwie przeanalizowano jej kwalifikacje wymagane w ogłoszeniu z dnia 11 stycznia 2022 r., co w konsekwencji wprowadziło w błąd Starostę P. przy podjęciu decyzji o naborze na wolne stanowisko urzędnicze, który działał w zaufaniu do ustaleń komisji rekrutacyjnej. Skarżąca podważyła kompetencję dwóch wchodzących w skład komisji rekrutacyjnej osób co do merytorycznej oceny kwalifikacji i doświadczenia skarżącej oraz wskazała, że działanie komisji miało charakter dyskryminujący i naruszający przepisy postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.

Jednocześnie skarżąca wystąpiła do Sądu o "wstrzymanie nowego postępowania o naborze na kierownicze stanowisko urzędnicze Naczelnika Wydziału [...] w Starostwie Powiatowym w P., które ukazało się dnia 2 lutego 2022 r."

Opisując stan faktyczny sprawy, skarżąca wskazała, że w dniu 11 stycznia 2022 r. na stronie BIP Starostwa Powiatowego w P. ukazało się ogłoszenie o naborze kandydatów na kierownicze stanowisko urzędnicze Naczelnika Wydziału [...] w Starostwie Powiatowym w P., określające m.in. niezbędne wymagania dla kandydatów, w tym wymóg co najmniej 5-letniego stażu pracy.

Skarżąca wskazała dalej, że zgodnie z zarządzeniem z dnia 11 stycznia 2022r., nr [...] Starosta P. powołał w skład komisji rekrutacyjnej do spraw przeprowadzenia naboru na kierownicze stanowisko urzędnicze Naczelnika Wydziału [...] Starostwa Powiatowego w P.: T. H. –[...] , E. F. - pełniącą obowiązki Naczelnika Wydziału [...] oraz E. B. - Naczelnika Wydziału [...].

Skarżąca zdecydowała się na udział w konkursie i w dniu 21 stycznia 2022 r. zgłosiła swoją kandydaturę wraz z wymaganym kompletem dokumentów. Spełniała wymogi formalne i została zaproszona na rozmowę kwalifikacyjną, która odbyła się w dniu 31 stycznia 2022 r. Skarżąca podniosła, że przedstawiony jej podczas rozmowy skład komisji rekrutacyjnej obejmował T. H., E. F. oraz S. G., prowadzącą postępowania administracyjne w Wydziale Architektury i Budownictwa, która jednak zdaniem strony skarżącej, nie została powołana w skład komisji rekrutacyjnej.

Niezależnie od tego skarżąca zakwestionowała zgodność składu komisji z § 2 regulaminu konkursowego, który stanowi, że komisję rekrutacyjną powołuje Starosta w drodze zarządzenia, a w skąd komisji mogą wchodzić kierownik jednostki organizacyjnej wnioskujący o zatrudnienie lub osoba przez niego wskazana, oraz inni pracownicy powołani przez Starostę posiadające odpowiednie przygotowanie merytoryczne mające znaczenie dla właściwej oceny kandydata. Skarżąca zakwestionowała kompetencję S. G. do oceny kandydatów na stanowisko Naczelnika Wydziału Architektury i Budownictwa oraz wskazała, że ponieważ odpowiedziała na wszystkie zadawane jej w trakcie rozmowy pytania, uważa że wykazała się znajomością zagadnień i doświadczeniem potrzebnym do zatrudnienia na ww. stanowisku.

W dniu 2 lutego 2022 r. ukazała się informacja publiczna o wynikach przeprowadzonego naboru kandydatów, w której wskazano, że w wyniku zakończenia procedury naboru na stanowisko urzędnicze Naczelnika Wydziału Architektury i Budownictwa Starostwa Powiatowego w P. nie została wybrana żadna osoba, ponieważ jedyna kandydatka, która spełniła wymogi formalne i wzięła udział w rozmowie kwalifikacyjnej (co dotyczyło skarżącej), nie wykazała się wystarczającą znajomością zagadnień oraz doświadczeniem potrzebnym do zatrudnienia na ww. stanowisku. Brak przyjęcia swojej kandydatury skarżąca upatruje w powodach poza merytorycznych. Skarżąca zaznaczyła jednocześnie, że w dniu ogłoszenia wyniku naborów, ogłoszono ponowny nabór na kierownicze stanowisko urzędnicze Naczelnika Wydziału Architektury i Budownictwa w Starostwie Powiatowym w P., poprzez załącznik do zarządzenia nr 13/2022 Starosty P. z dnia 2 lutego 2022 r., gdzie w wymaganiach niezbędnych na to stanowisko dopisano klauzulę "co najmniej 5-letni staż pracy, w tym co najmniej 2 letni staż pracy na stanowisku kierowniczym w jednostkach samorządu terytorialnego".

