III SA/Kr 1537/25 - Wyrok

Data orzeczenia	2026-02-26	
Data wpływu	2025-11-10	
Sąd	Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie	
Sędziowie	Jakub Makuch
Marta Kisielowska
Michał Niedźwiedź /przewodniczący sprawozdawca/	
Symbol z opisem	6205 Nadzór sanitarny
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym	
Hasła tematyczne	Egzekucyjne postępowanie	
Skarżony organ	Inspektor Sanitarny	
Treść wyniku	oddalono skargę	
Powołane przepisy	Dz.U. 2026 nr 0 poz 143; Art. 151; Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dz.U. 2023 nr 0 poz 1284; Art. 17 ust. 1, ust. 10, art. 5  ust. 1  pkt 1  lit. b; Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (t. j.)
Dz.U. 2023 nr 0 poz 2077; Par. 3; Rozporządzenie Ministra Zdrowia z 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych	
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Michał Niedźwiedź (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Marta Kisielowska Sędzia WSA Jakub Makuch po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 26 lutego 2026 r. sprawy ze skargi A. Ż. na postanowienie Małopolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Krakowie z dnia 25 sierpnia 2025 r. nr NE.906.1.70.2025 w przedmiocie stanowiska wierzyciela co do wniesionych zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę	
Uzasadnienie
1.1. A. Ż. – nazywana dalej "Skarżącą", działając przez profesjonalnego pełnomocnika, zgłosiła do Wojewody Małopolskiego zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego.

Postępowanie to prowadzone było na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Suchej Beskidzkiej 31 marca 2025 r. Przyczyną wystawienia wspomnianego tytułu wykonawczego było uchylanie się od obowiązku szczepień ochronnych, o których jest mowa w art. 17 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit b.) ustawy z 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1284 ze zm.; dalej jako "u.z.") oraz w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 2077; dalej jako "Rozporządzenie"). Skarżący, pomimo wyznaczenia terminu, nie wykonał bowiem obowiązku zaszczepienia swojego małoletniego syna.

Uzasadniając swoje stanowisko Skarżąca wskazała na przedawnienie obowiązku określonego w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b) u.z. z uwagi na przekroczenie terminów podawania szczepionek przewidzianych w schemacie szczepień stanowiącym załącznik do Rozporządzenia Ministra Zdrowia. Dodatkowo Skarżąca powołała się na brak wymagalności obowiązku szczepienia, co miało wynikać z przekroczenia przez Ministra Zdrowia przy wydawaniu Rozporządzenia delegacji ustawowej oraz naruszeniu zasady proporcjonalności wynikającej z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP.

1.2. Postanowieniem z 7 lipca 2025 r. PPIS w Suchej Beskidzkiej oddalił zarzuty przedawnienia obowiązku oraz jego braku wymagalności.

Jako podstawę prawną swojego rozstrzygnięcia organ wskazał między innymi art. 34 § 2 pkt 1 oraz art. 33 § 2 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2025 r., poz. 132 ze zm.; dalej jako "u.p.e.a.")

1.3. W zażaleniu na powyższe postanowienie pełnomocnik Skarżącej podniósł zarzuty naruszenia:

- art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b) w zw. z art. 17 ust. 2, 4 i 5 u.z. poprzez jego błędne zastosowanie skutkujące uznaniem, że obowiązek jest wymagalny, podczas gdy dla małoletniego nie ustalono indywidualnego kalendarza szczepień, jak również nie zostały wykluczone przeciwskazania do obowiązkowych szczepień ochronnych;

- art. 124 § 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r., poz. 572 ze zm.; dalej jako "k.p.a.") w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez brak odniesienia się przez wierzyciela do indywidualnej sytuacji zobowiązanego, poprzez wskazanie kiedy, zdaniem wierzyciela, obowiązek zaszczepienia jego syna przeciwko poszczególnym chorobom stał się wymagalny, na podstawie jakich dowodów stwierdził, że obowiązek jest wymagalny i może być wykonany, a jedynie poprzestał na przytoczeniu szeregu przepisów nie dokonując subsumpcji;

