![]() |
Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych
|
| drukuj zapisz |
6480, Dostęp do informacji publicznej, Inne, Uchylono zaskarżoną decyzję, II SA/Wa 1523/25 - Wyrok WSA w Warszawie z 2026-02-25, Centralna Baza Orzeczeń Naczelnego (NSA) i Wojewódzkich (WSA) Sądów Administracyjnych, Orzecznictwo NSA i WSA
II SA/Wa 1523/25 - Wyrok WSA w Warszawie
|
|
|||
|
2025-08-25 | |||
|
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie | |||
|
Andrzej Cichoń /przewodniczący/ Arkadiusz Koziarski Mateusz Rogala. /sprawozdawca/ |
|||
|
6480 | |||
|
Dostęp do informacji publicznej | |||
|
Inne | |||
|
Uchylono zaskarżoną decyzję | |||
|
Dz.U. 2026 poz 143 art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi |
|||
|
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Cichoń, Sędzia WSA Arkadiusz Koziarski, Asesor WSA Mateusz Rogala (spr.), , Protokolant specjalista Maryla Wiśniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 lutego 2026 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] z siedzibą w [...] na decyzję Poczty Polskiej S.A. z siedzibą w [...] z dnia [...] czerwca 2025 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Poczty Polskiej S.A. z siedzibą w [...] na rzecz Stowarzyszenia [...] z siedzibą w [...] kwotę 680 (słownie: sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. |
||||
|
Uzasadnienie
Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...] czerwca 2025 r. nr [...] Poczta Polska S.A. z siedzibą w [...], działając na podstawie art. 16 ust. 1 i 2 w zw. z art. 5 ust. 2 i art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r., poz. 902, powoływanej dalej jako u.d.i.p.) oraz art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572, powoływanej dalej jako k.p.a.), po rozpatrzeniu wniosku Stowarzyszenia [...] z siedzibą w [...] z dnia [...] czerwca 2020 r. o udostępnienie informacji publicznej, odmówiła udostępnienia informacji publicznej w zakresie danych kontrahentów Poczty Polskiej S.A., z którymi Poczta Polska S.A. zawarła umowy na zakup materiałów i usług związanych z przygotowaniami do wyborów na Prezydenta RP, zarządzonych na dzień [...] maja 2020 r. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia spółka podniosła, że uprzednio wydana w sprawie decyzja odmawiająca udostępnienia informacji publicznej żądanej we wniosku z dnia [...] czerwca 2020 r. została uchylona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 26 maja 2021 r. sygn. akt II SA/Wa 1690/20, zaś Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 25 lutego 2025 r. sygn. akt III OSK 6712/21 oddalił skargę kasacyjną Poczty Polskiej S.A. od tego wyroku. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Poczta Polska S.A. stwierdziła, że informacja publiczna obejmująca dane kontrahentów, z którymi spółka zawarła umowy na zakup materiałów i usług związanych z przygotowaniami do wyborów na Prezydenta RP stanowi tajemnicę przedsiębiorcy, co uzasadniało wydanie decyzji odmawiającej jej udostępnienia. Poczta Polska wyjaśniła, że w odpowiedzi na zapytanie spółki jej kontrahenci nie wyrazili zgody na podanie pełnej nazwy własnej (firmy). Ujawnienie nazwy (firmy) każdego kontrahenta danej umowy, mogłoby wiązać się z narażeniem tych firm na krytykę lub "zaszufladkowanie", a tym samym mogłoby negatywnie wpłynąć na utratę przez te firmy segmentu potencjalnych klientów, którzy będą kojarzyli ich nazwy z politycznym wydarzeniem, jakim była nieskuteczna próba przeprowadzenia głosowania w wyborach na Prezydenta RP w terminie [...] maja 2020 r. W konsekwencji mogłoby to spowodować utratę klientów w danym segmencie rynku, co dalej wiąże się z wyrządzeniem szkody majątkowej dla tych przedsiębiorców. Spółka podkreśliła, że jest zobligowana na podstawie art. 3 i art. 11 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz. U. z 2020 r., poz. 1913, powoływanej dalej również jako u.z.n.k.) do zachowania w