![]() |
Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych
|
| drukuj zapisz |
6329 Inne o symbolu podstawowym 632, Pomoc społeczna, Samorządowe Kolegium Odwoławcze, oddalono skargę, III SA/Kr 1155/25 - Wyrok WSA w Krakowie z 2026-02-26, Centralna Baza Orzeczeń Naczelnego (NSA) i Wojewódzkich (WSA) Sądów Administracyjnych, Orzecznictwo NSA i WSA
III SA/Kr 1155/25 - Wyrok WSA w Krakowie
|
|
|||
|
2025-08-22 | |||
|
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie | |||
|
Jakub Makuch /sprawozdawca/ Marta Kisielowska Michał Niedźwiedź /przewodniczący/ |
|||
|
6329 Inne o symbolu podstawowym 632 | |||
|
Pomoc społeczna | |||
|
Samorządowe Kolegium Odwoławcze | |||
|
oddalono skargę | |||
|
Dz.U. 2024 poz 935 Art. 153 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Dz.U. 2025 poz 1208 Art. 17 Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t. j.) |
|||
|
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Michał Niedźwiedź Sędziowie WSA Marta Kisielowska WSA Jakub Makuch (spr.) Protokolant starszy referent Dominika Duda-Malik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lutego 2026 r. sprawy ze skargi S. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 23 czerwca 2025 r. nr SKO.ŚR/4111/139/2025 w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę. |
||||
|
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi S. K. (dalej: "skarżąca") była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z 23.08.2025 r. (nr SKO.ŚR/4111/139/2025) utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy S. z 16.04.2025 r. (nr 5211/ŚO-SP/9/2022/1380/2022.AD) o odmowie przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego. Stan prawny i faktyczny sprawy był następujący: 1. Skarżąca wnioskiem z 14.09.2022 r. zwróciła się do Wójta Gminy S. o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z uwagi na zaprzestanie prowadzenia gospodarstwa rolnego warunkowane opieką nad niepełnosprawną w znacznym stopniu matką, A. B. W złożonym wniosku, skarżąca pod rygorem odpowiedzialności karnej oświadczyła, że z dniem 1.09.2022 r. zaprzestała prowadzenia gospodarstwa rolnego. 2.1. Wydane w rozpoznaniu w.w. wniosku przez orzekające organy administracji decyzje odmowne (decyzja organu I instancji z 21.06.2023 r. oraz utrzymująca tę decyzję w mocy – decyzja SKO w Krakowie z 17.01.2024 r.; nr SKO.ŚR/4111/781/2023) zostały uchylone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z 2.10.2024 r. (sygn. akt III SA/Kr 388/24). 2.2. Sformułowana przez Sąd ocena kontrolowanej wówczas sprawy sprowadzała się do następujących stwierdzeń i wskazań: a) odnośnie zaprzestania przez skarżącą pracy w gospodarstwie rolnym: - fakt pobierania dopłat bezpośrednich, jako korzyści finansowych z prowadzenia gospodarstwa rolnego stanowi przeszkodę w ubieganiu się o świadczenie pielęgnacyjne ponieważ stanowi dochód z prowadzenia gospodarstwa rolnego; - w sprawie nie zostało wyjaśnione, czy po złożeniu wniosku przez skarżącą o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego (tj. 14.09.2022 r.) skarżąca nadal prowadziła gospodarstwo rolne. Sąd oceniając stan sprawy przypomniał, że skarżąca składając w.w. wniosek oświadczyła, że zaprzestała prowadzenia gospodarstwa rolnego od 1.09.2022 r. W oświadczeniu złożonym 24.05.2023 r. (k. 78 a.a.) podała, że "w maju 2022 r. zostałam zarejestrowana jako producent rolny i pobraliśmy z mężem 1 dopłatę w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Od 1.09.2022 r. zrezygnowałam również z pracy na roli. Pracą w gospodarstwie zajmuje się tylko i wyłącznie mąż" (k. 77, 78 a.a.). Sąd podkreślał, iż sam