Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.), , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak - Pęczkowska, Sędzia WSA Ewa Machlejd, Protokolant st. sekr. sąd. Joanna Piątek-Macugowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi B. L. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku;

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w G., decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [..], działając na podstawie art. 49b ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r., Nr 243, poz. 1623) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2000 Nr 98, poz. 1071) nakazał B. L. rozbiórkę płyty do składowania obornika o wymiarach 19,50 x 12,70 m zlokalizowanej na działce nr [...] położonej w D. [...]. T. przy granicy z działką sąsiednią nr [...].

W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ wskazał, że [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z dnia [...] października 2010 r. uchylił decyzję PINB w G. nr [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r. umarzającą postępowanie administracyjne w sprawie zgodności z przepisami Prawa budowlanego wykonania płyty do składowania obornika na działce nr [...] położonej w D. [....]. T. stanowiącej własność B. L., jako bezprzedmiotowe.

W wyniku ponownego rozpoznania sprawy PINB w G. ustalił, że według oświadczenia właściciela płyty B. L., istnieje ona od czasu wybudowania obory przez nieżyjących obecnie rodziców właściciela tj. od ok. 1974 r. Jednocześnie wskazano, że B. L. nie okazał dokumentacji zezwalającej na budowę płyty.

Organ wyjaśnił, że zgodnie z przyjętym stanem prawnym płyta stanowi budowlę w rozumieniu art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane. Zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 1 b w związku z art. 30 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego budowa płyt do składowania obornika wymaga zgłoszenia w Starostwie Powiatowym w G., którego brak jest w sprawie. Natomiast do obiektów wybudowanych bez wymaganego zgłoszenia stosuje się przepisy art. 49 b ustawy jak wyżej. Nie stosuje się natomiast art. 103 ust.2 obowiązującej ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, nakazującego rozpatrzenie sprawy w oparciu o przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane, ponieważ art. 103 ust. 2 odnosi się do obiektów wybudowanych bez pozwolenia na budowę, a nie bez zgłoszenia. Z tego względu, w ocenie organu należy stosować aktualnie obowiązujące przepisy Prawa budowlanego oraz przepisy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 7 października 1997 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle rolnicze i ich usytuowanie.

Zgodnie natomiast z § 6 ust. 4 odległość m.in. płyt gnojowych powinna wynosić co najmniej 30 m od otworów okiennych i drzwiowych pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi na działkach sąsiednich oraz od granicy działki sąsiedniej 4 m. Organ stwierdził zatem, że lokalizacja płyty przy granicy z działką sąsiednią oraz w odległości 14 m od okien budynku na sąsiedniej działce narusza w/w przepisy techniczno-budowlane i uniemożliwia legalizację budowli. Zaznaczył, iż obecnie obowiązująca ustawa-Prawo budowlane dopuszcza możliwość legalizacji obiektów pod pewnymi warunkami. Warunkiem tym jest między innymi nie naruszenie przepisów, w tym techniczno-budowlanych. Usytuowanie płyty gnojowej narusza natomiast warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać budowle rolnicze i ich usytuowanie, brak jest zatem możliwości nakazania doprowadzenia budowli do stanu zgodnego z przepisami.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] marca 2011 r. Nr [...], po rozpatrzeniu odwołania B. L. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Zdaniem organu II instancji, PINB w G. dokonał prawidłowej oceny stanu faktycznego i prawnego niniejszej sprawy. Realizacja omawianej płyty do składowania obornika powinna być bowiem poprzedzona zgłoszeniem do właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej. Z akt sprawy wynika natomiast, że inwestor nie dopełnili w/w obowiązku zgłoszenia.

Zgodnie z powyższym zastosowanie w niniejszej sprawie winien mieć art. 49b Prawa budowlanego, który dotyczy obiektów budowlanych lub ich części wybudowanych bez wymaganego przepisami prawa zgłoszenia. Organ odwoławczy dodał, że zastosowanie przepisu nakazującego rozbiórkę poprzedzone być musi ustaleniem, że budowa nie jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym lub narusza przepisy, w tym techniczno-budowlane.

Z materiału zgromadzonego w sprawie wynika natomiast, że przedmiotowa płyta gnojowa usytuowana jest przy granicy z działką Nr [...]. Usytuowanie przedmiotowego obiektu nie spełnia zatem warunków wynikających z rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 7 października 1997 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle rolnicze i ich usytuowanie, a więc legalizacja obiektu na podstawie art. 49 b ust. 2 Prawa budowlanego nie jest możliwa.

Z tego względu organ odwoławczy stwierdził, że nakazanie rozbiórki płyty gnojowej było całkowicie zasadne, a argumenty podnoszone w odwołaniu nie znajdują uzasadnienia w przepisach Prawa budowlanego. Dodał, iż na realizację płyty do składowania obornika, wymagane jest zgłoszenie do właściwego organu architektoniczno-budowlanego, w związku z tym zasadnie jest prowadzenie postępowania w oparciu o przepisy Prawa budowlanego z 1994 r.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył B. L. wnosząc o zmianę przedmiotowej decyzji poprzez umorzenie postępowania z uwagi na brak podstaw prawnych do jej wydania bądź o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji.

Zaskarżonej decyzji zarzucił :

1. obrazę przepisów postępowania w szczególności zaś art. 7, 8, 9,10,11 kpa których to obraza miała wpływ na treść zapadłej decyzji w następstwie dowolnej interpretacji przez organy na jego niekorzyść obowiązujących przepisów z zakresu prawa budowlanego, co powinno skutkować jej skorygowaniem w postępowaniu skargowym.