- art. 8 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez nierozpoznanie w sposób wyczerpujący i budzący zaufanie do władzy publicznej całego materiału dowodowego;

- art. 5 ust. 1 pkt 1b u.z. w zw. z § 3 Rozporządzenia poprzez uznanie, że obowiązek szczepień ochronnych u małoletniego jest wymagany ze względu na osiągnięcie przez niego przedziału wiekowego;

- art. 8 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności oraz art. 31 ust. 1 w zw. z art. 47 w zw. z art. 68 Konstytucji RP poprzez uznanie, iż zachodzą przesłanki do ograniczenia przysługującego Skarżącemu prawa do ochrony życia prywatnego oraz prawa do ochrony zdrowia.

1.4. Postanowieniem z 25 sierpnia 2025 r. (nr NE.906/1/70/2025) Małopolski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji.

Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie Małopolski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wyjaśnił, że obowiązek poddania się szczepieniom ochronnym został uregulowany w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b) oraz art. 17 ust. 1 u.z., jak również oraz w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych.

Ponadto z dokumentacji znajdującej się w aktach sprawy wynikało, że wbrew obowiązkowi zobowiązany nie zgłosił się z dzieckiem na badanie kwalifikacyjnego wykonania szczepienia lub uzyskania odroczenia terminu szczepienia. Tymczasem badanie kwalifikacyjne jest niezbędnym oraz integralnym elementem szczepienia ochronnego. Lekarskie badanie kwalifikacyjne, ważne 24 godziny od jego przeprowadzenia, ma na celu upewnienie się lekarza co do wskazań oraz wykluczenie przeciwwskazań do podania szczepionki, opóźnienie wykonania szczepienia ewentualnie zmianę schematu szczepień.

Dalej organ stwierdził, że Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Suchej Beskidzkiej działał w ramach obowiązujących przepisów i podjął właściwe działania zmierzające do wyegzekwowania obowiązku szczepień ochronnych.

2.1. W skardze na powyższe postanowienie pełnomocnik Skarżącej sformułował zarzuty naruszenia:

- art. 87 Konstytucji RP w zw. z art. 17 ust. 11 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi w zw. z rozporządzeniem Ministra Zdrowia w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych z 27 września 2023 r. poprzez wyprowadzenie terminów wymagalności poszczególnych szczepień z rozporządzenia Ministra Zdrowia, mimo że zostało ono wydane z przekroczeniem delegacji ustawowej, jak również poprzez prowadzenie egzekucji, mimo że obowiązek wygasł;

- art. 5 ust. 1 pkt 1b ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi w zw. z § 3 Rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych poprzez uznanie, iż obowiązek szczepień ochronnych u małoletniego w zakresie podania poszczególnych dawek szczepionek jest wymagalny ze względu na osiągnięcie przez niego przedziału wiekowego, mimo iż Rozporządzenie Ministra Zdrowia zostało wydane z przekroczeniem delegacji ustawowej;

- art. 124 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez niewskazanie w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia aktu prawnego, z którego wynika wymagalność obowiązku podania małoletniemu poszczególnych dawek szczepionek, dowodów na których oparł się organ oraz dowodów, którym odmówił wiary stwierdzając, iż obowiązek zaszczepienia małoletniego przeciwko chorobom wymienionym w tytule wykonawczym jest wymagalny i podlega egzekucji administracyjnej;

- art. 8 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności oraz art. 31 ust. 1 w. zw. z art. 47 w zw. z art. 68 Konstytucji RP poprzez uznanie, iż zachodzą przesłanki do ograniczenia przysługującego skarżącemu prawa do ochrony życia prywatnego oraz prawa do ochrony zdrowia.

