Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Jezielska Sędziowie Sędzia WSA Ewa Osipuk (spr.) Sędzia WSA Tadeusz Lipiński po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 5 maja 2026 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia K. w M. na postanowienie Wojewody Warmińsko-Mazurskiego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę.

Stowarzyszenie "K" w M. (dalej jako: Stowarzyszenie lub strona skarżąca) zwróciło się w dniu 2 października 2024 r. do Starosty M. (dalej jako: organ pierwszej instancji lub Starosta) o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z 12 sierpnia 2019 r., zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę budynku produkcyjnego – hali minibrowaru wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną, przyłączami: wodociągowym, elektroenergetycznym, wewnętrzną i zewnętrzną instalacją gazową

z podziemnym zbiornikiem na gaz płynny na dz. nr. "[...]" obr. S. oraz przyłączem kanalizacji sanitarnej na dz. nr "[...]" i "[...]" obr. S., gmina M.

Postanowieniem z 7 listopada 2024 r. organ pierwszej instancji odmówił wznowienia postępowania objętego wnioskiem wskazując, że Stowarzyszenie nie legitymuje się interesem prawnym, gdyż wniosek Stowarzyszenia został złożony z przekroczeniem miesięcznego terminu, od którego dowiedziało się ono o decyzji o pozwoleniu na budowę, a ponadto we wniosku nie przywołało prawomocnego wyroku sądu, czy też orzeczenia innego właściwego organu potwierdzającego popełnienie przestępstwa przy wydaniu decyzji.

Na skutek wniesionego przez Stowarzyszenie zażalenia, Wojewoda Warmińsko-Mazurski (dalej jako: organ odwoławczy lub Wojewoda) postanowieniem z 13 lutego 2025 r. utrzymał w mocy powyższe postanowienie. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia Wojewoda wyjaśnił, że postępowanie wznowieniowe w sprawie przedmiotowej decyzji nie jest postępowaniem wymagającym udziału społeczeństwa w rozumieniu ustawy z dnia 3 października 2008 r., o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2024 r. poz. 1112 ze zm., dalej jako: u.u.i.o.ś.). Wskazano, że decyzja Starosty z 12 sierpnia 2019 r. nie została poprzedzona decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji inwestycji, a tym samym nie zaistniały okoliczności uzasadniające ponowną ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w postępowaniu dotyczącym wydania pozwolenia na budowę. W ocenie Wojewody obowiązujący porządek prawny nie zezwala na dopuszczenie organizacji społecznej w sprawie pozwolenia na budowę w sytuacji, gdy w postępowaniu takim nie było przeprowadzane postępowanie z udziałem społeczeństwa w oparciu o uregulowania u.u.i.o.ś. Ponadto wskazano, że Stowarzyszenie nie uprawdopodobniło interesu społecznego, który uzasadniałby wznowienie postępowania zakończonego decyzją Starosty.

Skargę na powyższe postanowienie wniosło Stowarzyszenie, żądając uchylenia postanowień zapadłych w obydwu instancjach.

Wyrokiem z 15 maja 2025 r. (sygn. akt II SA/Ol 162/25) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uchylił zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wyroku Sąd wyjaśnił, że wszczęcie postępowania na żądanie organizacji społecznej, na podstawie art. 31 § 1 pkt 1 k.p.a., uzależnione jest od spełnienia przesłanek wskazanych w ostatnim zdaniu art. 31 § 1 k.p.a., a zatem rozpatrując takie żądanie organ bada jedynie, czy za wszczęciem postępowania przemawia interes społeczny oraz czy dana sprawa mieści się w zakresie działalności statutowej organizacji społecznej występującej z żądaniem. Jeżeli żądanie wszczęcia postępowania z urzędu na podstawie art. 31 § 1 pkt 1 k.p.a. jest uzasadnione celami statutowymi organizacji społecznej oraz przemawia za tym interes społeczny, to organ wszczyna postępowanie z urzędu i dopiero po wszczęciu postępowania dokonuje oceny, czy istnieją przesłanki do wydania decyzji o określonej treści. W związku z tym obowiązkiem organu było zweryfikowanie, czy za wszczęciem postępowania przemawia interes społeczny oraz czy dana sprawa mieści się w zakresie działalności statutowej Stowarzyszenia. Sąd podkreślił ponadto, że ocena przyczyn wznowienia postępowania przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania jest niedopuszczalna, gdyż przesłanką odmowy wznowienia postępowania nie może być negatywny wynik ustaleń co do przyczyn wznowienia.

