![]() |
Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych
|
| drukuj zapisz |
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych, Egzekucyjne postępowanie, Samorządowe Kolegium Odwoławcze, Uchylono postanowienie I i II instancji, I SA/Gd 949/25 - Wyrok WSA w Gdańsku z 2026-02-17, Centralna Baza Orzeczeń Naczelnego (NSA) i Wojewódzkich (WSA) Sądów Administracyjnych, Orzecznictwo NSA i WSA
I SA/Gd 949/25 - Wyrok WSA w Gdańsku
|
|
|||
|
2025-12-16 | |||
|
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku | |||
|
Alicja Stępień /przewodniczący/ Marek Kraus Sławomir Kozik /sprawozdawca/ |
|||
|
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych | |||
|
Egzekucyjne postępowanie | |||
|
Samorządowe Kolegium Odwoławcze | |||
|
Uchylono postanowienie I i II instancji | |||
|
Dz.U. 2025 poz 132 art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. w zw. z art. 34 § 2 pkt 1 Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j.) |
|||
|
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Alicja Stępień, Sędziowie Sędzia NSA Sławomir Kozik (spr.), Sędzia WSA Marek Kraus, , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 17 lutego 2026 r. sprawy ze skargi D. C. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z dnia 2 października 2025 r. sygn. akt SKO.412.13.2025 w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Burmistrza z dnia 8 sierpnia 2025 r. nr FN.3162.16.2025.MN 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku na rzecz skarżącej kwotę 100,- (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. |
||||
|
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z 2 października 2025 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Słupsku (dalej: SKO) działając na podstawie: art.138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1980 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz.U. z 2024 r. poz. 572) – dalej: "k.p.a." oraz art. 23 § 3 oraz § 4 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j.: Dz.U. z 2025 r. poz. 132) – dalej: "u.p.e.a." po rozpatrzeniu odwołania D. C. (dalej: Skarżąca) od postanowienia Burmistrza Łeby (dalej: Burmistrz) z dnia 8 sierpnia 2025 r., znak: FN.3162.16.2025.MN, w sprawie oddalenia zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym, utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji. Powyższe postanowienia zostały wydane w następującym stanie sprawy: W dniu 15 lipca 2024 r. kontroler strefy płatnego parkowania wystawił zawiadomienie nr 189 dotyczące pojazdu marki [...], zaparkowanego przy ul. [...] bez uiszczenia opłaty za postój. Na podstawie Uchwały Rady Miejskiej w Łebie nr LXII/625/2024 z dnia 27 lutego 2024 r. kierowca zobowiązany był do niezwłocznego opłacenia postoju i umieszczenia biletu parkingowego w pojeździe. Brak opłaty skutkował nałożeniem opłaty dodatkowej w wysokości 300 zł, z możliwością jej obniżenia do 80 zł w przypadku wpłaty w terminie 3 dni od daty wystawienia zawiadomienia (§ 8 pkt 9 Regulaminu S.). W dniu 17 lipca 2024 r. Skarżąca dokonała wpłaty gotówkowej 80 zł w agenturze M. Środki wpłynęły na rachunek operatora S., C.S.A., w dniu 19 lipca 2024 r., czyli po upływie terminu uprawniającego do obniżonej opłaty. W dniu 27 stycznia 2025 r. wystawiono upomnienie, które wysłano na adres zamieszkania Skarżącej ujawniony w CEPiK: [...]. Przesyłka była awizowana dwukrotnie i nieodebrana w terminie. Zgodnie z adnotacją operatora pocztowego, warunki skutecznego doręczenia zostały zachowane. Skarżąca nie zgłosiła zmiany adresu w wydziale komunikacji. W dniu 25 czerwca 2025 r. wystawiono tytuł wykonawczy i przekazano go do Urzędu Skarbowego w Lęborku. W piśmie z 24 lipca 2025 r. Skarżąca wniosła zarzuty do prowadzonego postępowania egzekucyjnego powołując się na nieistnienie obowiązku. Wskazała, że opłaciła mandat w ciągu 3 dni od jego wystawienia. Na dowód tego załączyła potwierdzenie wpłaty z 17 lipca 2024 r. Postanowieniem z 8 sierpnia 2025 r. Burmistrz oddalił zarzut w sprawie poprowadzonej egzekucji administracyjnej. Organ uznał, że za dzień wpłaty należy uznać datę wpływu środków na konto operatora S. (19 lipca 2024 r.), zatem