poufności danych informacji o nazwie kontrahentów, z którymi podpisano umowy. W przeciwnym razie, naraża się na sankcje finansowe, łącznie z karnymi za popełnienie czynu nieuczciwej konkurencji, jakim jest złamanie tajemnicy przedsiębiorstwa. Dla spółki informacje i dokumenty związane z kontrahentami, z którymi zawarto umowy zawierają dane poufne, są ściśle związane z działalnością podmiotu gospodarczego. Stanowią więc wartość gospodarczą. Zgodnie z wolą kontrahentów umów oraz Poczty Polskiej, ze względu na ochronę tajemnicy przedsiębiorstwa (handlowej), nazwy firm/stron umowy, nie zostały ujawnione do wiadomości publicznej. Strony danej umowy miały i mają nadal wolę utrzymania jej w poufności. Zdaniem Poczty Polskiej, kontrahenci dostatecznie wykazali, że dane te, co do których przejawiają jednoznacznie wolę utajnienia, mają dla nich istotną wartość gospodarczą i maja charakter tajemnicy przedsiębiorcy, która powinna podlegać ochronie prawnej i uzasadnia wyłączenie jawności żądanej informacji. Spółka podniosła, że umiejętne dobieranie partnerów biznesowych, możliwość nawiązywania wieloletniej, korzystnej współpracy oraz ustalenia jej warunków stanowi jedną z najistotniejszych wartości każdego przedsiębiorstwa. Zidentyfikowanie wszystkich partnerów biznesowych Poczty Polskiej, ale również ujawnienie szczegółów ich współpracy, w tym w ramach określonych projektów, może przyczynić się do próby ingerowania przez konkurencję w tę relację gospodarczą, chociażby przez inspirowanie artykułów prasowych o negatywnym wydźwięku dla kontrahentów. W ocenie spółki, zakres konsekwencji wizerunkowych zarówno o kontrahentach omawianych umów, jak i o samej Poczcie Polskiej S.A. jest z założenia ciężki do oszacowania, ale niewątpliwie skutki negatywnej kampanii informacyjnej mogą być długotrwałe. W czasach powszechnego dostępu do informacji wiadomości o zabarwieniu negatywnym, szokujące opinię publiczną rozprzestrzeniają się szybko i mogą znacząco wpłynąć na postrzeganie danej marki, firmy przez klientów. Powstałe w oparciu o zaistniałe fakty artykuły prasowe, reportaże telewizyjne czy wpisy na blogach mogą przyczynić się do dalszego pogarszania wizerunku danego przedsiębiorcy, utraty klientów i strat finansowych. Poczta Polska zwróciła uwagę, że zgodnie z tezą wyrażaną przez orzecznictwo sądowe, dane dotyczące prowadzonej przez przedsiębiorcę działalności, w tym zawarte z innymi przedsiębiorcami lub klientami umowy oraz porozumienia i zasady współpracy, mogą stanowić tajemnicę przedsiębiorstwa przy spełnieniu pozostałych przesłanek z art. 11 ust. 2 u.z.n.k. Analizując z kolei wystąpienie elementu formalnego tajemnicy przedsiębiorcy, spółka wskazała, że podjęła działania mające na celu ograniczenie i ochronę dostępu do wyłączonych z jawności informacji, wymienionych w osnowie decyzji, w taki sposób, aby nie były powszechnie dostępne oraz wgląd do nich miały wyłącznie osoby, którym informacje w nim zawarte, są niezbędne do wykonywania obowiązków służbowych. Spółka, podała jakiego rodzaju rozwiązania stosuje w celu zabezpieczenia informacji składających się na tajemnicę przedsiębiorstwa. Wyjaśniła następnie, że podobne stanowisko podnieśli kontrahenci umów, którzy podjęli wszelkie środki ostrożności mające na celu zachowanie poufności wyłączonych z jawności informacji. Umowy w zakresie podjętej współpracy z Pocztą Polską i zawarte w nich firmy kontrahentów były poufne. Informacje te nie zostały ujawnione do wiadomości publicznej i nie są powszechnie znane, a firmy podjęły czynności w celu uniemożliwienia ich ujawnienia. Poufność powyższych informacji utrzymywana jest według deklaracji kontrahentów w sposób stały. Stowarzyszenie [...] wniosło na decyzję z dnia [...] czerwca 2025 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o jej uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania. Skarżące stowarzyszenie zarzuciło spółce