Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Sikorska Sędziowie: Sędzia NSA Rafał Stasikowski (spr.) Sędzia del. NSA Grzegorz Jankowski po rozpoznaniu w dniu 28 października 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Prezydenta Miasta G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego W Poznaniu z dnia 29 października 2020 r., sygn. akt IV SA/Po 648/20 w sprawie ze skargi G.S. na czynność Prezydenta Miasta G. z dnia [...] marca 2020 r. nr [...] w przedmiocie dowozu dziecka do placówki oświatowo-wychowawczej I. oddala skargę kasacyjną, II. zasądza od Prezydenta Miasta G. na rzecz G.S. kwotę 240 (słownie: dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Wyrokiem z dnia 29 października 2020 r., sygn. akt II SA/Po 648/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu stwierdził bezskuteczność zaskarżonej przez G.S. czynności Prezydenta Miasta G. z dnia [...] marca 2020 r., znak: [...] w przedmiocie dowozu dziecka do placówki oświatowo-wychowawczej, oraz zasądził od Prezydenta Miasta G. na rzecz skarżącej kwotę 697 zł (sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania

Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Pismem z [...] stycznia 2020 r. G.S. zwróciła się do Prezydenta Miasta G. z wnioskiem "w sprawie dowozu dziecka niepełnosprawnego", M.S. (zwanego też dalej "Uczniem"), w roku szkolnym 2019/2020 do Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego w K..

W odpowiedzi na ten wniosek, Prezydent Miasta G. pismem z [...] marca 2020 r. poinformował Wnioskodawczynię, że z informacji otrzymanej od Dyrektora Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego Nr [...] ul. Powstańców Wielkopolskich w G. (dalej jako "SOSW nr [...] w G.") wynika, że placówka ta gwarantuje przyjęcie dziecka Wnioskodawczyni i jest przygotowana do zapewnienia pełnej realizacji zaleceń zawartych w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego dla Ucznia z [...] czerwca 2018 r. na każdym etapie edukacyjnym. Wymieniona placówka prowadzi zajęcia z pomocy psychologiczno-pedagogicznej, realizując wskazania zawarte w orzeczeniu. Zajęcia rewalidacyjne prowadzone są zgodnie z analizą zawartą w IPET Ucznia oraz na podstawie wielospecjalistycznej oceny okresowej przygotowywanej przez zespół uczący. Porady i konsultacje zalecone w orzeczeniu są realizowane podczas działań doraźnych oraz w godzinach pracy pedagoga i psychologa według potrzeb rodziców. Placówka posiada również wysoko wykwalifikowaną kadrę pedagogiczną, specjalizującą się w pracy z uczniami ze spektrum autyzmu. W podsumowaniu Organ stwierdził, że podtrzymuje swoje stanowisko z [...] grudnia 2019 r. i nie znajduje uzasadnienia w pokrywaniu kosztów dowozu dziecka Wnioskodawczyni do SOSW w K..

Skargę na opisaną czynność Prezydenta Miasta G. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniosła G.S. zarzucając naruszenie art. 39 ust. 4 pkt 1 Prawa oświatowego.

W uzasadnieniu skargi jej autorka podała, że małoletni syn Skarżącej, M.S., jest dzieckiem autystycznym z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym. Na podstawie skierowania Starosty G. oraz orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego wydanego przez zespół orzekający w Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej w G., dziecko Skarżącej trafiło do SOSW w K.. Placówka ta specjalizuje się w wychowaniu i edukacji dzieci i młodzieży z zaburzeniem autystycznym, jest to jedyna placówka w najbliższej okolicy miejsca zamieszkania Ucznia, która zapewnia wsparcie dla dzieci autystycznych. Jednakże z uwagi na oddalenie Ośrodka od miasta G., Skarżąca zmuszona jest do pokrywania codziennych kosztów dojazdu z miejsca zamieszkania do szkoły i powrotu. Wydatki te w znacznym stopniu uszczuplają budżet i możliwości finansowe Skarżącej.

Sąd I instancji wskazał, że materialnoprawną podstawą skarżonej czynności jest przepis art. 39 ust. 4 pkt 1 Prawa oświatowego. Zgodnie z tym przepisem, obowiązkiem gminy jest zapewnienie uczniom niepełnosprawnym, których kształcenie i wychowanie odbywa się na podstawie art. 127, bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu do najbliższej szkoły podstawowej, a uczniom z niepełnosprawnością ruchową, w tym z afazją, z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym - także do najbliższej szkoły ponadpodstawowej, do końca roku szkolnego w roku kalendarzowym, w którym uczeń kończy 21 rok życia.