Skarżąca wpłacając 80 zł po terminie 3 dni od wystawienia mandatu zobowiązana była do uiszczenia 300 zł. Skarżąca złożyła zażalenie na postanowienie Burmistrza, w którym podniosła m.in. zarzut skutecznego uiszczenia opłaty w terminie oraz powołała się na art. 40 ust. 1 ustawy o usługach płatniczych, a także na zmianę adresu zamieszkania. SKO postanowieniem z dnia 2 października 2025 r. utrzymało w mocy zaskarżone rozstrzygniecie. Stwierdziło, że w okolicznościach niniejszej sprawy nie wykazano, aby doszło do naruszenia procedur określonych w u.p.e.a., a zarzut braku skutecznego doręczenia upomnienia nie znalazł potwierdzenia w materiale dowodowym. Zdaniem SKO w sprawie nie wykazano, aby zaistniała którakolwiek z przesłanek wymienionych w art. 33 § 2 u.p.e.a. Zgromadzony materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, że wpłata została złożona w agenturze M. w dniu 17 lipca 2024 r., natomiast środki wpłynęły na rachunek operatora S. dopiero 19 lipca 2024 r. W przypadku rozliczeń pieniężnych za datę zapłaty uznaje się dzień wpływu środków na rachunek wierzyciela, a nie dzień złożenia dyspozycji przelewu czy wpłaty gotówkowej w agenturze. Potwierdzenie złożenia wpłaty nie jest równoznaczne z potwierdzeniem zapłaty - dopiero zaksięgowanie środków na rachunku operatora S. stanowi skuteczne spełnienie świadczenia. W ocenie SKO art. 40 ust. 1 ustawy o usługach płatniczych, reguluje relacje między płatnikiem a dostawcą usług płatniczych i nie ma zastosowania do stosunku zobowiązanego wobec wierzyciela. W zakresie zarzutu dotyczącego doręczenia upomnienia na nieaktualny adres, SKO wyjaśniło, że zgodnie z art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym właściciel pojazdu ma obowiązek zawiadomić organ rejestrujący o każdej zmianie danych, w tym adresu zamieszkania, w terminie 30 dni od dnia jej zaistnienia. Zmiana adresu zamieszkania nie powoduje automatycznej aktualizacji danych w CEPiK - konieczne jest zgłoszenie tej zmiany we właściwym wydziale komunikacji. Doręczenie upomnienia na adres ujawniony w ewidencji spełnia wymogi formalne. Nieodebranie przesyłki nie może być skutecznym zarzutem wobec organu. W niniejszej sprawie Skarżąca nie zawiadomiła organu o zmianie adresu, ani nie zapewniła sobie dostępu do korespondencji kierowanej na dotychczasowy adres. W tej sytuacji uznano, że doręczenie upomnienia nastąpiło zgodnie z przepisami prawa. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Skarżąca zaskarżyła ww. postanowienie SKO. Wyjaśniła, że po otrzymaniu mandatu za brak opłaty skontaktowała się ze Strażą Miejską i otrzymała informację, że ma 3 dni na jego opłacenie. W tym terminie opłaciła mandat, tj. 17 lipca 2024 r. w placówce, w której robi wszystkie opłaty. Pomimo tego z jej konta ściągnięto środki uznając, że spóźniła się z opłatą o 1 dzień. Z uwagi na nieuwzględnienie jej stanowiska uznała za zasadne zaskarżenie postanowienia. Załączyła potwierdzenie wpłaty z 17 lipca 2024 r. W odpowiedzi na skargę SKO podtrzymało dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniosło oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zarzuty skargi w zakresie nieistnienia obowiązku są zasadne. Spór w niniejszej sprawie dotyczy kwestii, czy Skarżąca dochowała 3 dniowego terminu do wniesienie opłaty za brak biletu parkingowego, czy też opłatę tę wniosła po tym terminie, co w konsekwencji skutkowało powstaniem obowiązku uiszczenia wyższej opłaty wynikającej z tytułu wykonawczego z 25 czerwca 2026 r. Różnica stanowisk wynika z określenia momentu dokonania wpłaty tj. czy spełnienie świadczenia następuje w dniu zlecenia transakcji w instytucji płatniczej, czy też w dniu uznania rachunku płatniczego wierzyciela. Zgodnie z art. 33 § 1 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. Skarżąca w niniejszej sprawie w terminie zgłosiła zarzut w oparciu o art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. nieistnienia obowiązku. W orzecznictwie podnosi się, że pojęcie nieistnienia obowiązku w rozumieniu art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. oznacza przede wszystkim sytuacje, w których obowiązek ten nigdy nie