naruszenie: 1. art. 61 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 1 u.d.i.p., poprzez ich niezastosowanie i nieudostępnienie skarżącemu informacji wskazanych w osnowie decyzji, pomimo braku podstaw do odmowy ich udostępnienia, 2. art. 5 ust. 2 u.d.i.p., poprzez jego błędne zastosowanie i odmowę udostępnienia informacji w zakresie wnioskowanym przez skarżącego, pomimo że w sprawie nie zachodziła okoliczność ograniczająca prawo do informacji w postaci tajemnicy przedsiębiorstwa. W uzasadnieniu skargi stowarzyszenie podniosło, że Poczta Polska działała jako wykonawca decyzji Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] kwietnia 2020 r., która dotyczyła wykonania postępowań w ramach przeciwdziałania epidemii COVID-19 i zmierzała do przeprowadzenia przez spółkę z faktycznym pominięciem PKW wyborów Prezydenta RP w maju 2020 r. Było to zatem działanie publiczne, a spółka wykonywała w tym zakresie czynności jak organ państwa a nie operator pocztowy działający na konkurencyjnym rynku usług pocztowych. Zdaniem skarżącego, nie jest uzasadnieniem dla odmowy prawa do informacji ochrona wizerunku firm przed "zaszufladkowaniem" czy krytyką. Takie podstawy nie są przesłankami do odmowy udostępnienia informacji publicznej. Co więcej, spółka w żaden sposób nie wykazała, w jaki sposób ujawnienie danych firm miałoby wpływać na jej sytuację rynkową i w jaki sposób ujawnienie ww. informacji miałoby zagrażać jej pozycji i konkurencyjności. W odpowiedzi na skargę Poczta Polska S.A. wniosła o jej oddalenie w całości, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143 ze zm., powoływanej dalej jako p.p.s.a.), ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Zaskarżona w niniejszej sprawie decyzja została wydana po ponownym rozpatrzeniu wniosku skarżącego stowarzyszenia z dnia [...] czerwca 2020 r., bowiem uprzednio wydana decyzja odmawiająca udostępnienia żądanej w tym wniosku informacji publicznej została uchylona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 26 maja 2021 r. sygn. akt II SA/Wa 1690/20. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 25 lutego 2025 r. sygn. akt III OSK 6712/21 oddalił skargę kasacyjną Poczty Polskiej S.A. od tego wyroku. W związku z powyższym zarówno spółka, rozpatrując ponownie wniosek z dnia [...] czerwca 2020 r., jak i Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę byli związani oceną prawną oraz wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w wyżej powołanych judykatach. Przede wszystkim WSA w Warszawie przesądził, że "spełniony został zakres podmiotowy i przedmiotowy stosowania ustawy o dostępie do informacji publicznej. Nie ulega bowiem wątpliwości, że podmiot, do którego zwróciła się strona skarżąca, jest podmiotem zobowiązanym na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej do udostępnienia posiadanej informacji, mającej walor informacji publicznej, jak również wnioskowane przez stronę skarżącą informacje mieściły się w szeroko rozumianym pojęciu informacji publicznej. Dotyczyły one bowiem problematyki działalności podmiotu, do którego wystosowano wniosek, jak również dysponowania przez ten podmiot mieniem publicznym. Nie ulega też wątpliwości, iż Poczta Polska S.A. wykonuje zadania publiczne i dysponuje majątkiem publicznym, a jej założycielem i jedynym akcjonariuszem jest Skarb Państwa, reprezentowany przez ministra właściwego do spraw łączności. Jest więc podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej będącej w jej posiadaniu stosowanie do art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej." Te okoliczności, niesporne w niniejszej sprawie, zostały zatem przesądzone w uprzednio wydanych wyrokach sądów administracyjnych i nie podlegały ponownej ocenie w niniejszym postępowaniu. Przyczyną odmowy udostępnienia skarżącemu stowarzyszeniu żądanej informacji publicznej w zakresie danych kontrahentów Poczty Polskiej S.A. z którymi Poczta Polska S.A. zawarła umowy na zakup materiałów i usług związanych z przygotowaniami do wyborów na Prezydenta RP, zarządzonych na dzień [...] maja 2020 r., było stwierdzenie przez spółkę, że informacja ta stanowi tajemnicę przedsiębiorcy i jako taka nie podlega udostępnieniu zgodnie z art. 5 ust. 2 u.d.i.p. W myśl tego przepisu, prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Powyższe ograniczenie koresponduje z zawartym w art. 61 ust. 3 Konstytucji RP ograniczeniem prawa dostępu do informacji publicznej m.in. ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych. W przypadku gdy wnioskowana informacja publiczna stanowi tajemnicę przedsiębiorcy podmiot, do którego złożono wniosek, jest zobowiązany do wydania decyzji, na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p, odmawiającej udostępnienia żądanej informacji. Jak podkreśla się w orzecznictwie sądów administracyjnych, w obecnym stanie prawnym tajemnicę przedsiębiorcy określa się, na użytek ograniczenia dostępu do informacji publicznej, przez odesłanie do przepisów ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji zawierające definicję legalną tajemnicy przedsiębiorstwa. Pojęcia "tajemnica przedsiębiorcy" i "tajemnica przedsiębiorstwa" w zasadzie pokrywają się zakresowo, choć tajemnica przedsiębiorcy w niektórych sytuacjach może być rozumiana szerzej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 września 2023 r. sygn. akt III OSK 716/22, wszystkie powoływane orzeczenia są dostępne w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych). Z kolei w myśl art. 11 ust. 2 u.z.n.k., przez tajemnicę przedsiębiorstwa rozumie się informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, które jako całość lub w szczególnym zestawieniu i zbiorze ich elementów nie są powszechnie znane osobom zwykle zajmującym się tym rodzajem informacji albo nie są łatwo dostępne dla takich osób, o ile uprawniony do korzystania z informacji lub rozporządzania nimi podjął, przy zachowaniu należytej staranności, działania w celu utrzymania ich w poufności. Należy zauważyć, że celem ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji jest ochrona swobody działalności gospodarczej przez zapewnienie prawidłowości funkcjonowania i działania podmiotów gospodarczych w warunkach wolnej konkurencji do dostępu do rynku na równych prawach. Jednym z przewidzianych tą ustawą instrumentów zwalczania i zapobiegania nieuczciwej konkurencji w działalności gospodarczej jest ochrona tajemnicy przedsiębiorstwa. Zastosowanie przepisu art. 11 ust. 2 cyt. ustawy, definiującego pojęcie tajemnicy przedsiębiorstwa, również w sprawach dotyczących dostępu do informacji publicznej, musi zatem mieć na uwadze wynikające z tego uwarunkowania (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 maja 2021 r. sygn. akt II SA/Wa 1690/20). Jak już podkreślono, spółka, rozpatrując wniosek skarżącego stowarzyszenia z dnia [...] czerwca 2020 r., była zobowiązana do zastosowania się do oceny prawnej oraz wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w wydanych w tej sprawie wyrokach sądów administracyjnych. Zdaniem Sądu w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, skarżąca tych wskazań nie zrealizowała prawidłowo. Otóż, w uzasadnieniu wyroku z dnia 26 maja 2021 r. WSA w Warszawie podkreślił, że "określone informacje podlegają ochronie w ramach tajemnicy przedsiębiorstwa, jeżeli mają dla przedsiębiorcy wartość gospodarczą w tym znaczeniu, że ujawnione mogłyby być wykorzystane przez innego, konkurencyjnego przedsiębiorcę kosztem interesów posiadacza informacji, z narażeniem go na dający się oszacować i wykazać uszczerbek ekonomiczny. Inaczej mówiąc, sens i potrzeba ochrony określonych informacji w ramach tajemnicy przedsiębiorstwa istnieje wówczas, gdy ujawnienie tych informacji może negatywnie wpłynąć, przynajmniej potencjalnie na interesy przedsiębiorcy, pogarszając, czy