V SA/Wa 2626/21 - Wyrok

Data orzeczenia	2022-05-18	
Data wpływu	2021-04-13	
Sąd	Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie	
Sędziowie	Arkadiusz Tomczak /przewodniczący/
Jarosław Stopczyński
Michał Sowiński /sprawozdawca/	
Symbol z opisem	6203 Prowadzenie aptek i hurtowni farmaceutycznych	
Hasła tematyczne	Działalność gospodarcza	
Sygn. powiązane	II GSK 1597/22
II GZ 467/21	
Skarżony organ	Inspektor Farmaceutyczny	
Treść wyniku	Oddalono skargę	
Powołane przepisy	Dz.U. 2016 nr 0 poz 1496; art. 2b ust. 1 pkt 1,2 i 5-7; Ustawa z dnia 19 kwietnia 1991 r. o izbach aptekarskich - tekst jedn.
Dz.U. 2020 nr 0 poz 944; art. 88, art. 92; Ustawa z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne.	
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Arkadiusz Tomczak, Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński, Sędzia WSA - Michał Sowiński (spr.), Protokolant ref. staż. - Beata Kowalska, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 maja 2022 r. sprawy ze skargi [...] sp. z o.o. [...] na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] stycznia 2021 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej oddala skargę.	
Uzasadnienie
Główny Inspektor Farmaceutyczny (dalej "organ", "GIF" lub "organ odwoławczy") decyzją z [...] stycznia 2021 r. nr [...], działając na podstawie art. 112 ust. 1 pkt 1 i ust. 3, art. 115 ust. 1 pkt 4 oraz art. 103 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. - Prawo farmaceutyczne (Dz. U. z 2020 r. poz. 944, z późn. zm.); dalej: "p.f." lub "ustawa - Prawo farmaceutyczne", art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256, z późn. zm.); dalej: "k.p.a.", po rozpatrzeniu odwołania [...] i [...] sp. z o.o. z siedzibą [...] (dalej: "Spółka", "Strona" lub "skarżąca"), od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego w [...] (dalej "organ I instancji") z [...] marca 2020 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia zezwolenia z [...] września 2014 r., znak: [...] na prowadzenie apteki ogólnodostępnej o nazwie "Apteka z [...]" położonej w [...] przy ul. [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Do wydania decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.

W dniu [...] kwietnia 2019 r. inspektor farmaceutyczny [...] przeprowadziła kontrolę doraźną [...] i [...] sp. z o.o. z siedzibą [...] - przedsiębiorcy prowadzącego aptekę ogólnodostępną o nazwie "Apteka z [...]" zlokalizowaną w [...] przy ul. [...] w zakresie sprawdzenia obecności farmaceuty w godzinach czynności apteki, podejrzenia prowadzenia reklamy przez aptekę ogólnodostępną w aptece o nazwie "Apteka z [...]" zlokalizowanej w [...] przy ul. [...]. Z przebiegu kontroli sporządzony został protokół nr [...].

W świetle ustaleń inspektora po przybyciu do apteki o godz. 11:19 stwierdzono brak magistra farmacji. Obsługę i sprzedaż za pierwszym stołem prowadziła technik farmaceutyczny [...]. Technik farmaceutyczny wykonała telefon i o godzinie 11:34 w aptece pojawiła się mgr farmacji [...]. Ustalono, że w książce personelu brakuje kompletnych wpisów tj. numerów dyplomów, numerów PWZ. Stwierdzone, że w aptece pracuje: mgr farm. [...], mgr farm. [...], technik farm. [...], technik farm. stażysta [...].

Pismem z 2 maja 2019 r. Spółka złożyła zastrzeżenia oraz wyjaśnienia do ustaleń protokołu nr [...] z kontroli doraźnej wskazując, iż stwierdzona nieobecność magistra miała charakter nagły, usprawiedliwiony oraz chwilowy, jak również była całkowicie niezależna od podmiotu prowadzącego aptekę.

Organ I instancji pismem z 7 maja 2019 r. ustosunkował się do zastrzeżeń strony dotyczących przeprowadzonej kontroli, nie uwzględniając w całości złożonych zastrzeżeń.

Zawiadomieniem z [...] maja 2019 r. organ I instancji poinformował o wszczęciu postępowania w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki z [...] września 2014 r. w związku z art. 103 ust. 2 pkt 1, art. 99 ust. 2 oraz art. 92 p.f.

Organ I instancji decyzją z [...] marca 2020 r. cofnął zezwolenie z [...] września 2014 r., znak: [...] na prowadzenie apteki ogólnodostępnej o nazwie "Apteka z [...]" położonej w [...] przy ul. [...]. Organ wyjaśnił, że podjął decyzję dotyczącą cofnięcia zezwolenia, ponieważ decyzją znak [...] z [...] października 2017 r. Spółka została zobligowana przez organ do zapewnienia obowiązku obecności farmaceuty w godzinach czynności apteki ogólnodostępnej "Apteka z [...]" położonej w [...] przy ul. [...] (obecnie [...]). Od wskazanej decyzji Spółka złożyła odwołanie do GIF, który decyzją z [...] lutego 2018 r. utrzymał decyzję LWIF w całości w mocy, W ocenie organu, wyjaśnienia strony dotyczące braku obecności farmaceuty w sprawie [...], jak i w obecnej są praktycznie identyczne i dotyczą pogorszenia się stanu zdrowia pracownika fachowego. LWIF do niniejszego postępowania włączył protokół z kontroli z [...] grudnia 2019 r. dotyczący innej apteki Spółki o nazwie "Apteka z [...]" prowadzonej w [...] przy ul. [...]. Kontrola dotyczyła przestrzegania m.in. art. 92 p.f., tj. zapewnienia obecności farmaceuty w godzinach czynności apteki. Inspektor farmaceutyczny stwierdził brak farmaceuty w aptece.