Postanowieniem z 29 sierpnia 2025 r. Starosta ponownie odmówił wznowienia z urzędu postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją z 12 sierpnia 2019 r. W uzasadnieniu postanowienia organ pierwszej instancji wyjaśnił, że celem Stowarzyszenia są m.in. działania strażnicze, ujawniające i udaremniające pozaprawne działania obywateli, a także ich wszelkie działania sprzeczne z interesem społecznym, a w szczególności działania przestępcze, wykroczenia, samowole budowlane, działania na szkodę Miasta M., działania przeciwko środowisku naturalnemu, niszczeniu zabytków itp. Wyjaśniono, że jako uzasadnienie interesu społecznego Stowarzyszenie wskazało na okoliczność: wydania przez Wojewodę decyzji o stwierdzeniu, że decyzja Starosty z 12 sierpnia 2019 r. została wydana z naruszeniem prawa i odmowie stwierdzenia jej nieważności z uwagi na upływ pięciu lat o dnia jej doręczenia; złożenia przez Burmistrza M. wniosku o wydanie pozwolenia na budowę mimo wiedzy, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego nie dopuszcza budowy obiektów produkcyjnych; świadome złożenie wniosku przez Burmistrza opartego na nieaktualnej i sprzecznej z planem decyzji o warunkach zabudowy, co stanowi wyłudzenie poświadczenia nieprawdy (art. 272 Kodeksu karnego); uzasadnionego ryzyka, że przyznane środki unijne i dotacje publiczne mogły zostać uzyskane niezgodnie z prawem; osobistych i zawodowych powiązań Burmistrza i ówczesnego Starosty, co mogło wpłynąć na wydanie decyzji. W tych okolicznościach Starosta stwierdził, że Stowarzyszenie nie uprawdopodobniło interesu społecznego, który uzasadniałby wszczęcie z urzędu postępowania wznowieniowego w przedmiotowej sprawie, gdyż strona skarżąca utożsamia interes społeczny z nieprawidłowościami przy wydawaniu pozwolenia na budowę, w tym z domniemanym naruszeniem prawa oraz powiązaniami osobistymi i zawodowymi Burmistrza i ówczesnego Starosty. Podkreślono, że okoliczności wskazane przez Stowarzyszenie w istocie sprowadzają się do kwestionowania prawidłowości decyzji o pozwoleniu na budowę i podważania wiarygodności organów.

W zażaleniu na powyższe postanowienie Stowarzyszenie zarzuciło, że w jego sentencji organ pierwszej instancji odmawia wznowienia z urzędu postępowania, natomiast w uzasadnieniu de facto odmawia dopuszczenia Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu wszczętym z urzędu, co może nastąpić natomiast dopiero po wszczęciu postępowania w sprawie wznowienia. Podniesiono, że Starosta skupił się na tym, czy Stowarzyszenie wykazało interes społeczny, zamiast rozpatrzeć wniosek merytorycznie.

