Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

|Sygn. akt IV SA/Wr 222/15 | | , , [pic], , WYROK, , W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ, , , Dnia 12 listopada 2015 r., , , Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, w składzie następującym:, Przewodniczący:, , Sędzia NSA Julia Szczygielska, , Sędziowie:, Sędzia WSA Lidia Serwiniowska, Sędzia WSA Alojzy Wyszkowski (sprawozdawca), , , Protokolant:, sekretarz sądowy Aneta Januszkiewicz, , , po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 12 listopada 2015 r., sprawy ze skargi H. W., na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L., z dnia [...] lutego 2015 r., nr [...], w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku pielęgnacyjnego, , , oddala skargę w całości., , ,

Przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] lutego 2015 r., nr [...] wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a, którą po rozpatrzeniu odwołania H. W. (dalej skarżąca), utrzymano w mocy decyzję Dyrektora Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w M. działającego z upoważnienia Wójta Gminy M. z dnia [...] stycznia 2015r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku pielęgnacyjnego.

W uzasadnieniu decyzji organ II instancji podał, że w dniu 8 stycznia 2015r. skarżąca złożyła wniosek do Ośrodka Pomocy Społecznej w M. o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego z tytułu niepełnosprawności.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2015r., nr [...] organ I instancji odmówił przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego z tytułu niepełnosprawności. Organ motywując podjęcie decyzji przytoczył treść art. 16 ustawy o świadczeniach rodzinnych określających przesłanki warunkujące prawo do zasiłku pielęgnacyjnego, w tym ust. 3 tego artykułu, zgodnie z którym zasiłek pielęgnacyjny przysługuje osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 roku życia legitymującej się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, jeżeli niepełnosprawność powstała w wieku do ukończenia 21 roku życia. Organ wskazał, że zgodnie z wydanym przez Wojewódzki Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w dniu [...] listopada 2014r., nr [...] orzeczenia o stopniu niepełnosprawności skarżąca legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, który to stopień powstał w 2014 r. - czyli po ukończeniu przez wnioskodawcę 21 roku życia. Organ w wyniku analizy posiadanych dokumentów, w tym oświadczeń oraz wcześniejszych orzeczeń o stopniu niepełnosprawności ustalił, że strona nie spełnia warunków ustawowych do przyznania prawa do zasiłku pielęgnacyjnego.

Odwołanie od powyższej decyzji wniosła skarżąca, w którym podniosła, że organ nie przyznał wnioskowanego zasiłku pielęgnacyjnego z tej przyczyny, że niepełnosprawność powstała po ukończeniu 21 roku życia, jednakże w orzeczeniu znajduje się zapis, że wymaga częściowej lub czasowej pomocy osoby drugiej. Dalej podała, że zasiłek przysługuje osobie niepełnosprawnej, a taką osobą jest od kilku lat, tj. od 2013r. Z kolejnym wnioskiem stawiła się na komisję o przedłużenie orzeczenia i przyznano stopień lekki. Od tej decyzji odwołała się do Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie [...], gdzie orzeczono stopień umiarkowany, ustalony od 17 kwietnia 2014r. do 30 listopada 2015r. Nadto nadmieniła, powołując się na "zbiorczą opinię lekarską", że jej schorzenie obu oczu istnieje od dziecka, a zwłaszcza całkowite niedowidzenie oka prawego. Zatem jej schorzenie istnieje przed 21 rokiem życia.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z [...] lutego 2015 r., nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu podało, że warunki nabywania prawa do świadczeń rodzinnych oraz zasady ustalania, przyznawania i wypłacania tych świadczeń określa ustawa z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (j. t. Dz. U. z 2015r. poz. 114 dalej ustawa).

Świadczeniami rodzinnymi, zgodnie z treścią art. 2 pkt 2 ustawy, są świadczenia opiekuńcze, tj. zasiłek pielęgnacyjny, specjalny zasiłek opiekuńczy oraz świadczenie pielęgnacyjne.