Skarżąca podkreśliła, że zgodnie z art. 13, art. 13a, art. 14 oraz art.15 ustawy o pracownikach samorządowych nabór na wolne stanowisko urzędnicze składa się z trzech etapów: ogłoszenia o naborze, rozstrzygnięcia merytorycznego wyłaniającego najlepszego kandydata oraz podania do publicznej wiadomości wyników naboru. Z przeprowadzonego naboru kandydatów sporządza się protokół. W ocenie skarżącej, całe przeprowadzone w sprawie postępowanie zostało przeprowadzone z naruszeniem zasady praworządności, zaś wskazane w wyniku naboru stwierdzenie, że jedyna kandydatka nie wykazała się wystarczającą znajomością zagadnień oraz doświadczeniem, nie wypełnia w ocenie skarżącej zasady bezstronności, która powinna towarzyszyć każdemu konkursowi na stanowisko urzędnicze w administracji publicznej.

W odpowiedzi na skargę organ wskazał, że przekazuje skargę na akt Starosty P. w przedmiocie rozstrzygnięcia o naborze na wolne stanowisko urzędnicze z dnia 31 stycznia 2022 r. i wnosi o oddalenie skargi.

Organ wskazał, że stosowanie do art. 15 ust. 2 pkt 2 ustawy o pracownikach samorządowych na organie administracji spoczywa obowiązek wskazania wyniku naboru oraz - w przypadku nierozstrzygnięcia naboru - wskazania uzasadnienia braku rozstrzygnięcia. W przedmiotowej sprawie takie uzasadnienie zdaniem organu podano. W odpowiedzi na skargę wyjaśniono dodatkowo, że w trakcie przeprowadzonej w dniu 31 stycznia 2022 r. rozmowy kwalifikacyjnej skarżąca została poddana merytorycznej ocenie przez członków komisji. Skarżącej zadano 17 pytań z czego poprawnie dopowiedziała ona na 9, a niepoprawnie na 8 z nich. Brak udzielenia znacznej ilości prawidłowych odpowiedzi stanowił zatem główną przyczynę negatywnej oceny kandydatki. Organ przytoczył w tym zakresie treść 6 pytań zadanych skarżącej podczas komisji przez E. F., wskazując, że poprawnie odpowiedziała na ostatnie z nich. Treść pozostałych 11 pytań zadanych skarżącej przez S. G. pytań nie została podana, gdzie wskazano jedynie, że miały one formę pisemnego testu wyboru i były merytorycznie związane z procesem budowalnym.

W wykonaniu Zarządzenia Przewodniczącego Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 4 marca 2022 r. skarżąca została wezwana w trybie uzupełniania braków formalnych skargi o złożenie oświadczenia czy przedmiotem zaskarżenia jest informacja o wynikach przeprowadzonego naboru z dnia 2 lutego 2022 r. czy też inny akt lub czynność (należy wskazać numer i datę zaskarżonej czynności). Skarżąca została pouczona, że nieuzupełnienie braków skargi w terminie 7 dni spowoduje jej odrzucenie.

W terminie dla dokonania wskazanej czynności skarżąca nadesłała pismo z dnia 14 marca 2022 r. w którym wskazała, że przedmiotem zaskarżenia jest:

- informacja o wynikach przeprowadzonego naboru z dnia 2 lutego 2022 r.;

- protokół wraz z oceną kandydata na kierownicze stanowisko urzędnicze Naczelnika Wydziału [...]

- zarządzenie nr [...] z dnia 31 stycznia 2022 r. w sprawie zmiany zarządzenia nr [...] z dnia 11 stycznia 2022 r., w sprawie ogłoszenia naboru na kierownicze stanowisko urzędnicze Naczelnika Wydziału [...] w P. oraz powołania komisji rekrutacyjnej do spraw przeprowadzenia naboru na ww. stanowisko.

W związku z jednoznacznym określeniem przez J. P. przedmiotu zaskarżenia, zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 25 kwietnia 2022 r. rozdzielono skargi zawarte w piśmie skarżącej z dnia 8 lutego 2022 r. Uwzględniając stanowisko strony skarżącej przyjęto, że w niniejszej sprawie zarejestrowanej pod sygnaturą akt III SA/Gd 240/22 skarżąca wniosła zatem o objęcie kontrolą Sądu czynności Starosty P. z dnia 2 lutego 2022 r. w przedmiocie naboru na wolne stanowisko urzędnicze. Jednocześnie z tej sprawy wyłączono do odrębnego rozpoznania równolegle sformułowane przez skarżącą skargi na akty Starosty P.: protokół wraz z oceną kandydata na kierownicze stanowisko (skarga zarejestrowana pod nową sygn. akt III SA/Gd 411/22) i zarządzenie nr [...] z dnia 31 stycznia 2022 r. w sprawie ogłoszenia naboru na kierownicze stanowisko urzędnicze (skarga zarejestrowana pod nową sygn. akt III SA/Gd 412/22).

Wskazane skargi o sygn. akt III SA/Gd 411/22 oraz sygn. akt III SA/Gd 412/22 zostały odrzucone przez Sąd jako dotyczące aktów nie podlegających odrębnemu zaskarżeniu do sądu administracyjnego.

Skarżąca pismem procesowym z dnia 18 marca 2022 r. ustosunkowała się do złożonej odpowiedzi na skargę, zaś organ przedstawił swoje ostateczne stanowisko w piśmie procesowym z dnia 15 kwietnia 2022 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Skarga podlega uwzględnieniu.