Postanowieniem z 22 grudnia 2025 r. Wojewoda Warmińsko-Mazurski utrzymał

w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z 15 maja 2025 r. (sygn. akt II SA/Ol 162/25) organ zbadał, czy zostały jednocześnie spełnione obie przesłanki wymienione w art. 31 § 1 k.p.a. Wojewoda stwierdził, że przedmiotowa sprawa mieści się w zakresie działalności statutowej organizacji społecznej, jednak Stowarzyszenie nie uprawdopodobniło zaistnienia interesu społecznego, który uzasadniałby wszczęcie z urzędu postępowania wznowieniowego. Organ odwoławczy wyjaśnił, że Wojewoda prowadził z urzędu postępowanie zakończone wydaniem decyzji z 11 września 2024 r. stwierdzającej, że decyzja Starosty z 12 sierpnia 2019 r. wydana została z naruszeniem prawa i odmawiającej stwierdzenia jej nieważności z uwagi na upływ pięciu lat od dnia jej doręczenia. Decyzja ta jest ostateczna i prawomocna. Wskazano, że z uzyskanych przez Wojewodę informacji wynika, że nie jest prowadzone żadne postępowanie zmierzające do zwrotu pozyskanej pomocy ze środków Unii Europejskiej. Podano, że samo odwoływanie się do celów statutowych organizacji nie jest wystarczające do przyjęcia, że interes społeczny w danej sprawie przemawia za podjęciem przez organ działań żądanych przez tę organizację, gdyż to na organizacji spoczywa ciężar wykazania istnienia przesłanek wskazujących na zasadność wszczęcia postępowania wznowieniowego, przy czym powołanie się na tak ogólne wartości jak dbałość o interes mieszkańców, czy rodzaj inwestycji objętej wnioskiem nie dają podstaw do wyprowadzenia interesu społecznego. Czym innym jest bowiem wykazanie interesu społecznego przemawiającego za wszczęciem postępowania nadzwyczajnego, a czym innym prawidłowość kwestionowanej decyzji. Wskazano, że przepis art. 31 § 1 k.p.a. uzależnił wszczęcie postępowania nie od wykazania lub choćby uprawdopodobnienia wadliwości decyzji, do czego w istocie sprowadza się argumentacja skarżącego, lecz od istnienia interesu społecznego przemawiającego za wszczęciem postępowania wznowieniowego, a interesu takiego w sprawie nie wykazano. Odnosząc się do zarzutów skarżącego zawartych w piśmie z 16 grudnia 2025 r. Wojewoda wyjaśnił, że mogłyby być przedmiotem rozpoznania dopiero we wznowionym postępowaniu, nie zaś na wstępnym etapie, gdzie badany jest interes społeczny. Podano ponadto, że organ odwoławczy nie znalazł podstaw do wyłączenia się od rozpoznania niniejszej sprawy.

W skardze na powyższe postanowienie Stowarzyszenie zarzuciło naruszenie:

- art. 145 § 2 k.p.a. w zw. z art. 150 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie wszczęcia postępowania wznowieniowego z urzędu, pomimo wskazania przez skarżącego wiarygodnych okoliczności, świadczących o tym, że decyzja została wydana

w wyniku oczywistego przestępstwa, co nakłada na organ bezwzględny obowiązek działania niezależnie od wniosku strony;

- art. 31 § 1 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że w sprawie nie występuje interes społeczny uzasadniający udział stowarzyszenia, podczas gdy eliminowanie z obrotu prawnego decyzji uzyskanych w drodze czynu zabronionego jest podstawowym przejawem interesu społecznego i ochrony praworządności;

- art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego

i zignorowanie dowodów na powiązania osobiste oraz zawodowe urzędników (Starosty, Burmistrza, Wojewody), które wskazują na stronniczość i naruszenie zasad neutralności;

- art. 24 i 25 k.p.a. poprzez rozpoznanie sprawy przez Wojewodę w sytuacji ewidentnego konfliktu interesów, wynikającego z wcześniejszego zaangażowania organu w proces przyznawania i rozliczania dotacji unijnych dla zaskarżonej inwestycji, a także obowiązkowego nadzoru nad inwestycją.

W uzasadnieniu skargi Stowarzyszenie przyznało, że organizacja społeczna musi wykazać interes społeczny, ale wskazano, że w niniejszej sprawie Stowarzyszenie wystąpiło jako sygnalista, dostarczając dowody na zaistnienie przesłanki z art. 145 § 2 k.p.a. W przypadku zaś podejrzenia, że decyzja jest wynikiem oczywistego przestępstwa

(a to wynika z uzasadnienia wniosku i dokumentacji sprawy) organ ma obowiązek wszcząć postępowanie z urzędu. Odmowa wszczęcia postępowania w takiej sytuacji jest rażącym naruszeniem prawa, a interes społeczny jest w niniejszej sprawnie oczywisty i polega na "oczyszczeniu" obrotu prawnego z rozstrzygnięć korupcyjnych lub wydanych

