Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Kuba Sędzia NSA Joanna Sieńczyło - Chlabicz Sędzia del. WSA Izabella Janson (spr.) Protokolant Agata Skorupska po rozpoznaniu w dniu 10 kwietnia 2019 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej B. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 6 lipca 2017 r. sygn. akt II SA/Ol 453/17 w sprawie ze skargi B. S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od B. S. na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego 675 (sześćset siedemdziesiąt pięć) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.

II GSK 3821/17

UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z dnia 6 lipca 2017 roku (sygn. akt II SA/Ol 453/17) oddalił skargę B.S. prowadzącego działalność gospodarczą [...] na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2017 roku nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym.

Z uzasadnienia wyroku wynika, że Sąd I instancji za podstawę rozstrzygnięcia przyjął następujące ustalenia.

Warmińsko-Mazurski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego jako organ I instancji decyzją z dnia [...] stycznia 2017 r. nałożył na B.S. prowadzącego [...], karę pieniężną w wysokości 3000 zł za wykonywanie przewozu regularnego z naruszeniem warunków określonych w zezwoleniu, zaświadczeniu na wykonywanie publicznego transportu zbiorowego albo potwierdzenia zgłoszenia przewozu w publicznym transporcie zbiorowym, dotyczących ustalonej trasy przejazdu lub wyznaczonych przystanków. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że dokonanie powyższego naruszenia stwierdzono w dniu 15 września 2016 r. w O. przy ul. L. podczas przeprowadzonej kontroli drogowej autobusu marki [...] o numerze rejestracyjnym [...], którym kierował T.G. Zatrzymanie do kontroli zostało poprzedzone obserwacją kontrolowanego autobusu na przystankach przy ul. [...] i ul. [...] w S. Kontrolowanym autobusem kierowca wykonywał przewóz osób na linii regularnej S.-O. w imieniu przedsiębiorcy B.S. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą: [...]. Podczas przeprowadzonej kontroli ustalono, że kierowca zabrał pasażera z ul. [...] naprzeciwko hotelu [...], z którym następnie podjechał na przystanek przy ul. [...] w. S. Do kontroli kierowca okazał wypis z zezwolenia nr [...] z obowiązującym rozkładem jazdy, zgodnie z którym kierowca powinien odjechać z przystanku przy ul. [...] w O. o godzinie 11:40. Niemniej jednak przystanek przy ul. [...] zgodnie z decyzją władz miasta S. został kilka miesięcy wcześniej zlikwidowany i przeniesiony na ulicę [...], o czym przedsiębiorca został poinformowany. Przebieg i ustalenia kontroli zostały zawarte w protokole nr [...] z dnia 15 września 2016 r.

Po rozpoznaniu odwołania Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] marca 2017 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W ocenie organu odwoławczego w ustalonym stanie faktycznym zachodzą przesłanki do przyjęcia, że w chwili kontroli doszło do naruszenia przez stronę przepisów ustawy o transporcie drogowym i argumenty przedstawione przez stronę w odwołaniu od zaskarżonej decyzji nie mogą być podstawą do jej zmiany.

Materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy jednoznacznie wskazuje zaś, że strona w dniu kontroli wykonywała przewóz regularny niezgodnie z warunkami określonymi w udzielonym jej zezwoleniu na wykonywanie regularnych przewozów osób w krajowym transporcie drogowym oraz rozkładem jazdy stanowiącym jego załącznik. W dniu kontroli kierowca T.G., realizując przewóz osób na linii regularnej S.-O. kursem z godziny 11:40 z przystanku początkowego ze S., zabrał pasażera z ul. [...] w S., z miejsca znajdującego się w pobliżu hotelu [...], co potwierdza nagranie zapisane na płycie CD znajdującej się w aktach sprawy. Potwierdził to kierowca T.G. przesłuchany w charakterze świadka. Z tego przystanku kierowca kontynuował przewóz osób na ww. linii. Natomiast zgodnie z rozkładem jazdy okazanym do kontroli kierowca powinien rozpocząć przewóz osób na przystanku przy ul. [...] w S., gdyż po likwidacji przystanku przy ul. [...] w S. z dniem 31 marca 2016 r. jest on przystankiem początkowym linii realizowanej przez skarżącego.