W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Na mocy art. 146 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r., poz. 329; dalej powoływanej jako "p.p.s.a.") Sąd, uwzględniając skargę na akt lub czynność o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a uchyla ten akt, interpretację, opinię zabezpieczającą lub odmowę wydania opinii zabezpieczającej albo stwierdza bezskuteczność czynności. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. stosuje się odpowiednio, co oznacza, że uwzględnienie skargi na czynność lub akt, o których mowa art. 3 § 2 pkt 4 i 4a następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd, że ich podjęcie nastąpiło z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Skarżąca przystąpiła do konkursu na kierownicze stanowisko urzędnicze, to jest stanowisko Naczelnika Wydziału [...] w Starostwie Powiatowym w P. w związku z ogłoszeniem o naborze kandydatów na to stanowisko zawartym w zarządzeniu Starosty P. z dnia 11 stycznia nr [...]. Przedmiotowe ogłoszenie o naborze zapoczątkowało postępowanie rekrutacyjne, którego przebieg - jak zostanie przedstawione poniżej w oparciu o przepisy ustawy o pracownikach samorządowych - składa się z kilku etapów. Przed zakończeniem postępowania poprzez podanie informacji o wyniku naboru podejmowanych jest bowiem szereg czynności, w tym m.in. konieczne jest powołanie komisji rekrutacyjnej, badanie spełnienia wymogów formalnych złożonych ofert, ocena merytoryczna kandydatów i sporządzenie protokołu z przeprowadzonego naboru kandydatów.

Pomimo, że postępowanie rekrutacyjne składa się z kilku etapów, nie oznacza to, aby każdy z nich z osobna stanowił czynności w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Sąd orzekający podziela w tym zakresie i przyjmuje z własny pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24 stycznia 2017 r., sygn. akt I OSK 2966/15, gdzie wskazano, że poszczególne czynności podejmowane w toku postępowania rekrutacyjnego stanowią zamknięty ciąg czynności, które nie mają charakteru samodzielnego. Dla uznania, że dana czynność mieści się w pojęciu czynności art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. w tym przypadku decydujące bowiem pozostaje, czy rozstrzyga ona o prawach kandydata. W tym znaczeniu ani zarządzenie o ogłoszeniu naboru, ani o powołaniu komisji rekrutacyjnej, ani też sporządzony z naboru protokół nie rozstrzygają o prawach kandydata, gdyż o tych prawach decyduje dopiero organ poddając do wiadomości wynik postępowania rekrutacyjnego. Zatem jak podniósł NSA w powyższym wyroku uznać należy, że dopiero informacja o wyniku naboru, która kończy postępowanie rekrutacyjne stanowi czynność w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Pochodzi ona bowiem od organu i rozstrzyga o prawach kandydata.

Nie budzi również wątpliwości Sądu, że zaskarżona w niniejszej sprawie czynność ma charakter aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., z zakresu administracji publicznej i dotyczy sfery praw i obowiązków wynikających z przepisów prawa. "Akty mają charakter sformalizowany i przybierają z reguły formę pism, wykazów, czy zaświadczeń..." (patrz: J. Drachal, "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Komentarz pod red. prof. Romana Hausera i prof. Marka Wierzbowskiego, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2011 r., s. 60).

Pogląd, zgodnie z którym postępowanie konkursowe jest postępowaniem z zakresu administracji publicznej, a badanie zgodności z prawem wyników konkursów podlega kognicji sądów administracyjnych został niejednokrotnie wyrażany w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyrok NSA z 24 kwietnia 2021 r. sygn. akt I OSK 857/12, wyrok NSA z 31 sierpnia 2004 r. sygn. akt I OSK 460/04 czy wyrok NSA z 16 grudnia 2015 r. sygn. akt I OSK 1690/14) i stanowisko to należy w pełni podzielić. Także zdaniem doktryny, postępowanie rekrutacyjne zmierzające do wyłonienia kandydata na stanowisko urzędnicze w służbie publicznej jest postępowaniem z zakresu administracji publicznej, a jego wynik podlega kontroli sądu administracyjnego (patrz: H. Szewczyk, "Stosunki pracy w samorządzie terytorialnym", W-wa 2012, str. 115 i następne).

W przedmiotowej sprawie kognicji Sądu podlega zatem wskazana przez skarżącą Informacja Starosty P. z dnia 2 lutego 2022 r. o wynikach przeprowadzonego naboru kandydatów w Starostwie Powiatowym w P. na kierownicze stanowisko urzędnicze Naczelnika Wydziału [...], poprzez którą poinformowano, że w wyniku zakończenia procedury naboru na ww. stanowisko nie została wybrana żadna osoba. Niewątpliwie, skoro skarżąca była kandydatką biorącą udział w naborze, wynik sprowadzający się to tego, że nie została ona wybrana na stanowisko, na które kandydowała w tym naborze, odnosi się bezpośrednio i ma wpływ na prawa skarżącej, także wtedy gdy nikt inny nie został wybrany na stanowisko kierownicze Naczelnika Wydziału [...] w wyniku jego przeprowadzenia.