W toku prowadzonego postępowania strona składała szereg oświadczeń dotyczących chwilowego braku farmaceuty w aptece, sugerowała, że farmaceuta był, ale wyszedł i inspektor farmaceutyczny nie zauważył tego faktu. Organ nie dał wiary oświadczeniom strony sugerującym, że doświadczony inspektor farmaceutyczny nie zauważył pracownika apteki, tym bardziej, że w protokole kontroli wskazano, że w aptece powinna być mgr farm. [...], ponieważ technik farmaceutyczny udzielił takiej informacji. W ocenie organu, pojawienie się magistra farmacji w aptece było związane z wykonanym przez pracownika telefonem do farmaceuty Wskazano, że organ nie jest zobowiązany do badania zasadności opuszczenia miejsca pracy przez farmaceutę, jak również czasu jaki przebywał on poza apteką.

LWIF wskazał, że działalność polegająca na prowadzeniu apteki ogólnodostępnej jest działalnością regulowaną wymagającą uzyskania zezwolenia na prowadzenie apteki. Przedsiębiorca będący profesjonalnym użytkownikiem rynku otrzymując zezwolenie na prowadzenie apteki ogólnodostępnej musi spełniać wymogi Prawa farmaceutycznego przez cały czas. Obowiązki nałożone na przedsiębiorcę Prawem farmaceutycznym wyznaczają granice, w jakich może on poruszać się, prowadząc reglamentowaną działalność. Zgodnie z art. 65 ust. 1 ustawy Prawo farmaceutyczne, obrót produktami leczniczymi może być prowadzony tylko na zasadach określonych w ustawie. Organ wskazał, że strona odmówiła przedłożenia planów pracy oraz czasu pracy twierdząc, że ich nie prowadzi - dla pracowników Apteki z [...] w [...]. Stoi to w sprzeczności art. 149 § 1 Kodeksu pracy, który to taki obowiązek nakłada na pracodawcę. Jest to m.in. powód dla którego organ nie uwzględnił wszelkich oświadczeń strony dotyczących obecności farmaceuty" w aptece, również zeznań złożonych w trakcie przesłuchania kierownika apteki, w ocenie organu są one niewiarygodne. Przedłożone dokumenty w trakcie przesłuchania kierownika apteki - ostatnia operacja wykonana o godzinie 10:08 [...] kwietnia 2019r. przez [...] w aptece jest wykonana 60 minut przed wykonaną kontrolą przez inspektora farmaceutycznego. W tracie przesłuchania kierownik apteki przedłożył plan pracy - który wg przedsiębiorcy nie jest tworzony. Z praktyki organu wynika, ze nie da się pracować w aptece 6 dniowej przy 2 pracownikach fachowych (farmaceutach) i 1 techniku i 1 techniku stażyście bez planu pracy. W ocenię organu, taka sytuacja jest niemożliwa do realizacji. Analiza planu wykazuje, że [...] Kwietnia 2019 r. w planie pracy została uwzględniona wyłącznie Pani [...] - technik farmacji. 27 kwietnia 2019 r. zapewnione obsadę farmaceuty wyłącznie do godziny 10:30, a do godziny 14:00 pracował samodzielnie technik farmacji. Z przedmiotowego grafiku wynika również, że pracownik apteki pracował w kwietniu 2019 r. przeciętnie więcej niż 5 dni w tygodniu; ten aspekt sprawy jest poddany badaniu [...] [...]

Organ stanął na stanowisku że strona prowadziła działalność niezgodną z posiadanym zezwoleniem i przepisami ustawy oraz po raz kolejny naruszyła fundamentalne zasady działania apteki ogólnodostępnej. Takie działanie uzasadnia uznanie, iż przedsiębiorca nie wykonał decyzji z [...] października 2017 r.

Rozpoznając sprawę w następstwie odwołania GIF, zaskarżoną decyzją, utrzymał w mocy decyzję LWIF. W uzasadnieniu wskazano, że brak zapewniania personelu fachowego w aptece, tym samym naruszanie art. 92 p.f. przez stronę było celowe i zamierzone, co potwierdzają przeprowadzone kontrole doraźne wskazane w niniejszej decyzji, a apteka zgodnie z art. 86 ust. 1 p.f. została zdefiniowana przez ustawodawcę jako placówka ochrony zdrowia publicznego, w której osoby uprawnione świadczą w szczególności usługi farmaceutyczne, o których mowa w ust. 2. W rozpatrywanej sprawie, pomimo obowiązku wynikającego zarówno z przepisu prawa (art. 92 p.f.), jak i decyzji GIF z [...] lutego 2018 r., stwierdzono, że w dniu [...] kwietnia 2019 r. w aptece ogólnodostępnej pod nazwą "Apteka z [...]", zlokalizowanej w [...] przy ul. [...], w godzinach jej czynności, tj. 11.19-11.34, nie był w niej obecny kierownik apteki ani inny farmaceuta.

Pomimo fakultatywnego charakteru uprawnienia z art. 103 ust. 2 pkt 1 u.p.f. GIF stwierdził, że orzeczone w sprawie cofnięcie spółce [...] sp. z o.o. [...] zezwolenia na prowadzenie Apteki, z uwagi na nieusunięcie w ustalonym terminie uchybień wskazanych w ostatecznej decyzji GIF z dnia [...] lutego 2018 r., nie narusza prawa.

Jak wynika z powyższych rozważań, funkcja farmaceuty, o którym mowa w art. 88 ust. 1 u.p.f., jest zbyt istotna dla prawidłowego funkcjonowania apteki ogólnodostępnej jako placówki ochrony zdrowia publicznego, aby organy Inspekcji Farmaceutycznej mogły tolerować uchybienia obowiązkowi, o którym mowa w art. 92 u.p.f., i brak zastosowania się do obowiązku wynikającego z ostatecznej decyzji administracyjnej.