W ocenie organu odwoławczego kierowca zabierając pasażera z ul. [...] w S. naruszył warunki ww. zezwolenia, ponieważ przepis art. 18b ust. 2 pkt 3 ustawy o transporcie drogowym, zabrania zabierania i wysadzania pasażerów poza przystankami określonymi w rozkładzie jazdy podczas wykonywania przewozów regularnych. Organ wskazał, że powyższą okoliczność potwierdzają następujące dowody: protokół kontroli, protokół przesłuchania świadka, kserokopia zezwolenia nr [...] i rozkładu jazdy, płyta CD z nagraniem przejazdu autobusu, pismo Burmistrza S. z dnia [...] października 2016 r., kserokopia uchwały nr [...] Rady Miejskiej w S. z dnia [...] grudnia 2015 r. wraz z załącznikiem nr [...] i pismo Urzędu Marszałkowskiego Województwa Warmińsko - Mazurskiego z dnia [...] grudnia 2016 r.

Uwzględniając powyższe słusznie w ocenie organu odwoławczego organ I instancji nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 3000 zł stosownie do treści art. 92a ust. 1, 2 i 6 ustawy o transporcie drogowym oraz Ip. 2.2.3 załącznika nr 3 wymienionej ustawy.

Wyrokiem z dnia 6 lipca 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę na powyższą decyzję.

WSA wskazał, że zgodnie z treścią art. 92a ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2016 r., poz. 1907, dalej: u.t.d.), podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50.00 złotych do 10.000,00 złotych za każde naruszenie. W załączniku nr 3 do przywołanej ustawy wymieniono rodzaje naruszeń oraz wysokość kar pieniężnych nakładanych na przedsiębiorcę w sytuacji stwierdzenia ich dokonania. Sąd I instancji wyjaśnił, iż stosownie do przepisu art. 18b ust. 1 pkt 1, 3 i 7 u.t.d. przewozy regularne w krajowym transporcie drogowym wykonywane są według następujących zasad: wsiadanie i wysiadanie pasażerów odbywa się tylko na przystankach określonych w rozkładzie jazdy; zgodnie z warunkami przewozu osób określonymi w zezwoleniu, o którym mowa w art. 18. WSA wskazał, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest pogląd, że za działalność przedsiębiorstwa wykonującego transport drogowy zawsze ponosi odpowiedzialność to przedsiębiorstwo i na nim spoczywa ciężar odpowiedzialności za ewentualne skutki działań osób, którymi w wykonywaniu działalności gospodarczej się posługuje i to niezależnie od charakteru stosunku prawnego łączącego przedsiębiorcę z taką osobą. Odpowiedzialność ta ma charakter obiektywny. Znajduje ona zastosowanie do podmiotu wykonującego transport drogowy w przypadku wystąpienia zakazanego ustawą skutku i to niezależnie od tego, kto prowadził pojazd samochodowy. Organy administracji ustalają jedynie, czy doszło do naruszenia przepisów ustawy. W przypadku stwierdzenia naruszeń, po stronie organu powstaje obowiązek nałożenia stosownej kary pieniężnej. Oznacza to, że odpowiedzialność administracyjna przewoźnika jest niezależna od winy, czy dobrej lub złej woli, wystarczające jest stwierdzenie samego faktu nieprzestrzegania nałożonych obowiązków. W ocenie Sądu I instancji organy w sposób prawidłowy dokonały interpretacji obowiązującego stanu prawnego na tle zaistniałego stanu faktycznego i wyciągnęły trafne wnioski.