Ponieważ zaskarżona informacja o wyniku naboru kończy postępowanie rekrutacyjne i stanowi czynność w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., która podlega kognicji sądu administracyjnego, to w dalszej kolejności należało zbadać czy skarga została złożona z zachowaniem trybu przewidzianego w treści art. 53 § 2 p.p.s.a., zgodnie z którym wniesienie skargi na akt lub czynności, o których mowa w 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w tej sprawie, powinno nastąpić w terminie trzydziestu dni od dnia, w którym strona dowiedziała się o wydaniu aktu lub podjęciu tej czynności. Sąd przyjął, że skarżąca dowiedziała się o dokonaniu zaskarżonej czynności w dniu 2 lutego 2022 r., to jest w dniu jej podjęcia przez organ (publiczne ogłoszenie o wynikach naboru w Biuletynie Informacji Publicznej), co wynika z oświadczenia J. P. zawartego w samej skardze. Skarżąca wniosła przedmiotową skargę już w dniu 10 lutego 2022 r. Zatem wymogi do wniesienia skargi na ww. czynność zostały spełnione przez skarżącą.

Sąd podkreśla na wstępie, że choć poszczególne etapy postępowania rekrutacyjnego nie mogą być odrębnie zaskarżone, ich przeprowadzenie zgodnie z obowiązującymi przepisami w oczywisty sposób jest kontrolowane przez Sąd w ramach zgodności z prawem wyniku postępowania rekrutacyjnego.

W przedmiotowej sprawie, zadaniem Sądu, w sytuacji skutecznego zaskarżenia przez skarżącą wyniku postępowania rekrutacyjnego było zatem ustalenie, czy postępowanie rekrutacyjne zapoczątkowane ogłoszeniem starosty P. z dnia 11 stycznia 2022 r., które prowadziło do wyniku ogłoszonego w dniu 2 lutego 2022 r., zostało przeprowadzone zgodnie z odpowiednimi przepisami ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o pracownikach samorządowych (t.j.: Dz.U. z 2019 r., poz. 1282 ze zm., dalej jako "u.p.s."), regulaminem naboru na wolne stanowiska urzędnicze w Starostwie Powiatowym w P., wprowadzonym zarządzeniem nr [...] Starosty P. z dnia 20 maja 2021 r., jak i z poszanowaniem zasad rządzących tym postępowaniem, w tym zasady bezstronności (czego domagała się skarżąca).

Przechodząc do dalszych rozważań, wskazać trzeba, że zgodnie z art. 60 Konstytucji RP obywatele polscy korzystający z pełni praw publicznych mają prawo dostępu do służby publicznej na jednakowych zasadach.

Konstytucyjna zasada równego dostępu do służby publicznej wyrażona w powołanym art. 60 Konstytucji RP realizowana jest przez regulację przepisu art. 11 ust. 1 u.p.s., który określa zasadę otwartości i konkurencyjności naboru kandydatów na wolne stanowiska. Zgodnie z tym przepisem nabór na wolne stanowiska urzędnicze, w tym na kierownicze stanowiska urzędnicze, jest bowiem otwarty i konkurencyjny.

Trzeba mieć tym samym na uwadze, że przeprowadzenie naboru ma być otwarte, z poszanowaniem zasad konkurencyjności, zaś dokonanie wyboru ma być jawne zarówno co do wyników, zastosowanej metody selekcji, jak i argumentów, które wpłynęły na podjęcie decyzji. Zasada przejrzystości (transparentności) powinna być zapewniona poprzez ustalenie takich reguł proceduralnych konkursu, dzięki którym możliwe jest dokonanie obiektywnej i przejrzystej oceny kwalifikacji merytorycznych kandydatów na określone stanowisko, dokonanie trafnego wyboru kandydata najlepszego i uzasadnienie wyboru w sposób jasny, jawny, przejrzysty i zrozumiały na zewnątrz oraz umożliwiający kontrolę zastosowanej procedury. Realizacja zasady otwartości i transparentności służyć ma jednocześnie wsparciem dla zachowania bezstronności i obiektywizmu w całej procedurze konkursowej, w tym w ocenie kandydatów.

Konkurencyjność naboru wiąże się z realizacją postulatu rzetelnego i bezstronnego wykonywania zadań publicznych przez organy samorządowe.

Poza ogólnymi zasadami determinującymi charakter postępowania rekrutacyjnego ustawa o pracownikach samorządowych określa dalej jego poszczególne etapy i podejmowane w ich ramach czynności. Postępowanie rekrutacyjne rozpoczyna zatem upowszechnienie informacji o wolnych stanowiskach urzędniczych przez kierownika jednostki, którym w przypadku stanowisk dla pracowników mających znaleźć zatrudnienie w starostwach powiatowych jest Starosta (art. 11 ust. 2 w zw. z art. 2 u.p.s.)