W skardze na powyższą decyzję Spółka zarzuciła:

1. rażące naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 15, art. 77 § 1, art. 80, art. 136 § 1 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 oraz § 2 k.p.a., stanowiące podstawę do stwierdzenia nieważności, o której mowa w art.156 § 1 pkt 2 k.p.a. - poprzez przeprowadzenie istotnej części postępowania dowodowego dopiero na etapie II instancji i utrzymanie w mocy decyzji WIF w sytuacji, w której organ I instancji nie rozpatrzył całego zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, kompletnie pomijając znaczną jego część (organ I instancji w ogóle nie odniósł się w uzasadnieniu Decyzji I instancji do zeznań świadków, nie ocenił ich wiarygodności i przy wydawaniu Decyzji I instancji w ogólne nie wziął tych dowodów pod uwagę), podczas gdy ze względu na zasadę dwuinstancyjności Organ II instancji może przeprowadzić jedynie dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów, co w konsekwencji doprowadziło do pozbawienia Strony możliwości merytorycznego rozpoznania sprawy przez organy dwóch instancji, a uchybienie to stanowi rażące naruszenie prawa skutkujące nieważnością Zaskarżonej decyzji;

2. Naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 76 § 3 k.p.a., które miało istotny wpływ na wynik sprawy - poprzez przyjęcie w Zaskarżonej decyzji, że "dowody przedstawione przez Stronę nie są w stanie podważyć mocy dowodowej dokumentu urzędowego" (str. 6 uzasadnienia Zaskarżonej decyzji), a przez to uniemożliwienie Stronie wykazania błędów zawartych w protokole kontroli, podczas gdy przepisy art. 76 § 1 i 2 K.p.a. nie wyłączają możliwości przeprowadzenia dowodu przeciwko treści dokumentów urzędowych.

3. Naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 80 w zw. z art. 107 § 3 K.p.a., które miało istotny wpływ na wynik sprawy - poprzez brak zebrania wystarczającego materiału dowodowego koniecznego do prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy, a także nieprawidłową i dowolną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, polegające na:

a. odmowie przyznania wiarygodności zeznaniom świadka, Pani [...] (pacjentki), która wskazała, że [...] kwietnia 2019 r. około godziny 12:00 była w Aptece i widziała mgr farm. [...] wychodzącego z Apteki.

- Żaden z Organów nie wyjaśnił dlaczego nie dał wiary zeznaniom bezstronnego świadka, niezwiązanego ze Stroną postępowania. Niedopuszczalne jest traktowanie zeznań świadka jako nieprawdziwych bez należytego uzasadnienia.

- Zeznanie świadka koresponduje z innymi dowodami zgromadzonymi w sprawie - jest zgodne z zeznaniami świadków [...] i [...] oraz nie stoi w sprzeczności z wyjaśnieniami [...].

- GIF podważając zeznanie świadka powołał się na słowa [...], że "opuścił aptekę tylnym wyjściem" po zakończeniu kontroli –[...] oświadczył, że opuścił Aptekę, gdy dowiedział się, że pojawiła się w niej mgr [...]. Pojawiła się ona w Aptece o 11:34, więc zeznanie o wyjściu [...]. z Apteki około 12:00 jest z tym całkowicie zgodne. Jednocześnie nie ma podstaw do przyjęcia, że Pani [...] nie mogła widzieć [...] wychodzącego tylnym wyjściem - tylne wyjście nie jest "tajne" i może je obserwować postronny świadek, a Pani [...] nie sprecyzowała, w jakim dokładnie miejscu go widziała;

- Mając jakiekolwiek wątpliwości co do zeznań świadka złożonych na piśmie, organy powinny były wezwać Panią [...] w celu jej przesłuchania. Wszelkie wątpliwości co do stanu faktycznego należy natomiast rozstrzygać na korzyść Strony;

b. odmowie przyznania wiarygodności zeznaniom świadka, [...], który wskazał, że na nagraniu z monitoringu obejmującego dzień [...] kwietnia 2019 r. widział mgr farm. [...] w obrębie Apteki ok. godz. 11:00.

- Żaden z Organów nie wyjaśnił dlaczego nie dał wiary zeznaniom bezstronnego świadka, niezwiązanego ze Stroną postępowania. Niedopuszczalne jest traktowanie zeznań świadka jako nieprawdziwych bez należytego uzasadnienia.

- Zeznanie świadka koresponduje z innymi dowodami zgromadzonymi w sprawie - jest zgodne z zeznaniami świadków [...] i [...] oraz nie stoi w sprzeczności z wyjaśnieniami [...].

- Zeznania są wiarygodne - faktem notoryjnym jest stosunkowo krótki czas przechowywania nagrań monitoringu przemysłowego. W momencie składania zeznań przez świadka nagrania mogły rzeczywiście być już niedostępne. Z kolei Strona, nie będąc świadoma planowanego postępowania w sprawie cofnięcia zezwolenia, nie miała możliwości ich zabezpieczenia (co istotne, monitoring nie jest własnością Strony, ma więc do niego ograniczony dostęp).

- GIF zarzuca, że zeznanie świadka jest "nieudokumentowane". Zgodnie z art. 75 § 1 k.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być (...) zeznania świadków. GIF w sposób nieuprawniony przyjął, że brak przedstawienia nagrań automatycznie świadczy o braku mocy dowodowej zeznań świadka – [...]. Kodeks postępowania administracyjnego przyjmuje zasadę równej mocy środków dowodowych, nie wprowadzając ograniczeń co do rodzaju dowodów, którym należy przyznać pierwszeństwo w ustaleniu istnienia danego faktu - dowód z zeznań świadka ma taką samą moc dowodową jak protokół kontroli, a wszelkie różnice pomiędzy treścią tych dwóch środków dowodowych powinny zostać szczegółowo wyjaśnione przez Organ, czego zaniechano w decyzjach obydwu instancji;

- Mając jakiekolwiek wątpliwości co do zeznań świadka złożonych na piśmie, organy powinny były wezwać Pana [...] w celu jego przesłuchania. Wszelkie wątpliwości co do stanu faktycznego należy natomiast rozstrzygać na korzyść Strony;

c. nieprawidłowej ocenie oświadczenia złożonego inspektorowi przez [...] w trakcie prowadzonej kontroli oraz brak przeprowadzenia dowodu z zeznań [...].

- Pani [...] w swoim oświadczeniu odniosła się jedynie do osoby Pani magister [...], nie składała jakichkolwiek deklaracji na temat obecności lub nieobecności [...] Treść oświadczenia nie stoi więc w sprzeczności z innymi dowodami zgromadzonymi w sprawie i nie może być podstawą do odmowy wiarygodności tym dowodom.

- Skoro organy miały wątpliwości co do treści oświadczenia złożonego przez [...] (co wynika z protokołu przesłuchania [...] oraz uzasadnienia Zaskarżonej decyzji), powinny były wezwać Panią [...] i przesłuchać ją na okoliczność obecności [...] w aptece.

d. odmowie przyznania wiarygodności oświadczeniu oraz zeznaniom [...], w których wskazał, że w dniu [...] kwietnia 2019 r. był obecny w Aptece podczas kontroli;

- Zeznanie świadka koresponduje z innymi dowodami zgromadzonymi w sprawie - jest zgodne z zeznaniami świadków [...] i [...] oraz nie stoi w sprzeczności z wyjaśnieniami [...].

e. zaniechanie zasięgnięcia opinii właściwej Okręgowej Rady Aptekarskiej w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie Apteki, podczas gdy przeprowadzenie tego dowodu jest konieczne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, co jest równoznaczne z niepodjęciem czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i brakiem zgromadzenia całego materiału dowodowego, w szczególności w świetle uznaniowego charakteru Zaskarżonej decyzji.

4.Co w konsekwencji doprowadziło do dokonania przez Organ II instancji błędnych ustaleń faktycznych i do naruszenia przez Organ II instancji przepisów prawa materialnego, tj. art. 103 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 92 p.f., które miało istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez wydanie Zaskarżonej decyzji utrzymującej w mocy decyzję w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie Apteki, podczas gdy materiał dowodowy zebrany w postępowaniu pozwala na ustalenie, że [...] był obecny w Aptece w godzinach pomiędzy 11:19 a 11:34, a w konsekwencji brak było podstaw do ustalenia nieobecności farmaceuty w Aptece i uznania, że doszło do naruszenia art. 92 p.f.

Niezależnie od powyższych zarzutów, Spółka zarzuciła Zaskarżonej decyzji:

5. Naruszenie przepisu prawa materialnego, tj. art. 103 ust. 2 pkt 1 p.f., które miało istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez cofnięcie na jego podstawie zezwolenia [...] z [...] września 2014 r. na prowadzenie Apteki, w sytuacji, w której nie zachodziły przesłanki do zastosowania tego przepisu, gdyż zgodnie z jego treścią WIF może cofnąć zezwolenie jeżeli nie usunięto w ustalonym terminie uchybień wskazanych w decyzji wojewódzkiego inspektora farmaceutycznego, podczas gdy wcześniejsza decyzja WIF z dnia [...] października 2017 r., wbrew treści art. 120 ust. 1 pkt 2 p.f., nie określała terminu w którym stwierdzone uchybienie miało być usunięte, w związku z czym nie wystąpiła przesłanka wskazana w art. 103 ust. 2 pkt 1 p.f., tj. nie można przyjąć, iż strona nie usunęła stwierdzonego uchybienia "w ustalonym terminie".

a. W treści uzasadnienia Zaskarżonej decyzji GIF sam potwierdził, że decyzja WIF z dnia [...] października 2017 roku nie wskazywała precyzyjnie terminu usunięcia uchybień (str. 3 uzasadnienia Zaskarżonej decyzji).

b GIF stwierdził, że "nie nastręcza trudności ustalenia daty początkowej wykonalności decyzji" z [...] października 2017 r.] co nie jest jednak równoznaczne ze wskazaniem "ustalonego terminu" na usunięcie uchybienia wskazanego w tej decyzji.

c. GIF sam stwierdził, że użyta przez WIF fraza "z chwilą doręczenia niniejszej decyzji" jest nieprawidłowa, gdyż decyzja z [...] października 2017, jako decyzja I instancji, nie była jeszcze wykonalna i nie mogła rodzić wobec Strony żadnych skutków prawnych od dnia doręczenia. W związku z tym termin określony w sposób "z chwilą doręczenia niniejszej decyzji" został określony wadliwie i był zbyt nieprecyzyjny by mógł zostać uznany za wiążący (ustawodawca nie przez przypadek użył w art. 103 p.f. terminu "ustalony termin", a w przypadku sankcji administracyjnych nakładanych na przedsiębiorcę wykluczona jest interpretacja rozszerzająca).

d. GIF próbuje w uzasadnieniu Zaskarżonej decyzji sanować tę nieprawidłowość, wskazując, że frazę "z chwilą doręczenia niniejszej decyzji [tj. decyzji WIF]" należy interpretować jako "z dniem doręczenia ostatecznej decyzji GIF". Jest to jednak wyłącznie interpretacja przyjęta przez GIF i nie znajduje potwierdzenia w treści decyzji z [...] października 2017 r. - decyzja ta nie zawiera bowiem takiego zwrotu, a co za tym idzie nie zawiera jakiegokolwiek precyzyjnego, "ustalonego" terminu na usunięcie uchybienia.

e. Jeżeli Strona ma być obarczona bardzo poważnymi konsekwencjami (z cofnięciem zezwolenia włącznie), nie może być ona obciążona obowiązkiem samodzielnego ustalania intencji i zamierzeń organu, których nie potrafił on precyzyjnie określić w treści decyzji administracyjnej. To na organie administracji [w przedmiotowej sprawie WIF] spoczywał ciężar precyzyjnego wskazania terminu na usunięcie uchybienia, którego to obowiązku organ nie dopełnił w decyzji z [...] października 2017 r.

f. Skoro w decyzji z [...] października 2017 r. nie wskazano żadnego "ustalonego terminu" na usunięcie uchybienia, to nie można postawić Stronie zarzutu, że nie usunęła przedmiotowego uchybienia w "ustalonym terminie". W konsekwencji nie zachodziły przesłanki do zastosowania wobec Strony sankcji przewidzianej w art. 103 § 2 pkt 1 P.f., a przepis ten został nieprawidłowo zastosowany przez organy obu instancji.

6. Naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 8 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 103 ust. 2 pkt 1 p.f., które miało istotny wpływ na wynik sprawy - poprzez przekroczenie granic uznania administracyjnego, brak wskazania motywów rozstrzygnięcia objętego tym uznaniem oraz naruszenie zasady proporcjonalności przez Głównego Inspektora Farmaceutycznego skutkujące wydaniem Zaskarżonej decyzji podtrzymującej decyzję w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej bez uwzględnienia interesu Strony oraz słusznego interesu obywateli (pacjentów), podczas gdy organ zobowiązany jest kierować się w ramach uznania administracyjnego wszystkimi okolicznościami sprawy, w tym uwzględnić interes Strony i słuszny interes obywateli (pacjentów) oraz zasadę proporcjonalności.

7. Naruszenie przepisu postępowania, tj. art. 8 § 2 k.p.a., które miało istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez odstąpienie bez uzasadnionej od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym. Dotychczasowa praktyka orzecznicza organów inspekcji farmaceutycznej jednoznacznie kwalifikowała naruszenie, w postaci chwilowej nieobecności magistra farmacji w aptece, jako naruszenie nie uzasadniające cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki. Nawet więc w przypadku, w którym doszłoby do tego naruszenia w Aptece w dniu [...] kwietnia 2019 r. (do przyjęcia czego nie ma jednak podstaw w świetle zgromadzonego materiału dowodowego), nie powinno dojść do cofnięcia zezwolenia, lecz do wydania decyzji nakazującej usunięcie tego naruszenia (w szczególności biorąc pod uwagę fakt, że Strona wykazała, że podjęła wszelkie środki organizacyjne aby zapewnić pełną obsadę apteki - o czym świadczy zatrudnienie na pełny etat dwóch magistrów farmacji, co przy godzinach pracy Apteki jest wystarczające w świetle obowiązujących przepisów prawa pracy).

W związku z powyższymi zarzutami Spółka wniosła o:

1. stwierdzenie nieważności Zaskarżonej decyzji w całości:

2. zobowiązanie GIF, w oparciu o art. 145a § 1 p.p.s.a., do uchylenia Decyzji I instancji w całości przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, w celu uzupełnienia materiału dowodowego oraz ponownego wydania decyzji pierwszej instancji przy uwzględnieniu całego zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego.

W przypadku gdyby Sąd nie uwzględnił powyższego wniosku z punktu lll.l Petitum, Spółka wniosła:

3. o uchylenie w całości Zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy Decyzji I instancji w całości, a także umorzenie postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie w całości.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna. Zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.

Podstawę materialnoprawną decyzji stanowił art. 103 ust. 2 pkt 1 p.f., zgodnie z którym wojewódzki inspektor farmaceutyczny może cofnąć zezwolenie, jeżeli nie usunięto w ustalonym terminie uchybień wskazanych w decyzji wojewódzkiego inspektora farmaceutycznego, wydanej na podstawie ustawy.

Zdaniem Sądu, organy obu instancji prawidłowo zastosowały powyższy przepis do ustalonego w sprawie stanu faktycznego.

W stanie faktycznym kontrolowanej sprawy decyzją z [...] października 2017 r., znak: [...], [...] WIF nakazał [...] sp. z o.o. z siedzibą [...], prowadzącej aptekę ogólnodostępną o nazwie "Apteka z [...]", położoną w [...] przy ul. [...] (obecnie ul. [...]) "(...) dostosować z chwilą doręczenia niniejszej decyzji działalność do wymagań dotyczących obrotu produktami leczniczymi w aptece ogólnodostępnej poprzez przestrzeganie obowiązku obecności farmaceuty w godzinach czynności apteki zgodnie z art. 92" p.f. Powyższa decyzja została utrzymana w mocy decyzją GIF z dnia [...] lutego 2018 r., znak: [...], którą doręczono Stronie w dniu [...] lutego 2018 r.

Ponieważ decyzji z [...] października 2017 r. nie został nadany rygor natychmiastowej wykonalności, mając na uwadze treść art. 130 § 1 i 2 w zw. z art. 110 § 1 k.p.a. oraz treść nakazu sformułowanego w decyzji [...] WIF z [...] października 2017 r., stwierdzić należy, że z dniem doręczenia ostatecznej decyzji GIF z [...] lutego 2018 r., tj. [...] lutego 2018 r., Spółka była zobowiązana zapewnić realizację przedmiotowego nakazu.

Za niezasadny uznać należy zatem zarzut naruszenia art. 103 ust. 2 pkt 1 p.f. poprzez cofnięcie na jego podstawie zezwolenia z [...] września 2014 r.

W ocenie Sądu, nieuprawnione są zarzuty naruszenia art. 7, art. 15, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 80, art. 136 § 1 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 oraz § 2 k.p.a.

Spółka została zobowiązana do dostosowania działalności Apteki do wymagań dotyczących obrotu produktami leczniczymi w aptece ogólnodostępnej poprzez przestrzeganie obowiązku obecności farmaceuty w godzinach czynności apteki zgodnie z art. 92 p.f., w świetle którego w godzinach czynności apteki powinien być w niej obecny farmaceuta, o którym mowa w art. 88 ust. 1 p.f. Stosownie do art. 88 ust. 1 p.f. w aptece ogólnodostępnej musi być ustanowiony farmaceuta, o którym mowa w art. 2b ust. 1 pkt 1, 2 i 5-7 ustawy z dnia 19 kwietnia 1991 r. o izbach aptekarskich (Dz. U. z 2016 r. poz. 1496), odpowiedzialny za prowadzenie apteki, zwany dalej kierownikiem apteki; można być kierownikiem tylko jednej apteki.

Należy wyjaśnić, iż w dniu 27 kwietnia 2019 r. [...] WIF przeprowadził w Aptece kontrolę doraźną, z której sporządzono protokół o znaku: [...]. Zgodnie z treścią ww. protokołu: "W momencie przybycia do apteki inspektora farmaceutycznego o godz. 11.19 zastano tylko Panią [...]-technika farmaceutycznego. Pani [...] oświadczyła, że Pani magister wyszła na chwilę z apteki i wykonała telefon do Pani magister. Inspektor oczekiwał przybycia farmaceuty w izbie ekspedycyjnej. O godz. 11.34 do apteki przybyła Pani mgr [...] i w jej obecności przeprowadzono dalsze czynności kontrolne. Na podstawie oświadczenia Pani magister i wpisów do książki ewidencji (...) stwierdzono, że w aptece zatrudnione są: mgr farm. [...] - kierownik apteki (...), mgr farm. [...] (...), tech. farm. [...] (...), tech. farm. stażysta [...] (...)".

Apteka jest czynna od poniedziałku do piątku w godz. 8-19 i w sobotę w godz. 8-14.

Ustalenia powyższej kontroli stanowiły podstawę wszczęcia z urzędu przez [...] WIF postępowania w sprawie cofnięcia Spółce zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej o nazwie "Apteka z [...]", położonej w [...] przy ul. [...].

Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 20 lutego 2019 r., sygn. akt. II GSK 5609/16, przepis art. 92 u.p.f. stanowiąc, że w godzinach czynności apteki powinien być w niej obecny farmaceuta, o którym mowa w art. 88 ust. 1 u.p.f., odsyła nie do ogólnego pojęcia farmaceuty wynikającego z powołanego w tym przepisie art. 2b ust. 1 pkt 1, 2 i 5-7 ustawy o izbach aptekarskich, lecz do zdefiniowanego w art. 88 ust. 1 p.f. pojęcia farmaceuty odpowiedzialnego za prowadzenie apteki, a więc takiego, który spełnia dodatkowe wymagania w zakresie stażu pracy określone w art. 88 ust. 2 p.f. Gdyby ustawodawcy w art. 92 p.f. chodziło o odesłanie do definicji farmaceuty w rozumieniu art. 2b ustawy o izbach aptekarskich, to odesłałby wprost do tego przepisu, a nie do art. 88 ust. 1 p.f., określającego farmaceutę odpowiedzialnego za prowadzenie apteki. Należy uznać za zgodne z wykładnią celowościową takie odczytanie treści art. 92 p.f., z którego wynika obowiązek zapewnienia stałej obecności w aptece kierownika apteki w rozumieniu art. 88 ust. 1 i 2 tej ustawy, czy przynajmniej innego farmaceuty o kompetencjach wymaganych od kierownika apteki.

W kontrolowanej sprawie, pomimo obowiązku wynikającego zarówno z przepisu prawa (art. 92 p.f.), jak i ostatecznej decyzji GIF z [...] lutego 2018 r., stwierdzono, że w dniu [...] kwietnia 2019 r. w aptece ogólnodostępnej o nazwie "Apteka z [...]", zlokalizowanej w [...] przy ul. [...], w godzinach jej czynności, tj. między 11.19 a 11.34, nie był w niej obecny farmaceuta, o którym mowa w art. 88 ust. 1 u.p.f., a jedynie technik farmaceutyczny.

Strona kwestionując powyższe ustalenie przedłożyła do akt sprawy szereg oświadczeń.

W piśmie z dnia 9 maja 2019 r. [...] (kierownik Apteki) oświadczył: "(...) oświadczam, że w dniu [...] kwietnia 2019 r. w Aptece z [...] pracowało dwóch magistrów farmacji: ja (...) i Pani mgr farm. [...], która na krótką chwilę opuściła aptekę. Gdy doszło do kontroli byłem w aptece. Z uwagi na nagłe pogorszenie się mojego stanu zdrowia pozostawałem na zapleczu apteki (pomieszczenia sanitarne) i nie mogłem uczestniczyć w kontroli. Byłem przekonany, że szybki powrót Pani magister będzie wystarczający, dlatego też po uzyskaniu informacji, że już jest obecna w aptece, opuściłem aptekę tylnym wyjściem".

[...] w piśmie z [...] lipca 2019 r. oświadczył: "(...) na prośbę zarządu spółki [...] przeglądałem z początkiem maja nagrania monitoringu budynku, w którym znajduje się Apteka z [...] w [...]. Podczas przeglądania nagrania z dnia [...] kwietnia 2019 r. z godz. ok. 11.00 widziałem na nagraniu mgr farm. [...] w obrębie Apteki z [...]. (...) Nowe nagrania monitoringu nadpisują się na nagraniach z wcześniejszych dni, w związku z czym nagrania z dnia [...] kwietnia 2019 r. nie są już dostępne".

W piśmie z 17 maja 2019 r. [...] oświadczyła: "(...) Podczas mojej wizyty w Aptece z [...] w [...] w dniu[...].04.2019 r. około godz. 12.00 widziałam mgr farm. [...] wychodzącego z apteki".