z naruszeniem etyki urzędniczej. Podniesiono, że inwestycja była finansowana ze środków unijnych, którymi zarządza Wojewoda, co stawia ten organ w pozycji sędziego we własnej sprawie. Strona skarżąca podkreśliła, że jako stowarzyszenie strażnicze działa pro bono i nie posiada profesjonalnego zastępstwa prawnego. Jest grupą obywateli walczącą o transparentność w regionie, wobec czego wnosi o zbadanie akt sprawy pod kątem naruszeń, których jako laicy nie pozwalają precyzyjnie nazwać językiem prawniczym a które to wskazują na to, że postępowanie powinno zostać wznowione z urzędu, w celu ochrony praworządności.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem. Stosownie zaś do art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143, dalej jako: p.p.s.a.), wzruszenie zaskarżonego rozstrzygnięcia następuje w razie, gdy przedmiotowa kontrola wykaże naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Zakres kontroli Sądu wyznacza natomiast art. 134 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Oceniając zaskarżone postanowienie w świetle powołanych wyżej kryteriów, tutejszy Sąd uznał, że skarga w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie należy wyjaśnić, że przedmiotowa skarga została przez Sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

Przechodząc do oceny legalności zaskarżonego postanowienia wskazać w pierwszej kolejności należy, w niniejszej sprawie zapadł prawomocny wyrok tutejszego Sądu z 15 maja 2025 r. (sygn. akt II SA/Ol 162/25). Jak wynika zaś z treści art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. "Ustanowiona w tym przepisie zasada związania oceną prawną powoduje, że skutki wyroku sądu administracyjnego dotyczą każdego nowego postępowania prowadzonego w zakresie danej sprawy i obejmują zarówno postępowanie sądowoadministracyjne, w którym orzeczenie zostało wydane, postępowanie administracyjne, w którym zapadło zaskarżone rozstrzygnięcie administracyjne, jak

i wszystkie przyszłe postępowania administracyjne i sądowoadministracyjne dotyczące danej sprawy administracyjnej" (wyrok NSA z 21 kwietnia 2026 r., sygn. akt III OSK 2984/24, dostępny w CBOSA). Oznacza to, że skład orzekający w niniejszej sprawie jest związany wykładnią przepisów dokonaną w uprzednio zapadłym wyroku, podobnie jak związane powołanym wyrokiem były również orzekające w sprawie organy administracyjne. Obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu może być wyłączony tylko w wypadku zmiany stanu prawnego lub istotnej zmiany okoliczności faktycznych, a także po wzruszeniu wyroku zawierającego ocenę prawną, w przewidzianym do tego trybie. Jednakże z taką sytuacją w rozpoznawanej sprawie nie mamy do czynienia. W przypadku sądowej kontroli orzeczenia administracyjnego wydanego w następstwie ponownego rozpatrzenia sprawy obowiązkiem Sądu administracyjnego jest zbadanie, czy organ prawidłowo podporządkował się ocenie prawnej Sądu i jego wskazaniom. Kwestia ta stanowi bowiem główne kryterium kontroli poprawności nowo wydanego orzeczenia administracyjnego (zob. wyrok NSA z 9 czerwca 2026 r., sygn. akt III OSK 347/26, dostępny w CBOSA).

W kontrolowanej sprawie organy prawidłowo – stosując się do wytycznych Sądu w zakresie stosowania art. 153 p.p.s.a. – zbadały, czy Stowarzyszenie mogło skutecznie żądać wznowienia postępowania, mając na względzie przepis art. 31 § 1 pkt 1 k.p.a. Jak wskazał Sąd w powołanym wyroku z 15 maja 2025 r., do skutecznego wszczęcia postępowania wznowieniowego konieczne jest bowiem spełnienie przesłanek określonych w art. 31 § 1 pkt 1 k.p.a., zgodnie z którym organizacja społeczna może w sprawie dotyczącej innej osoby występować z żądaniem wszczęcia postępowania, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i gdy przemawia za tym interes społeczny.