Ogłoszenie o wolnym stanowisku urzędniczym, w tym kierowniczym stanowisku urzędniczym oraz o naborze kandydatów na to stanowisko stosownie do art. 13 u.p.s umieszcza się w Biuletynie Informacji Publicznej oraz na tablicy informacyjnej w jednostce, w której jest prowadzony nabór. Ustawa precyzuje przy tym co powinno zawierać ogłoszenie o naborze, w tym m.in. określenie wymagań związanych ze stanowiskiem, zgodnie z opisem danego stanowiska, ze wskazaniem, które z nich są niezbędne, a które dodatkowe (art. 13 ust. 2 pkt 3 u.p.s.), gdzie wymagania określa się w sposób następujący jako: wymagania niezbędne czyli wymagania konieczne do podjęcia pracy na danym stanowisku oraz wymagania dodatkowe czyli pozostałe wymagania, pozwalające na optymalne wykonywanie zadań na danym stanowisku (art. 13 ust. 2a u.p.s.).

Dalej następuje czas składnia podań przez kandydatów w terminie określonym w informacji o naborze (art. 13 ust. 2 pkt 6 u.p.s., art. 13 ust. 2a pkt 3 u.p.s.). Informacje o kandydatach, którzy zgłosili się do naboru, stanowią informację publiczną w zakresie objętym wymaganiami związanymi ze stanowiskiem określonym w ogłoszeniu o naborze (13 ust. 2a pkt 4 u.p.s.).

Następnie w toku naboru komisja wyłania nie więcej niż pięciu najlepszych kandydatów, spełniających wymagania niezbędne oraz w największym stopniu spełniających wymagania dodatkowe, których przedstawia kierownikowi jednostki celem zatrudnienia wybranego kandydata (art. 13a ust. 1 u.p.s.).

Z przeprowadzonego naboru kandydatów sporządza się protokół (art. 14 ust. 1 i 2 u.p.s.), który zawiera:

1) określenie stanowiska, na które był przeprowadzany nabór, liczbę kandydatów oraz imiona, nazwiska i miejsca zamieszkania w rozumieniu przepisów Kodeksu cywilnego nie więcej niż pięciu najlepszych kandydatów wraz ze wskazaniem kandydatów niepełnosprawnych o ile do przeprowadzanego naboru stosuje się przepis art. 13a ust. 2, przedstawianych kierownikowi jednostki;

2) liczbę nadesłanych ofert na stanowisko, w tym liczbę ofert spełniających wymagania formalne;

3) informację o zastosowanych metodach i technikach naboru;

4) uzasadnienie dokonanego wyboru;

5) skład komisji przeprowadzającej nabór.

Zgodnie zaś z art. 15 ust. 1 i 2 u.p.s. niezwłocznie po przeprowadzonym naborze informacja o wyniku naboru jest upowszechniana przez umieszczenie na tablicy informacyjnej w jednostce, w której był przeprowadzony nabór, oraz opublikowanie w Biuletynie Informacji Publicznej przez okres co najmniej 3 miesięcy, przy czym informacja ta zawiera:

1) nazwę i adres jednostki;

2) określenie stanowiska;

3) imię i nazwisko wybranego kandydata oraz jego miejsce zamieszkania w rozumieniu przepisów Kodeksu cywilnego;

4) uzasadnienie dokonanego wyboru albo uzasadnienie nierozstrzygnięcia naboru na stanowisko.

W przedmiotowej sprawie sposób i tryb naboru na stanowisko Naczelnika Wydziału [...] Starostwa Powiatowego w P. powinien być ponadto przeprowadzony z poszanowaniem dla rozwiązań wynikających z "Regulaminu naboru na wolne stanowiska urzędnicze w Starostwie Powiatowym w P." (dalej jako "Regulamin") wprowadzanym zarządzeniem Starosty P. nr [...] z dnia 20 maja 2016 r.

Podkreślania wymaga, że w przedmiotowej sprawie nie było kwestionowane i poza sporem pozostaje, że skarżąca spełniała warunki formalne uprawniające ją do kandydowania na wolne stanowisko urzędnicze w Starostwie Powiatowym w P., co jednoznacznie przyznał organ w odpowiedzi na skargę. Jak wynika z akt sprawy do konkursu obok skarżącej zgłosił ponadto poza nią jeszcze tylko jeden kandydat, który również spełniał wymogi formalne wynikające z treści ogłoszenia o naborze. Osoba ta jednak zrezygnowała w trakcie naboru z ubiegania się o stanowisko.

Okoliczność, że tylko skarżąca pozostała w konkursie pozostawała bez wpływu na konieczność prawidłowego i rzetelnego przeprowadzenia procedury naboru przez organ. Z powołanych wyżej przepisów nie wynika bowiem zasada aby w przypadku zgłoszenia się w naborze tylko jednego kandydata musiał być on automatycznie wybrany na wolne stanowisko urzędnicze w jednostce samorządu. Z drugiej zaś strony odmowa powierzenia stanowiska w tego rodzaju sytuacji powinna być, w ocenie Sądu, szczególnie wnikliwie przedstawiona w uzasadnieniu, o którym mowa w art. 15 ust. 2 pkt 4 u.p.s. Przyjęte w ustawie zasady otwartości i konkurencyjności mają bowiem po pierwsze - gwarantować możliwość udziału w konkursie wszystkich osób spełniających warunki formalne niezbędne do objęcia stanowiska (w zakresie posiadanego wykształcenia czy doświadczenia) oraz po drugie - mają zapewniać równe ich traktowanie przez organ administracji publicznej, który z mocy ustawy ma kompetencje do obsadzania określonych stanowisk.