fakt otrzymania dopłat (w 2022 r. – przyp. Sądu aktualnie orzekającego) do prowadzonego gospodarstwa rolnego wcale nie musi oznaczać tego, że skarżąca po złożeniu wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego (14.09.2022 r. – przy. Sądu) nadal prowadziła gospodarstwo rolne. Sąd stwierdził bowiem, że ze znajdującego się w aktach pisma ARiMR z wynika jedynie, że skarżąca została wpisana do ewidencji producentów z dniem 19.05.2022 r. W piśmie tym nie wskazano jednak w jakiej dacie skarżąca ubiegała się o przyznanie dopłat i za jaki okres należały się jej dopłaty. Sąd akcentował, że kwestia ta nie została wyjaśniona przez organy administracyjne. Orzekający WSA w Krakowie, przywołując wyrok NSA z 13.08.2024 r. (sygn. akt I OSK 2046/23) podał, iż prawne przesłanki pobierania płatności bezpośrednich są ściśle powiązane z prowadzeniem gospodarstwa rolnego. Dopłaty są bowiem przyznawane osobie, która nie tylko jest właścicielem, czy współwłaścicielem gruntu rolnego, lecz przysługują one osobie, która rzeczywiście uprawia grunty rolne i wykonuje wszelkie czynności niezbędne dla prawidłowego funkcjonowania gospodarstwa. Mogą to być zarówno działania organizacyjne, czy kierownicze, jak i osobiste zaangażowanie w bezpośrednie wykonywanie pracy fizycznej w gospodarstwie. W związku z powyższym – podawał WSA w Krakowie – nie można traktować jako czynnika decydującego o niemożliwości przyznania świadczenia pielęgnacyjnego wyłącznie faktu zarejestrowania w systemie ARiMR w charakterze aktywnego producenta rolnego – w sytuacji, gdy dana osoba nie korzysta ze świadczeń finansowych z tym związanych. Prowadzenie gospodarstwa rolnego może polegać zatem tylko na zarządzaniu nim. b) odnośnie stanu zdrowia, podlegającej opiece matki skarżącej: - akta administracyjne nie są kompletne w zakresie obrazującym stan zdrowia matki skarżącej. Dokładny stan zdrowia niepełnosprawnej matki skarżącej nie jest znany i musi zostać wykazany stosownymi dokumentami wystawionymi przez lekarzy. W ponownym postępowaniu, to skarżąca powinna przedstawić wszystkie informacje niezbędne do ustalenia stanu zdrowia matki. Przedmiotem jednoznacznych ustaleń powinno być zatem wyjaśnienie, czy matka skarżącej może samodzielnie, bez opieki, pozostać w domu przez dłuższy czas. c) Sąd zwrócił też uwagę, że oceny przesłanek do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego dokonuje się na datę złożenia wniosku. Zalecił, aby w toku ponownego rozpoznania sprawy organ administracji – organ zwracając się m.in. do ARiMR oraz KRUS - wyjaśnił czy skarżąca faktycznie prowadzi gospodarstwo rolne, czy też nie i ewentualnie kiedy zaprzestała jego prowadzenia. Organ ustali też w jakiej dacie skarżącą była beneficjentem płatności przyznanych rolnikom. 2. Prowadząc ponownie postępowanie organ I instancji pozyskał do akt: a) pismo z KRUS z 3.03.2025 r., z którego wynika, że skarżąca podlega ubezpieczeniu społecznemu rolników od 1.07.1992 r., jako małżonek rolnika; b) pismo ARiMR z 4.03.2025 r., a którego wynika, że skarżąca została zarejestrowana w ARiMR 19.05.2022 r., natomiast ostatni wniosek o płatności bezpośrednie złożyła w 2023 r. Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wyjaśniła w opisywanym piśmie, że w latach 2022 – 2023 na rzecz skarżącej były realizowane płatności ze środków UE. W tym względzie zostały wydane dwie decyzje: w 2022 r. na kwotę 2 475,48 zł, zaś w 2023 r. na kwotę 1 172,37 zł. W 2024 r. skarżąca nie składała wniosku; c) kartę oceny matki skarżącej wg skali Barthel – osoba ta uzyskała 30 pkt; d) historię wizyt matki skarżącej w gminnym ZOZ w S.; e) zaświadczenie lekarza rodzinnego z 11.03.2025 r., iż matka skarżonej wymaga opieki ze strony innych osób, ich obecności do codziennego funkcjonowania z powodu zespołu otępiennego naczyniowego; f) wywiad środowiskowy z 25.03.2025 r. 3. Decyzją z 16.04.2025 r. Wójt Gminy S. odmówił skarżącej przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Przywołał mające w sprawie zastosowanie przepisy, tj. art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, w brzmieniu obowiązującym do 31.12.2023 r. – wskazując, że przyznanie tego świadczenia jest uzależnione od zaprzestania przez rolnika prowadzenia działalności rolniczej z uwagi na sprawowaną opiekę nad bliskim członkiem rodziny. Podał, że matka skarżącej urodziła się w 1932 r. i jest trwale niezdolna do samodzielnej egzystencji od 1999 r. Wskazał na dokumentację medyczną matki skarżącej (z lat 2001, 2002, 2008, 2013, 2014 r. i 2021 r.) zaświadczenie lekarskie z 2025 (koniczność pomocy z uwagi na otępienie naczyniowe), kartę stanu zdrowia wg skali Barthel – 30 pkt., oraz historię wizyt lekarskich z lat 2022 do 2025. Organ podał, że przedłożona dokumentacja medyczna nie pozwala ustalić dokładnego stanu zdrowia matki skarżącej. Zdiagnozowane schorzenia mogą mieć różny przebieg u różnych osób. Z zaoferowanej dokumentacji medycznej nie można ustalić dokładnego stanu zdrowia niepełnosprawnej. W tym zakresie nie można oprzeć się na oświadczeniach skarżącej i spostrzeżeniach pracownika socjalnego, zaś w oparciu o dokumentację medyczną nie można ustalić, czy matka skarżącej wymaga nieprzerwanej przy niej obecności innych osób i opieki. Organ zwrócił też uwagę, że przez wiele lat (od 1999 r.) skarżąca godziła pracę w gospodarstwie rolnym z opieką nad matką. Analizując pismo ARiMR z 4.03.2025 r. organ I instancji wskazał, iż wbrew oświadczeniom skarżącej nie zaprzestała ona prowadzenia działalności rolniczej z dniem 1.09.2022 r., albowiem po tym dniu - zarządzała tym gospodarstwem rolnym. Ostatni wniosek o płatności złożyła w 2023 r., przy czym płatności otrzymała zarówno w 2022 r., jak i 2023 r. Uzyskanie dopłat, jako rolnik – z ARiMR wskazuje, że nie zaprzestała ona prowadzenia gospodarstwa rolnego w dniu 1.09.2022 r., jak podała we wniosku. W ocenie organu I instancji, nie da się znaleźć racjonalnego uzasadnienia dla pogodzenia sprzeczności między oświadczeniem, że od 1.09.2022 r. zrezygnowała skarżąca z pracy w gospodarstwie rolnym, a jednocześnie w latach 2022 i 2023 pobierała dopłaty z ARiMR, jako producent rolny. Otrzymywanie dopłat jest ściśle powiązane z prowadzeniem gospodarstwa rolnego. Ewentualne zaprzestanie prowadzenia gospodarstwa rolnego nastąpiło dopiero w 2024 r. 4. W odwołaniu skarżąca podała, że nie rozumienie tych wszystkich formalności, o których pisze organ I instancji wskazując, że "w okolicy nie ma już żadnych gospodarstw". Podkreśliła, że jej matka pilnie potrzebuje opieki. 5. SKO w Krakowie utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Przywołało art. 63 ust. 1 ustawy o świadczeniu wspierającym wskazując, iż sprawę należało rozstrzygnąć w oparciu o przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych, w brzmieniu obowiązującym do 31.12.2023 r. Wyjaśniło, że przesłankami przyznania oczekiwanego przez skarżącą świadczenia jest sprawowanie opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, który wymaga stałej pielęgnacji i niepodejmowanie z tego powodu pracy. Kolegium Odwoławcze zwróciło uwagę na wydany w sprawie wyrok WSA w Krakowie (por. punkt 2.1. uzasadnienia). Następnie organ II instancji odwołał się do dokumentacji dotyczącej stanu zdrowia