Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jacek Kaute, Sędziowie asesor WSA Piotr Dębkowski, sędzia WSA Maciej Kurasz (sprawozdawca), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 8 lipca 2020 r. sprawy ze skargi K.S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego oddala skargę

Na podstawie przedłożonych akt sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oceniał następujący stan faktyczny: K. Ś. (dalej: "Skarżąca", "Strona") 29 sierpnia 2019 r. złożyła wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z 5 grudnia 2013 r.

Naczelnik Urzędu Skarbowego w W. (dalej: "NUS") postanowieniem z [...] października 2019 r. umorzył postępowanie o umorzenie postępowania egzekucyjnego uznając je za bezprzedmiotowe. W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia organ wskazał, że nie prowadzi postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego [...] z 5 grudnia 2013 r. wobec Skarżącej.

Skarżąca złożyła zażalenie, w którym nie zgodziła się ze stanowiskiem NUS wskazując, że organ ten wielokrotnie dokonywał czynności egzekucyjnych przypisując sobie miano właściwego, tak miejscowo jak i rzeczowo.

DIAS postanowieniem z [...] stycznia 2020 r. utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji z [...] października 2019 r. DIAS podzielił stanowisko NUS, że w niniejszej sprawie zaszła przesłanka bezprzedmiotowości. Nie można w ocenie DIAS rozpatrywać wniosku zobowiązanego o umorzenie postępowania egzekucyjnego po zakończeniu tego postępowania lub w sytuacji w której nie był wystawiony tytuł wykonawczy o wskazanych przez Stronę numerach ewidencyjnych. Organ wskazał, że jak wynika z akt sprawy, NUS nie prowadził postępowania egzekucyjnego na podstawie powołanego przez Stronę tytułu wykonawczego nr [...]. Okoliczność ta została potwierdzona przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w S., który w piśmie z 27 kwietnia 2018 r. poinformował, że na podstawie danych zawartych w Zintegrowanym Systemie Poboru i Rozrachunków z UE i Budżetem ZEFIR2 oraz akt sprawy w związku z centralizacją zadań wierzyciela, wobec zobowiązanych nie był wystawiony tytuł wykonawczy nr [...]. Z powyższego wynikało, że nie istniał przedmiot postępowania w zakresie wniesionego żądania o umorzenie postępowania egzekucyjnego, a postępowanie egzekucyjne nie toczyło się. Tym samym, kierując się treścią art. 105 § ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 z późn. zm., dalej: "k.p.a."), zgodnie z którym, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Niemniej jednak w ocenie DIAS, NUS winien był sprawę wywołaną ww. wnioskiem o umorzenie postępowania egzekucyjnego, zakończyć odmową wszczęcia postępowania administracyjnego, uregulowaną w art. 61 a § 1 k.p.a.,

a nie umorzyć to postępowanie. Mając powyższe na uwadze, w ocenie DIAS prawidłowym działaniem NUS winno być zastosowanie trybu przewidzianego w art. 61a § 1 k.p.a., poprzez odmowę wszczęcia postępowania w sprawie wniosku z dnia 29 sierpnia 2019 r. dotyczącego umorzenia postępowania egzekucyjnego. Niemniej jednak skutek wydanego postanowienia na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. o umorzeniu postępowania w sprawie ww. wniosku Strony jest taki sam jak orzeczenia wydanego na podstawie art. 61a k.p.a., dlatego też organ nadzoru nie znalazł podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia z dnia [...] października 2019r.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżąca wniosła o uchylenie w całości postanowień obu instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu Skarżąca wskazała, że przedmiotem jej wniosku było umorzenie postępowania prowadzonego w oparciu o tytuł wykonawczy nr [...], jako jednego z wielu, na mocy którego zajęta została nieruchomość wspólna i która w jej ocenie może zostać spieniężona, a zatem skutek ostateczny jest skutkiem nieodwracalnych, co w świetle zaskarżenia tytułów wykonawczych, w formie złożonego zarzutu, a dalej innych środków przysługujących jej w drodze zaskarżania wydawanych rozstrzygnięć, w konsekwencji stanowi o trwaniu postępowania. W ocenie Skarżącej nie można stwierdzić, że postępowanie w przedmiotowej sprawie jest bezprzedmiotowe, bowiem sytuacja stosunku formalno-prawnego w rzeczywistości istnieje. Skarżąca podkreśliła, że w obrocie prawny jest tytuł wykonawczy, którego dotyczy wniosek o umorzenie postępowania, bowiem to nikt inny jak Dyrektor Izby Celnej w W. wystawił tytuł wykonawczy nr [...] z 5 grudnia 2013 r. Dalej na podstawie w/w tytułu wykonawczego Dyrektor Izby Celnej w W. prowadzi postępowanie egzekucyjne, w którym opierając się o normy prawne wynikające z u.p.e.a. W wyniku wniesionych środków zaskarżenia wydane zostało postanowienie w dniu [...] czerwca 2014r. przez DIAS, na mocy, którego uchylone zostało postanowienie z [...] stycznia 2014r., wydane przez Dyrektora Izby Celnej w W., którym to organ egzekucyjny oddalił zarzuty zgłoszone na postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego nr [...]. Powyższe w ocenie Skarżącej dowodzi, że prowadzone jest postępowanie w oparciu o w/w tytuł wykonawczy, a zatem umorzenie postępowania, jako bezprzedmiotowego narusza obowiązujący porządek prawny. Ponadto, co również nie pozostaje bez znaczenia dla prowadzonego postępowania w świetle wydania skarżonego rozstrzygnięcia jest fakt, że na podstawie m in. w/w tytułu wykonawczego organ egzekucyjny dokonał czynności polegających na zabezpieczeniu nieruchomości wspólnej małżonków P. i K. S. Skoro Skarżąca nie jest jedynym właścicielem nieruchomości, postępowanie w sprawie tytułu wykonawczego w ówczesnym stanie było już nieuprawnione. wyegzekwowane do tej pory kwoty, a w większości tytułów wykonawczych organ egzekucyjny nie wyegzekwował żadnej kwoty. Dalej Skarżąca zauważa, że próby zajęcia majątku osobistego Skarżącej i związane z nią czynności od chwili wszczęcia egzekucji w swoich kosztach znacznie przewyższyły wyegzekwowane do tej pory kwoty, a w większości tytułów wykonawczych organ egzekucyjny nie wyegzekwował żadnej kwoty. Powyższe skłania ku uzasadnionemu wnioskowi o bezskuteczności prowadzonego postępowania egzekucyjnego, a nie jego bezprzedmiotowości. Skarżąca wskazuję, że należności nie są faktycznie egzekwowane od dnia doręczenia tytułu wykonawczego, zaś dług powiększają odsetki za zwłokę, a brak jest składników majątkowych skarżącej i nie ma realnej możliwości zaspokojenia wierzyciela. Wypełnia to, zatem zdaniem skarżącej przesłanki do stwierdzenia bezskuteczności egzekucji administracyjnej, a nie stanowi o bezprzedmiotowości postępowania, które w rzeczywistości z uwagi na takie potraktowanie wniosku skarżącej nie zostało wzięte w ogóle pod uwagę przez organ administracji skarbowej, tak pierwszej jak i drugiej instancji. Bezskuteczność zaś postępowania egzekucyjnego w ocenie Skarżącej skłania ku przekonaniu o słuszności skarżącej w zakresie wnioskowania do wierzyciela, aby ten żądał umorzenia postępowania egzekucyjnego.