W przedmiotowej sprawie organ nie sprostał obowiązkowi wynikającemu z art. 15 ust. 2 pkt 4 u.p.s. Zawarte w informacji o wynikach naboru z dnia 2 lutego 2022 r. uzasadnienie Starosty P. sprowadziło się bowiem w istocie do pojedynczego zdania o treści: "jedyna kandydatka, która spełniła wymogi formalne i wzięła udział w rozmowie kwalifikacyjnej nie wykazała się wystarczającą znajomością zagadnień oraz doświadczeniem potrzebnym do zatrudnienia na ww. stanowisku". Przywołane uzasadnienie jest niezwykle lakoniczne oraz przy tym wewnętrznie sprzeczne, przez co nie pozwala na przyjęcie, czy nabór został przeprowadzony względem kandydatki z poszanowaniem zasad bezstronności, otwartości i konkurencyjności.

Tego rodzaju uchybienie w ocenie Sądu należy tym samym zakwalifikować jako mogące mieć wpływ na wynik sprawy. W uzasadnieniu w żaden sposób bliżej nie sprecyzowano bowiem do jakiego rodzaju "zagadnień" i jakiego rodzaju "doświadczenia" odniósł się organ w informacji o wynikach naboru. W szczególności wątpliwość budzi, czy poprzez "potrzebne doświadczenie" organ rozumiał "staż pracy" czy też inny wymóg. Stosownie bowiem do treści ogłoszenia o naborze z dnia 11 lipca 2022 r. w wymaganiach formalnych niezbędnych do zatrudnienia na stanowisku wskazano co najmniej 5-letni staż pracy. Dostrzec zaś należy, że organ wskazując, że strona nie wykazała się "doświadczeniem potrzebnym do zatrudnienia na ww. stanowisku" jednocześnie przyznał, że kandydatka spełniała wszystkie wymogi formalne, do których zgodnie z treścią ogłoszenia zaliczał się również określonej długości staż pracy, którym kandydatka się wykazała. Przedmiotowa niezgodność budzi tym samym uzasadnione wątpliwości co do dokonania obiektywnej oceny spełniania przez kandydatkę niezbędnych wymagań, które określono jako konieczne dla powierzenia stanowiska.

Z uzasadnienia zawartego w Informacji o wyniku naboru z dnia 2 lutego 2022r. nie wynika zatem w istocie z jakich względów organ dokonał negatywnej oceny kwalifikacji strony skarżącej. Motywy swojego rozstrzygnięcia organ starał się zaś wyjaśnić dopiero w odpowiedzi na skargę na etapie postępowania sądowo-administracyjnego. W odpowiedzi na skargę wskazano bowiem, że przeprowadzonej w dniu 31 stycznia 2022 r. rozmowy kwalifikacyjnej skarżąca została poddana merytorycznej ocenie przez członków komisji, podczas której skarżącej miano zadać 17 pytań z czego poprawnie dopowiedziała ona na 9, a niepoprawnie na 8 z nich. Tego rodzaju ogólna informacja została także zawarta w protokole z naboru, gdzie wskazano, że kandydatka otrzymała 11 pytań od członka komisji S. G., na które udzieliła 8 poprawnych odpowiedzi oraz 6 pytań od E. F. na które udzieliła 1 poprawnej odpowiedzi. Dopiero jednak w odpowiedzi na skargę organ częściowo przedstawił jakiego rodzaju pytania zostały zadane kandydatce, przedstawiając treść 6 pytań zadanych skarżącej przez członka komisji - E. F. Wskazane motywy rozstrzygnięcia nie zostały przedstawione w informacji o wyniku naboru, co stanowi istotne naruszenie art. 15 ust. 2 pkt 4 u.s.p. i stoi także w sprzeczności z zasadami określonymi w art. 11 ust. 1 u.s.p.

Pomimo tego, że informacja o wyniku naboru z dnia 2 lutego 2022 r. zawierała formalne uzasadnienie w ocenie Sądu nie można przyjąć aby rzeczywiście spełniało ono swoją funkcję, ponieważ nie uniemożliwia poznania motywów dokonanej przez organ negatywnej oceny skarżącej, co z kolei budzi uzasadnione wątpliwości co do bezstronności organu w tej sprawie. Motywy te nie mogą być jednocześnie poddane jakiejkolwiek weryfikacji. Treść zadanych kandydatce pytań, w tym pytań otwartych i pytań testowych, jak też udzielonych na nie przez stronę odpowiedzi nie znajduje odzwierciedlenia w aktach sprawy dotyczących postępowania konkursowego.

