Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jarosław Piątek (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Michał Ruszyński Asesor WSA Kamila Karwatowicz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 16 września 2021 r. sprawy ze skargi K.P. na bezczynność Prezydenta Miasta w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Prezydenta Miasta do rozpoznania wniosku K.P. z dnia [...] r. o udostępnienie informacji publicznej, II. stwierdza, że Prezydent Miasta dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, III. zasądza od Prezydenta Miasta na rzecz skarżącej K.P. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

K.P. wnioskiem z dnia [...] października 2020 r., powołując się na art. 2 ust. 1 i art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1764 ze zm., dalej jako: u.d.i.p.), zwróciła się za pośrednictwem korespondencji elektronicznej do Urzędu Miasta w zakresie:

1. sporządzenia wykazu aktualnie obowiązujących dokumentów stanowiących strategię miasta, w zakresie problematyki wód opadowych, a także miejsca ich udostępnienia na serwerach właściwego urzędu, względnie przesłanie ich na adres mailowy,

2. sporządzenia wykazu projektów dokumentów stanowiących strategię miasta na lata nieobjęte programami wykazanymi w pkt 1 wniosku, w zakresie problematyki wód opadowych, a także miejsca ich udostępnienia na serwerach właściwego urzędu, względnie przesłanie ich na adres mailowy.

Ponadto skarżąca wniosła o udostępnienie, w zakresie w jakim dotyczy wód opadowych: Miejskiego Planu Adaptacji do Zmian Klimatu, Strategii Ochrony Środowiska, Strategii Przeciwdziałania Suszy, Strategii lub Programów Operacyjnych Przeciwdziałania Powodzi/Skutkom Powodzi, Strategii lub Programów Zwiększania Retencji Miejskiej, Uchwał Rady Miasta [...] wprowadzających opłaty od odprowadzania wód deszczowych na podstawie innej niż Prawo Wodne lub innych, niewymienionych dokumentów o tożsamym znaczeniu i zakresie odnoszących się do gospodarowania wodami opadowymi na obszarze miasta. Strona skarżąca wskazała jako sposób udzielenia odpowiedzi na w/w wniosek przesłanie informacji w formie elektronicznej na podany adres e-mail, alternatywnie o przekazanie informacji poprzez linki/hiperłącza kierujące do właściwych dokumentów.

K.P. pismem z dnia [...] maja 2021 r. wniosła ponaglenie w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o udzielenie informacji publicznej. Następnie strona skarżąca, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, pismem z dnia [...] maja 2021 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na bezczynność Prezydenta Miasta w sprawie rozpatrzenia jej wniosku z dnia [...] października 2020 r. o udostępnienie informacji publicznej. Strona zarzuciła organowi naruszenie:

- art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. w zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji publicznej, poprzez nieudostępnienie informacji publicznej na złożony wniosek;

- art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 u.d.i.p., w zakresie, w jakim z przepisów tych wynika, że informacja nieudostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej jest udostępniana na wniosek bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w ciągu 14 dni od dnia złożenia wniosku, poprzez brak realizacji wniosku o udostępnienie informacji publicznej polegający na pozostawieniu go bez odpowiedzi, a tym samym braku decyzji odmownej oraz powiadomienia o okolicznościach wskazujących na brak możliwości udostępnienia wnioskowanej informacji.

Na podstawie tak sformułowanych zarzutów strona skarżąca wniosła o zobowiązanie organu do załatwienia wniosku z [...] października 2020 r., przeprowadzenie dowodów z dokumentów przedłożonych wraz ze skargą, zasądzenie od organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu złożonej skargi strona wyjaśniła, że w celu pozyskania materiału źródłowego do badań naukowych wielokrotnie występowała do organów reprezentatywnych jednostek samorządu terytorialnego o udzielenie informacji publicznej. Skarżąca podniosła, że Prezydent Miasta do dnia wniesienia przedmiotowej skargi w żaden sposób nie ustosunkował się do wniosku z dnia [...] października 2020 r., natomiast pozostałe organy w ponad 40 przypadkach udzieliły odpowiedzi w terminie, udostępniły wnioskowaną informację kilka dni po ustawowym terminy lub zawiadomiły o opóźnieniu. Strona skarżąca podkreśliła, że brak informacji we wnioskowanym zakresie wiąże się z uniemożliwieniem skutecznego zakończenia projektu badawczego oraz czyni zebrany materiał źródłowy (oparty m.in. na udzielonej informacji publicznej) niepełnym.

W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł o oddalenie skargi i podał, że pismem z dnia [...] maja 2021 r. udzielił odpowiedzi na wniosek skarżącej z [...] października 2020 r. wskazując, że Program ochrony powietrza oraz Plan adaptacji do zmian klimatu zostały opublikowane w Biuletynie Informacji Publicznej i podał stosowne linki do dokumentów, natomiast pozostałe wnioskowane strategie oraz programy są w posiadaniu Z. Spółka z o.o. Nadto organ zaznaczył, że nie rozpatrzył złożonego przez skarżącą wniosku w ustawowym terminie z uwagi na dużą zachorowalność pracowników Urzędu Miasta na COVID-19.

Pełnomocnik strony skarżącej, ustosunkowując się do udzielonej przez organ odpowiedzi na skargę, pismem procesowym z dnia [...] lipca 2021 r. podkreślił, że udzielona przez organ odpowiedź na wniosek o udostępnienie informacji publicznej została przekazana stronie skarżącej po upływie ponad 6 miesięcy od daty złożenia przedmiotowego wniosku oraz nie zawierała pełnego ustosunkowania do wnioskowanych informacji, co uniemożliwia skuteczne zakończenie projektu badawczego prowadzonego przez stronę skarżącą w ramach studiów doktoranckich oraz czyni materiał naukowy niepełnym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej jako p.p.s.a.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (art. 134 § 2 p.p.s.a.). Sprawa został rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym (art. 119 pkt 4 p.p.s.a.).

Niniejsza skarga dotyczy bezczynności Prezydenta Miasta w rozpoznaniu wniosku K.P. o udostępnienie informacji publicznej z dnia [...] października 2020 r.

Wskazać trzeba, że w orzecznictwie sądów administracyjnych jednolicie przyjmuje się, iż dla prawidłowego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy ze skargi na bezczynność organu w udostępnieniu informacji publicznej niezbędne jest uprzednie przesądzenie, czy żądana informacja jest w ogóle informacją publiczną, a adresat wniosku należy do kręgu podmiotów zobowiązanych do udzielenia takiej informacji.

Sąd uznał, iż zawarty w piśmie z dnia [...] października 2020 r. wniosek był wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej. Zgodnie bowiem z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j.: Dz. U. z 2020 r., poz. 2176, dalej: u.d.i.p.) każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną. W doktrynie i orzecznictwie jednoznacznie przyjmuje się, że "informację publiczną" stanowi każda informacja wytworzona przez szeroko rozumiane władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które tę władzę realizują bądź gospodarują mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa w zakresie tych kompetencji. Nadto zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności m.in. podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.

W przypadku skierowania pisemnego wniosku o udzielenie informacji publicznej podmiot, do którego wniosek taki został skierowany może dokonać następujących działań: udzielić informacji publicznej, gdy jest jej dysponentem oraz nie zachodzą okoliczności wyłączające możliwość jej udzielenia w formie czynności materialno-technicznej; poinformować wnioskodawcę, że jego wniosek nie znajduje podstawy w przepisach ustawy o dostępie do informacji publicznej, gdyż żądanie nie dotyczy informacji mających charakter informacji publicznej, lub też wskazać, że organ nie jest dysponentem informacji, o których udzielenie wnioskodawca się zwrócił (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.), bądź też poinformować stronę, że w sprawie obowiązuje inny tryb udzielenia informacji, niż ten, w którym strona się zwróciła (art. 1 ust. 2 u.d.i.p.); odmówić udostępnienia informacji lub umorzyć postępowanie, w sytuacji wskazanej w art. 14 ust. 2 stosownie do treści art. 16 u.d.i.p., czego dokonuje w formie decyzji administracyjnej; może również odmówić w drodze decyzji udostępnienia informacji publicznej przetworzonej w związku z niespełnieniem przez stronę warunku wskazanego w art. 3. Przy czym działań tych należy dokonać w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z wyjątkami wynikającymi z omawianej ustawy (art. 13 u.d.i.p.). Jednocześnie w tym miejscu należy wyjaśnić, że prawo do informacji publicznej, nie ma charakteru bezwzględnego. Zgodnie bowiem z art. 5 u.d.i.p., prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych (ust. 1). Prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy, przy czym ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa (ust. 2).

W rozpoznawanej sprawie kwestią sporną jest to, czy udzielona przez Prezydenta Miasta informacja (pismo z dnia [...] maja 2021 r.) została udzielona w żądanym we wniosku skarżącej o udostępnienie informacji publicznej zakresie. Organ w powyższym piśmie wskazał, że po wnikliwej analizie złożonego wniosku dotyczącego problematyki wód opadowych udostępnia Program ochrony powietrza oraz Plan adaptacji do zmian klimatu. Organ podał, że ww. programy zostały opublikowane w Biuletynie Informacji Publicznej i wskazał stosowne linki do dokumentów. Nadto organ wyjaśnił, że pozostałe wnioskowane strategie oraz programy są w posiadaniu Z. Spółka z o.o.