matki skarżącej (skala Barthela – 30 pkt, zaświadczenie lekarskie z 11.03.2025 r., historia wizyt lekarskich od września 2022 r. do marca 2025 r.). W ocenie organu, dokumentacja ta nie pozwala ustalić dokładnego stanu zdrowia matki skarżącej w latach 2022-2025 r. Dokumentacja medyczna złożona przez skarżącą dotyczy bowiem okresu do 2021 r. i roku 2025 r. Z kolei historia wizyt lekarskich, choć obejmuje okres od 2022 r., to jednak nie daje podstaw do ustalenia dokładnego stanu zdrowia matki skarżącej. Zdiagnozowane u tej osoby schorzenie może mieć różny przebieg, zaś w oparciu o tę, zaoferowaną dokumentację, nie jest możliwe dokładne ustalenie stanu zdrowia tej osoby. W oparciu o powyższe dokumenty nie można też ustalić od kiedy matka skarżącej wymaga nieprzerwalnej przy niej obecności i opieki w szczególności w kontekście twierdzeń skarżącej, iż matka potrzebowała opieki od 1999 r. i przy uwzględnieniu tego, że przez wiele lat skarżąca godziła pracę w gospodarstwie z opieką nad matką. Wg SKO w Krakowie, powyższe nie pozwalało stwierdzić ścisłego związku przyczynowego między rezygnacją z prowadzenia gospodarstwa, a opieką nad matką. Organ odwoławczy zwrócił uwagę na oświadczenie skarżącej, iż zrezygnowała z pracy w gospodarstwie z dniem 1.09.2022 r. Wskazało Kolegium, iż nie można traktować jako czynnika decydującego o niemożliwości przyznania świadczenia pielęgnacyjnego wyłącznie faktu zarejestrowania w systemie ARiMR w charakterze producenta rolnego w sytuacji, gdy dana osoba nie korzysta ze świadczeń finansowych z tym związanych. SKO w Krakowie wskazało na pismo ARiMR z 19.05.2025 r., z którego wynika, że w latach 2022-2023 były na rzecz skarżącej realizowane płatności przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa pochodzące ze środków Unii Europejskiej – w 2022 r. 2475,48 zł, zaś w 2023 r. 1172,37 zł. Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że uzyskiwanie dopłat, jako rolnik z ARiMR – wskazuje na to, że wbrew oświadczeniom skarżąca nie zaprzestała prowadzenia gospodarstwa rolnego od 1.09.2022 r. Zarządzała ona bowiem tym gospodarstwem, nawet jeśli nie wykonywała w niej fizycznej pracy. Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że nie da się znaleźć racjonalnego uzasadnienia dla pogodzenia sprzeczności wyrażającej się tym, że skarżąca oświadczyła, że od 1.09.2022 r. zrezygnowała z pracy w gospodarstwie rolnym, a jednocześnie w latach 2022 i 2023 pobierała dopłaty z ARiMR, figurując jako producent rolny. Przesłanki otrzymywania dopłat są ściśle powiązane z prowadzeniem gospodarstwa rolnego. Dopłaty są przyznawane osobie, która jest właścicielem gruntów rolnych i która rzeczywiście prowadzi działalność rolniczą i wykonuje wszelkie czynności niezbędne dla prawidłowego funkcjonowania gospodarstwa rolnego. Skoro więc skarżąca nie zaprzestała działalności rolniczej w 2022 r., to brak podstaw do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Ewentualne zaprzestanie prowadzenia gospodarstwa rolnego nastąpiło dopiero w 2024 r. ponieważ w tym roku skarżąca nie otrzymywała już dopłat dla rolników. Podkreśliło SKO, że nawet gdyby powyższy fakt został ustalony, to skarżąca nie spełniła przesłanek do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego zgodnie z przepisami obowiązującymi od 1.01.2024 r. 6. W skardze na opisaną decyzję skarżąca zarzuciła naruszenie art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych, przez dokonanie błędnej wykładni pojęcia zaprzestania prowadzenia gospodarstwa rolnego oraz niewłaściwe zastosowanie danej normy w sensie temporalnym. Jak podała "uchybienie to ma