Według art. 16 ust. 3 ustawy zasiłek pielęgnacyjny przysługuje także osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 roku życia legitymującej się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, jeżeli niepełnosprawność powstała w wieku do ukończenia 21 roku życia.

Z powyższego przepisu wynika, że przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego uzależnione jest od zaistnienia łącznie dwóch przesłanek: po pierwsze osoba niepełnosprawna w wieku powyżej 16 roku życia musi legitymować się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, po drugie niepełnosprawność musiała powstać przed ukończeniem przez nią 21 roku życia.

W niniejszej sprawie bezspornie został spełniony pierwszy warunek - skarżąca jest osobą w wieku powyżej 16 roku życia (ma [...] lat) i legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. Kwestią wymagającą rozstrzygnięcia było natomiast to, czy niepełnosprawność skarżącej powstała przed ukończeniem przez nią 21 roku życia. Podkreślić przy tym należy, że data powstania niepełnosprawności powinna być zawarta w orzeczeniu wydanym w innym postępowaniu, przez kompetentny do tego organ, poprzedzającym postępowanie w sprawie ustalenia prawa do zasiłku pielęgnacyjnego.

W rozpoznawanej sprawie skarżąca przedłożyła trzy orzeczenia zespołów do spraw orzekania o niepełnosprawności:

- orzeczenie Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w L. nr [...] z dnia [...] stycznia 2013r., na podstawie którego została zaliczona do znacznego stopnia niepełnosprawności. Przy tym nie jest możliwe odczytanie, do którego miesiąca 2014 r. zostało ono wydane,

- orzeczenie Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w L. nr [...] z dnia [...] lipca 2014r., na mocy którego została zakwalifikowana do lekkiego stopnia niepełnosprawności, oraz wydane w wyniku odwołania od tego orzeczenia

- orzeczenie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie [...] nr [...] z dnia [...] listopada 2014r., na podstawie którego została zaliczona do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności od 17 kwietnia 2014r. do 30 listopada 2016r.

W powyższych orzeczeniach stwierdzono, że nie da się ustalić, od kiedy istnieje niepełnosprawność skarżącej, a w szczególności ostatnio wydane orzeczenie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie [...] z dnia [...] listopada 2014r., nr [...] o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. Stwierdzenie w takim orzeczeniu braku możliwości ustalenia daty powstania niepełnosprawności, nie pozwala na przyznanie świadczenia. Przy tym stosowne orzeczenie nie może być zastąpione żadnym innym dokumentem, w tym powołaną przez stronę w odwołaniu "zbiorczą opinią lekarską" (której brak jest w aktach sprawy), ani tym bardziej domniemaniem, że niepełnosprawność mogła powstać przed ukończeniem przez stronę 21 roku życia. Ustawodawca wymaga bowiem, by w orzeczeniu właściwej jednostki – zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności zostało ustalone, że niepełnosprawność powstała przed ukończeniem 21 roku życia będzie możliwe przyznanie prawa do wnioskowanego świadczenia.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżąca powtórzyła argumentację, która zawarł w odwołaniu.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą z zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na podstawie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Według art. 1 § 2 powołanej ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Określone w art. 145 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej p.p.s.a. podstawy prawne uwzględnienia skargi ograniczone zostały do naruszenia prawa, a zatem kontrolując decyzję administracyjną sąd bada zgodność z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego.

W pierwszej kolejności należy odnieść się do zarzutów naruszenia prawa procesowego, gdyż stoi ono na straży podmiotowych praw strony, zapewniając stronie w procesie stosowania prawa pozycję gwarantującą skuteczną obronę jej praw. Zasadność tych zarzutów należy ocenić w świetle art. 145 § 1 pkt 1 lit. "b i c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tylko bowiem w przypadku naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (lit. b), lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. "c") - sąd uwzględnia skargę.

Skarga podlega oddaleniu.

Przedmiotem zaskarżonej decyzji jest odmowa przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu niepełnosprawności.

W ocenie Sądu skarga nie jest zasadna, bowiem zarówno zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji z dnia [...] stycznia 2015 r. w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku pielęgnacyjnego, nie naruszają prawa w stopniu uzasadniającym ich uchylenie.

Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie stanowią przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (j. t. Dz. U. z 2015r. poz. 114).t.j. art. 16 ust 3 tej ustawy.

Świadczeniami rodzinnymi, zgodnie z treścią art. 2 pkt 2 ustawy, są świadczenia opiekuńcze, tj. zasiłek pielęgnacyjny, specjalny zasiłek opiekuńczy oraz świadczenie pielęgnacyjne.

Warunki ustalenia prawa do zasiłku pielęgnacyjnego określa art. 16 ustawy. Zgodnie z ust. 1 tego artykułu zasiłek pielęgnacyjny przyznaje się w celu częściowego pokrycia wydatków wynikających z konieczności zapewnienia osobie niepełnosprawnej opieki i pomocy innej osoby w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji. Jak stanowi art. 16 ust. 2 ustawy - zasiłek pielęgnacyjny przysługuje:

1) niepełnosprawnemu dziecku;

2) osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 roku życia, jeżeli legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności;

3) osobie, która ukończyła 75 lat.

Stosownie do art. 16 ust. 3 ustawy zasiłek pielęgnacyjny przysługuje także osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 roku życia legitymującej się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, jeżeli niepełnosprawność powstała w wieku do ukończenia 21 roku życia.

Sposób i tryb postępowania w sprawie przyznania zasiłku pielęgnacyjnego stanowią przepisy rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 3 stycznia 2013r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. z 2013r., poz. 3). W § 6 ust. 1 i 2 podano, że postępowanie w sprawie o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego wszczyna się na podstawie wniosku o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego, którego wzór jest określony w załączniku nr 16 do rozporządzenia. Do wniosku należy dołączyć odpowiednio: 1) orzeczenie o niepełnosprawności lub o stopniu niepełnosprawności - w przypadku innych osób niż wymienione w art. 16 ust. 2 pkt 3 ustawy; 2) inne dokumenty, w tym oświadczenia, niezbędne do ustalenia prawa do zasiłku pielęgnacyjnego.

Z powyższych przepisów wynika, że przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego osobie, o której mowa w art. 16 ust. 3 ustawy, jest uzależnione od zaistnienia łącznie dwóch przesłanek: po pierwsze osoba niepełnosprawna w wieku powyżej 16 roku życia musi legitymować się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, po drugie niepełnosprawność musiała powstać przed ukończeniem przez nią 21 roku życia.

W niniejszej sprawie spełniony został pierwszy warunek, ponieważ skarżąca jest osobą w wieku powyżej 16 roku życia (ma [...] lat) i legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, natomiast nie został spełniony drugi warunek, gdyż orzeczenie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie [...] nr [...] z dnia [...] listopada 2014r. o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności zawiera stwierdzenie – nie da się ustalić od kiedy istnieje niepełnosprawność, to należy stwierdzić, iż nie został spełniony jeden z niezbędnych warunków ustalenia prawa do zasiłku pielęgnacyjnego. tj. wskazanie w orzeczeniu właściwej jednostki, iż niepełnosprawność powstała w wieku do ukończenia 21 roku życia. Stwierdzenie w takim orzeczeniu braku możliwości ustalenia daty powstania niepełnosprawności, nie pozwala na przyznanie świadczenia.

W ocenie Sądu, organy obu instancji zasadnie przyjęły, że nie został spełniony jeden z niezbędnych warunków ustalenia prawa do zasiłku pielęgnacyjnego, tj. wskazanie w orzeczeniu właściwej jednostki, iż niepełnosprawność powstała w wieku do ukończenia 21 roku życia.

Z tej racji zaskarżoną decyzję należy uznać za prawidłową. Organ nie mógł przyznać wnioskowanego świadczenia w sytuacji braku spełnienia przez skarżącego warunku powstania umiarkowanego stopnia niepełnosprawności w wieku do 21 lat, który to warunek jest, zgodnie z art. 16 ust. 3 ustawy, niezbędny do przyznania świadczenia.

Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.