2.2. Pełnomocnik Skarżącej wniósł o uchylenie postanowień wydanych przez organy w obu instancjach oraz umorzenie postępowania egzekucyjnego. Ponadto wniósł o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

2.3. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

3. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

3.1. Skarga okazała się bezzasadna, dlatego została oddalona.

3.2. Rozpoznając skargę Sąd miał na uwadze, że uregulowana w art. 33 u.p.e.a. instytucja zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego jest swoistym dla postępowania egzekucyjnego w administracji środkiem prawnym. Postępowanie dotyczące zgłoszonego zarzutu egzekucyjnego nie dotyczy sprawy administracyjnej, lecz jest toczącym się w ramach sprawy egzekucyjnej postępowaniem, w którym bada się ten szczególny środek zaskarżenia zobowiązanego, kwestionujący dopuszczalność wszczęcia lub dalszego prowadzenia egzekucji administracyjnej albo dopuszczalność lub zasadność zastosowania określonego środka egzekucyjnego. Postępowanie to ma zatem charakter wpadkowy i szczególny w stosunku do toczącego się postępowania egzekucyjnego. Ustalenia faktyczne mogą zatem dotyczyć jedynie podstaw zgłoszonych zarzutów, a nie kwestii związanych z oceną prawną zasadności lub prawidłowości obowiązku określonego w tytule wykonawczym, co wprost wynika z art. 29 § 1 u.p.e.a (por. wyrok NSA z 29 marca 2022 r., III FSK 546/21 oraz wyroki WSA: w Poznaniu z 11 lipca 2025 r., III SA/Po 206/25, w Łodzi z 22 października 2022 r., III SA/Łd 484/22, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji o Sprawach, dalej: CBOSA).

3.3. Ponadto, zgodnie z art. 33 § 3 u.p.e.a. zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej określa istotę i zakres żądania oraz dowody uzasadniające to żądanie. Zastrzeżenie to jest o tyle istotne, że w piśmie z 8 czerwca 2025 r., w którym strona zgłosiła swoje zrzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, nie sprecyzowano podstawy prawnej zarzutu. Równocześnie wspomniany przepis nie stawia tego rodzaju wymogu zobowiązanemu, a tym co ma znaczenie jest treść samego żądania. W tym przypadku lektura zarzutów wskazuje, że strona skarżąca, powodów, ze względu na które postępowanie egzekucyjne było prowadzone nieprawidłowo, upatrywała w braku wystarczającej podstawy prawnej, z której można byłoby wywieść wymagalność obowiązku zaszczepienia dziecka.

Wskazać zatem należy, że przez wymagalność zasadniczo rozumie się taką cechę obowiązku administracyjnego, która zezwala wierzycielowi domagać się od zobowiązanego wykonania obowiązku i w razie odmowy wystąpić do organu egzekucyjnego o zastosowanie przymusu egzekucyjnego. Stwierdzenie, że obowiązek nie jest wymagalny oznacza, że obowiązek wprawdzie istnieje, ale nie może być egzekwowany w danym momencie.

3.4. Kolejno należy odnotować, że postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego w oparciu o art. 17 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit b) u.z. Podstawę faktyczną wydania tytułu wykonawczego stanowiło niedopełnienie obowiązku o charakterze niepieniężnym polegającego na poddaniu małoletniego syna strony skarżącej obowiązkowym szczepieniom ochronnym.

Z akt administracyjnych sprawy wynika, że wcześniej do strony skarżącej skierowano dwa pisma. W pierwszym, z 26 września 2023 r., Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Suchej Beskidzkiej powiadomił stronę o konieczności przeprowadzenia szczepień ochronnych, wyjaśniając przy tym, z jakich przepisów obowiązek ten wynika (k. 3 akt administracyjnych). W drugim, z 29 maja 2024 r., zawarto upomnienie, w którym pouczono stronę o obowiązku poddania małoletniego syna szczepieniom oraz konieczności wszczęcia postępowania egzekucyjnego w przypadku niezastosowania się do upomnienia (k. 6 akt administracyjnych).

Sąd podkreśla przy tym, że treść wskazanego w tytule wykonawczym obowiązku podlegającego egzekucji jest jasna i zrozumiała – zobowiązanie dotyczyło poddania dziecka Skarżącej (ur. 8 marca 2020 r.) obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciwko wyliczonym chorobom.