Ponadto, należy podzielić zasadność podnoszonych przez skarżącą zarzutów dotyczących zmiany składu komisji rekrutacyjnej, którego dokonano w sposób nie dający się pogodzić z zasadą transparentności działania instytucji publicznych.

Jak wynika z akt sprawy zarządzeniem Starosty P. nr [...] z dnia 11 stycznia 2022 r. powołano komisję rekrutacyjną w składzie: T. H. – [...] E. F. - Naczelnik Wydziału [...] E. B. - Naczelnik Wydziału [...] (§ 2 zarządzenia).

Następnie zarządzeniem z dnia 31 stycznia 2022 r. nr [...] zmieniono zarządzenie Starosty P. nr [...] z dnia 11 stycznia 2022 r. wskazując, że w skład komisji rekrutacyjnej wchodzi: T. H. – [...] E. F. - Naczelnik Wydziału [...] S. G. - Inspektor w Wydziale [...] (§ 1 i 2 zarządzenia).

W odpowiedzi na skargę wyjaśniono powody zmiany składu komisji, wskazując, że pomiędzy datą złożenia oferty w zakresie ubiegania się o zatrudnienie na wolne stanowisko urzędnicze przez skarżącą, a datą zaplanowanego na dzień 31 stycznia 2022 r. spotkania (rozmowy kwalifikacyjnej) u jednego z członków komisji, E. B. stwierdzono dodatni wynik testu na Covid-19. W dniach od 28 stycznia 2022 r. do 6 lutego 2022 r. E. B. z tego powodu przebywała zatem z mocy prawa na przymusowej izolacji i nie mogła wziąć udziału w pracach komisji.

Jak wynika jednoznacznie z treści skargi oraz pism procesowych, skarżąca kwestionowała dokonanie zmiany w składzie komisji rekrutacyjnej, o której dowiedziała się dopiero w dniu przeprowadzania z nią rozmowy kwalifikacyjnej, tj. w dniu 31 stycznia 2022 r. Zarządzenie to, jak podkreślała skarżąca ukazało się na stronie Biuletynu Informacji Publicznej dopiero w dniu 9 lutego 2022 r. Nie podważając konieczności zmiany składu komisji w uwagi na chorobę E. B., dostrzec jednak trzeba, że zmiany składu komisji rekrutacyjnej dokonano w dniu rozmowy kwalifikacyjnej skarżącej to jest dopiero w dniu 31 stycznia 2022 r. - pomimo, że jak przyznaje organ choroba E. B. i jej przymusowa izolacja rozpoczęły się wcześniej i trwały już w dniu 28 stycznia 2022 r. Tego rodzaju działanie organu należy zatem ocenić jako spóźnione i jako mogące mieć wpływ na wynik sprawy. Powołanie bowiem komisji rekrutacyjnej jak wynika z przedstawionych wyżej przepisów ustawy u.p.s. stanowi obowiązek organu, który powołując określone osoby do jej składu powinien zapewnić bezstronność komisji względem kandydatów. Wcześniejsza wiedza o składzie komisji rekrutacyjnej jest tym samym istotna z punktu widzenia kandydatów ubiegających się o dane stanowisko. Nie można bowiem wykluczyć - gdzie jednocześnie brak jest podstaw do kwestionowania przez kandydatów uprawnień i kwalifikacji merytorycznych do zasiadania w komisji - że względem poszczególnych osób ze składu komisji rekrutacyjnej mogą istnieć znane tylko kandydatom podstawy do ich wyłączenia, nie tylko z uwagi na powiązania określone w § 2 ust. 5 Regulaminu, takie jak stosunek pokrewieństwa, powinowactwa, przysposobienia, opieki lub kurateli (odnośnie których członkowie komisji złożyli stosowne oświadczenia), ale także stosunki osobiste lub majątkowe, mogące podważać udział danej osoby w Komisji. Każdy kandydat powinien mieć zatem realną możliwość ich przedstawienia. W przedmiotowej sprawie z uwagi na czas wydania zarządzenia o zmianie składu komisji rekrutacyjnej skarżąca została pozbawiona możliwości przedstawienia swoich uwag co do składu komisji, w tym ewentualnych powodów dla wyłączenia członków jej składu.

Z tego względu, w ocenie Sądu, doszło do istotnego naruszenia w toku postępowania rekrutacyjnego art. 11 ust. 1 u.p.s., który określa zasadę otwartości i konkurencyjności naboru kandydatów na wolne stanowiska urzędnicze. Sformułowane przez skarżąca zarzuty dotyczące braku kompetencji poszczególnych osób w komisji do merytorycznej oceny kwalifikacji skarżącej nie podlegają natomiast ocenie Sądu.

Wskazać jednak trzeba, że Regulamin mający zastosowanie w przedmiotowej sprawie ściśle określa zasady powoływania składu komisji rekrutacyjnej przez Starostę w drodze zarządzenia (§ 2 ust. 1 Regulaminu).