Istotą sporu w niniejszej sprawie jest zaistnienie przesłanki interesu społecznego. Interes społeczny, często utożsamiany z interesem publicznym czy dobrem wspólnym, to określenie (klauzula generalna) odnoszące się do dobra (wartości) ważnych dla danej społeczności, pewnych obiektywnych potrzeb ogółu – np. ochrona środowiska, zdrowie publiczne, bezpieczeństwo powszechne. Z utrwalonego orzecznictwa wynika, że obowiązkiem organu administracji publicznej jest wyważenie w konkretnym wypadku wymagań interesu społecznego i wymagań realizacji konkretnych celów statutowych organizacji społecznej (zob. wyrok NSA z 9 grudnia 2025 r., sygn. akt III OSK 106/25, dostępny w CBOSA). Kontrola sądowa nie obejmuje treści związanych z odesłaniem do klauzuli interesu społecznego, ale jedynie sposób uzasadnienia ustalenia tych treści, powiązanie treści kryterium z określonymi faktami ustalonymi w sprawie oraz ustalenie odpowiedniej relacji między kryteriami (por. wyrok NSA z 28 kwietnia 2025 r., sygn. akt I OSK 707/22, dostępny w CBOSA). W orzecznictwie podkreśla się również, że z samego faktu bycia organizacją społeczną nie wynika automatycznie "bycie" wyrazicielem interesu społecznego w danej sprawie, i w związku z tym uwzględniania żądania organizacji tylko z tego powodu, że nosi ona formalne miano organizacji społecznej (wyrok NSA z 23 maja 2024 r., sygn. akt II GSK 1622/23, dostępny w CBOSA). Warunkiem uwzględnienia żądania organizacji społecznej jest bowiem przedstawienie szczególnej argumentacji w zakresie zaistnienia interesu społecznego, ponieważ udział tego rodzaju powinien być traktowany w kategoriach wyjątku, skoro istnieje ustawa szczególna dotycząca partycypacji społecznej (zob. wyrok NSA z 11 kwietnia 2012 r., sygn. akt II OSK 122/11, dostępny w CBOSA).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, że prawidłowo organy obydwu instancji uznały, że Stowarzyszenie nie wykazało, aby za wszczęciem przedmiotowego postępowania wznowieniowego przemawiał interes społeczny. Za uzasadnienie wykazania istnienia interesu społecznego nie można bowiem, w ocenie Sądu, uznać ogólnego stwierdzenia, że wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji uzyskanych w drodze czynu zabronionego jest przejawem interesu społecznego, podobnie jak ogólnie przywołana ochrona praworządności. Zapisy regulaminu Stowarzyszenia, na które powołuje się skarżący, odnoszące się do jego celów takich jak działania strażnicze, ujawniające i udaremniające pozaprawne działania obywateli, a także ich wszelkie działania sprzeczne z interesem społecznym, a w szczególności działania przestępcze, wykroczenia, samowole budowlane, działania na szkodę Miasta M., nie mogą same w sobie stanowić podstawy skutecznego występowania z żądaniem wszczęcia postępowania ze względu na interes społeczny. Zgodzić się należy z Wojewodą, że w istocie wykazanie interesu społecznego przez stronę skarżącą sprowadza się do podnoszenia zarzutów, dotyczących legalności decyzji Starosty z 12 sierpnia 2019 r., które mogłyby być oceniane dopiero po wszczęciu trybu nadzwyczajnego wznowienia postępowania. Jak bowiem wynika z uzasadnienia wyroku WSA z 15 maja 2025 r. ocena przyczyn wznowienia postępowania przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania jest niedopuszczalna. Natomiast samo złożenie przez organizację społeczną wniosku o wszczęcia postępowania nie wywołuje skutku prawnego w postaci uzyskania statusu uczestnika postępowania na prawach strony. Skutek taki powstaje dopiero po wydaniu stosownego aktu administracyjnego, postanowienia o wszczęciu postępowania, czy też dopuszczeniu organizacji do udziału w postępowaniu (art. 31 § 3 k.p.a.). Należy bowiem mieć na uwadze, że podstawową zasadą wynikającą z przepisów k.p.a. jest udział w ogólnym postępowaniu administracyjnym jego stron. Wyjątkiem od tej zasady jest udział w postępowaniu organizacji społecznych, których udział nie wynika z istnienia po ich stronie własnego interesu prawnego, lecz przemawia za tym wyłącznie interes społeczny, przy czym warunkiem udziału organizacji jest to, aby mieściło się to w jej celach statutowych. Skoro udział organizacji społecznych stanowi wyjątek od zasady oraz ma to jednocześnie wpływ na sytuację procesową pozostałych stron postępowania, przesłanki dopuszczenia organizacji społecznych do udziału w postępowaniu nie mogą być interpretowane rozszerzająco.