3.5. Zgodnie z at. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b) u.z., stanowiącym podstawę prawną egzekwowanego względem strony skarżącej obowiązku, osoby przebywające na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej są obowiązane na zasadach określonych w ustawie do poddawania się szczepieniom ochronnym, co należy rozumieć zgodnie z art. 2 pkt 26 ustawy jako podanie szczepionki przeciw chorobie zakaźnej w celu sztucznego uodpornienia przeciwko tej chorobie. Przy tym, w przypadku osoby nieposiadającej pełnej zdolności do czynności prawnych odpowiedzialność za wypełnienie obowiązków, o których mowa w ust. 1, ponosi osoba, która sprawuje pieczę nad osobą małoletnią lub bezradną, albo opiekun faktyczny w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (art. 5 ust. 2 ustawy).

W myśl zaś art. 17 ust. 1 u.z. osoby określone na podstawie ust. 10 pkt 2 są obowiązane do poddawania się szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym określonym na podstawie ust. 10 pkt 1, zwanym dalej "obowiązkowymi szczepieniami ochronnymi". Zgodnie z treścią art. 17 ust. 2 ustawy wykonanie obowiązkowego szczepienia ochronnego jest poprzedzone lekarskim badaniem kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego.

W art. 17 ust. 10 ustawy udzielona została delegacja ministrowi właściwemu do spraw zdrowia, do określenia w drodze rozporządzenia m.in: wykazu chorób zakaźnych objętych obowiązkiem szczepień ochronnych (pkt 1), osób lub grup osób obowiązanych do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym, wieku i innych okoliczności stanowiących przesłankę do nałożenia obowiązku szczepień ochronnych (pkt 2), schematu szczepienia przeciw chorobie zakaźnej obejmującego liczbę dawek i terminy ich podania wymagane dla danego szczepienia uwzględniające wiek osoby objętej obowiązkiem szczepienia (pkt 2a), kwalifikacji osób przeprowadzających szczepienia ochronne (pkt 3), sposobu przeprowadzania szczepień ochronnych (pkt 4) oraz trybu przeprowadzania konsultacji specjalistycznej, o której mowa w ust. 5 (pkt 5), przy uwzględnieniu danych epidemiologicznych dotyczących zachorowań, aktualnej wiedzy medycznej oraz zaleceń Światowej Organizacji Zdrowia. Jednocześnie w art. 17 ust. 11 ustawy przewidziano, że Główny Inspektor Sanitarny ogłasza w formie komunikatu, w dzienniku urzędowym ministra właściwego do spraw zdrowia, Program Szczepień Ochronnych na dany rok, ze szczegółowymi wskazaniami dotyczącymi stosowania poszczególnych szczepionek, wynikającymi z aktualnej sytuacji epidemiologicznej, przepisów wydanych na podstawie ust. 10 i art. 19 ust. 10 oraz zaleceń, w terminie do dnia 31 października roku poprzedzającego realizację tego programu.

W wykonaniu delegacji ustawowej Minister Zdrowia wydał rozporządzenie z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz. U. z 2025 r. poz. 782). Stosownie do przywołanej wyżej delegacji ustawowej oraz § 1 rozporządzenia określa ono między innymi: wykaz chorób zakaźnych objętych obowiązkiem szczepień ochronnych, osoby lub grupy osób obowiązane do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym, wiek i inne okoliczności stanowiące przesłankę powstania obowiązku szczepień ochronnych, schemat szczepienia przeciw chorobie zakaźnej obejmujący liczbę dawek i terminy ich podania wymagane dla danego szczepienia uwzględniające wiek osoby objętej obowiązkiem szczepienia (§ 1 pkt 1, 2, 3 rozporządzenia). Schematy obowiązkowych szczepień dzieci i młodzieży obejmujące liczbę dawek i terminy ich podania wymagane dla danego szczepienia podstawowego lub przypominającego, z uwzględnieniem wieku osoby objętej obowiązkiem szczepienia, określa załącznik nr 1 do rozporządzenia (§ 3 ust. 2 rozporządzenia).

