Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Jaśkowska Sędziowie Sędzia NSA Maria Czapska – Górnikiewicz (spr.) Sędzia del. WSA Wanda Zielińska – Baran Protokolant Marcin Sikorski po rozpoznaniu w dniu 9 czerwca 2011r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej S. N. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 października 2010 r., sygn. akt VII SA/Wa 765/10 w sprawie ze skargi S. N. na decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej oddala skargę kasacyjną

II OSK 130 / 11

UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 5 października 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę S. N. na decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] lutego 2010 r., utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] października 2009 r.

W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd pierwszej instancji wskazał, iż postanowieniem z dnia [...] maja 2007 r. nastąpiło wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją Kujawsko - Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Bydgoszczy z dnia [...] maja 2001 r., którą to decyzją utrzymano w mocy decyzję Miejskiego Inspektora Sanitarnego w Bydgoszczy z dnia [...] marca 2001 r. W postępowaniu prowadzonym trybie wznowieniowym Główny Inspektor Sanitarny decyzją z dnia [...] listopada 2007 r. uchylił na mocy art. 138 § 2 k.p.a. decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...] sierpnia 2007, a następnie decyzją z dnia [...] lutego 2009 r. na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. uchylił kolejną decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...] listopada 2008 r.

Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Bydgoszczy w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy wydał decyzję z dnia [...] października 2009r., którym to rozstrzygnięciem odmówił uchylenia decyzji Kujawsko - Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Bydgoszczy z dnia [...] maja 2001 r. oraz decyzji Miejskiego Inspektora Sanitarnego w Bydgoszczy z dnia [...] marca 2001 r. Decyzją z dnia [...] marca 2001 r. nie stwierdzono u zainteresowanego choroby zawodowej narządu słuchu. Wojewódzki Inspektor Sanitarny w prowadzonym postępowaniu wskazał na treść opinii placówki medycznej - Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Toruniu z dnia 21.09.2009 r., w której stwierdzono, iż "zgodnie z aktualną wiedzą, obraz kliniczny ubytku słuchu Pana S. N. nie jest charakterystycznym efektem biologicznym narażenia na nadmierny hałas" oraz orzekł, iż "nie ma możliwości, by w zgodzie z prawem i obowiązującą aktualnie wiedzą rozpoznać u Pana N. chorobę zawodową pod postacią ubytku słuchu". Zdaniem Ośrodka przebyte przez stronę choroby w sposób logiczny i spójny z wynikami wykonanych badań tłumaczą stwierdzony u niej ubytek słuchu, który jednakże nie spełnia wymagań pozwalających na uznanie go za chorobę zawodową. Podkreślono, że zgodnie z aktualną wiedzą medyczną obraz kliniczny ubytku słuchu nie jest charakterystycznym efektem narażenia na nadmierny hałas, a tym samym wyklucza chorobę zawodową. Poza tym spośród wszystkich dowodów, jakimi dysponował Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w Toruniu, żaden nie stanowił przesłanki do poddania w wątpliwość rozstrzygnięcia organów orzekających wcześniej w sprawie S. Na. Organ I instancji stwierdził, iż brak jest takich przesłanek, które uzasadniałyby uchylenie decyzji objętych wnioskiem o wznowienie postępowania. Zdaniem organu w żadnym orzeczeniu czy też opinii lekarskiej nie wskazano, że istnieje związek przyczynowy pomiędzy schorzeniem narządu słuchu u S. N. a warunkami pracy, którą wykonywał. Nie było, zatem podstaw do stwierdzenia u strony choroby zawodowej ani wówczas, kiedy zapadały decyzje wydane w postępowaniu zwyczajnym (tj. [...] marca 2001 r. i [...] maja 2001 r.), ani kiedykolwiek. Tym samym organ wskazał na brak zaistnienia wymogu wskazanego w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.

