Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak po rozpoznaniu w dniu 7 lutego 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia X.X na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 listopada 2024 r. sygn. akt II SO/Wa 29/24 o odmowie wymierzenia grzywny w sprawie z wniosku X.X o wymierzenie Prezesowi Sądu Rejonowego w [...] grzywny w trybie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 4 listopada 2024 r., II SO/Wa 29/24, po rozpoznaniu wniosku X.X (dalej: skarżąca) o wymierzenie Prezesowi Sądu Rejonowego w [...] grzywny w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a., oddalił wniosek.

W uzasadnieniu wskazał, że wnioskiem zawartym z skardze z 3 listopada 2023 r., złożonym do tut. Sądu skarżąca wystąpiła o wymierzenie organowi grzywny za nieprzekazanie Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie skargi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami administracyjnymi sprawy.

Organ w odpowiedzi na wniosek wniósł o jego oddalenie. Wyjaśnił, że akta sprawy zostały przekazane Sądowi.

Oddalając wniosek skarżącej o wymierzenie organowi grzywny, Sąd pierwszej instancji podniósł, że w rozstrzyganej sprawie skarga na bezczynność tego organu dotyczyła udostępnienia informacji publicznej. Jak wyjaśnił Sąd Wojewódzki, skarga wpłynęła do organu 30 sierpnia 2023 r. Mając na względzie brzmienie art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t. j. Dz.U. z 2022 r., poz. 902), winna zostać przekazana do Sądu najpóźniej 14 września 2023 r., natomiast jej przekazanie nastąpiło 15 września 2023 r. WSA w Warszawie uznał, że jednodniowe opóźnienie przekazaniu skargi wraz z odpowiedzią i aktami sprawy do Sądu, nie stanowi podstawy dla wymierzenia organowi grzywny.

Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła skarżąca, domagając się jego uchylenia w całości bądź jego zmianę, poprzez stwierdzenie, że doszło do naruszenia prawa i zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Podstawą do wymierzenia organowi grzywny na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. jest uchybienie obowiązkom określonym w art. 54 § 2 p.p.s.a. Należy do nich w szczególności przekazanie sądowi skargi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. Zgodnie z art. 21 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, do skarg rozpatrywanych w postępowaniu o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, z tym że przekazanie akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi. Wyraźne zakreślenie przez ustawodawcę ram czasowych dopełnienia czynności przewidzianych w art. 54 § 2 p.p.s.a. stanowi odrębny, choć związany z pozostałymi powinnościami określonymi w tym przepisie, obowiązek działania organu, który wyklucza jakąkolwiek swobodę organu w tym zakresie. Jeżeli więc, tak, jak w rozpatrywanej sprawie, obowiązek organu sprowadza się do rozpatrzenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej, kontrola działania organu odbywać powinna się w trybie przyspieszonym - z uwzględnieniem terminów, o których mowa w art. 21 u.d.i.p.

Należy zaznaczyć, że skarga na bezczynność skarżącej datowana na 25 sierpnia 2023 r., która wpłynęła do organu 30 sierpnia 2023 r., była skargą rozpatrywaną w postępowaniu o udostępnienie informacji publicznej w rozumieniu art. 21 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Z treści tej skargi w sposób niewątpliwy wynikało, iż skarżąca zarzucił organowi bezczynność w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, w konsekwencji niezrealizowanie wniosku z 6 marca 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej. W związku z powyższym, organ miał obowiązek przekazać tę skargę, wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, do Sądu pierwszej instancji w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi, tj. do 14 września 2023 r.

W świetle art. 55 § 1 p.p.s.a., w razie niezastosowania się do obowiązku, o którym mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym.

Zwrócić należy uwagę, że ratio legis komentowanej normy jest zabezpieczenie sfery praw i interesów skarżącego przed dezorganizowaniem postępowania sądowoadministracyjnego przez organ administracji publicznej (zob. M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda, w: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Warszawa 2013, s. 328, 331).

Podkreślenia także wymaga, że art. 55 § 1 p.p.s.a. pozostawia po stronie Sądu pewną dozę uznania, bowiem użyty w treści przytoczonego artykułu zwrot "może" nie wskazuje na obligatoryjny charakter grzywny w tym przypadku, a jedynie wprowadza fakultatywnie możliwość jej orzeczenia.

W rozpoznawanej sprawie przedmiotowa skarga wpłynęła do organu 30 sierpnia 2023 r., natomiast odpowiedź na skargę wraz z aktami sprawy została przekazana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie 15 września 2023 r., tj. jeden dzień po terminie.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uchybienie terminu do przekazania akt było nieznaczne i nie uzasadniało przyjęcia, że tego rodzaju drobna nieprawidłowość w działaniu organu powinna spotkać się z represją ze strony Sądu. Zauważyć również należy, że przekazanie przez organ skargi wraz z odpowiedzią i aktami sprawy dokonane zostało przed wystąpieniem przez skarżącą o wymierzenie grzywny, a nie dopiero na skutek wniosku o wymierzenie grzywny, nie miało zatem na celu uniemożliwienia przeprowadzenia kontroli sądowej. Ponadto skoro organ przekazał Sądowi akta zanim skarżąca złożyła wniosek o wymierzenie grzywny, nie było potrzeby jego dyscyplinowania. Dlatego też należy podzielić stanowisko Sądu pierwszej instancji, że nieznaczne uchybienie organu nie dawało podstaw do nałożenia grzywny w niniejszej sprawie. W orzecznictwie wskazuje się, że jednodniowa zwłoka nie uzasadniała wymierzenia organowi grzywny, bowiem nie realizowałaby ona swojej funkcji dyscyplinująco-restrykcyjnej (por. postanowienia NSA z: 20 maja 2015 r., I OZ 582/15; 10 lipca 2015 r., I OZ 835/15).

Wobec powyższego wywody skarżącej zawarte w uzasadnieniu zażalenia, nie mogły zostać uwzględnione. W szczególności nie można podzielić stanowiska skarżącej, że postanowienie o odmowie wymierzenia organowi grzywny, daje prawną możliwość nieprzestrzegania przez organ terminów dla wykonania określonych czynności. Organy administracyjne są zobowiązane z mocy prawa m.in. do przekazywania skargi Sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę.

Należy przy tym zauważyć, że zakres i forma działania sądu administracyjnego nie powinna wykraczać poza to, co jest konieczne do osiągnięcia celu jakim jest sądowa kontrola wykonywania administracji publicznej. (por. postanowienie NSA z 30 marca 2011 r., II OZ 207/11).

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.