W § 3 ust. 1 rozporządzenia wymienione zostały grupy osób obowiązane do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym ze względu na wiek. Zgodnie z powołanym przepisem, są to następujące grupy osób:

1) dzieci i młodzież od dnia urodzenia do ukończenia 15. roku życia - szczepieniom przeciw gruźlicy,

2) dzieci i młodzież od ukończenia 6. tygodnia życia do ukończenia 19. roku życia - szczepieniom przeciw: a) błonicy, b) krztuścowi, c) tężcowi,

3) dzieci od ukończenia 6. tygodnia życia do ukończenia 5. roku życia - szczepieniom przeciw:

a) inwazyjnym zakażeniom Haemophilus influenzae typu b,

b) inwazyjnym zakażeniom Streptococcus pneumoniae,

4) dzieci i młodzież od ukończenia 6. tygodnia życia do ukończenia 19. roku życia - szczepieniom przeciw ostremu nagminnemu porażeniu dziecięcemu (poliomyelitis),

5) dzieci i młodzież od ukończenia 12. miesiąca życia do ukończenia 19. roku życia - szczepieniom przeciw: a) odrze, b) nagminnemu zapaleniu przyusznic (śwince), c) różyczce,

6) dzieci od ukończenia 6. tygodnia życia do ukończenia 32. tygodnia życia - szczepieniom przeciw zakażeniom powodowanym przez rotawirusy,

7) dzieci i młodzież od dnia urodzenia do ukończenia 19. roku życia - szczepieniom przeciw wirusowemu zapaleniu wątroby typu B.

3.5. W związku z powyższym, zdaniem Sądu, należy uznać, że wbrew przekonaniu Skarżącej, obowiązek poddania dziecka opisanym w tytule wykonawczym szczepieniom wynika wprost z przepisów prawa, a okoliczności przedmiotowej sprawy, świadczą po pierwsze, że stronie doręczono upomnienie wskazujące, że uchylenie się od obowiązku spowoduje wszczęcie egzekucji oraz że strona nie zgłosiła się z dzieckiem na szczepienia. Skarżąca nie przedłożyła zaświadczenia odraczającego szczepienia ani wierzycielowi, ani organowi egzekucyjnemu i takiego też zarzutu, ani twierdzenia nie podniosła. Sąd podkreśla przy tym, że treść wskazanego w tytule wykonawczym obowiązku podlegającego egzekucji jest jasna i zrozumiała – zobowiązanie dotyczyło poddania dziecka urodzonego 8 marca 2020 r., czyli dziecka będącego w dacie wystawienia tytułu wykonawczego w wieku właściwym do poddania – tak jak wymieniono w tytule wykonawczym oraz wyliczono w § 3 ust. 1 rozporządzenioa – obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciwko: wirusowemu zapaleniu wątroby typu B; błonicy; tężcowi; krztuścowi; ostremu nagminnemu porażeniu dziecięcemu (poliomyelitis); odrze; nagminnemu zapaleniu przyusznic (śwince); różyczce.

W stanie faktycznym bezsporne jest, że dziecko Skarżącej nie zostało zaszczepione, mimo że upłynęły już terminy podania poszczególnych dawek szczepionek określone w załączniku nr 1 do rozporządzenia. W oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy i obowiązujące przepisy, organ miały zatem podstawy do przyjęcia, że strona uchyla się od poddania dziecka obowiązkowym szczepieniom ochronnym w przewidzianych terminach. Przy czym brak wymagalności obowiązku zaszczepienia dziecka Skarżącej nie może wynikać z przedawnienia obowiązku. Obowiązek ten nie uległ przedawnieniu, skoro w § 3 Rozporządzenia mowa jest o ukończeniu 19 roku życia jako górnej granicy wiekowej dla szczepień wymienionych w tytule wykonawczym.

W dacie wystawienia tytułu wykonawczego wszystkie wymienione w tytule wykonawczym szczepienia były więc w stosunku do dziecka Skarżącej obowiązkowe i wymagalne. Tym samym, zdaniem Sądu, zarzut naruszenia art. 5 ust. 1 pkt 1b u.z. w zw. z § 3 rozporządzenia w kontekście osiągnięcia przez dziecko Skarżącej przedziału wiekowego, należy uznać za chybiony.