Główny Inspektor Sanitarny decyzją z dnia [...] lutego 2010 r., wydaną w wyniku wniesienia przez S. N. odwołania, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Zdaniem organu odwoławczego brak było okoliczności pozwalających na zakwestionowanie stanowiska organu I instancji.

Skargę na decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego wniósł S. N., wnioskując o jej uchylenie, jak i decyzji ją poprzedzającej oraz kwestionując wynik przeprowadzonego postępowania diagnostyczno – orzeczniczego. Skarżący wystąpił również z wnioskiem o przesłuchanie go przez Sąd.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając skargę uznał, że skarżona decyzja nie narusza prawa.

Wskazując na nadzwyczajny charakter prowadzonego postępowania, jakim jest tryb wznowieniowy, Sąd stwierdził, że brak było podstaw pozwalających na przyjęcie, iż wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji kończących postępowanie zwyczajne, a nieznane organowi, który je wydał. O braku takich podstaw przesądziła analiza całej dokumentacji lekarskiej, jaką dysponował organ, a która dotyczyła skarżącego. Z opinii Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Toruniu wynika, że spośród wszystkich dowodów, jakimi dysponował ten podmiot żaden nie stanowił podstawy pozwalającej na poddanie w wątpliwość orzeczeń lekarskich zapadłych wcześniej odnośnie skarżącego. Powyższe okoliczności oznaczają, iż organy słusznie przyjęły, iż brak było podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej u skarżącego tak w dacie wydania decyzji kończących postępowanie zwykłe, którego dotyczył wniosek o wznowienie, jak i obecnie.

Odnosząc się do wniosku skargi o przesłuchanie skarżącego, Sąd stwierdził, że nie mógł on być uwzględniony ze względu na treść art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.- zwanej dalej p.p.s.a.).

Z przedstawionych wyżej przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł S. N., zaskarżając go w całości i zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:

1. przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. b, c p.p.s.a. w związku z art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. w związku z art. 1 § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych z dnia 25 lipca 2002 r. w związku z:

a. art. 75 k.p.a. i art. 77 k.p.a. w związku z art. 7 k.p.a. polegające

na niedostatecznie wnikliwym zbadaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny sposobu procedowania przez organy, które to w sposób niewyczerpujący rozpatrzyły zebrany w sprawie materiał dowodowy, co w konsekwencji uniemożliwiło należyte wyjaśnienie stanu faktycznego i doprowadziło do przekroczenia granicy zasady swobodnej oceny dowodów,

b. art. 8 k.p.a. oraz art. 9 k.p.a. polegające na niedostrzeżeniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, iż organ nie odniósł się we wszechstronny i całościowy sposób do prezentowanych przez skarżącego zastrzeżeń i uwag dotyczących przedmiotu sprawy, co stanowiło naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do państwa, jak również skutkowało naruszeniem obowiązku czuwania przez organ, aby strona nie poniosła szkody z powodu nieznajomości prawa,

c. art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. poprzez podzielenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny wadliwego, zdaniem skarżącego, stanowiska organów wynikającego z błędnej interpretacji wskazanej normy, co skutkowało przyjęciem, iż brak jest w przedmiotowej sprawie przesłanek objętych zakresem tegoż przepisu, a w konsekwencji Wojewódzki Sąd Administracyjny błędnie ocenił, uznając za właściwe stanowisko organów, że nie zachodzi podstawa uchylenia decyzji dotychczasowej w trybie określonym normą art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a.;

2. przepisu art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia w sposób nie spełniający wymogów wskazanej powyżej normy, co mogło być konsekwencją niedostatecznego wyjaśnienia przez Głównego Inspektora Sanitarnego swojego stanowiska, w szczególności w przedmiocie braku przesłanek wskazanych w art. 145 § 1 k.p.a. w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] lutego 2010 r., na które to uchybienie Wojewódzki Sąd Administracyjny nie zwrócił uwagi;

3. przepisu art. 151 p.p.s.a. polegające na nieuwzględnieniu skargi i jej oddaleniu, pomimo tego, iż z uwagi na przedstawione zarzuty, w opinii skarżącego, skarga winna być uwzględniona na podstawie przepisu art. 145 § 1 p.p.s.a. ze względu na zaktualizowanie się przesłanek objętych jej zakresem.