powstał, na przykład z mocy prawa albo nie wydano decyzji nakładającej obowiązek podlegający wykonaniu w drodze egzekucji, bądź też decyzja taka została wydana, lecz następnie ją uchylono, stwierdzono jej nieważność lub wygaśnięcie, bądź też, gdy obowiązek podlegający egzekucji wygasł w związku z zaistnieniem zdarzenia określonego w ustawie, lecz przed rozpatrzeniem zarzutów. Przez nieistnienie obowiązku należy rozumieć nie tylko brak należności głównej lub odsetek za zwłokę, lecz również brak innych należności objętych tytułem wykonawczym, w tym kosztów egzekucyjnych (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 6 grudnia 2022 r., sygn. akt I SA/Łd 664/22, publ. LEX nr 3455385). Odnosząc powyższe uwagi do stanu faktycznego niniejszej sprawy należy wskazać, że obowiązek uiszczenia opłaty za parkowanie pojazdu samochodowego w strefie płatnego parkowania wynika z ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t.j.: Dz.U. z 2025 r. poz. 889) – dalej jako: "u.d.p.". Zgodnie z art. 13 ust. 1 pkt 1 lit. a) ww. ustawy korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za postój pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania. Na mocy art. 13b ust. 3 u.d.p. strefę taką może ustalić ustala rada gminy (rada miasta) w stosownej uchwale. Opłatę, o której mowa w cytowanym wyżej przepisie pobiera się zgodnie z art. 13b ust. 1 u.d.p., za postój pojazdów samochodowych w strefie płatnego parkowania, w wyznaczonym miejscu, w określone dni robocze, w określonych godzinach lub całodobowo. Konsekwencją powyższych regulacji jest uznanie, że obowiązek uiszczenia opłaty za parkowanie pojazdu samochodowego w strefie płatnego parkowania jest obowiązkiem wynikającym z mocy samego prawa. Tym samym możliwość dochodzenia swych racji przez korzystającego z drogi publicznej powstaje dopiero na etapie postępowania egzekucyjnego poprzez złożenie zarzutu np. nieistnienia obowiązku. W niniejszej sprawie Skarżąca podnosząc zarzut nieistnienia obowiązku wskazywała, że z zachowaniem terminu opłaciła mandat, co oznacza, że wobec niej nie miała zastosowania wyższa stawka mandatu. Organy przyjęły, że opłata została uiszczona po upływie 3 dni z uwagi na dokonanie jej w agenturze M., a zatem datą zapłaty jest data wpływu środków na konto wystawcy mandatu, a nie data zlecenia przelewu. Regulamin Strefy Płatnego Parkowania stanowiący załącznik nr 2 do uchwały nr LXII/625/2024 Rady Miejskiej w Łebie, w § 8 ust. 1 stanowi, że za każdorazowe nieuiszczenie opłaty za postój w strefie płatnego parkowania pobiera się opłatę dodatkową w wysokości 300,00 zł. Stosowanie do § 8 ust. 9 Regulaminu w przypadku wniesienia opłaty dodatkowej w terminie 3 dni roboczych od jej nałożenia, ulega ona pomniejszeniu do 80 zł. Natomiast jak wynika z wezwania do zapłaty: opłatę dodatkową należy uiścić w biurze S. lub przelewem na podany rachunek bankowy. Istotne jest, że Skarżąca w żaden sposób nie została pouczona, że dokonanie wpłaty za pośrednictwem instytucji płatniczych może skutkować tym, że wpłata zostanie uznana za dokonaną w terminie wpływu środków na konto wierzyciela. W wyznaczonym terminie dokonała przelewem wpłaty. Wniosek jakoby dokonanie opłaty przelewem bankowym za pomocą instytucji płatniczej rodził odmienne skutki niż zapłata w banku nie wynika, ani z regulaminu, ani innych, adekwatnych przepisów. Stanowisko Skarżącej znajduje uzasadnienie w treści zapisów ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o usługach płatniczych (t.j.: Dz.U. z 2024, poz. 30). Stosownie do art. 4 ust. 1 i 2 tej ustawy działalność w zakresie świadczenia usług płatniczych może być wykonywana wyłącznie przez dostawców usług płatniczych, który zostali wymienieni w ust. 2, przy czym w pkt 6 tego ustępu wymieniono instytucje płatnicze. Ustawa o usługach płatniczych, kształtuje zatem stan, wg którego wpłata dokonana za pośrednictwem instytucji finansowej, figurującej w Rejestrze Usług Płatniczych prowadzonym przez Komisję Nadzoru Finansowego, która realizuje usługi przelewu ma taki sam skutek jak wpłata dokonana w bankach lub instytucjach pocztowych. Z tego względu datą wykonania obowiązku jest data