W dniu kontroli kierowca T.G. realizując przewóz osób na linii regularnej S.-O. kursem z godziny 11:40 z przystanku początkowego ze S. zabrał pasażera z ul. [...] w S., z miejsca znajdującego się w pobliżu hotelu [...]. Pasażerem był starszy pan, co potwierdza nagranie zapisane na płycie CD znajdującej się w aktach sprawy (akta adm., k .12). Fakt ten potwierdził także kierowca T.G. przesłuchany w charakterze świadka. Kierowca stwierdził, że ze wskazanego miejsca zabrał pasażera, który jechał do P. Z ul. [...] kierowca odjechał o godzinie 11:55 i podjechał na przystanek przy ul. [...] w S. Z tego przystanku kierowca kontynuował przewóz osób na wskazanej linii (akta adm., k. - 9).Natomiast jak wskazano zgodnie z rozkładem jazdy okazanym do kontroli, kierowca powinien rozpocząć przewóz osób na przystanku przy ul. [...] w S., gdyż po likwidacji przystanku przy ul. [...] w S. z dniem 31 marca 2016 r. jest on przystankiem początkowym linii realizowanej przez skarżącego. Skarżący otrzymał również zgodę ną korzystanie z nowego przystanku. Zgoda została wydana w dniu 25 marca 2016 r. Sąd I instancji podzielił stanowisko organów, że przewóz osób na wymienionej linii powinien być realizowany od nowego przystanku, tj. przystanku przy ul. [...] w S., jako przystanku początkowego, według godzin odjazdu jak w rozkładzie jazdy stanowiącym załącznik do zezwolenia.

WSA zauważył także, że kierowca co potwierdza płyta CD z nagraniem przejazdu autobusu znajdująca się w aktach sprawy podjechał na przystanek przy ul. [...] już o godzinie 11:30 tuż przed innym autobusem, który zatrzymał się także na tym przystanku. Następnie z uwagi na brak zabrania pasażerów kierowca pojechał na nieczynny przystanek przy ul. [...] skąd zabrał opisanego wyżej pasażera i oczekiwał na tym przystanku do godziny 11:55, a następnie zaczął realizować kurs w opisany wyżej sposób, co wskazuje dodatkowo, że kierowca nie zamierzał realizować kursu zgodnie z rozkładem jazdy stanowiącym załącznik do zezwolenia na wykonywanie regularnych przewozów osób w krajowym transporcie drogowym. WSA podkreślił, że organ I instancji nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 3000 zł stosownie do treści art. 92a ust. 1, 2 i 6 w zw. z art. 18b ust. 1 pkt 1, 3 i 7 ustawy o transporcie drogowym oraz Ip. 2.2.3 załącznika nr 3 wymienionej ustawy, a więc za wykonywanie przewozu regularnego z naruszeniem warunków określonych w zezwoleniu, zaświadczeniu na wykonywanie publicznego transportu zbiorowego albo potwierdzeniu zgłoszenia przewozu w publicznym transporcie zbiorowym dotyczących ustalonej trasy przejazdu lub wyznaczonych przystanków. Sankcja powyższa nie została zatem nałożona, jak sugeruje skarżący, za brak zmiany i aktualizacji zezwolenia. Przewinienie skarżącego polegało na zabraniu pasażera z miejsca, które nie było przystankiem określonym w rozkładzie jazdy, co w ocenie Sądu I instancji zostało wykazane bezsprzecznie. Zdaniem WSA wsiadanie i wysiadanie pasażerów może odbywać się tylko na przystankach określonych w rozkładzie jazdy i zgodnie z warunkami przewozu osób określonymi w zezwoleniu. Temu obowiązkowi skarżący z całą pewnością nie zadośćuczynił, w związku z czym jak najbardziej zasadnie została na niego nałożona stosowna kara, wymierzona w prawidłowej wysokości przewidzianej Ip. 2.2.3 załącznika nr 3 wymienionej ustawy. WSA wskazał też, że Warmińsko-Mazurski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] stycznia 2017 r. (akta adm., k. - 55.) umorzył postępowanie wobec skarżącego w części dotyczącej wykonywania przewozu regularnego z naruszeniem warunków określonych w zezwoleniu, zaświadczeniu na wykonywanie publicznego transportu zbiorowego albo potwierdzenia zgłoszenia przewozu w publicznym transporcie zbiorowym dotyczących godzin odjazdu i przyjazdu oraz niezgłoszenia na piśmie organowi, który udzielił zezwolenia, zmiany danych, o których mowa w art. 22b, w wymaganym terminie.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł skarżący zaskarżając ten wyrok w całości żądając jego uchylenia w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oraz zasądzenia kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Sądowi pierwszej instancji zarzucił:

1. Naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy tj.: art. 3 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 151 p.p.s.a. polegające na niedostrzeżeniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, że zarówno organ I instancji, jak i organ II instancji naruszyły normy art. 7, 75 § 1, 77 § 1, art. 78 § li 80 k.p.a. oraz niewłaściwie zastosowały art. 92a ust. 1 i 6 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tj. Dz. U. z 2016 r., poz. 1907 ze zm.), względnie niezastosowanie art. 92c ust 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym:poprzez zaniechanie przeprowadzenia kompleksowego postępowania dowodowego, nie zebranie i nie rozważenie całego materiału dowodowego, w tym brak obiektywnego wyjaśnienia kto i w jakim charakterze wsiadł do autobusu jeszcze przed rozpoczęciem kursu oraz dowolną a nie swobodną ocenę dowodów, czego konsekwencją było dokonanie przez organ nieprawidłowych ustaleń faktycznych i wadliwość decyzji wydanej na ich podstawie w oparciu o art. 92a ust. 1 i 6 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, który w niniejszej sprawie nie ma zastosowania. Sąd I instancji błędnie uznał tak jak organy obu instancji, że kierowca rozpoczął kurs z nieaktualnego przystanku przy ul. [...] w S., a następnie kontynuował kurs podjeżdżając na przystanek przy ul. [...], podczas gdy kierowca na ul. [...] czekał wyłącznie na rozpoczęcie kursu, po czym prawidłowo rozpoczął kurs z przystanku przy ul. [...]. Błąd w ustaleniach faktycznych w konsekwencji doprowadził do uznania, iż kiedy autobus stał na ul. [...] to wsiadł do niego pasażer. Sąd I instancji dokonał niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji oraz dokonał błędnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego. Nadto zebrany przez organ materiał dowodowy okazał się być niewystarczający i budzący wątpliwości, które przy uzupełnieniu materiału dowodowego mogły przechylić szalę na korzyść skarżącego, gdyż dowód w postaci przesłuchania osoby wsiadającej do autobusu będącej rzekomo pasażerem oraz dowód w postaci ponownego przesłuchania kierowcy przedstawiłby odmienny niż ustalony przez organ stan faktyczny sprawy, a w konsekwencji mogły zaistnieć uzasadnione podstawy, aby nie nakładać na skarżącego kary pieniężnej. Sąd I instancji tak samo jak organy obu instancji popełnił błąd w przyjętych założeniach stanowiących podstawę rozstrzygnięcia. Przystanek początkowy mieści się na ul. [...] i stąd rozpoczyna się kurs. Tym samym oczywistym jest, że wszystko to, co dzieje się przed rozpoczęciem oficjalnego kursu nie może stanowić naruszenia. Nie można przyjąć, że na ulicy [...] kierowca zabrał pasażera, gdyż jeszcze kurs się nie rozpoczął. W konsekwencji organy obu instancji, czego nie dostrzegł Sąd I instancji, błędnie zastosowały art. 92a ust. 1 i 6 ustawy o transporcie drogowym, gdyż w niniejszej sprawie nie można mówić że doszło do naruszenia warunków przewozu, jako że przewóz w momencie rzekomego naruszenia nie miał miejsca. Fakt, że przewóz nie był realizowany powoduje, że nie można nakładać na skarżącego sankcji przewidzianych w powyższym przepisie ustawy o transporcie drogowym. Ustawa o transporcie drogowym nie przewiduje zaś sankcji za zachowania kierowcy w czasie, kiedy ma on przerwę w przewozie. Nadto, jeśli jakaś osoba wsiada do pojazdu, który jest ustawiony na ulicy to kierowca nie ma na to wpływu.