3.6. Odnosząc się dodatkowo do kwestii znaczenia przywołanego przez pełnomocnika strony skarżącej wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 9 maja 2023 r. (sygn. akt SK 81/19) należy zaznaczyć, że program szczepień ochronnych w obecnym stanie prawnym nie wynika już wyłącznie z komunikatu wydawanego przez Głównego Inspektora Sanitarnego.

W konsekwencji wydania przez TK powyższego wyroku ustawodawca z dniem 1 października 2023 r. znowelizował brzmienie ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych w ten sposób, że wprowadził do niej między innymi art. 17 ust. 9a w następującym brzmieniu: "Szczepienia obowiązkowe przeprowadza się zgodnie ze schematem szczepienia określonym dla danego szczepienia w przepisach wydanych na podstawie ust. 10." Dostosowują się do wytycznych sformułowanych przez Trybunał Konstytucyjny Minister Zdrowia wydał na podstawie art. 17 ust. 9a oraz art. 17 ust. 10 ustawy rozporządzenie z 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych, w którym uregulował omawianą kwestię. Tytuł wykonawczy, którego dotyczy sprawa został zatem wystawiony na podstawie przepisów rozporządzenia, które jest źródłem powszechnie obowiązującego prawa.

Dodatkowo wskazać należy, że sąd, badając zgodność z prawem zaskarżonego postanowienia, dokonał również oceny, czy rozporządzenie z 2023 r. zostało wydane w zgodzie z delegacją ustawową określoną w przepisie art. 17 ust. 10 ustawy.

W tym celu sąd zapoznał się z powszechnie dostępną dokumentacją urzędową opublikowaną na stronie internetowej Rządowego Centrum Legislacji http://legislacja.rcl.gov.pl/projekt/12376156/katalog/1300116#13001616).

Z dokumentów procesu legislacyjnego wynika, że projekt rozporządzenia został poddany konsultacjom i zaopiniowaniu przez: Naczelną Izbę Lekarską, Naczelną Izbę Pielęgniarek i Położnych, Naczelną Radę Aptekarską, Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego, Polskie Towarzystwo Pediatryczne, Polskie Towarzystwo Wakcynologii oraz Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych. Nadto w ramach konsultacji publicznych uwagi do projektu zgłosili: pełnomocnik Ogólnopolskiego Stowarzyszenia Wiedzy o Szczepieniach "Stop NOP" z s. w Poznaniu, Fundacja Wolne Społeczeństwo oraz United For Freedom.

W świetle powyższego sąd przyjął, że uchwalając przedmiotowe rozporządzenie Minister Zdrowia uwzględnił treść wyroku TK z 9 maja 2023 r., SK 81/19. Sąd nie znalazł także podstaw, by przyjąć, że stanowiska wskazanych wyżej podmiotów publicznych nie opierały się na danych epidemiologicznych dotyczących zachorowań oraz aktualnej wiedzy medycznej popartych zaleceniami WHO. Niezasadny jest w związku z tym zarzut naruszenia art. 87 w zw. z art. 92 ust. 1 Konstytucji RP polegający na przekroczeniu delegacji ustawowej.

Sąd, badając zgodność z prawem zaskarżonego postanowienia, dokonał również oceny, czy rozporządzenie z 2023 r., którego przepisy stanowiły podstawę prawną nałożonego na stronę skarżącą obowiązku niepieniężnego poddania małoletniego syna obowiązkowym szczepieniom ochronnym, zostało wydane w zgodzie z delegacją ustawową określoną w przepisie art. 17 ust. 10 u.z. W tym celu Sąd zapoznał się z powszechnie dostępną dokumentacją urzędową obejmującą proces legislacyjny poprzedzający wydanie ww. rozporządzenia (publ. na stronie internetowej Rządowego Centrum Legislacji http://legislacja.rcl.gov.pl/projekt/12376156/katalog/13001616#13001616).