Sąd podzielił ukształtowaną w orzecznictwie wykładnię systemową i celowościową sformułowania: "najbliższa szkoła" (podstawowa / ponadpodstawowa). Jak bowiem trafnie wyjaśniono w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 lipca 2020 r. o sygn. akt I OSK 1604/19 (CBOSA): "Nie może budzić wątpliwości, iż niepełnosprawni uczniowie, do których odnosi się przepis art. 39 ust. 4 pkt 1 pr.ośw., mogą różnić się rodzajem posiadanej niepełnosprawności, a także jej zakresem. Dowodzenia nie wymaga twierdzenie, że nie każda placówka szkolna posiada warunki odpowiednie do kształcenia dzieci obciążonych wszelkiego rodzaju niepełnosprawnościami. Tak więc dla każdego indywidualnego przypadku, należy dokonywać wykładni sformułowania «najbliższa szkoła». Na przedmiotową «bliskość» składać się będzie zarówno element położenia geograficznego (odległość szkoły od miejsca zamieszkania), jak też element – posiadania przez daną placówkę oświatową warunków umożliwiających kształcenie dzieci z konkretnym rodzajem niepełnosprawności (por. wyroki NSA z: 18 grudnia 2014 r., I OSK 1961/14; 29 kwietnia 2015 r., I OSK 3298/14; 11 października 2018 r., I OSK 2730/16)". Przy tym ów drugi element winien być oceniany indywidualnie, w odniesieniu do treści orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego, którego zaleceń, o charakterze quasi-opinii biegłych, nie może modyfikować organ reprezentujący gminę. Warunkiem skuteczności odmowy zapewnienia bezpłatnego transportu i opieki jest zatem nie tylko wskazanie przez gminę szkoły (ośrodka) innej niż wnioskowana przez rodziców, ale także wykazanie, że ta szkoła (ośrodek) jest "najbliższa" we wskazanym wyżej rozumieniu (por. wyrok WSA z 11.04.2019 r., III SA/Gd 897/18, CBOSA).

Konsekwentnie, "najbliższą" będzie tylko taka szkoła (odpowiednio: ośrodek), która pozwala realizować w pełni wszystkie zalecenia sformułowane przez zespół orzekający w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego. Tym samym szkoła co prawda bliższa pod względem geograficznym miejscu zamieszkania dziecka, jednakże nie pozwalająca zrealizować wszystkich wytycznych wynikających z treści orzeczenia, nie będzie szkołą "najbliższą" w znaczeniu, jakie temu słowu nadaje art. 39 ust. 4 pkt 1 pr.ośw. Na gruncie tego przepisu porównaniu pod względem geograficznym mogą podlegać więc tylko takie szkoły, które spełniają warunki merytoryczne podane przez orzekających specjalistów. Jeżeli taka szkoła istnieje i znajduje się bliżej miejsca zamieszkania dziecka, to w takim przypadku gmina powinna zapewnić dojazd lub zwrócić jego koszty do tej właśnie szkoły, jako "najbliższej" względem miejsca zamieszkania dziecka niepełnosprawnego.

Przy ustalaniu placówki "najbliższej" bierze się zaś pod uwagę najbliżej położoną placówkę, która jest w stanie zapewnić realizację wszystkich zaleceń zawartych w danym orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego, a nie taką, która zapewni to w najlepszych warunkach.

Obowiązek Gminy zapewnienia Uczniowi bezpłatnego transportu do wskazanego we wniosku Ośrodka (odpowiednio: pokrycia kosztów tego dowozu) zaktualizowałby się wyłącznie w sytuacji braku innej, bliższej placówki mogącej spełnić wszystkie wymogi wynikające z Orzeczenia. Organ, rozpoznając wniosek Skarżącej, uznał, że najbliższym dla Ucznia ośrodkiem mogącym spełnić wymagania zawarte w Orzeczeniu, jest nie, wskazywany przez Skarżącą, Specjalny Ośrodek Szkolno-Wychowawczy w K., lecz Specjalny Ośrodek Szkolno-Wychowawczy Nr [...] w G..

Sąd zwrócił uwagę na znajdujące się w aktach sprawy Skierowanie [k. 16 akt sądowych], mocą którego Starosta G. (zwany też dalej "Starostą") skierował M.S., na czas I etapu edukacji podstawowej, do SOSW w K..