Argumentację na poparcie powyższych zarzutów strona przedstawiła w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ pozbawiona jest usprawiedliwionych podstaw.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., a zatem w zakresie wyznaczonym w podstawach kasacyjnych przez stronę wnoszącą omawiany środek odwoławczy, z urzędu biorąc pod rozwagę tylko nieważność postępowania, której przesłanki w sposób enumeratywny wymienione zostały w art. 183 § 2 tej ustawy, a które w niniejszej sprawie nie występują. Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę wnoszącą skargę kasacyjną naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego, czy też procesowego, określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Za niezasadne należało uznać zarzuty naruszenia przez Sąd I instancji przepisów postępowania, tj. art. 3 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 151 p.p.s.a. polegające na niedostrzeżeniu przez WSA w Olsztynie, że zarówno organ I instancji, jak i organ II instancji naruszyły art. 7, 8, 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. poprzez zaniechanie przeprowadzenia kompleksowego postępowania dowodowego, nie zebranie i nie rozważenie całego materiału dowodowego oraz dowolną a nie swobodną ocenę dowodów, czego konsekwencją było dokonanie przez organ nieprawidłowych ustaleń faktycznych i wadliwość decyzji wydanej na ich podstawie.

Jak wynika z uzasadnienia skargi kasacyjnej jej autor polemizuje w istocie z oceną materiału dowodowego dokonaną przez organ i zaakceptowaną przez Sąd I instancji , iż kursem z godziny 11:40 z przystanku początkowego ze S. zabrał pasażera z ul. [...] w S., z miejsca znajdującego się w pobliżu hotelu [...]. Z ul. [...] kierowca odjechał o godzinie 11:55 i podjechał na przystanek przy ul. [...] w S. Z tego przystanku kierowca kontynuował przewóz osób na wskazanej linii. Natomiast zgodnie z rozkładem jazdy okazanym do kontroli, kierowca powinien rozpocząć przewóz osób na przystanku przy ul. [...] w S., gdyż po likwidacji przystanku przy ul. [...] w S. z dniem 31 marca 2016 r. jest on przystankiem początkowym linii realizowanej przez skarżącego.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie można podzielić stanowiska zawartego w skardze kasacyjnej, że organy nie zebrały materiału dowodowego i wyczerpująco go nie rozpatrzyły, czy też, że ocena poszczególnych dowodów lub ich całokształtu uchybia treści art. 7, art. 8, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., zaś Sąd I instancji dokonał wadliwej kontroli zaskarżonej decyzji administracyjnej. Co istotne kasator podważa w uzasadnieniu skargi kasacyjnej wyłącznie ocenę materiału dowodowego dokonaną przez organ w odniesieniu do kwestii, że kierowca rozpoczął kurs z nieaktualnego przystanku przy ul. [...] w S. Podzielając stanowisko Sądu I instancji nie można się zgodzić ze skarżącym, aby zgromadzone dowody wymagały uzupełnienia. Bowiem z materiału dowodowego jak i załączonej do akt płytki CD z nagraniem przejazdu autobusu ustalono odjazdu autobusu z przystanku przy ul. [...] w S.

Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu I instancji, który stwierdził w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, że organy zasadnie rozstrzygnęły, że kierowca autobusu T.G. realizując przewóz osób na linii regularnej S.-O. kursem z godziny 11:40 z przystanku początkowego ze S. zabrał pasażera z ul. [...] w S., z miejsca znajdującego się w pobliżu hotelu [...]. W takich okolicznościach nie było potrzeby powielania czynności dowodowych, gdyż okoliczności te jasno wynikają już ze gromadzonych dowodów pozwalających organom na prawidłowe ustalenie stanu faktycznego.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. c) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. z § 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804, ze zm.).