W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie organy orzekające w sposób prawidłowy oceniły bezzasadność żądania Stowarzyszenia oraz przedstawiły motywy rozstrzygnięcia przemawiające za odmową pozytywnego uwzględnienia tego wniosku. Skoro bowiem Stowarzyszenie, z wyżej podanych powodów, nie wykazało istnienia interesu społecznego we wszczęciu postępowania wznowieniowego, to zasadnie organy odmówiły jego wszczęcia. Należy przy tym wyjaśnić stronie skarżącej, że wszczęcie postępowania z urzędu jest prawem nie obowiązkiem organu. Organ wszczyna bowiem z urzędu postępowanie wznowieniowe, jeżeli na podstawie znanych mu okoliczności faktycznych uzna, że zaistniała jedna z przyczyn wznowienia. Jest to więc prawo organu, które staje się jego obowiązkiem dopiero, gdy taka przyczyna rzeczywiście wystąpi. Nie można jednak, na podstawie przepisów k.p.a., doprowadzić do wyegzekwowania od organu inicjatywy w tym zakresie, tzn. sprawić, by z tego prawa skorzystał w każdej ostatecznie zakończonej sprawie w celu sprawdzenia, czy nie zachodzą podstawy wznowienia. Do wszczęcia postępowania wznowieniowego z urzędu nie jest więc wystarczające subiektywne przekonanie skarżącego, że organ tak właśnie powinien postąpić (wyrok NSA z 15 grudnia 2021 r., sygn. akt II OSK 2216/21 i powołane tam orzecznictwo, dostępny w CBOSA). Odnosząc się zaś do twierdzenia Stowarzyszenia, że wskazując na naruszenia prawa działało jako sygnalista należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 2024 r. o ochronie sygnalistów (Dz. U. z 2024 r. poz. 928), sygnalistą jest osoba fizyczna, która zgłasza lub ujawnia publicznie informację o naruszeniu prawa uzyskaną w kontekście związanym z pracą. Nie sposób więc uznać strony skarżącej (niebędącej osobą fizyczną) za sygnalistę. Poza tym nawet działanie w charakterze sygnalisty nie daje żadnych dodatkowych uprawnień co do możliwości żądania wszczęcia postępowania wznowieniowego. Z tych powodów niezasadny jest zarzut naruszenia art. 145 § 2 w zw. z art. 150 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie wszczęcia postępowania wznowieniowego z urzędu, mimo wskazania przez Stowarzyszenie okoliczności, które – w jego ocenie – świadczą o tym, że decyzja została wydana w wyniku przestępstwa. Nieskuteczne są także zarzuty skargi odnośnie do naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., gdyż w przedmiotowej sprawie organ nie był upoważniony do prowadzenia postepowania wyjaśniającego co do przyczyn wznowieniowych. Kwestie te mogłyby być rozważane dopiero po pozytywnym zakończeniu postępowania wstępnego – tzn. po ewentualnym wznowieniu postępowania, co w kontrolowanej sprawie nie miało jednak miejsca.

Niezasadny jest także zarzut naruszenia art. 24 i art. 25 k.p.a. Należy przede wszystkim zauważyć, że art. 24 k.p.a. dotyczy wyłączenia pracownika organu administracji, a w przedmiotowej sprawie Stowarzyszenie domagało się wyłączenia Wojewody jako organu. Zatem przepis ten nie miał w ogóle zastosowania. Natomiast zgodnie z art. 25 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej podlega wyłączeniu od załatwienia sprawy dotyczącej interesów majątkowych: 1) jego kierownika lub osób pozostających z tym kierownikiem w stosunkach określonych w art. 24 § 1 pkt 2 i 3; 2) osoby zajmującej stanowisko kierownicze w organie bezpośrednio wyższego stopnia lub osób pozostających z nim w stosunkach określonych w art. 24 § 1 pkt 2 i 3. Zaistnienia takich okoliczności strona skarżąca nie wykazała, gdyż zarządzanie przez organ środkami publicznymi, czy też sprawowanie nadzoru nad inwestycją nie jest równoznaczne z interesem majątkowym osoby sprawującej dany urząd.

Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd skargę oddalił.