Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Andrzej Skoczylas po rozpoznaniu w dniu 29 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A. Sp. z o.o. w likwidacji w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 13 maja 2016 r. sygn. akt I SA/Gd 455/16 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A. Sp. z o.o. w likwidacji w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Gdyni z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy rozłożenia na raty zaległości podatkowej w podatku akcyzowym postanawia: oddalić zażalenie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 13 maja 2016 r., sygn. akt I SA/Gd 455/16, po rozpoznaniu wniosku A. sp. z o.o. w likwidacji w W. odmówił wstrzymania wykonania decyzji Dyrektora Izby Celnej w Gdyni z dnia [...] stycznia 2016 r. odmawiającej rozłożenia na raty zaległości podatkowej w podatku akcyzowym.

W uzasadnieniu orzeczenia Sąd I instancji podniósł, że przedmiotem wstrzymania mogą być wyłącznie akty lub czynności, nadające się do wykonania i wymagające tego wykonania, a tym samym takie, które wywołują skutki materialnoprawne. Nie każdy akt administracyjny kwalifikuje się do wykonania i nie każdy wymaga wykonania. Do wykonania nie kwalifikują się te spośród aktów prawnych, które dla sprowadzenia stanu prawnego lub faktycznego w nim określonego, nie wymagają czynności podmiotów uprawnionych. Wykonalność dotyczy zatem aktów zobowiązujących, które ustalają dla ich adresatów nakazy powinnego zachowania lub zakazy określonego zachowania, aktów, na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i mocą którego zostają na niego nałożone określone obowiązki oraz aktów, na podstawie których jeden podmiot jest do czegoś zobowiązany, a drugi wyłącznie uprawniony. Cechy tej nie mają akty odmowne, jak również akty uprawniające, które nie wymagają żadnych działań ze strony uprawnionych podmiotów dla spowodowania określonego w nim stanu faktycznego lub prawnego.

WSA stwierdził, że wniosek skarżącej spółki odnosi się do decyzji odmawiającej rozłożenia na raty zaległości podatkowej, a zatem aktu ze swej istoty nienadającego się do wykonania. Zaskarżona decyzja jest aktem administracyjnym odmownym, które to akty w żadnej mierze nie określają powinnego, nakazanego lub zakazanego zachowania, a tym samym nie mogą stanowić podstawy do podejmowania przez organy podatkowe czynności zmierzających do doprowadzenia do stanu zgodnego z rozstrzygnięciem. Wniosek skarżącej Sąd uznał zatem za bezzasadny.

Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła A. Sp. z o.o. w likwidacji w W., wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię, tj. art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.; powoływanej dalej jako: p.p.s.a.), poprzez błędne przyjęcie jakoby w stosunku do skarżącego nie zachodziły przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu administracyjnego, przez rzekomy wzgląd na jego niekwalifikowanie się do wykonania, podczas gdy w przypadku odmowy wstrzymania wykonalności, skarżący może zostać narażony na znaczne straty.

W uzasadnieniu zażalenia skarżąca spółka nie zgodziła się ze stanowiskiem Sądu I instancji, iż zaskarżona decyzja nie nadawała się do wykonania. Wnioskodawczyni stwierdziła, że o ile decyzja ta nie nakłada bezpośredniego obowiązku, to utrzymuje ona jednak w mocy decyzję organu I instancji, nakładającą na skarżącą obowiązek jednorazowej spłaty całej zaległości podatkowej. Zdaniem spółki, niezrozumiałe jest twierdzenie Sądu o braku przymiotu wykonalności po stronie zaskarżonej decyzji, bowiem na skarżącym istnieje obowiązek możliwy do wykonania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Zasadniczy problem w sprawie sprowadza się do oceny, czy w trybie art. 61 § 3 p.p.s.a. możliwe jest wstrzymanie wykonania decyzji o odmowie rozłożenia na raty zaległości podatkowej w podatku akcyzowym. Należy podkreślić, że powołany przepis daje sądowi możliwość wstrzymania wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu bądź czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Wprowadzona w omawianym przepisie ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi wyjątek od zasady wynikającej z art. 61 § 1 p.p.s.a., w myśl której wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności.

W pierwszej kolejności ocenie poddana zatem zostaje sama możliwość wstrzymania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w Gdyni z dnia [...] października 2015 r. Przedmiotem wykonania mogą być bowiem jedynie takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania. Nie dotyczy to wszystkich aktów administracyjnych, gdyż co do zasady, cechy wykonalności polegającej na możliwości spowodowania lub doprowadzenia do stanu rzeczy zgodnego z rozstrzygnięciem, nie mają decyzje odmowne (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004, s. 122).

Skoro zatem zasadą jest, że z przymiotu wykonalności nie korzystają wszelkie akty administracyjne odmowne, nie ulega wątpliwości, że w niniejszej sprawie wniosek o wstrzymanie wykonania dotyczy właśnie takiej decyzji, tj. decyzji o odmowie rozłożenia na raty zaległości podatkowej w podatku akcyzowym. W związku z przedstawionym powyżej stanowiskiem, przedmiotowa decyzja nie nadaje się do wykonania i tego nie wymaga. Zaskarżona decyzja nie nakłada na stronę obowiązku zapłaty zaległości podatkowej, lecz odmawia jedynie przyznania uprawnienia w postaci rozłożenia na raty tejże zaległości. Decyzja odmawiająca rozłożenia na raty oraz decyzja II instancji, utrzymująca w mocy decyzję pierwszoinstancyjną nie dotykają zatem bezpośrednio należności pieniężnych, które wszak wynikają z zupełnie innych decyzji określających. Z przedmiotowej decyzji nie wynikało zaś nałożenie na skarżącą spółkę żadnych obowiązków podlegających wykonaniu w sposób dobrowolny, czy też przymusowy. Negatywne ustosunkowanie się organu do starań o rozłożenie na raty powstałej już wcześniej należności, nie wykreowało żadnej nowej sytuacji w sferze obowiązków skarżącej. Tym samym Naczelny Sąd Administracyjny podzielił stanowisko Sądu I instancji, iż zaskarżonej decyzji brak przymiotu wykonalności, co z kolei uniemożliwia wstrzymanie jej wykonania na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu.