III FSK 100/25 - Wyrok

Data orzeczenia	2025-05-27	
Data wpływu	2025-01-23	
Sąd	Naczelny Sąd Administracyjny	
Sędziowie	Anna Dalkowska /przewodniczący/
Bogusław Woźniak
Paweł Borszowski /sprawozdawca/	
Symbol z opisem	6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)	
Hasła tematyczne	Opłaty administracyjne	
Sygn. powiązane	I SA/Gl 150/24	
Skarżony organ	Rada Miasta~Prezydent Miasta	
Treść wyniku	Oddalono skargę kasacyjną	
Powołane przepisy	Dz.U. 2020 nr 0 poz 1439; art. 6k ust. 4a, art. 6m, 6n; Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - t.j.	
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Dalkowska, Sędzia NSA Paweł Borszowski (sprawozdawca), Sędzia NSA Bogusław Woźniak, Protokolant asystent sędziego Ewa Gil, po rozpoznaniu w dniu 27 maja 2025 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Prezydenta Miasta M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 2 października 2024 r., sygn. akt I SA/Gl 150/24 w sprawie ze skargi Prokuratora Okręgowego w K. na uchwałę Rady Miasta M. z dnia 26 listopada 2020 r., nr XXX/457/20 w przedmiocie skargi na uchwałę rady miasta w sprawie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oddala skargę kasacyjną.	
Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z 2 października 2024 r., sygn. akt I SA/Gl 150/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w sprawie ze skargi Prokuratora Okręgowego w K. (dalej: "Prokurator") na uchwałę Rady Miasta M. (dalej: "Organ" lub "Rada Miasta") z 26 listopada 2020 r. w przedmiocie skargi na uchwałę rady miasta w sprawie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w całości.

Wymieniony wyrok, jak również inne przytoczone w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych, publikowane są na stronach internetowych Naczelnego Sądu Administracyjnego (www.nsa.orzeczenia.gov.pl).

Z uzasadnienia Sądu I instancji wynika, że Rada Miasta M. 26 listopada 2020 r. podjęła zaskarżoną uchwałę. W jej podstawie prawnej wskazano m.in. art. 6k ust. 4a ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2020 r. poz. 1439, dalej: "u.c.p.g.").

Treść uchwały jest następująca:

"§ 1. Zwalnia się w części z opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi właścicieli nieruchomości zabudowanych budynkami mieszkalnymi jednorodzinnymi kompostujących bioodpady stanowiące odpady komunalne w kompostowniku przydomowym.

2. Zwolnienie, o którym mowa w § 1 będzie przysługiwało, w wysokości 3,74 zł od miesięcznej stawki obowiązującej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi przypadającej na każdą osobę zamieszkującą daną nieruchomość.

§ 2. Warunkiem częściowego zwolnienia z opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, o którym mowa w § 1 jest złożenie przez właściciela nieruchomości pierwszej lub nowej deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla nieruchomości, na której zamieszkują mieszkańcy, w której właściciel nieruchomości deklaruje posiadanie kompostownika przydomowego i w którym są kompostowane bioodpady stanowiące odpady komunalne.

§ 3. Wykonanie uchwały powierza się Prezydentowi Miasta M.

§ 4. Uchwała wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2021 r. i podlega ogłoszeniu w Dzienniku Urzędowym Województwa Śląskiego.".

Prokurator zaskarżył ww. uchwałę w całości. Zarzucił jej istotne naruszenie prawa, to jest art. 2, 7 i 94 Konstytucji RP oraz art. 6k ust. 4a u.c.p.g. poprzez nienależyte wypełnienie oraz przekroczenie zakresu delegacji ustawowej.

Sąd I instancji wskazał w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia, iż przepis art. 6k ust. 4a u.c.p.g. (w brzmieniu obowiązującym w dniu podjęcia uchwały) stanowił, że rada gminy, w drodze uchwały, zwalnia w części z opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi właścicieli nieruchomości zabudowanych budynkami mieszkalnymi jednorodzinnymi kompostujących bioodpady stanowiące odpady komunalne w kompostowniku przydomowym, proporcjonalnie do zmniejszenia kosztów gospodarowania odpadami komunalnymi z gospodarstw domowych.

Dalej WSA stwierdził, iż zmniejszenie kosztów gospodarowania odpadami komunalnymi w następstwie kompostowania bioodpadów w kompostownikach przydomowych, o jakim mowa w art. 6k ust. 4a u.c.p.g., dotyczy zmniejszenia kosztów ponoszonych przez gminę wskutek tego, że części odpadów w wyniku starań mieszkańców nie musi już odbierać i ich zagospodarowywać. Ekwiwalentem dla gospodarstw domowych (właścicieli nieruchomości), które praktykują kompostowanie bioodpadów, jest natomiast odpowiednie zmniejszenie opłaty.