Wskazując na powyższe podstawy skargi kasacyjnej, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący stwierdził, że organ odwoławczy oparł się na treści opinii wydanej przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w Toruniu, a nie zwrócił uwagi na podnoszone przez skarżącego zastrzeżenia odnośnie jej treści. Skarżący przedstawił opinię Zakładu Medycyny Sądowej w Łodzi, w której stwierdzono, że "nie można wykluczyć, że na proces stopniowego pogarszania się słuchu u skarżącego pewien wpływ miała praca w hałasie, nie był on jednak decydujący". Organ winien był, zatem zbadać ewentualny zakres wpływu pracy w hałasie na proces pogorszenia się słuchu skarżącego poprzez podjęcie w tej kwestii odpowiedniej inicjatywy dowodowej. Uchybienia tego nie dostrzegł Sąd pierwszej instancji, jak również braku wszechstronnego zbadania poprawności dokonanych przez organ analiz oraz przyjętych wniosków, zgłaszanych uwag i wątpliwości całokształtu sprawy.

Zdaniem skarżącego w sprawie brak było dokonania względem skarżącego odpowiednich pouczeń, a nadto nie była wystarczającą analiza art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Okoliczności dotyczące stanu jego zdrowia skarżącego, przeprowadzone badania lekarskie oraz wyniki tychże badań nie zostały należycie przeanalizowane, mimo że skarżący zaprezentował nowy dowód w postaci opinii lekarskiej Zakładu Medycyny Sądowej w Łodzi z dnia 27 lutego 2009 roku.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

Oceniając w granicach wyznaczonych treścią art. 183 § 1 p.p.s.a. wniesioną skargę kasacyjną za pozbawiony trafności należało uznać zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku Sądu pierwszej instancji zawiera wszystkie wymagane tym przepisem elementy, w tym podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Analiza uzasadnienia wyroku i wskazywane przez Sąd pierwszej instancji przepisy, pozwalają odtworzyć proces dedukcyjny Sądu i podstawę prawną podjętego rozstrzygnięcia. Zauważyć również należało, iż przepis ten odnosi się do elementów formalnych, jakie powinien zawierać wyrok sądu administracyjnego, a nie do merytorycznej oceny przeprowadzonej w sprawie przez Sąd pierwszej instancji kontroli. Formułowanie przedmiotowego zarzutu w powiązaniu ze wskazywanymi przez autora kasacji uchybieniami ze strony organu odwoławczego, jak niedostateczne wyjaśnienie sprawy, w szczególności poprzez brak odniesienia się do przesłanek art. 145 § 1 k.p.a., bez przytoczenia właściwych norm procesowych w tym zakresie, należało uznać za bezskuteczne.