Podczas przesłuchania w charakterze świadka w dniu 30 września 2019 r. [...] podtrzymał stanowisko, że w dniu [...] kwietnia 2019 r. był obecny w Aptece wraz z [...]. Na pytanie - "W protokole wskazano, że technik nie wskazał Pana jako obecnego w aptece - może Pan to wyjaśnić?" - świadek zeznał: "Apteka jest dość długa, po wykonaniu czynności służbowych w izbie ekspedycyjnej realizowałem zadania na zapleczu - sprawdzałem recepty i składałem je w archiwum". Na potwierdzenie powyższego świadek przedłożył Historię użycia funkcji w okresie 2019.04.27 do 2019.04.27 dla [...] oraz oświadczył, że komputery znajdują się wyłącznie na ekspedycji i nie udostępniał swojego hasła do systemu. Natomiast na pytanie - "Czy może Pan wyjaśnić powód, dla którego technik będący w aptece nie wyjaśnił, że jest Pan w Aptece, ale Pan zaniemógł?" - świadek odpowiedział: "Tego nie jestem w stanie wytłumaczyć, może miała błędne przekonanie, nie jestem w stanie tego wyjaśnić. Nie mieści mi się to w głowie". Świadek przedłożył również "planowany grafik pracy, jest to wyłącznie plan", dotyczący miesiąca kwietnia 2019 r.

W ocenie Sądu, organy obu instancji zasadnie wywiodły, po analizie materiału dowodowego, że dowody przedstawione przez Spółkę, nie są w stanie podważyć mocy dowodowej dokumentu urzędowego w postaci protokołu kontroli doraźnej z [...] kwietnia 2019 r. i zawartych w nim ustaleń. Z protokołu tego jednoznacznie wynika, że po przybyciu do Apteki inspektor farmaceutyczny stwierdził nieobecność farmaceuty ("Pani [...] oświadczyła, że Pani magister wyszła na chwilę z apteki i wykonała telefon do Pani magister"), a technik farmaceutyczny w ogóle nie wskazał na obecność w [...] (kierownika Apteki).

Również w zastrzeżeniach do ustaleń protokołu kontroli, zawartych w piśmie z [...] maja 2019 r., Spółka nie wskazywała na fakt obecności w Aptece [...], wnosząc jedynie o uwzględnienie zastrzeżeń i wyjaśnień dotyczących okoliczności nadzwyczajnych dotyczących chwilowej nieobecności [...].

Organ odwoławczy trafnie uznał zatem, że ustaleń w powyższym zakresie nie są w stanie podważyć w żaden sposób nieudokumentowane oświadczenia [...] i [...]. Z oświadczenia [...] wynika, że "(...) Podczas mojej wizyty w Aptece z [...] w [...] w dniu [...].04.2019 r. około godz. 12.00 widziałam mgr farm. [...] wychodzącego z apteki", ale jednocześnie Pan [...] w piśmie z dnia [...] maja 2019 r. oświadczył, że przez cały czas kontroli pozostawał na zapleczu i "opuścił aptekę tylnym wyjściem".

Przedstawiona podczas przesłuchania w dniu [...] września 2019 r. przez [...] "Historia użycia funkcji w okresie 2019.04.27 do 2019.04.27 dla [...] wskazuje, że ostatnie użycie miało miejsce o g. 10.09, a więc również nie potwierdza obecności w Aptece [...] w trakcie rozpoczętej o godz. 11.19 kontroli doraźnej.

W ocenie Sądu, organ odwoławczy był uprawniony do dokonania oceny, iż, w świetle ustaleń stanu faktycznego, w kontrolowanej sprawie doszło do naruszenia naruszenie art. 92 p.f., zgodnie z którym w godzinach pracy apteki w jej lokalu znajduje się zatrudniony w niej farmaceuta lub farmaceuta wykonujący swoje obowiązki w aptece na innej podstawie prawnej.

Niespełnienie przez Spółkę powyższego warunku mogło powodować bezpośrednio zagrożenie życia lub zdrowia ludzi. Zagrożenie to może wystąpić zarówno wtedy, gdy technik farmaceutyczny wykona czynność, do wykonania której nie jest uprawniony jak i wtedy, gdy - ze względu na brzmienie art. 91 ust. 1 p.f., odmówi wykonania określonej czynności.

Spółka wyraźnie zlekceważyła przepisy p.f., które nie przewidują możliwości funkcjonowania apteki w sytuacji, gdy jest w niej obecny wyłącznie technik farmaceutyczny. Zgodnie z art. 88 ust. 4 p.f., Kierownik apteki był obowiązany wyznaczyć, na czas swojej nieobecności zastępującego go farmaceutę, a tak się w sprawie nie stało.

Z powyższych względów nie zasługują na uwzględnienie wszystkie zarzuty odwołania, dotyczące uchybień procesowych organu pierwszej instancji związanych ze sferą gromadzenia i oceny dowodów. [...] WIF w sposób prawidłowy zgromadził materiał dowodowy i trafnie ocenił zaistniały w sprawie stan faktyczny w świetle obowiązujących przepisów prawa.

Sąd podzielił również trafność argumentacji GIF, odnośnie braku naruszenia - wynikającej z art. 15 k.p.a. - zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Model dwuinstancyjności postępowania administracyjnego wymaga, by rozpatrując odwołanie organ drugiej instancji ponownie rozpoznawał sprawę administracyjną. Organ ten nie tylko dokonuje kontroli wydanej wcześniej w pierwszej instancji decyzji, lecz w pełni i na nowo ustala stan faktyczny oraz dokonuje jego subsumcji do obowiązujących norm prawnych. Zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (art. 15 k.p.a.) nie może być bowiem rozumiana w ten sposób, że wszystkie istotne dowody powinny zostać przeprowadzone w postępowaniu przed organem pierwszej instancji, a rolą organu odwoławczego jest tylko dokonanie kontroli rozstrzygnięcia tego organu. Zasady tej nie można również interpretować w ten sposób, że każdy dowód w sprawie musi być przeprowadzony i oceniony zarówno przez organ pierwszej, jak i drugiej instancji. Konkluzja taka byłaby sprzeczna z zasadą szybkości postępowania administracyjnego (art. 12 § 1 k.p.a.), ale również byłaby nie do pogodzenia z art. 136 § 1 k.p.a., nakładającym na organ odwoławczy obowiązek prowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego w sprawie. W orzecznictwie podkreśla się, że obowiązek prowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego dotyczy również dowodów o kluczowym znaczeniu dla sprawy (por. wyrok NSA z dnia 7 grudnia 2017 r., sygn. akt II OSK 3011/17).