W projekcie rozporządzenia wskazano, że stanowi on wykonanie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 9 maja 2023 r. (sygn. akt SK 81/19) w zakresie określenia terminów wymagalności obowiązkowych szczepień ochronnych oraz liczby dawek poszczególnych obowiązkowych szczepień ochronnych, który to zakres, zgodnie z wyrokiem TK, powinien być określany w drodze rozporządzenia wydawanego przez ministra właściwego do spraw zdrowia, tj. w akcie prawa powszechnie obowiązującego. Projektowane rozporządzenie zgodnie z upoważnieniem ustawowym określa wykaz chorób zakaźnych objętych obowiązkiem szczepień ochronnych, osoby lub grupy osób obowiązane do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym, wiek i inne okoliczności stanowiące przesłankę powstania obowiązku szczepień ochronnych, schemat szczepienia przeciw chorobie zakaźnej obejmujący liczbę dawek i terminy ich podania wymagane dla danego szczepienia uwzględniające wiek osoby objętej obowiązkiem szczepienia, kwalifikacje osób przeprowadzających szczepienia ochronne, sposób przeprowadzania szczepień ochronnych, tryb przeprowadzania konsultacji specjalistycznych dla osób, w przypadku których lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia ochronnego, wzory zaświadczenia o przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym, książeczki szczepień oraz karty uodpornienia, sposób prowadzenia dokumentacji medycznej dotyczącej obowiązkowych szczepień ochronnych i jej obiegu, wzory sprawozdań z przeprowadzonych obowiązkowych szczepień ochronnych oraz tryb i terminy ich przekazywania oraz papierową lub elektroniczną formę raportu o przypadkach niewykonania.

Z dokumentów procesu legislacyjnego wynika, że projekt omawianego rozporządzenia został poddany konsultacjom i zaopiniowaniu m. in. przez: Naczelną Izbę Lekarską, Naczelną Izbę Pielęgniarek i Położnych, Naczelną Radę Aptekarską, Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego, Polskie Towarzystwo Pediatryczne, Polskie Towarzystwo Wakcynologii oraz Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych.

W świetle powyższego Sąd przyjął, że w przedmiotowym rozporządzeniu Minister Zdrowia nie tylko uwzględnił treść powołanego wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 9 maja 2023 r. sygn. akt SK 81/19, ale i uwzględnił dane epidemiologiczne dotyczące zachorowań, aktualną wiedzę medyczną oraz zalecenia Światowej Organizacji Zdrowia. Sąd nie znajduje podstaw, by przyjąć, że stanowiska wskazanych wyżej podmiotów publicznych nie opierały się na danych epidemiologicznych dotyczących zachorowań oraz aktualnej wiedzy medycznej popartych zaleceniami WHO.

3.7. Ponadto, wbrew twierdzeniu zawartemu w skardze, uzasadnienie zaskarżonego postanowienia nie narusza przepisów art. 124 § 1 i 2 w zw. z art. 107 § 3 w zw. z art. 126 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. Uzasadnienie zawiera bowiem ustalenia faktyczne poczynione na podstawie całego zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz wskazanie prawnej podstawy zgodnie z obowiązującymi zasadami subsumpcji. W sprawie nie jest sporne, że dziecko nie zostało poddane szczepieniom obowiązkowym, a strona skarżąca nie przedstawiła zaświadczenia lekarskiego potwierdzającego przeciwwskazania medyczne do wykonania szczepień.

3.8. W sprawie nie doszło także do naruszenia przez organy rozpoznające zarzut egzekucyjny art. 8 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności oraz art. 31 ust. 1 w. zw. z art. 47 w zw. z art. 68 Konstytucji RP poprzez uznanie, że zachodzą przesłanki do ograniczenia przysługującego stronie skarżącej prawa do ochrony życia prywatnego oraz prawa do ochrony zdrowia. W sprawie wytłumaczono szczegółowo źródło obowiązku Skarżącej. Okoliczność, że Skarżąca, co do zasady kwestionuje w ogóle dopuszczalność i celowość wprowadzania w ustawodawstwie polskim obowiązku szczepień jako takiego, nie stanowi o naruszeniu przez organy przy rozpatrywaniu zarzutu w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego przepisów Konstytucji RP oraz Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności.