zlecenia temu podmiotowi przelewu, a nie data uznania na rachunku bankowym. W przedstawionych okolicznościach rację należy przyznać Skarżącej, że zachowała 3 dniowy termin do dokonania wpłaty mandatu, skoro w tym terminie zleciła wpłatę w placówce płatniczej. Dokonanie wpłaty środków za pośrednictwem agencji płatniczych stanowi o dokonaniu tej czynności w dniu zlecenia tej transakcji temu podmiotowi. Nie można zatem uznać, że Skarżąca nie dochowała terminu do wniesienia opłaty. Skoro mandat został wystawiony 15 lipca 2024 r., to dokonując płatności w krajowej instytucji płatniczej 17 lipca 2024 r., uczyniła to z zachowaniem trzydniowego terminu na dokonania tej czynności. Wyżej wskazane stanowisko jest zgodne także z poglądem prezentowanym przez Naczelny Sąd Administracyjny w stanie faktycznym dotyczącym zachowania terminu do uiszczenia wpisu za pośrednictwem instytucji płatniczych. Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 22 stycznia 2018 r. sygn. I FPS 3/17 wskazał, że w przypadku uiszczania opłaty sądowej na rachunek bankowy właściwego sądu administracyjnego, stosownie do art. 219 § 2 zdanie pierwsze ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, z późn. zm.), za pośrednictwem krajowej instytucji płatniczej w rozumieniu ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o usługach płatniczych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1572, z późn. zm.), dzień przekazania środków pieniężnych tej instytucji lub jej agentowi jest równoznaczny z dniem uiszczenia opłaty, o ile doszło do uznania rachunku bankowego sądu należną kwotą. Mając zatem na uwadze przepisy ustawy o usługach płatniczych oraz ww. stanowisko NSA, które jest aktualne także w odniesieniu do opłaty dodatkowej za brak biletu za parkowanie samochodu w strefie płatnego parkowania należało przyjąć, że dzień przekazania środków pieniężnych (gotówki) - w terminie wynikającym z wezwania i w wysokości odpowiadającej należnej opłacie - krajowej instytucji płatniczej w celu doprowadzenia do uznania rachunku bankowego właściwego podmiotu doszło z tym dniem do uiszczenia wymaganej opłaty, skoro w konsekwencji tego działania doszło do zaspokojenia wierzyciela. Prezentowany wyżej pogląd koreluje także z zapisami ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j.: Dz.U. z 2025 r., poz. 111) odnoszącymi się do terminu i formy zapłaty podatku. Zgodnie z art. 60 § 1 pkt 1 ww. ustawy, za termin dokonania zapłaty podatku uważa się przy zapłacie gotówką m.in. dzień wpłacenia kwoty podatku w biurze usług płatniczych, w instytucji płatniczej, w małej instytucji płatniczej. Skutek wniesienia opłaty, w dniu wpłaty będzie więc taki sam, niezależnie od tego czy zostanie ona wniesiona do banku czy do krajowej instytucji płatniczej. Nie można zatem podzielić stanowiska organów, że dniem dokonania tej operacji jest dzień kiedy środki trafiły na rachunek operatora. W tych okolicznościach Sąd stwierdził, że Skarżąca wniosła rzeczoną opłatę w terminie wynikającym z regulaminu, tj. terminie 3 dni od nałożenia opłaty. W konsekwencji zarzut nieistnienia obowiązku jest zasadny. Stwierdzenie zasadności wniesionego zarzutu musi więc skutkować uchyleniem zaskarżonych postanowień, gdyż okazało się, że w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym dochodzono należności objętej tytułem wykonawczym, co do których Skarżąca nie miała obowiązku ich uiszczenia, gdyż 17 lipca 2024 r. wykonała obowiązek (w prawidłowej wysokości i w terminie wynikającym z regulaminu). Z uwagi na powyższe Sąd stwierdził naruszenie art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. w zw. z art. 34 § 2 pkt 1 u.p.e.a. w związku z błędnie ustalonym stanem faktycznym sprawy, które miało wpływ na wynik sprawy. Mając powyższe na uwadze, Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 135 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz.U. z 2026 poz. 143) – dalej: "p.p.s.a.", uwzględnił skargę i orzekł o uchyleniu zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu pierwszej instancji. O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie do art. 200, art. 205 § 1 oraz art. 209 p.p.s.a. |
||||