zagrażając jego pozycji ekonomicznej względem konkurentów rynkowych. Wynika z tego oczywisty związek pomiędzy ochroną tajemnicy przedsiębiorstwa a warunkami gospodarczymi, w których prowadzi ono swoją działalność. Tej ochrony wymaga przedsiębiorca działający w warunkach rynkowych, których podstawową cechą jest konkurencyjność. [...] Uzasadnienie decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej z uwagi na tajemnicę przedsiębiorcy powinno zatem zawierać argumentację polegającą na przytoczeniu okoliczności wskazujących, że informacja zasługująca na ochronę ma dla przedsiębiorcy wartość gospodarczą i że przedsiębiorca podjął odpowiednie kroki zapewniające zachowanie jej poufności. Nie jest wystarczające samo oświadczenie przedsiębiorcy, że informacje stanowią dla niego wartość gospodarczą. W tej sytuacji, organ zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej w uzasadnieniu decyzji o odmowie udostępnienia tych informacji powinien wyjaśnić, dlaczego konkretne informacje posiadają dla danego przedsiębiorcy określoną wartość gospodarczą i w czym się ona wyraża (por. m.in. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 października 2017 r., sygn. akt I OSK 3176/15, czy też z dnia 10 stycznia 2014 r., sygn. I OSK 2143/13). Podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej musi ponadto wykazać, że zachowanie tej tajemnicy w korelacji do konstytucyjnej zasady jawności informacji publicznej, ma większą doniosłość, niż racje przemawiające za udostępnieniem informacji." WSA w Warszawie stwierdził następnie, że "wartość gospodarczą posiadają dla przedsiębiorcy te dane, które świadczą o prowadzonej przez firmę polityce finansowej, obrazują jej zobowiązania względem kontrahentów, dotyczą wierzytelności, odnoszą się do inwestycji, czy też oszczędności. Wartość gospodarczą mają więc wszelkie informacje, jakie dotyczą szeroko rozumianego gospodarowania przez firmę jej mieniem, w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą. Istotne przy tym jest to, że ww. informacje winny być na tyle szczegółowe, aby istniał bezpośredni związek pomiędzy nimi a prowadzoną działalnością gospodarczą. Innymi słowy, ważne jest, aby określone dane w sposób obiektywny obrazowały szczegóły prowadzonej działalności gospodarczej i przekładały się na istnienie interesu przedsiębiorcy w ich utajnieniu. Ponadto, podkreślenia wymaga to, że ustawodawca, tworząc omawiany przepis, odnosił się do pojęcia wartości gospodarczej istniejącej dla danego przedsiębiorcy. Wartość ta musi więc oczywiście mieć charakter obiektywny. Nie musi ona mieć zaś znaczenia dla wszystkich uczestników obrotu gospodarczego, czy też choćby znacznej jej ilości. Wystarczająca przesłanką do uznania pewnych danych za objętych tajemnicą przedsiębiorstwa jest to, że mają one wartość gospodarczą dla przedsiębiorcy, który podjął kroki w celu utajnienia tych danych. Ważne przy tym jest to, aby strona powołująca się na wartość gospodarczą określonych danych udowodniła istnienie tej okoliczności i sporządzając motywy decyzji, przedstawiła w nich swoją argumentację w sposób wyczerpujący." Zdaniem WSA w Warszawie, "w okolicznościach sprawy nie można pomijać faktu, iż zawarcie podmiotowych umów i poczynienie wydatków, a także magazynowanie pakietów wyborczych nastąpiło w związku z realizacją decyzji Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] kwietnia 2020 r., nr [...] nakazującą Poczcie Polskiej S.A. realizację działań w zakresie przeciwdziałania COVID-19 zmierzających do przygotowania i przeprowadzenia wyborów Prezydenta RP w 2020 r. trybie korespondencyjnym. Okoliczność ta została przez organ całkowicie pominięta w rozważaniach nad elementem materialnym tajemnicy przedsiębiorcy. [...] Warto ponadto zauważyć, że nawet jeśli w rozpatrywanej sprawie, założymy, że zaistniały jednak okoliczności uzasadniające powołanie się przez Spółkę na ochronę tajemnicy