Wskazać też należy, na treść art. 138 § 2 k.p.a., zgodnie z którym "organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy". Przepis ten wymaga, aby organ drugiej instancji wykazał w sposób przekonujący, że w sprawie nie poczyniono wystarczających i wymaganych ustaleń, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Tylko w przypadku zaistnienia tej przesłanki organ odwoławczy może wydać decyzję kasacyjną, tj. uchylić decyzję organu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania. W innych przypadkach k.p.a. wymaga wydania decyzji merytorycznej. Z tymi uregulowaniami koresponduje art. 136 k.p.a., wprowadzający obowiązek przeprowadzenia dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie, ewentualnie zwrócenie się o to do organu pierwszej instancji, tj. zlecenie mu wykonania takich czynności.

W sytuacji zatem, gdy organ odwoławczy ma możliwość skorzystania z art. 136 k.p.a., braki dowodowe postępowania pierwszej instancji nie mogą, co do zasady, stanowić podstawy do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. Dopiero w razie bezspornego wykazania, że przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego na podstawie art. 136 k.p.a. prowadziłoby w istocie do konieczności zastąpienia w całości organu pierwszej instancji albo przeprowadzenia po raz pierwszy postępowania dowodowego w całości lub w znacznej części, zastosowanie kompetencji kasatoryjnej w świetle przesłanek z art. 138 § 2 k.p.a. może być uznane za uzasadnione.

W ocenie Sądu, zakres ustaleń organu I instancji, odzwierciedlony w uzasadnieniu decyzji z [...] marca 2020 r., nie dawał podstaw do stwierdzenia, że pominięta została znaczna część zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego.

Jako nietrafny ocenić zatem należy zarzut naruszenia art. 103 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 92 p.f., które miało istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez wydanie zaskarżonej decyzji utrzymującej w mocy decyzję w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie Apteki, podczas gdy materiał dowodowy zebrany w postępowaniu pozwala na ustalenie, że [...] był obecny w Aptece w godzinach pomiędzy 11:19 a 11:34, a w konsekwencji brak było podstaw do ustalenia nieobecności farmaceuty w Aptece i uznania, że doszło do naruszenia art. 92 p.f.

[...]WIF w trakcie kontroli doraźnych dwukrotnie, tj. w dniach [....] maja 2017 r. i [...] kwietnia 2019 r. stwierdził brak w Aptece, w godzinach jej czynności, obecności farmaceuty, o którym mowa w art. 88 ust. 1 u.p.f. (w brzmieniu na dzień orzekania przez organ pierwszej instancji), tj. kierownika apteki bądź innego farmaceuty o kompetencjach wymaganych od kierownika apteki. W Aptece był obecny jedynie technik farmaceutyczny, co nie stanowi również realizacji obowiązku z art. 92 u.p.f. w jego aktualnym brzmieniu.

Niesporne jest zatem, że pomimo obowiązku wynikającego zarówno z przepisu prawa (art. 92 u.p.f.) jak i decyzji GIF z dnia [...] lutego 2018 r., stwierdzono, że w dniu [...] kwietnia 2019 r. w aptece ogólnodostępnej pod nazwą "Apteka z [...]", zlokalizowanej w [...] przy ul. [...], w godzinach jej czynności, tj. 11.19-11.34, nie był w niej obecny kierownik apteki ani inny farmaceuta.

Pomimo fakultatywnego charakteru uprawnienia z art. 103 ust. 2 pkt 1 u.p.f. GIF wykazał, w stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy, zasadność stwierdzenia, że orzeczone w sprawie cofnięcie Spółce zezwolenia na prowadzenie Apteki, z uwagi na nieusunięcie w ustalonym terminie uchybień wskazanych w ostatecznej decyzji GIF z [...] lutego 2018 r., nie narusza prawa.

Jak bowiem wynika z powyższych rozważań, funkcja farmaceuty, o którym mowa w art. 88 ust. 1 p.f., jest zbyt istotna dla prawidłowego funkcjonowania apteki ogólnodostępnej jako placówki ochrony zdrowia publicznego, aby organy Inspekcji Farmaceutycznej mogły tolerować uchybienia obowiązkowi, o którym mowa w art. 92 p.f. i brak zastosowania się do obowiązku wynikającego z ostatecznej decyzji administracyjnej.

Wbrew zarzutowi skargi, przed wydaniem niniejszej decyzji, "zasięgnięcie opinii właściwej Okręgowej Rady Aptekarskiej w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie Apteki" nie było konieczne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, albowiem stan ten został należycie ustalony w oparciu o zgromadzony w aktach materiał dowodowy. Przepisy dotyczące postępowania w sprawie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej nie obligują wojewódzkiego inspektora farmaceutycznego do współdziałania w trybie art. 106 § 1 k.p.a. z samorządem aptekarskim, w tym znaczeniu, że wydanie decyzji w sprawie cofnięcia zezwolenia na prowadzenia apteki ogólnodostępnej, nie jest uzależnione od uprzedniego wyrażenia przez właściwą okręgową radę aptekarską opinii, o jakiej mowa w art. 7 ust. 2 pkt 7 ustawy o izbach aptekarskich.

Ze wszystkich wyżej wymienionych przyczyn Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, dlatego też na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.