Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Leszek Kiermaszek po rozpoznaniu w dniu 23 marca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 21 września 2022 r. sygn. akt II SA/Wr 501/22 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi M. D. na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu z dnia 11 maja 2022 r. nr 501/2022 w przedmiocie nałożenia obowiązku usunięcia nieprawidłowości w stanie technicznym ogrodzenia postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z dnia 21 września 2022 r., sygn. akt II SA/Wr 501/22 na skutek wniosku M. D. (dalej określanej jako skarżąca) odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu z dnia 11 maja 2022 r., nr 501/2022 w przedmiocie nałożenia obowiązku usunięcia nieprawidłowości w stanie technicznym ogrodzenia.

Negatywne rozpatrzenie wniosku Sąd uzasadnił niewykazaniem przez skarżącą wystąpienia przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, przewidzianych w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329, ze zm.; dalej powoływanej jako P.p.s.a.). Sąd zauważył, że skarżąca nie podała jakie nakłady finansowe jej grożą, nie przedstawiła choćby szacunkowego obliczenia kosztu nakazanych prac. Tymczasem w uzasadnieniu decyzji organy nadzoru budowlanego wskazały, że zakres nakazanych prac jest niewielki.

Zaznaczył także, że wziął pod uwagę okoliczność, że skarżącej przyznano prawo pomocy w zakresie całkowitym z powodu trudnej sytuacji finansowej, jednakże sytuację taką należy oceniać zawsze w odniesieniu do konkretnej sprawy. Zdaniem Sądu trudno przyjąć, że skarżąca nie jest w stanie partycypować w kosztach prac naprawczych, skoro nie jest znany nawet przybliżony koszt tych prac. Wyjaśnił, że katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia jest zamknięty, zaś obowiązek ich uprawdopodobnienia spoczywa na wnioskodawcy.

Zażalenie na to postanowienie wniosła skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika będącą radcą prawnym, zaskarżając je w całości.

Pełnomocnik podniosła zarzut naruszenia art. 61 § 3 P.p.s.a. poprzez błędną wykładnię i uznanie, że w realiach przedmiotowej sprawy skarżąca nie wykazała, że brak udzielenia jej ochrony tymczasowej w postaci wstrzymania wykonania decyzji spowoduje znaczną szkodę po jej stronie. Wskazała, że naprawa ogrodzenia generuje co do zasady koszty, których z uwagi na sytuacje majątkową, a także zarzuty podniesione w treści skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżąca nie jest w stanie uiścić.

Wobec powyższego wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia w całości przez wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Nadto wniosła o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z pism załączonych do niniejszego zażalenia, a to: pism [...] Sp. z o.o. z 10 sierpnia 2021 r. i 20 maja 2022 r. celem wykazania kosztów związanych z naprawą ogrodzenia, a także powstania znacznej szkody skarżącej w przypadku braku udzielenia jej ochrony tymczasowej związanej z wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji.

Jednocześnie wniosła w trybie art. 61 § 4 P.p.s.a. o zmianę przez Wojewódzki Sąd Administracyjny zaskarżonego postanowienia z uwagi na zmianę okoliczności, tj. przedstawienie przez skarżącą uzupełnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.

W odpowiedzi na zażalenie Wspólnota Mieszkaniowa [...] we Wrocławiu wniosła o jego oddalenie oraz dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentacji fotograficznej dołączonej do tego pisma.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Przesłankami wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, stosownie do treści art. 61 § 3 P.p.s.a., jest niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Nie chodzi przy tym o jakiekolwiek skutki i jakąkolwiek szkodę, ale o szkodę i skutki kwalifikowane, tzn. przekraczające normalne następstwa związane z wykonywaniem aktu. Sąd administracyjny, wydając orzeczenie w omawianym przedmiocie, powinien swoje rozstrzygnięcie oprzeć zarówno o twierdzenia wniosku, jak i materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy i na tej podstawie ocenić, czy występują wymienione przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu (por. postanowienie z dnia 28 listopada 2012 r., sygn. akt I FSK 1263/12, LEX nr 1239144).

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wniesione zażalenie nie zdołało podważyć prawidłowego orzeczenia Sądu pierwszej instancji. Naczelny Sąd Administracyjny nie kwestionuje trudnej sytuacji finansowej skarżącej, a także faktu, że wykazany przez pełnomocnika szacowany koszt robót budowlanych będzie stanowił dla niej znaczną uciążliwość. Jednak w tej sprawie powoływanie się na uszczerbek majątkowy po stronie skarżącej nie jest wystarczające dla zastosowania ochrony tymczasowej, z uwagi na specyfikę zaskarżonego aktu, co umknęło Sądowi pierwszej instancji.

Nie można bowiem tracić z pola widzenia, że decyzją Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 11 maja 2022 r. utrzymana

została w mocy decyzja nakładająca na skarżącą i wspólnotę mieszkaniową, właścicieli sąsiadujących nieruchomości, na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 i pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2021 r. poz. 2351, ze zm.), obowiązek usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w stanie technicznym ogrodzenia oddzielającego te nieruchomości, poprzez wykonanie konkretnie wskazanych robót. Na tym etapie postępowania Sąd nie może brać pod uwagę argumentów skargi kwestionujących legalność zaskarżonej decyzji, nie może jednak pominąć tego, że decyzja ta została wydana w związku ze stwierdzeniem, iż przedmiotowe betonowe ogrodzenie, pełniące w części funkcję zabezpieczającą przed osuwaniem gruntu, znajduje się w nieodpowiednim stanie technicznym i stanowi zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska.

W tej sytuacji oceniając wniosek w przedmiocie zastosowania środka tymczasowego sąd administracyjny powinien również kierować się potrzebą ochrony dóbr o szczególnym znaczeniu, jakim jest zdrowie i życie osób, których dotyczy zaskarżony akt, przyznając im pierwszeństwo przed względami ekonomicznymi podnoszonymi przez stronę skarżącą. Rozpoznając wniosek sąd winien brać pod uwagę także następstwa jego wykonania nie tylko w kontekście sytuacji strony skarżącej, lecz również uwzględnić szeroko rozumiany interes publiczny. Częstokroć bowiem interes skarżącego w czasowym odroczeniu skutków wykonania zaskarżonego aktu koliduje z innymi wartościami zasługującymi na ochronę.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, konieczność zapewnienia ochrony życia i zdrowia ludzkiego są w okolicznościach przedmiotowej sprawy wartościami, których nie można ignorować przy rozpoznawaniu wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej. Stwierdzony przez organy nadzoru budowlanego stan techniczny ogrodzenia mogący powodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi oraz podjęte przez te organy kroki celem zniwelowania tych zagrożeń, przemawiają za odmową wstrzymania tego aktu. Wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia nie leży w interesie publicznym, któremu należy przyznać pierwszeństwo przed interesem skarżącej w zakresie oceny skutków jego wykonania pod kątem przesłanek określonych w art. 61 § 3 P.p.s.a.

O ile na dalszym etapie postępowania sądowego argumentacja zawarta w skardze zostanie uwzględniona, nie można wykluczyć skorzystania przez skarżącą z roszczenia regresowego wobec podmiotu, na którym - w jej przekonaniu - powinien spoczywać obowiązek wykonania nałożonych obowiązków.

Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.