przedsiębiorstwa, należałoby odnieść się również do kolizji dwóch chronionych konstytucyjnie wartości, a więc prawa dostępu do informacji publicznej i prawa do ochrony tajemnicy przedsiębiorstwa. Organ – odmawiając udzielenia tej informacji – nie podjął się jednak wyważenia proporcji pomiędzy koniecznością dostępu do informacji publicznej a koniecznością zachowania tajemnicy przedsiębiorstwa, gdy tymczasem w orzecznictwie sądowym podkreśla się potrzebę przeprowadzenia w takich sytuacjach tzw. testu proporcjonalności". Sąd nakazał spółce, aby przy ponowny rozpatrzeniu sprawy w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości wykazała, czy rzeczywiście zachodzą przesłanki do zastosowania wyłączenia, o którym mowa w art. 5 ust. 2 u.d.i.p., z uwagi na tajemnicę przedsiębiorcy, w rozumieniu art. 11 ust. 2 u.z.n.k. To stanowisko sądu I instancji w całości zaakceptował Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 25 lutego 2025 r., podnosząc również, że spółka nie przeprowadziła testu proporcjonalności, co ze względu choćby na emocje społeczne jakie wywołuje sprawa tzw. "wyborów kopertowych", powinno mieć miejsce. W kontekście przywołanych wyżej wskazań sądów administracyjnych, należy odnotować, że zaskarżona w niniejszej sprawie decyzja odmawia udostępnienia informacji publicznej jedynie w ograniczonym zakresie, tj. wyłącznie co do danych kontrahentów Poczty Polskiej, z którymi Poczta Polska S.A. zawarła umowy na zakup materiałów i usług związanych z przygotowaniami do wyborów na Prezydenta RP, zarządzonych na dzień [...] maja 2020 r. Informacje, których udostępnienia odmówiono nie mają zatem charakteru ekonomicznego, w tym znaczeniu, że nie obrazują bezpośrednio sytuacji gospodarczej podmiotów rynkowych, nie określają wysokości ich zobowiązań lub wartości aktywów. Nie mają również charakteru technologicznego lub organizacyjnego, nie odnoszą się też do inwestycji lub oszczędności przedsiębiorców. Obrazują one jedynie, które konkretnie podmioty zawarły z Pocztą Polską umowy związane z organizacją wyborów prezydenckich. Odmawiając udostępnienia informacji publicznej w takim zakresie spółka powinna zatem wnikliwie ocenić, czy tak ograniczona informacja, dotycząca w istocie jedynie nazwy (firmy) podmiotu zawierającego umowę, może zostać uznana za mającą wartość gospodarczą w rozumieniu przywołanym przez sądy administracyjne w wiążących spółkę wyrokach. Zdaniem Sądu w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, zaskarżona decyzja nie zawiera takiego wyczerpującego wyjaśnienia powodów, dla których spółka zakwalifikowała ww. informację za tajemnicę przedsiębiorcy. W uzasadnieniu decyzji spółka podniosła jedynie, że ujawnienia okoliczności zawarcia przez kontrahentów umowy z Pocztą Polską może narazić podmioty nawiązujące relacje ze spółką na krytykę lub "zaszufladkowanie", a także utratę dobrego imienia. Tego rodzaju stwierdzenia Sąd uznaje za niewystarczające i nieprzekonujące w szczególności w świetle wskazań sądów administracyjnych, którymi Poczta Polska była związana. Sądy wyjaśniły wszak, że aby uznać daną informację za tajemnicę przedsiębiorcy należy wykazać, że jej ujawnienie może narazić przedsiębiorcę na dający się oszacować i wykazać uszczerbek ekonomiczny wskutek ich wykorzystania przez konkurencyjnych przedsiębiorców (nie może to być zatem jedynie potencjalna i bliżej nieokreślna szkoda wizerunkowa). Informacje te muszą posiadać wartość gospodarczą dla przedsiębiorcy, tzn. świadczyć o prowadzonej przez firmę polityce finansowej, obrazować jej zobowiązania względem kontrahentów, dotyczyć wierzytelności, odnosić się do inwestycji, czy też oszczędności. Powinny zatem odnosić się do szeroko rozumianego gospodarowania przez firmę jej mieniem, w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą. Informacje winny być na tyle szczegółowe, aby istniał bezpośredni związek pomiędzy nimi a prowadzoną