Również przedstawiony w kasacji zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i c p.p.s.a. w związku z art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. w związku z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.- zwanej dalej p.u.s.a.) w związku z art. 75 k.p.a., art. 77 k.p.a. i art. 7 k.p.a. nie mógł odnieść oczekiwanego przez skarżącego skutku. Sposób sformułowania tego zarzut powoduje, iż koniecznym jest przypomnienie, że przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie była decyzja wydana w trybie wznowieniowym. O ile rację ma skarżący, iż prowadzenie postępowania w tym trybie nie wyłącza zastosowania wskazanych w zarzucie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, o tyle zdaje się on jednak nie dostrzegać, że będą one stosowane, ale tylko z punktu widzenia tego postępowania nadzwyczajnego. Oznacza to, że organ administracyjny nie prowadzi sprawy w oderwaniu od stanu faktycznego i prawnego ustalonego uprzednio w postępowaniu zwyczajnym, a do tego sprowadzają się twierdzenia zawarte w zarzucie odnośnie zebranego w sprawie materiału dowodowego, nienależytego wyjaśnienia stanu faktycznego i przekroczenia granicy zasady swobody oceny dowodów. Wszystkie te okoliczności odnieść należało do żądania wznowienia postępowania w oparciu o przesłankę z pkt 5 art. 145 § 1 k.p.a. W tym też znaczeniu wyjaśnienie stanu faktycznego, czy swobodna ocena dowodów są ograniczone w stosunku do postępowania zwykłego ze względu na specyfikę postępowania toczącego się w trybie wznowieniowym. Nie chodzi tutaj o wyjaśnienie nowego stanu faktycznego sprawy, ale o ustalenie, czy wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, a nieznane organowi, który wydał pierwotną decyzję. Powyżej przedstawione uwagi trzeba też mieć na względzie oceniając przedstawiony w kasacji zarzut naruszenia art. 8 i art. 9 k.p.a. Uwzględniając, więc uwarunkowania wyżej wskazane stwierdzić należy, iż nie sposób dopatrzeć się podnoszonych przez stronę wnoszącą skargę kasacyjną uchybień w postępowaniu przed organami administracyjnymi, a niedostrzeżonych, w ocenie skarżącego przez Sąd pierwszej instancji. Opinia sądowo- lekarska Katedry i Zakładu Medycyny Sądowej w Łodzi z dnia 27 lutego 2009 r., na którą powołuje się skarżący oraz inne przedstawione przez niego dokumenty były przedmiotem konsultacji z Wojewódzkim Ośrodkiem Medycyny Pracy, który w piśmie z dnia 21 września 2009 r. wykluczył to, że schorzenie, na które cierpi skarżący ma zawodową etiologię. Wymaga podkreślenia, że uzasadnienie decyzji organu I instancji, rozpoznającego niniejszą sprawę kolejny raz, zawiera szczegółową analizę całej dokumentacji lekarskiej, jak i wniosków zaprezentowanych w orzeczeniach lekarskich, a także wniosków i zastrzeżeń zgłaszanych przez stronę skarżącą. Istotnym jest to, iż zarówno organ odwoławczy, jak i Sąd pierwszej instancji zaakceptowały ustalenia i wnioski zawarte w uzasadnieniu decyzji organu I instancji. Stwierdzić trzeba, iż przedstawione przez skarżącego uwagi odnośnie prowadzonego postępowania nie wskazują na istnienie żadnych skonkretyzowanych okoliczności, prócz wskazanej wyżej opinii sądowo- lekarskiej, które mogłyby świadczyć o wadliwości przedmiotowego postępowania.

Chybiony jest też zarzut strony wnoszącej kasację, a dotyczący naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i c w związku z art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. w z art. 1 § 2 p.u.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. i art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. Zasadnie, bowiem stwierdził Sąd pierwszej instancji, że w dacie wydania decyzji kończącej postępowanie zwykłe brak było podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej, a ujawnione w toku postępowania wznowieniowego okoliczności faktyczne sprawy nie upoważniały do przyjęcia, że stwierdzone u skarżącego schorzenia stanowią chorobę zawodową. Z powyższych względów nie można było także podzielić zarzutu naruszenia art. 151 w związku z art. 145 § 1 p.p.s.a.

Z przedstawionych wyżej przyczyn wobec braku uzasadnionych podstaw kasacji i nie stwierdzając zaistnienia przesłanek nieważności postępowania wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił wniesioną skargę kasacyjną.

Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł w wyroku o przyznaniu wynagrodzenia pełnomocnikowi ustanowionemu w ramach prawa pomocy, gdyż przepisy art. 209 i art. 210 p.p.s.a. mają zastosowanie tylko do kosztów postępowania między stronami. Natomiast wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną, należne od Skarbu Państwa (art. 250 p.p.s.a.) przyznawane jest przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258 -261 p.p.s.a.