W konsekwencji, mając na względzie treść Skierowania, w świetle przywołanych wyżej unormowań i ich interpretacji, nie sposób wykluczyć, że Starosta – co tu wypada szczególnie podkreślić: wykonujący w odniesieniu do wszystkich trzech ww. specjalnych ośrodków szkolno-wychowawczych określone zadania i kompetencje, w tym zadania i kompetencje organu prowadzącego, jako członek zarządu powiatu (por. art. 29 ust. 1 i 2 pr.ośw.), a więc organ co do zasady dobrze znający specyfikę, możliwości i warunki panujące w każdym z tych ośrodków – kierując Ucznia do SOSW w K., dał wyraz swemu przekonaniu, że tylko ten Ośrodek jest w stanie spełnić wszystkie zalecenia zawarte w Orzeczeniu.

Tej istotnej wątpliwości nie sposób rozstrzygnąć w oparciu o dotychczas zebrany w sprawie materiał dowodowy.

W konsekwencji Sąd zgodził się z autorem skargi, że w powyższym zakresie Organ nie wywiązał się z obowiązku należytego wyjaśnienia sprawy.

W ocenie Sądu, Prezydent Miasta powinien był podjąć niezbędne czynności w celu wyjaśnienia, za jakich powodów Starosta, realizując swoje ustawowe kompetencje z art. 127 ust. 13 pr.ośw., ocenił, że "odpowiednią" dla Ucznia formę kształcenia zapewni właśnie SOSW w K., a nie zlokalizowany bliżej jego miejsca zamieszkania SOSW nr [...] w G.. Czy mianowicie w tej mierze Starosta kierował się wyłącznie treścią wniosku rodzica (prawnego opiekuna) Ucznia, optującego najpewniej za wyborem ośrodka w K. (por. passus na s. 5 skargi mówiący wprost o "decyzji" strony skarżącej w tym zakresie, cyt.: "decyzja Skarżącego o skierowaniu dziecka do Specjalistycznego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego w K. nie wynika z arbitralnego osądu Skarżącego"), czy także ewentualną wiedzą (przekonaniem), że gnieźnieński SOSW nr [...], wbrew deklaracjom jej Dyrektora, nie jest dla Ucznia ośrodkiem "odpowiednim", bo nie dającym należytej rękojmi wypełnienia wszystkich zaleceń określonych w Orzeczeniu. Choć rozstrzygnięcie Starosty (Skierowanie) pozostaje poza sądową kontrolą sprawowaną w niniejszej sprawie, to brak należytego uzasadnienia tej decyzji wydanej przez organ powiatowy powoduje, że na Prezydencie Miasta spoczywał obowiązek wyjaśnienia także powyższej kwestii w ramach ogólnego wymogu starannej analizy wszystkich istotnych okoliczności sprawy – czego Organ błędnie nie uczynił.

Skargę kasacyjną od tego wyroku wniósł Prezydent Miasta G., zaskarżając wyrok w całości i zarzucając mu naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie w sprawie art. 39 ust 4 pkt 1 ustawy Prawo oświatowe poprzez przyjęcie, że zebrany w sprawie materiał dowodowy nie był kompletny i nie pozwalał na ustalenie wszystkich okoliczności istotnych dla sprawy i w konsekwencji w tych okolicznościach nie było możliwe ustalenie czy SOSW w K. jest szkołą najbliższą w rozumieniu przepisów ww. ustawy, w sytuacji, w której zebrany w sprawie materiał dowodowy był kompletny i wystarczający do ustalenia, że SOSW w K. nie jest szkołą najbliższą w rozumieniu przepisów ww. ustawy.

Wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania; a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Jednocześnie zrzeczono się rozprawy.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że Sąd błędnie ustalił, że w sprawie brak jest dowodów na to, że SOSW nr [...] w G. jest w stanie zrealizować zalecenia zawarte w orzeczeniu o niepełnosprawności dziecka. Wskazano, że przepisy ustawy Prawo oświatowe nie wymagają, aby rozstrzygnięcia w zakresie zapewnienia uczniom niepełnosprawnym, których kształcenie i wychowanie odbywa się na podstawie art. 127 ustawy Prawo oświatowe bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu do najbliższej szkoły były podejmowane w formie decyzji administracyjnej. Konsekwencją tego było odstąpienie przez organ od konieczności przeprowadzenia postępowania dowodowego w oparciu o zasady wynikające z regulacji Kodeksu postępowania administracyjnego. W niniejszej sprawie nie znajdują zatem zastosowania przepisy art 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. Dlatego nieuprawniona jest polemika sądu z ustaleniami organu, który na podstawie oświadczenia złożonego przez kierownika placówki - po uprzedniej analizie dokumentacji dziecka - ustalił, że szkołą najbliższą w rozumieniu przepisów ustawy Prawo oświatowe jest SOSW nr [...] w G., a nie jak chciała tego uczestniczka postępowania - SOSW w K.. Istotne jest jednak to, że brak sformalizowanych reguł postępowania wiążącego się z organizacją bezpłatnego transportu dla uczniów niepełnosprawnych nie oznacza przecież, że organ zaniechał kompleksowej analizy wniosku.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną G.S. wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej z uwagi na brak usprawiedliwionych podstaw do jej wniesienia oraz o zasądzenie kosztów postępowania przed Sądem I jak i II instancji w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Również zrzekła się przeprowadzenia rozprawy. Wskazała, że skarżący kasacyjnie nie tylko nie wykazał dlaczego Sąd niewłaściwie zastosował art. 39 ust 4 pkt 1 ustawy Prawo oświatowe, ale też nie wskazał jaki jego zdaniem przepis powinien mieć zastosowanie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, dalej "P.p.s.a."), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania określone w art. 183 § 2 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny kontroluje więc zgodność zaskarżonego orzeczenia z prawem materialnym i procesowym w granicach skargi kasacyjnej.

W niniejszej sprawie skarga kasacyjna została oparta na podstawie określonej w art. 174 pkt 1 P.p.s.a. Jeśli skarga kasacyjna oparta jest na wyłącznie na podstawie z art. 174 pkt 1 P.p.s.a., to Naczelny Sąd Administracyjny przyjmuje, że stan faktyczny został ustalony bez naruszenia przepisów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny związany jest również stanem faktycznym przyjętym w danej sprawie przez Sąd pierwszej instancji za podstawę wydanego wyroku,.

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Nie mógł okazać się skuteczny podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia prawa materialnego polegającego na niewłaściwym zastosowaniu art. 39 ust. 4 pkt 1 ustawy Prawo oświatowe na skutek przyjęcia, że zebrany w sprawie materiał dowodowy nie był kompletny i nie pozwalał na ustalenie wszystkich okoliczności istotnych dla sprawy i w konsekwencji w tych okolicznościach nie było możliwe ustalenie, czy SOSW w K. jest szkołą najbliższą w rozumieniu przepisów ww. ustawy, w sytuacji, w której zebrany w sprawie materiał dowodowy był niewystarczający do ustalenia, że SOSW w K. nie jest szkołą najbliższą w rozumieniu przepisów ww. ustawy.

Zgodnie z art. 39 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1148 z późn. zm.), obowiązkiem gminy jest zapewnienie uczniom niepełnosprawnym, których kształcenie i wychowanie odbywa się na podstawie art. 127, bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu do najbliższej szkoły podstawowej, a uczniom z niepełnosprawnością ruchową, w tym z afazją, z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym - także do najbliższej szkoły ponadpodstawowej, do końca roku szkolnego w roku kalendarzowym, w którym uczeń kończy 21. rok życia.

Należy zgodzić się z wykładnią powyższego przepisu dokonaną przez Sąd pierwszej instancji. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd powołując się w tym względzie także na orzecznictwo sądów administracyjnych przyjął, że na użyte w art. 39 ust. 4 pkt 1 Prawa oświatowego pojęcie "bliskości" składa się nie tylko element dotyczący położenia geograficznego, tj. odległości placówki od miejsca zamieszkania niepełnosprawnego dziecka, ale również element posiadania przez daną placówkę warunków umożliwiających prawidłowe kształcenie dzieci z rozpoznanym rodzajem niepełnosprawności. Ten drugi element, winien być oceniany indywidualnie w odniesieniu do treści orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego, którego zaleceń, o charakterze quasi-opinii biegłych, nie może modyfikować organ reprezentujący gminę (vide: wyrok WSA z 11 kwietnia 2019 r., sygn. akt. III SA/Gd 897/18, dostępny na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl). Szkoła bliższa geograficznie, lecz w mniejszym stopniu pozwalająca urzeczywistnić wspomniane zalecenia, nie będzie szkołą najbliższą w rozumieniu powyższego przepisu. Szkołą najbliższą jest tylko szkoła pozwalająca realizować zalecenia zawarte w orzeczeniu o niepełnosprawności dziecka, a zatem dostosowana do zdolności psychofizycznych ucznia. Szkoła bliższa geograficznie, lecz w mniejszym stopniu pozwalająca urzeczywistnić wspomniane zalecenia, nie będzie zatem szkołą najbliższą w rozumieniu cytowanego przepisu. (ppor. wyrok NSA z dnia 18 grudnia 2014 r., sygn. akt I OSK 1961/14).