Komisja może liczyć od 3 do 6 członków (§ 2 ust. 2 Regulaminu ) a w jej skład wchodzić mogą Starosta, członkowie Zarządu, Skarbnik Powiatu, Sekretarz Powiatu, kierownik komórki organizacyjnej wnioskujący o zatrudnienie lub osoba przez niego wskazana oraz inni pracownicy powołani przez Starostę posiadający odpowiednie przygotowanie merytoryczne mające znacznie dla właściwej ceny kandydata (§ 2 ust. 3 Regulaminu).

Ponadto, co ważne, Komisja wyznacza spośród swoich członków przewodniczącego oraz sekretarza (§ 2 ust. 4 Regulaminu).

Z akt przedstawionych Sądowi nie wynika, aby doszło do wyznaczenia spośród członków Komisji przewodniczącego i sekretarza. Dokonanie wyznaczenia spośród członków Komisji, osób mających pełnić powyższe funkcje, ma istotne znaczenie dla procedury naboru, zwłaszcza w przypadku sekretarza, ponieważ po zakończeniu naboru - to sekretarz komisji sporządza protokół, który przekazywany jest Staroście, który biorąc go pod uwagę podejmuje ostateczną decyzję o zatrudnieniu (§ 9 ust. 1 i 3 Regulaminu).

Z przywołanych unormowań wynika, że protokół nie powinien być zatem sporządzony przez osobę - spoza składu - komisji rekrutacyjnej. W przedmiotowej sprawie protokół z przeprowadzonego naboru kandydatów prowadzonego przez komisję - w skład której ostatecznie weszli: T. H., E. F. i S. G. - został zaś sporządzony przez inną osobę spoza komisji: sekretarza J. Ł.. Nie jest to więc wbrew stanowisku organu uchybienie "drobne".

Osoba ta nie wchodziła w skład komisji rekrutacyjnej i jako taka nie mogła więc zostać wybrana na sekretarza oraz pełnić funkcję członka komisji dokumentującego przebieg postępowania rekrutacyjnego, w tym zastosowanych metod i technik naboru uzasadnienia wyboru i przekazywanej Staroście rekomendacji do zatrudnienia. Wskazane elementy obligatoryjnie muszą bowiem zostać ujęte w przekazywanym protokole (art. 14 u.p.s. oraz 9 ust. 1 i 3 Regulaminu). Uwzględniając jaką wagę posiada tym samym dokument w postaci protokołu dla podjęcia ostatecznego rozstrzygnięcia o zatrudnieniu przez organ, należy stwierdzić, że wskazane uchybienie również dotyczące art. 11 ust. 1 u.p.s. należy uznać za mające istotny wpływ na wynik sprawy.

Resumując, stwierdzone nieprawidłowości dotyczące komisji, w tym zmiany jej składu, jak i wyznaczenia sekretarza spoza składu członków komisji, a przede wszystkim nie zawarcie przez organ w wyniku naboru uzasadnienia w wyczerpujący i weryfikowalny sposób przedstawiającego motywy dla których dokonano negatywnej oceny kwalifikacji i doświadczenia skarżącej, powoduje w ocenie Sądu konieczność stwierdzenia bezskuteczności zaskarżonej czynności Starosty P. z dnia 2 lutego 2022 r. w postaci informacji o wynikach naboru na wolne stanowisko urzędnicze. Dostrzeżone nieprawidłowości mogły bowiem mieć istotny wpływ na wynik, a mianowicie na niewybranie skarżącej na stanowisko, na które kandydowała. Ich zaistnienie powoduje bowiem, że nie da się stwierdzić aby przeprowadzone w sprawie postępowanie rekrutacyjne, które doprowadziło do podjęcia przez Starostę P. zaskarżonej czynności było przeprowadzone w sposób bezstronny, otwarty i konkurencyjny - w szczególności z uwagi na brak wystarczającego uzasadnienia wyniku naboru przez organ w informacji o wyniku, ale także na wątpliwości co do bezstronności, równego i przejrzystego traktowania skarżącej na poprzedzających wynik naboru wcześniejszych etapach postępowania rekrutacyjnego, które zostały ocenione w ramach niniejszego postępowania jako czynności niesamoistne, związane z zaskarżonym przez stronę wynikiem naboru. Konkurs prowadzony na wolne stanowisko urzędnicze, nawet jeśli ostatecznie bierze w nim udział jeden kandydat, musi być bowiem prowadzony zgodnie z wymogami prawa oraz przy zastosowaniu takich reguł i gwarancji procesowych, które powinny pozwolić na obiektywne stwierdzenie czy kandydat spełnia wymagania do zatrudnienia go na danym stanowisku, które wcześniej określono w ogłoszeniu o naborze.

Końcowo można dodać, że zarzuty skarżącej podniesione w stosunku do kolejnego naboru na stanowisko Naczelnika Wydziału [...] w Starostwie Powiatowym w P., który rozpoczęło odrębne zarządzenie Starosty P. nr [...] z dnia 2 lutego 2022 r. pozostają poza granicami przedmiotowej sprawy (wynik tego naboru został podjęty na podstawie innego przeprowadzonego postępowania rekrutacyjnego).

Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a. stwierdził bezskuteczność zaskarżonej czynności Starosty P. z dnia 2 lutego 2022 r.

Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w Internetowej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).