prawdopodobnie związek z naruszeniem przepisów postępowania, to jest art. 80, art. 81, art. 79 § 1 i 2, art. 79a oraz art. 40 § 2 k.p.a. Nadto organ odwoławczy - w ślad za organem I instancji - naruszył przepis art. 170 p.p.s.a. nie uwzględniając zakresu res iudicata ukształtowanego wyrokiem tutejszego Sadu z 2.10.2024 r, III SA/Kr 388/4." W uzasadnieniu skargi podała, że w toku postępowania dowodowego (mimo iż prowadzono je bez wiedzy pełnomocnika) organy obu instancji ustaliły, iż skarżąca zaprzestała prowadzenia gospodarstwa rolnego z końcem roku 2023. Pomimo tego, sprzecznie z treścią uzasadnienia wyroku Sądu z 2.10.2024 r., skarżącej odmówiono przyznania żądanego świadczenia z tego jedynie powodu, iż w poprzednich okresach (w latach 2022 i 2023) nie spełniała wymogu zaprzestania prowadzenia gospodarstwa rolnego. Odmowa przyznania świadczenia za okres, w którym, jak ustalono, skarżąca spełniła wszystkie przesłanki jego otrzymania stanowi przejaw niewłaściwego zastosowania przepisu art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych. W skardze wskazano, że pomocnicze jedynie znaczenie ma zarzut zaniechania informowania pełnomocnika wnoszącego skargę o toku sprawy administracyjnej. Jak podano, "pełnomocnictwo, które złożyłem przed Sądem w poprzedniej sprawie, obejmowało udział w postępowaniu administracyjnym wywołanym uwzględnieniem skargi". Z powyższego pełnomocnik wywiódł, iż organ naruszył art. 40 § 2 k.p.a. w zw. z przepisami dotyczącymi bezpośrednio postępowania dowodowego (art. 79 § 1 i2iart. 79a § 1 k.p.a.). 7. SKO w Krakowie domagało się oddalenia skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: 8. Sądowoadministracyjna kontrola zaskarżonej decyzji wykazała, że akt ten nie naruszał prawa, wobec czego skarga podlegała oddaleniu. 9. Z uwagi na to, że kontrolowana decyzja została wydana po uchyleniu przez WSA w Krakowie wyrokiem z 2.10.2024 r. (sygn. akt III SA/Kr 388/24) uprzednio wydanych w sprawie decyzji o odmowie przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego (por. punkt 2.1. uzasadnienia) – wskazać należy, że stosownie do art. 153 ustawy z 30.08.2022 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2026 r., poz. 143; dalej p.p.s.a.) ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 10.01.2012 r. (sygn. akt II FSK 1328/10) wyjaśnił, że wyrażone w cytowanym przepisie "związanie oceną prawną" oznacza, że ani organ administracji, ani sąd administracyjny, nie mogą w przyszłości formułować innych, nowych ocen prawnych, które pozostawałyby w sprzeczności z poglądem wcześniej wyrażonym w uzasadnieniu wyroku i mają obowiązek podporządkowania się temu w pełnym zakresie. 10.1. Wobec związania organów administracji oraz aktualnie orzekającego Sądu wydanym wcześniej w sprawie wyrokiem przypomnieć należy, że uprzednio orzekający WSA w Krakowie sformułował ocenę, z której wynikało, iż korzystanie ze świadczeń finansowych związanych z rolnictwem (tj. uzyskiwanie przez rolnika dopłat z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa) wyklucza przyjęcie, iż nastąpiło zaprzestanie prowadzenia gospodarstwa rolnego w rozumieniu art. 17 ust. 1 w zw. z art. 17b ustawy o świadczeniach rodzinnych. W tym też aspekcie – wg orzekającego w sprawie Sądu – decydujące znaczenie przypisywać należy dacie złożenia wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, która stanowi punkt odniesienia dla oceny spełnienia przesłanek uzyskania przedmiotowego świadczenia (s. 17 uzasadnienia, k. 117 a.a.). W uzasadnieniu wyroku z 2.10.2024 r. Sąd wskazywał na brak dotychczas wyjaśnienia przez organy administracji "czy po złożeniu wniosku przez skarżącą o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego (tj. 14.09.2022 r.), skarżąca nadal prowadziła gospodarstwo rolne" (s. 11 wyroku, k. 120 a.a.). Sąd nakazał ustalić, w jakiej dacie skarżąca uzyskiwała płatności bezpośrednie. 