Istota skargi wskazuje jednak, iż jej autor przyjmuje podobne rozumienie przepisu art. 39 ust. 4 pkt 1 ustawy Prawo oświatowe. Użyte zaś w powyższym zarzucie sformułowania, jak również treść uzasadnienia wskazują jednoznacznie, iż autor skargi kasacyjnej kwestionuje przyjęte za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia ustalenia faktycznie i stoi na stanowisku, że zebrany w sprawie materiał dowodowy był kompletny z punktu widzenia przesłanek materialnoprawnych, o których mowa w przepisie art. 39 ust. 4 pkt 1 ustawy Prawo oświatowe i pozwalał na przyjęcie, że szkołą najbliższą w rozumieniu tego przepisu była SOSW nr [...] w G., a brak było podstaw do przyjęcia, że szkołą najbliższą w rozumieniu tego przepisu jest SOSW w K..

Brak jest więc wątpliwości, iż w ramach zarzutu naruszenia prawa materialnego skarżący kasacyjnie organ w istocie podważa dokonaną przez Sąd pierwszej instancji ocenę stanu faktycznego sprawy. Wskazać zatem należy, że zgodnie z ugruntowanymi poglądami prezentowanymi w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego niedopuszczalne jest zastępowanie zarzutu naruszenia przepisów postępowania, zarzutem naruszenia prawa materialnego i za jego pomocą kwestionowanie ustaleń faktycznych. Nie można skutecznie powoływać się na zarzut niewłaściwego zastosowania lub niezastosowania prawa materialnego w odniesieniu do stanu faktycznego kwestionowanego w ramach tych zarzutów, o ile równocześnie nie zostaną także skutecznie zakwestionowane, tj. w ramach drugiej podstawy kasacyjnej, ustalenia faktyczne, na których oparto skarżone rozstrzygnięcie (por. wyrok NSA z 31 stycznia 2013 r., I OSK 1171/12). Próba zwalczenia ustaleń faktycznych poczynionych przez Sąd pierwszej instancji nie może nastąpić przez zarzut naruszenia prawa materialnego (por. wyroki NSA z: 29 stycznia 2013 r., I OSK 2747/12, 6 marca 2013 r., II GSK 2327/11). Ocena zarzutu naruszenia prawa materialnego może być bowiem dokonana wyłącznie na podstawie konkretnego stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy (por. wyrok NSA z: 6 marca 2013 r., II GSK 2328/11, wyrok NSA z 14 lutego 2013 r., II GSK 2173/11). Błędne zastosowanie (bądź niezastosowanie), jak ma to w rozpoznawanej sprawie, przepisów materialnoprawnych zasadniczo każdorazowo pozostaje w ścisłym związku z ustaleniami stanu faktycznego sprawy i może być wykazane pod warunkiem wcześniejszego obalenia tych ustaleń czy też szerzej - dowiedzenia ich wadliwości. Gdy skarżący nie podważa skutecznie okoliczności faktycznych sprawy, zarzuty niewłaściwego zastosowania prawa materialnego są co do zasady zarzutami bezpodstawnymi (por. wyroki NSA z: 4 lipca 2013 r., I FSK 1092/12; 1 grudnia 2010 r., II FSK 1506/09; 11 października 2012 r., I FSK 1972/11; 3 listopada 2011 r., I FSK 2071/09).

W rozpoznawanej sprawie zarzut naruszenia przepisów postępowania okazał się nieusprawiedliwiony. Skarżący kasacyjnie organ nie podważył oceny Sądu pierwszej instancji o braku ustalenia pełnego stanu faktycznego sprawy, wobec czego zarzut naruszenia art. 39 ust. 4 pkt 1 ustawy Prawo oświatowe nie zasługiwał na uwzględnienie.

Mając powyższe względy na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a. w zw. z art. 182 § 2 i 3 P.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2 P.p.s.a.

W niniejszej sprawie pełnomocnik skarżącego kasacyjnie – na podstawie art. 176 § 2 P.p.s.a., zrzekł się rozprawy, a strona przeciwna w ustawowym terminie nie wniosła o jej przeprowadzenie. W tej sytuacji rozpoznanie skargi kasacyjnej nastąpiło na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z art. 182 § 2 i 3 P.p.s.a.