Sąd wskazuje, że podziela w pełni stanowisko, iż konieczność wykonania obowiązku poddania osoby małoletniej obowiązkowym szczepieniom ochronnym nie pozostaje w sprzeczności z art. 31 oraz art. 47 Konstytucji RP ani art. 8 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności. Ustrojodawca w art. 68 ust. 4 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm.) nałożył na władze publiczne obowiązek zwalczania chorób epidemicznych. Nie wymaga pogłębionych wyjaśnień, że obowiązek poddania dziecka szczepieniom ochronnym realizuje wskazywane wyżej powinności państwa względem jednostki oraz ogółu społeczeństwa. W realiach demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej (art. 2 Konstytucji RP) obowiązane jest przyjmowanie takich rozwiązań, które równoważą możliwości prawne ochrony interesu indywidualnego i interesu społecznego. Tak dobro dziecka, jak i interes społeczny wymagają, aby rodzice dobrowolnie poddawali dziecko obowiązkowym szczepieniom ochronnym m.in. po to, by uniknąć stosowania przez organy państwa przymusu dla wykonania tego obowiązku, nakazanego art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b) ustawy o zapobieganiu, ale zwłaszcza by chronić prawa dziecka, których zabezpieczenie zapewnia Rzeczpospolita Polska (art. 72 ust. 1 Konstytucji RP). Obowiązek poddania osoby małoletniej szczepieniom ochronnym nie pozostaje w sprzeczności z poszanowaniem życia prywatnego i rodzinnego jednostki, a materia dotycząca szczepień ochronnych nie znajduje się w jakimkolwiek związku ze sferą prywatności jednostki. Ponadto, wskazywany przez stronę brak w jej ocenie odpowiedniej regulacji prawnej systemu odszkodowań, czy też wiarygodnego rejestru niepożądanych odczynów poszczepiennych, nie daje podstaw do postawienia zarzutu naruszenia wskazanych wyżej przepisów konstytucyjnych i przepisów Konwencji.

W ramach postępowania zainicjowanego zarzutem skarżącej w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej (wniesionym w dniu 5 września 2024 r.) w żaden sposób nie można uznać, że wskazane normy zostały naruszone. Nie doszło zatem do obrazy przepisów Konstytucji RP jak i obrazy przepisu art. 8 ust. 1 Konwencji, bowiem przy jego wykładni uwzględnić należy ust. 2, który stanowiąc o poszanowaniu życia prywatnego i rodzinnego wyznacza jego granice, przyjmując, że niedopuszczalna jest ingerencja władzy w korzystanie z poszanowania życia prywatnego i rodzinnego, z wyjątkiem przypadków przewidzianych przez ustawę i koniecznych w demokratycznym społeczeństwie z uwagi na ochronę zdrowia.

Dodatkowo należy wskazać, że w świetle wyroku Wielkiej Izby Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z 8 kwietnia 2021 r., skarga nr 47621/13, w sprawie Vavřička i inni przeciwko Republice Czeskiej - nie ma podstaw do uznania, że wprowadzony przez polskiego ustawodawcę obowiązek szczepień ochronnych małoletnich stanowi naruszenie konwencyjnego prawa do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego rodziców i dzieci (art. 8 ust. 1 EKPC). Trybunał wskazał m.in., że "nie można uznać za nieproporcjonalny wymogu państwa, by te osoby, dla których szczepienie stanowi odległe zagrożenie dla zdrowia, korzystały z tego uniwersalnie stosowanego środka ochronnego, w drodze obowiązku prawnego oraz w imię solidarności społecznej, dla dobra niewielkiej liczby wrażliwych dzieci, które nie mogą skorzystać ze szczepionki". Trzeba również pamiętać, że ingerencja władzy publicznej w korzystanie z tego prawa jest wyjątkowo dopuszczalna w zakresie przewidzianym przez ustawę i koniecznym w demokratycznym społeczeństwie z uwagi na bezpieczeństwo państwowe, bezpieczeństwo publiczne lub dobrobyt gospodarczy kraju, ochronę porządku i zapobieganie przestępstwom, ochronę zdrowia i moralności lub ochronę praw i wolności innych osób (art. 8 ust. 2 EKPC).

3.9. W związku z powyższym Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143).