10.2. Mając zatem powyższe na uwadze stwierdzić należało, iż z perspektywy wiążącej oceny prawej sformułowanej przez WSA w Krakowie w wyroku z 2.10.2024 r. istotne było to, czy skarżąca po 14.09.2022 r. ubiegała się o przyznanie dopłat bezpośrednich z ARiMR i czy dopłaty takie efektywnie (rzeczywiście) uzyskała. Jak podkreślał bowiem Sąd we wskazanym wyżej wyroku, "jako czynnika decydującego o niemożliwości przyznania świadczenia pielęgnacyjnego nie można traktować wyłącznie faktu zarejestrowania w systemie ARiMR w charakterze aktywnego producenta rolnego – w sytuacji, gdy dana osoba nie korzysta ze świadczeń finansowych z tym związanych." Z kolei fakt stwierdzenia pobierania dopłat dla rolników – stanowi przejaw prowadzenia gospodarstwa rolnego, co wyklucza możliwość przyjęcia pasywności zawodowej rolnika (zaniechania prowadzenia gospodarstwa). 10.3. Według obecnie orzekającego Sądu, organy administracji ponownie rozpatrując sprawę poprawnie oczytały wskazania zawarte w wydanym w sprawie wyroku i zasadnie uczyniły przedmiotem ustaleń okoliczność dotyczącą tego, czy po złożeniu przez skarżącą wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, ubiegała się ona o dopłaty z ARiMR. W tym też zakresie, ustalając podstawę faktyczną rozstrzygnięcia trafnie przypisały orzekające organy administracji kluczowe znaczenie faktom stwierdzonym w piśmie ARiMR z 4.03.2025 r. (k. 131 a.a.). Z pisma tego wynika, iż skarżąca od 19.05.2022 r. jest zarejestrowana w ARiMR, zaś wnioski o przyznanie płatności bezpośrednich finansowanych lub współfinansowanych ze środków Unii Europejskiej składała zarówno w 2022, jak i 2023 r. Wskazana Agencja podała też kwoty środków, jakie skarżąca uzyskała w poszczególnych latach. Z pisma tego wynika zatem, iż po złożeniu wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego skarżąca nie tylko nie wystąpiła o wykreślenie jej z ewidencji producentów rolnych figurujących w bazie ARiMR ale nadto – w oparciu o ten status – złożyła wniosek o dopłaty (płatności bezpośrednie) i uzyskała przysporzenie finansowe należne rolnikowi. Przysporzenie przyznane skarżącej w 2023 r. niewątpliwie potwierdza fakt, iż uzyskane ono zostało - już po dacie złożenia wniosku (tj. po 14.09.2022 r.), która to data – jak wyżej wskazano – stanowiła punkt odniesienia dla ustaleń i ocen czynionych w tej sprawie. W kontekście zatem sformułowanej przez Sąd w wydanym wyroku oceny prawnej stwierdzić należało, iż skarżąca po złożeniu wniosku o świadczenie pielęgnacyjne nadal prowadziła gospodarstwo rolne. Jak trafnie wskazał NSA, aby można było uznać osobę za rolnika prowadzącego działalność rolniczą, nie jest wymagane, aby rolnik osobiście wykonywał pracę we własnym gospodarstwie rolnym. Wystarczające jest, ażeby nim zarządzał i pobierał z tego tytułu dopłaty, co również jest uznane za formę aktywności zawodowej uprawianą dla celów zarobkowych (por. wyrok NSA z 20.01.2026 r., sygn. akt I OSK 2552/24). NSA akcentował w tym względzie, że zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy z 5.02.2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego płatności bezpośrednie są przyznawane rolnikowi (...). Ponadto z art. 25 ust. 1 ustawy z 8.02.2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (Dz. U. z 2024 r. poz. 261) wynika, że płatności bezpośrednie są przyznawane