Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Bartosz Wojciechowski, , , po rozpoznaniu w dniu 30 maja 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia K. sp. z o.o. z siedzibą w K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 7 stycznia 2025 r. sygn. akt I SA/Rz 611/24 odrzucające skargę K. sp. z o.o. z siedzibą w K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie z dnia 9 października 2024 r. nr 1801-IOV-2.4103.33.2024 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania postanawia: oddalić zażalenie.

Zaskarżonym postanowieniem z 7 stycznia 2025 r., sygn. akt I SA/Rz 611/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odrzucił skargę K. Sp. z o.o. z siedzibą w K. (dalej: spółka, skarżąca, strona) na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie z dnia 9 października 2024 r. w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania.

W uzasadnieniu orzeczenia sąd wskazał, spółka wniosła do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie odwołanie od decyzji Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w P. z dnia 10 maja 2024 r. Postanowieniem z dnia 9 października 2024 r. Dyrektor IAS stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Odpis postanowienia został doręczony pełnomocnikowi spółki w dniu 23 października 2024 r. W dniu 25 listopada 2024 r. pełnomocnik spółki nadał w urzędzie pocztowym skargę na powyższe postanowienie Dyrektora IAS.

Skoro w niniejszej sprawie zaskarżone postanowienie wraz z prawidłowym pouczeniem o terminie i sposobie wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego zostało doręczone pełnomocnikowi spółki w dniu 23 października 2024 r., to trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi upływał z końcem dnia 22 listopada 2024 r. (piątek). Natomiast skarga została wniesiona w dniu 25 listopada

2024 r.

Sąd stwierdził, że skarga została wniesiona z uchybieniem terminu przewidzianego do jej wniesienia, co obligowało Sąd do jej odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 w zw. z art. 58 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej: p.p.s.a.).

W zażaleniu na powyższe postanowienie spółka zaskarżyła je w całości, zarzucając naruszenie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a w zw. z art. 144a § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 2383) w zw. z art. 4 ust. 1 ustawy z dnia z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 1045) poprzez ich niewłaściwe zastosowanie w postaci przyjęcia, że doszło do uchybienia terminu do wniesienia skargi na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie z dnia 9 października 2024 r., w sytuacji gdy doszło do wadliwego doręczenia rozstrzygnięcia przez portal e-Urząd Skarbowy, który to nie jest właściwą platformą do dokonywania doręczeń, gdyż adres do doręczeń elektronicznych pełnomocnika spółki na portalu e-Urząd Skarbowy nie został wpisany do bazy adresów elektronicznych prowadzonej przez Ministra właściwego do spraw informatyzacji, a wyrażona w dniu 2 października 2023 r. zgoda R. K. jako osoby fizycznej (a nie jako profesjonalnego pełnomocnika) obejmowała wyłącznie sprawy prywatne pełnomocnika (i udzielona była przy okazji realizowania takowych spraw prywatnych), co prowadzi do wniosków, że organ nie był uprawniony do doręczania korespondencji poprzez wskazaną platformę, a skarżąca nie uchybiła terminowi do wniesienia skargi.

W oparciu o powyższe strona wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia na podstawie art. 194 § 3 p.p.s.a. oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Kwestią sporną w sprawie jest prawidłowość odrzucenia przez WSA w Rzeszowie – jako spóźnionej – skargi na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie z dnia 9 października 2024 r. w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Zauważyć też w tym miejscu wypada, że kwestia prawidłowości doręczenia kolejnych pism przez organ za pośrednictwem portalu e-Urząd Skarbowy pozostaje w istocie osią sporu, a korzystanie przez organ z tej platformy celem doręczania pism stronie było kwestionowane przez ustanowionego pełnomocnika.

Postanowienie z 9 października 2024 r. wraz z pouczeniem o terminie i sposobie wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego zostało doręczone pełnomocnikowi spółki w dniu 23 października 2024 r. (k. 69, tom 17 akt odwoławczych) za pośrednictwem platformy e-Urząd Skarbowy. Termin do wniesienia skargi zatem upływał dnia 22 listopada 2024 r. Skarga została wniesiona w dniu 25 listopada

2024 r. (k. 6 akt sądowych). Bez wątpienia zatem skarga była spóźniona.

Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela opinii pełnomocnika spółki wyrażonej w zażaleniu, że doręczenie postanowienia przez portal e-Urząd Skarbowy było wadliwe, a to ze względu na to, że było to jego konto jako osoby fizycznej i służyło wyłącznie do prowadzenia jego prywatnych spraw.

Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, z danych dostępnych w systemie teleinformatycznym KAS wynika, że adw. R. K. wyraził zgodę na doręczenie pism za pośrednictwem systemu e-Urząd Skarbowy od dnia 3 października 2023 r. (k. 41 akt adm., tom 17). Zgoda ta obowiązywała w momencie przystąpienia do postępowania i nie została odwołana (czego nie neguje pełnomocnik). Należy w tym miejscu odwołać się do przepisu art. 35e (dotyczącego doręczania pism wydawanych przez organy KAS na konto w e-Urzędzie Skarbowym) ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r., poz. 615; dalej: u.k.a.s.) i zgodzić się ze stanowiskiem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie wyrażonym w postanowieniu z dnia 30 października 2024 r. odmawiającym przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, że pełnomocnik szczególny, wyrażając zgodę na doręczanie pism na konto osoby fizycznej w e-Urząd Skarbowy, wyraża taką zgodę we własnym imieniu jako osoba fizyczna, a zakres tej zgody obejmuje nie tylko prywatną, ale i zawodową (jako pełnomocnik) sferę kontaktów z organami KAS. Nie ma bowiem przeciwskazań, aby pełnomocnik działał w imieniu swego mocodawcy z poziomu swojego konta osoby fizycznej.

Ponadto, w znajdującym się w aktach (k. 2822) pełnomocnictwie szczególnym z dnia 7 marca 2024 r. dla adw. R. K., nie wskazano adresu elektronicznego w systemie teleinformatycznym wykorzystywanym przez organ podatkowy (np. e-PUAP), mimo że w przypadku zgłoszenia pełnomocnika będącego adwokatem, radcą prawnym lub doradcą podatkowym wypełnienie tej pozycji w formularzu jest obowiązkowe. Wskazano jedynie (w innej pozycji) adres e-mail "[...]" - adres taki nie umożliwia zaś jednoznacznej identyfikacji adresata przesłanych danych, zgodnie z art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1045).

Zgodnie z art. 144 § 1a O.p. "Organ podatkowy doręcza pisma na adres do doręczeń elektronicznych, chyba że doręczenie następuje na konto w systemie teleinformatycznym organu podatkowego albo w siedzibie organu podatkowego". Za system teleinformatyczny, o którym mowa w tym przepisie, należy uznać e-Urząd Skarbowy, wprowadzony ustawą z dnia 8 czerwca 2022 r. o zmianie niektórych ustaw w celu automatyzacji załatwiania niektórych spraw przez Krajową Administrację Skarbową (Dz. U. z 2022 r., poz. 1301).

Tytułem uzupełnienia powyższej argumentacji, powołać można wyrok WSA w Szczecinie z dnia 16 października 2024 r., sygn. akt I SA/Sz 318/24, w którym Sąd stwierdził, że skoro pełnomocnik wyraził zgodę na doręczanie pism wydawanych przez organy krajowej administracji skarbowej na konto w e-Urzędzie Skarbowym, to organ był zobligowany doręczać mu korespondencję za pośrednictwem tego systemu od dnia następującego po dniu udzielenia zgody (art. 35e ust. 4 pkt 2 u.k.a.s.), a obowiązku tego nie zniosło również podanie przez pełnomocnika adresu e-PUAP.

Podobne jak w niniejszej sprawie stanowisko zajął wreszcie NSA w postanowieniu z dnia 20 listopada 2024 r. sygn. akt I FZ 251/24. Również na gruncie tej sprawy pełnomocnik strony negował prawidłowość doręczenia mu decyzji za pośrednictwem platformy e-Urząd Skarbowy. Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił jednak, że, jeżeli w opinii skarżącej, doręczenia powinny być dokonywane na adres e-PUAP wskazywany w pełnomocnictwie, to powinna była wycofać zgodę na doręczanie decyzji za pośrednictwem platformy e-Urząd Skarbowy, czego w tej sprawie nie uczyniła.

Podsumowując, doręczenie postanowienia z dnia 9 października 2024 r. było prawidłowe. W tej sytuacji, skoro termin do wniesienia skargi na ww. postanowienie upływał 22 listopada 2024 r., a skarga została wniesiona 25 listopada 2024 r., prawidłowo WSA w Rzeszowie odrzucił ją jako spóźnioną.

W konsekwencji Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Odnosząc się zaś do zawartego w zażaleniu wniosku o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania stwierdzić należało, iż nie może on być uwzględniony przez Naczelny Sąd Administracyjny, albowiem przepisy art. 203 i art. 204 p.p.s.a., które regulują kwestie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, nie mają zastosowania do postępowania toczącego się na skutek wniesienia zażalenia na postanowienie Sądu I instancji.

Bartosz Wojciechowski (spr.)

sędzia NSA