Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj po rozpoznaniu 10 sierpnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Gminy R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...]. z [...] października 2019 r. nr [...] w przedmiocie przyznania świadczenia wychowawczego postanawia odrzucić skargę

Decyzją z [...] października 2019 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej jako organ) uchyliło decyzję Wójta Gminy R. z [...] września 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia wychowawczego na dziecko i przyznało świadczenie wychowawcze na okres od 1 lipca 2019 r. do 31 sierpnia 2019 r. w wysokości po 500 złotych miesięcznie.

Od powyższej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wywiodła Gmina R. – reprezentowana przez Wójta Gminy R. zarzucając jej naruszenie art. 4 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1, art. 8 ust. 1 pkt 2 i art. 22 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (t.j. Dz. U. z 2019 r. nr 2407) i wnosząc o jej uchylenie w całości, ewentualnie o jej zmianę.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, z uwagi na fakt że skargę złożył organ który rozstrzygał sprawę w I instancji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga podlega odrzuceniu.

Na wstępie wskazać należy, że merytoryczne rozpatrzenie zasadności skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądem administracyjnym badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Skarga jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu, skargę wniesie uprawniony podmiot, oraz gdy spełnia ona wymogi formalne i została złożona w terminie. Stwierdzenie braku którejkolwiek z wymienionych przesłanek dopuszczalności zaskarżenia uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co w konsekwencji prowadzi do jej odrzucenia.

Zgodnie z art. 50 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej jako ppsa), uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi.

Powyższe przepisy należy odnieść do sytuacji jaka zaistniała w niniejszej sprawie, gdzie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego wydaną w postępowaniu odwoławczym wniósł Wójt Gminy R. działający w imieniu Gminy R. , tj. organ, który wydał decyzję w tej sprawie w pierwszej instancji.

W uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 maja 2003 r. sygn. akt OPS 1/03 stwierdzono, że rola jednostki samorządu terytorialnego w postępowaniu administracyjnym jest wyznaczona przepisami prawa materialnego. Może być ona - jako osoba - stroną tego postępowania i wówczas organ ją reprezentujący będzie bronił jej interesu prawnego, korzystając z gwarancji procesowych, jakie przepisy kodeksu postępowania administracyjnego przyznają stronom tego postępowania. Ustawa może jednak organowi jednostki samorządu terytorialnego wyznaczyć rolę organu administracji publicznej w rozumieniu art. 5 § 2 pkt 3 kpa. Wtedy będzie on reprezentował interes jednostki samorządu terytorialnego w formach właściwych dla organu prowadzącego postępowanie. Powierzenie organowi jednostki samorządu terytorialnego właściwości do orzekania w sprawach indywidualnych w formie decyzji administracyjnej, niezależnie od tego czy nastąpiło to na mocy ustawy czy też w drodze porozumienia, wyłącza możliwość dochodzenia przez tę jednostkę jej interesu prawnego w trybie postępowania administracyjnego bądź sądowoadministracyjnego. Wówczas, według Naczelnego Sądu Administracyjnego, ta jednostka samorządu terytorialnego nie ma w dalszym postępowaniu legitymacji procesowej strony, nie jest podmiotem uprawnionym do zaskarżenia decyzji administracyjnej do sądu administracyjnego ani podmiotem legitymowanym do wystąpienia z powództwem do sądu powszechnego. Podobnie w uchwale I OPS 2/15 z 16 lutego 2016 r. Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, że jeżeli w danej sprawie decyzję wydaje starosta - powiat nie ma legitymacji procesowej strony na późniejszym etapie postępowania. W konsekwencji przez analogię należy przyjąć, iż w takiej sytuacji jak w sprawie niniejszej - gmina, której wójt orzekał jako organ I instancji, nie ma legitymacji procesowej strony na dalszym etapie postępowania administracyjnego, nie jest też podmiotem uprawnionym do zaskarżenia decyzji administracyjnej II instancji do sądu administracyjnego. Gmina taka, w świetle ww. uchwał Naczelnego Sądu Administracyjnego nie ma prawa strony ani zdolności skargowej na żadnym z późniejszych etapów postępowania a więc ani na etapie wznowienia postępowania ani np. postępowania nieważnościowego.

Z powyższych uchwał wynika zatem, że jednostka samorządu terytorialnego nie może zajmować w tej samej sprawie zarówno pozycji organu wydającego decyzje jak i pozycji strony postępowania, w zależności od jej etapu, w ustawowej roli organu orzekającego nie ma bowiem miejsca na jego własny interes prawny lub obowiązek, także wówczas, gdy w rzeczywistości decyzja ta dotykać może bezpośrednio lub pośrednio jego praw i obowiązków.

Zgodnie z art. 269 § 1 ppsa sądy administracyjne są związane uchwałami Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Mając powyższe na uwadze uznać należy, że Gmina R. nie posiada w niniejszej sprawie przymiotu strony skarżącej w postępowaniu sądowoadministracyjnym.

Wobec tego skarga okazała się niedopuszczalna z innych przyczyn w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 6 ppsa, co skutkowało jej odrzuceniem.