rolnikowi, jeżeli prowadzi działalność rolniczą, a łączna powierzchnia gruntów objętych obszarem zatwierdzonym do podstawowego wsparcia dochodów będących w posiadaniu tego rolnika jest nie mniejsza niż 1 ha (por. też w tym względzie np. wyrok WSA w Rzeszowie z 6.11.2024 r., sygn. akt II SA/Rz 650/24). Skoro z poczynionych przez organy administracji i niezakwestionowanych przez skarżącą ustaleń faktycznych wynikał fakt pobrania przez nią w 2023 r. dopłat w ramach systemu płatności bezpośrednich dla rolników, to wynikająca z art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych zasadnicza przesłanka przyznania świadczenia pielęgnacyjnego – tj. rezygnacja z aktywności zawodowej (prowadzenia gospodarstwa rolnego) – nie została spełniona. Ta zaś okoliczność samoistnie uzasadniała decyzję odmowną w zakresie zgłoszonego przez skarżącą żądania przyznania jej oczekiwanego wsparcia. W okolicznościach kontrolowanej sprawy trafnie więc uznały orzekające organy administracji, iż wbrew treści oświadczenia złożonego przez skarżącą we wniosku z 14.09.2022 r., skarżąca nie zaprzestała prowadzenia gospodarstwa rolnego z dniem 1.09.2022 r., skoro pobierała ona – po tej dacie – dopłaty unijne. W tych więc uwarunkowaniach badanie zagadnienia stanu zdrowia matki skarżącej i towarzyszącego temu stanowi zakresu opieki świadczonej przez opiekuna – w kontekście związku przyczynowego między tą opieką, a pasywnością zawodową opiekuna, jawi się jako bezprzedmiotowe i niecelowe. Badanie bowiem tegoż związku może mieć miejsce po uprzednim przesądzeniu, że ubiegający się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w ogóle zrezygnował z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowe. Z art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych wynika, że nieodzownym warunkiem ubiegania się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego jest istnienie (stwierdzenie) pasywności zawodowej wnioskodawcy (opiekuna osoby niepełnosprawnej), co w tej sprawie, z uwagi na przestawione okoliczności i ich ocenę, nie miało miejsca, a co trafnie uwzględniły orzekające organy administracji przy czynionych w sprawie ocenach. 11.1. Przedstawione rozważania stanowią ustosunkowanie się do zarzutu skargi dotyczącego naruszenia art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych, których Sąd w całości nie podzielił. 11.2. Sąd nie podzielił również zarzutu naruszenia art. 44 par. 2 k.p.a. poprzez pominięcie przez organy administracji w prowadzonym postępowaniu zawodowego pełnomocnika skarżącej. Wszak dostrzec trzeba, że sama skarga wskazywała, iż zawodowy pełnomocnik złożył pełnomocnictwo jedynie do akt sprawy sądowej prowadzonej uprzednio przez WSA w Krakowie. Mimo, iż dokument ten obejmował umocowanie pełnomocnika do działania w postępowaniu przed organami administracji publicznej, to brak ujawnienia (przedłożenia) tegoż dokumentu organom prowadzącym postępowanie w sprawie, wykluczał możliwość uwzględnienia - tak umocowanego pełnomocnika - w czynnościach podejmowanych przez organy administracji. Inaczej mówiąc, pełnomocnictwo złożone w postępowaniu sądowoadministracyjnym (tj. do akt sądowych) - nie wywołuje żadnych skutków dla postępowania administracyjnego prowadzonego po (ewentualnym) uchyleniu przez Sąd kontrolowanych aktów. Pełnomocnik chcąc reprezentować stronę w postępowaniu administracyjnym, winien bowiem złożyć do akt administracyjnych dokument wykazujący jego umocowanie, o czym wprost stanowi art. 33 par. 3 k.p.a. 12. Mając powyższe rozważania na względzie Sąd skargę oddalił. Podstawą prawną rozstrzygnięcia stanowił art. 151 p.p.s.a. |
||||