W odpowiedzi na skargę DIAS wniósł o oddalenie skargi oraz podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Przedmiotem zaskarżenia jest postanowienie organu egzekucyjnego w sprawie umorzenia jako bezprzedmiotowego wniosku zobowiązanego o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Podstawą prawną tego rozstrzygnięcia był przepis art. 105 § 1 k.p.a. w związku z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. 2002 r. Nr 110, poz.968 z późn. zm.). Zgodnie z tym unormowaniem, organ egzekucyjny wydaje (w przypadku postępowania egzekucyjnego) postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe.

W oparciu o zgromadzony materiał dowodowy uprawnione jest stanowisko, że w sprawie zachodzi przesłanka bezprzedmiotowości. Nie można bowiem rozpoznawać wniosku zobowiązanego o umorzenie postępowania egzekucyjnego po zakończeniu tego postępowania lub w sytuacji w której nie był wystawiony tytuł wykonawczy o wskazanych przez Skarżącego numerach ewidencyjnych. W analizowanej sprawie taka sytuacja wystąpiła.

Jak wynika z orzecznictwa sądowego z bezprzedmiotowością postępowania, w rozumieniu art. 105 k.p.a. mamy do czynienia wówczas, gdy w sposób oczywisty organ administracji publicznej stwierdzi brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy (zob. wyrok WSA w Warszawie z dnia 3 lutego 2011 r., sygn. akt III SA/Wa 1406/10). Istota bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego polega na tym, że: "Nastąpiło (...) takie zdarzenie prawne lub faktyczne, które spowodowało, że przestała istnieć ta szczególna relacja między faktem (sytuacją faktyczną danego podmiotu) a prawem (sytuacją prawną danego podmiotu), z która prawo łączy obowiązek konkretyzacji normy w postaci wydania decyzji administracyjnej". Skoro przepis art. 105 § 1 k.p.a. przewiduje umorzenie postępowania, gdy z jakiejkolwiek przyczyny stało się ono bezprzedmiotowe, to przyjąć należy, że postępowanie może się toczyć jedynie w sytuacji, kiedy ma ono swój przedmiot. Umorzenie postępowania z uwagi na jego bezprzedmiotowość jest orzeczeniem charakterze formalnym, kończącym postępowanie bez jego merytorycznego rozstrzygnięcia.

Z akt sprawy wynikało, że wbrew twierdzeniom Skarżącej organ egzekucyjny nie prowadzi postępowania egzekucyjnego na podstawie powołanego w skardze tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 5 grudnia 2013 r. Okoliczność ta została potwierdzona przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w S., który w piśmie z dnia 27 kwietnia 2018 r. poinformował, że na podstawie danych zawartych w Zintegrowanym Systemie Poboru i Rozrachunków z UE i Budżetem ZEFIR2 oraz akt sprawy w związku z centralizacją zadań wierzyciela, wobec zobowiązanych K. i P. S. nie był wystawiony tytuł wykonawczy nr [...]. Z powyższego wynika, że organ prawidłowo w zaskarżonym postanowieniu uznał, że nie istniał przedmiot postępowania w zakresie wniesionego żądania o umorzenie postępowania egzekucyjnego, a postępowanie egzekucyjne nie toczyło się. Wobec powyższego Sąd uznał, że zasadne było umorzenie postępowania w niniejszej sprawie jako bezprzedmiotowego. Tym samym, zarzuty zawarte w skardze należy uznać za nieuzasadnione.

Uwzględniając powyższe w oparciu o przedstawione akta sprawy Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) oddalił skargę.