2. obraza przepisów prawa materialnego, a w szczególności art. 49 b i 103 Prawa budowlanego poprzez błędne ich zastosowanie i wykładnię polegającą na powołaniu się przez organ II instancji na cyt. powyżej przepisy przy wydawaniu zaskarżonej decyzji, które nie obowiązywały w chwili budowy płyty do składowania obornika.

Zdaniem skarżącego, zarówno organ I jak i II instancji przy ustalaniu podstaw prawnych decyzji koncentrował się na przepiach, które nie mogły mieć zastosowania w chwili ich wydawania. W sprawie powinny mieć bowiem zastosowanie przepisy obowiązujące w dacie budowania przedmiotowej płyty do składowania obornika.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarzonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje :

Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).

W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia wystąpiły, wobec czego skarga została uwzględniona. Zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca zapadły bowiem z naruszeniem art. 49b ustawy Prawo budowlane z 7 lipca 1994r. w zw. z § 6 ust. 4 rozp. Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 7. 10. 1997r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle rolnicze i ich usytuowanie ( Dz.U Nr 132, poz. 877) oraz art. 7 i 77 kpa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Organy nadzoru budowlanego uznały, iż w sprawie ma zastosowanie art. 49 b Prawa budowlanego, bowiem inwestycja której realizacja zgodnie z obecnie obowiązującymi przepisami prawa wymagała dokonania zgłoszenia (art. 29 ust. 1 pkt 1 b w związku z art. 30 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego), wykonana została bez takiego zgłoszenia a nadto narusza § 6 ust. 4 rozp. Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 7. 10. 1997r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle rolnicze i ich usytuowanie ( Dz.U Nr 132, poz. 877), co uniemożliwia zastosowanie procedury legalizacyjnej.

Takie działanie organów narusza fundamentalną zasadę lex retro non agit, bowiem jak słusznie podnosi skarżący organy stosowały w sprawie niniejszej przepisy ,które jeszcze nie obowiązywały w czasie budowy przedmiotowej płyty.

Kwestią podstawową, która w sprawie ma znaczenie zasadnicze, a która z naruszeniem zasad wyrażonych w art. 7, 77 i 80 kpa nie została przez organy wyjaśniona, to okoliczność czy istnieje podstawa prawna do interwencji organów nadzoru budowlanego w stosunku do przedmiotowej płyty. Innymi słowy ustalenia wymaga, czy budowa płyty do składowania obornika, wykonana według skarżącego w latach 70 tych, naruszała wówczas( w dacie budowy) obowiązujące przepisy prawa. Ustalenie bowiem, iż dana inwestycja została wykonana w warunkach samowoli budowlanej- jak to uczyniły organy w niniejszej sprawie-wymagało bezwzględnego wyjaśnienia czy przepisy obowiązujące w chwili wykonania robót budowlanych wymagały ze strony inwestora uzyskania pozwolenia na budowę czy też dokonania zgłoszenia.

Mając powyższe na uwadze za chybiony należy uznać zarzut organów ,iż budowa przedmiotowej płyty nastąpiła bez wymaganego prawem zgłoszenia, bowiem przepisy ustawy z dnia 24. 10. 1974r Prawo budowlane ( Dz. U. Nr 38, poz. 229) ani wydanego na jej podstawie rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20.02.1975r. o nadzorze urbanistyczno-budowlanym ( Dz.U. Nr 8, poz. 48) nie przewidywały instytucji zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych ograniczając się jedynie w Rozdziale 6 do regulacji kwestii zgłoszenia rozbiórki obiektów budowlanych.

Zadaniem więc organów było wyjaśnienie czy tego rodzaju inwestycja wymagała w świetle przywołanych przepisów uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, jednak kwestia te nie była przedmiotem postępowania organów, pomimo, iż jedynie potwierdzenie takiego obowiązku uzasadniałoby prowadzenie przez organ postępowania i to na podstawie art. 37, 40 ewentualnie art. 42 Prawa budowlanego z 1974r. w zw. z art. 103 ust 2 Prawa budowlanego z 1994r.

Przedwczesne jest także stanowisko organów, iż realizacja przedmiotowej decyzji narusza § 6 ust. 4 rozp. Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 7. 10. 1997r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle rolnicze i ich usytuowanie ( Dz.U Nr 132, poz. 877), bowiem jak stanowi § 49 cytowanego rozporządzenia , jego przepisów nie stosuje się do budowli rolniczych, jeżeli przed dniem wejścia w życie rozporządzenia została wydana decyzja o pozwoleniu na budowę lub został złożony wniosek o wydanie takiej decyzji lub jeśli budowę nie wymagającą pozwolenia rozpoczęto przed dniem wejścia w życie rozporządzenia.

Jak wynika z akt postępowania płytę wybudowali rodzice B. L. około roku 1974r. zaś przywołane rozporządzenie wykonawcze weszło w życie w dniu 18 kwietnia 1998r. Aby więc organy mogły zastosować wskazane przepisy trzeba ponad wszelką wątpliwość ustalić czy wykonanie płyty nastąpiło w warunkach samowoli budowlanej.

Powyższe okoliczności staną się przedmiotem ustaleń i rozważań organów nadzoru budowlanego przy ponownym rozpoznaniu sprawy które winno doprowadzić bądź do umorzenia postepowania bądź przeprowadzenia postępowania na podstawie art. 37-42 ustawy Prawo budowlane z 1974r.

Z tych względów, Sąd na podstawie art. 145 ust. 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 135 i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku. O wykonalności zaskarżonej decyzji orzeczono w oparciu o art. 152 p.p.s.a.