Zdaniem Sądu z udzielonej przez organ odpowiedzi organu wynika jednoznacznie, że organ udostępnił dokumenty które dotyczą problematyki wód opadowych, które są w jego posiadaniu. Odnośnie pozostałych dokumentów będących przedmiotem wniosku skarżącej o udzielenie informacji publicznej organ wskazał, że znajdują się w posiadaniu innego organu, tj. Z. sp. z o.o. W ocenie Sądu analiza treści pisma z dnia [...] maja 2021 r. prowadzi do wniosku, że organ nie posiada innych dokumentów dotyczących problematyki wód opadowych o których mowa we wniosku skarżącej. Wskazać bowiem trzeba, że organ podał, że pozostałe wnioskowane strategie oraz programy wymienione we wniosku skarżącej znajdują się w posiadaniu innego organu. Jak już wyżej wskazywano obowiązane do udostępniania informacji publicznej są podmioty, będące w posiadaniu takich informacji (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.). Nie jest odmową udzielenie informacji publicznej wskazanie, że się jej nie posiada (zob. wyrok WSA w Łodzi z dnia 10 stycznia 2019 r., II SAB/Łd 166/18, www.orzeczenia.nsa.gov.pl – dalej CBOSA). W świetle powyższych okoliczności nie można zatem podzielić stanowiska skarżącej zawartego w piśmie z dnia [...] lipca 2021 r., że odpowiedź organu na wniosek o udzielenie informacji publicznej nie jest kompletna. Jednocześnie wyjaśnić przy tym należy, że w przedmiotowym postępowaniu Sąd nie ocenia prawidłowości udostępnionych przez organ informacji, a jedynie sam fakt jej udzielenia przez organ w trybie u.d.i.p. Jak wskazuje się w orzecznictwie: rolą sądu administracyjnego orzekającego w sprawie ze skargi na bezczynność w przedmiocie udzielenia informacji publicznej nie jest sprawdzanie prawdziwości udostępnionej informacji publicznej, jej kompletności w odniesieniu do deklarowanych przez organ zasobów (jeśli oświadczenie organu nie budzi wątpliwości a wnioskodawca go skutecznie w tym zakresie nie podważa), czy merytorycznej prawidłowości udzielonej informacji (zob. wyrok NSA z dnia 15 marca 2019 r., I OSK 1328/17, CBOSA).

W sytuacji, gdy zarzucany stan bezczynności ustał po dniu wniesienia skargi, ale przed jej rozpoznaniem i rozstrzygnięciem przez sąd, postępowanie sądowoadministracyjne, w części obejmującej zobowiązanie do załatwienia sprawy, o jakim mowa w art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., podlega umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. W analizowanej sprawie wobec udzielenia skarżącej wnioskowanej informacji publicznej przed rozpoznaniem sprawy przez Sąd, postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania organu do załatwienia wniosku skarżącego z dnia [...] października 2020 r. o udostępnienie informacji publicznej, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., zostało umorzone.

Okoliczności rozpatrywanej sprawy wskazują, że załatwienie wniosku skarżącego o udostępnienie informacji publicznej nastąpiło z przekroczeniem terminów określonych w art. 13 u.d.i.p., jednakże w ocenie Sądu naruszenie przepisów prawa nie miało rażącego charakteru, w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a. Należy podkreślić, że dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ terminów załatwienia sprawy. Rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niezasługujące na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne (por. B. Adamiak i J. Borkowski, Komentarz do kodeksu postępowania administracyjnego, Warszawa 1998 r., s. 808-812). Kwalifikacja naruszenia jako rażące musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (postanowienie NSA z dnia 27 marca 2013 r., I OSK 468/13, wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 10 kwietnia 2014 r., II SAB/Wr 14/14, wyrok WSA w Łodzi z 11 stycznia 2018 r., II SAB/Łd 209/17, CBOSA). W ocenie Sądu, nierozpatrzenie wniosku skarżącej w ustawowym terminie i udzielenie odpowiedzi dopiero po wniesieniu do Sądu skargi, nie jest zachowaniem godzącym w ład demokratycznego państwa prawa. Należy mieć na uwadze, że z uwagi na panującą pandemię COVID-19 i dużą zachorowalność pracowników organ miał trudności z realizacją zadań.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. zasądzając od organu na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów w kwocie 597 zł, na którą to kwotę składa się uiszczony wpis sądowy od skargi w wysokości 100 zł, opłata od pełnomocnictwa (17 zł) oraz wynagrodzenie pełnomocnika strony będącego adwokatem w wysokości 480 zł, ustalone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 1800).