działalnością gospodarczą. W ocenie Sądu w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, spółka nie wykazała, by dane dotyczące nazwy (firmy) kontrahentów Poczty Polskiej stanowiły tego rodzaju szczegółowe informacje dotyczące szeroko pojętego mienia przedsiębiorców, których ujawnienie może narazić ich na wymierną szkodę, która możliwa jest do chociażby do oszacowania. W tym zakresie spółka nie uwzględniała zatem oceny prawnej zawarte w wiążących ją wyrokach sądów administracyjnych i nie zastosowała się do wskazań w nich zawartych. Ponadto sądy administracyjne nakazały spółce, by ponownie rozpoznając sprawę wzięła pod uwagę, że zawarcie umów, o których mowa w decyzji, nastąpiło w związku z realizacją decyzji Prezesa Rady Ministrów nakazującą Poczcie Polskiej S.A. realizację działań w zakresie przeciwdziałania COVID-19 zmierzających do przygotowania i przeprowadzenia wyborów Prezydenta RP w 2020 r. trybie korespondencyjnym. W związku z powyższym WSA w Warszawie nakazał spółce, aby odniosła się również do kolizji dwóch chronionych konstytucyjnie wartości, a więc prawa dostępu do informacji publicznej i prawa do ochrony tajemnicy przedsiębiorstwa i podjęła się wyważenia proporcji pomiędzy koniecznością dostępu do informacji publicznej a koniecznością zachowania tajemnicy przedsiębiorstwa. Zdaniem NSA, przeprowadzenie takiego testu proporcjonalności, chociażby ze względu na emocje społeczne jakie wywołuje sprawa tzw. "wyborów kopertowych", powinno mieć miejsce. Tymczasem w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji spółka nie wykonała również powyższych wyraźnych wskazań i nie przeprowadziła testu proporcjonalności. Nie wyjaśniła dlaczego w jej ocenie konieczność uniknięcia ewentualnych szkód dla przedsiębiorców wynikających z ujawnienia informacji jedynie co do faktu zawarcia przez nich umowy z Pocztą Polską, winno mieć pierwszeństwo przed wyrażoną w Konstytucji RP zasadą jawności życia publicznego. Biorąc pod uwagę wszystkie wyżej przywołane okoliczności, Sąd stwierdził, że spółka wydając zaskarżoną decyzję naruszyła art. 153 p.p.s.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a., a w konsekwencji również art. 8 i art. 11 k.p.a., a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponownie rozpoznając sprawę, Poczta Polska weźmie pod uwagę powyższe rozważania Sądu, a przede wszystkim uwzględni wiążącą ją ocenę prawną oraz wskazania co do dalszego postępowania zawarte w wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 maja 2020 r. oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 lutego 2025 r. i oceni, czy w świetle ugruntowanej w orzecznictwie definicji pojęcia tajemnicy przedsiębiorstwa zawartej w art. 11 ust. 2 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, istnieją podstawy do przyjęcia, że informacja będąca przedmiotem zaskarżonej decyzji stanowi tajemnicę przedsiębiorcy, o której mowa w art. 5 ust. 2 u.d.i.p., a swoje stanowisko w tym zakresie podmiot uzasadni, wyjaśniając jednoznacznie, przyczyny, dla których przyjęła, że informacje o danych kontrahentów Poczty Polskiej stanowią informację publiczną w rozumieniu przyjętym w ww. judykatach, a także – w przypadku gdy uzna, że dane te mogą stanowić tajemnicę przedsiębiorcy, wyjaśni, dlaczego prawo przedsiębiorcy do zachowania tajemnicy ma w tej sprawie prymat przed zasadą jawności życia publicznego i gospodarowania mieniem publicznym. Biorąc wszystkie powyższe okoliczności pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 sentencji. O kosztach postępowania w punkcie 2 sentencji orzeczono na podstawie art. 200 w związku z art. 205 p.p.s.a. Na zasądzoną od Poczty Polskiej S.A. na rzecz skarżącego stowarzyszenia kwotę składa się wynagrodzenie jego pełnomocnika procesowego (480 zł), zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2026 r., poz. 118), oraz wpis sądowy od wniesionej skargi w wysokości 200 zł. |
||||