W dalszej kolejności Sąd I instancji stwierdził, że art. 6k ust. 4a u.c.p.g. wymaga, by zwolnienie nastąpiło proporcjonalnie do tego zmniejszenia kosztów gospodarowania odpadami komunalnymi z gospodarstw domowych. Jednocześnie nie wskazuje, w jaki sposób tę proporcję wyliczyć, nie podaje wzoru ani danych, które powinny być przyjęte do kalkulacji i wyliczenia kwoty zwolnienia. Oznacza to, że w tym zakresie pozostawiono radzie gminy pewną swobodę. Jednak swoboda ta nie może dawać organowi zupełnej dowolności w zakresie wyliczenia zwolnienia z części opłaty. Organ powinien przeprowadzić kalkulację w oparciu o rzetelne dokumenty obrazujące jakie oszczędności w zakresie gospodarowania odpadami komunalnymi powstają na skutek kompostowania bioodpadów przez właścicieli nieruchomości.

Sąd I instancji stwierdził również, że Rada Miasta nie sprostała wymogowi rzetelnego przeprowadzenia kalkulacji i wyliczenia omawianego zwolnienia w części z opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. W tym zakresie Organ przedłożył opracowanie pt. "Kalkulacja stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi na terenie Gminy Miasto M. na rok 2021", jednakże dane ujęte w opracowaniu nie zostały zarazem poparte jakąkolwiek dokumentacją źródłową. Nie wiadomo zatem, na jakiej podstawie organ określił ilość bioodpadów na 1601,94 ton w 2019 r., na jakiej podstawie oszacowano koszt zagospodarowania i odbioru 1 tony odpadów "bio" na kwotę 700 zł brutto, w jaki sposób oszacowano liczbę mieszkańców nieruchomości, którzy mogą skorzystać ze zwolnienia. Warto podkreślić, że w tym ostatnim zakresie Organ przyjął, iż każda osoba zamieszkująca w zabudowie jednorodzinnej będzie korzystać z kompostownika, co w praktyce jest trudne, jeśli nie niemożliwe do osiągnięcia. Organ nie wykazał też, w jaki sposób oszacował roczne koszty odbioru i zagospodarowania odpadów "bio" z zabudowany jednorodzinnej na kwotę 1.121.359,40 zł.

Sąd I instancji zauważył również, że w § 1 ust. 2 kontrolowanej uchwały Rada Miasta ustaliła, iż zwolnienie będzie przysługiwało, w wysokości 3,74 zł od miesięcznej stawki obowiązującej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi przypadającej na każdą osobę zamieszkującą daną nieruchomość. Zdaniem Sądu lokalny prawodawca nieprawidłowo w ten sposób wypełnił delegację ustawową, albowiem ustalił nie tyle wysokość zwolnienia z części opłaty, a zwolnienia z części stawki obowiązującej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.

Sąd I instancji stwierdził, że art. 6k ust. 4a u.c.p.g. odnosi się do kosztów gospodarowania odpadami "z gospodarstw domowych", zatem sprzeczne z przyjętą w tej ustawie logiką byłoby odnoszenie przewidzianego w tym przepisie zwolnienia do innych kategorii prawnie istotnych, niż "gospodarstwo domowe" - jak "od mieszkańca", czy "osoby zamieszkującej daną nieruchomość" - i na takiej podstawie poszukiwanie dalszych zróżnicowań zakresu tego zwolnienia (por. wyrok NSA z 6 lipca 2021 r., III FSK 3685/21).

Tymczasem Organ w § 1 ust. 2 kontrolowanej uchwały zwolnienie w wysokości 3,74 zł odniósł do "każdej osoby zamieszkującej daną nieruchomość". Zatem, także i z tego powodu Rada Miasta istotnie naruszyła art. 6k ust. 4a u.c.p.g.

Wojewódzki Sąd Administracyjny przypomniał, że lokalny prawodawca podejmując uchwałę na mocy upoważnienia ustawowego zobowiązany jest do uregulowania materii objętej upoważnieniem w sposób wyczerpujący i wyłącznie w zakresie spraw objętych upoważnieniem.

Tymczasem organ w § 2 zaskarżonej uchwały uzależnił prawo do uzyskania zwolnienia z opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi od złożenia przez właściciela nieruchomości pierwszej lub nowej deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla nieruchomości, na której zamieszkują mieszkańcy, w której właściciel nieruchomości deklaruje posiadanie kompostownika przydomowego i w którym są kompostowane bioodpady stanowiące odpady komunalne. Taka regulacja nie mieści się w ramach delegacji ustawowej zawartej w art. 6k ust. 4a u.c.p.g. i wkracza w materię ustawową uregulowaną w art. 6m u.c.p.g.

Organ reprezentowany przez radcę prawnego zaskarżył powyższe rozstrzygnięcie w całości, wskazując w tym zakresie następujące podstawy kasacyjne:

1. na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634, dalej: "p.p.s.a.") - zarzucił naruszenie w sprawie przepisów materialnych poprzez ich niewłaściwe zastosowanie lub błędną wykładnię:

1) art. 6k ust. 4a u.c.p.g. w związku z art. 6m i 6n u.c.p.g. poprzez uznanie, że art. 6k ust. 4a u.c.p.g. zabrania wprowadzenia do Uchwały (uchwała Rady Miasta M. z 26 listopada 2020 r. nr XXX/457/20) informacji o konieczności złożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi podczas, gdy obowiązek złożenia deklaracji wynika z art. 6m u.c.p.g. a zatem gmina wprowadzając takie zapisy nie wychodzi poza upoważnienie wynikające z u.c.p.g. a jedynie powtarza obowiązek nałożony ustawą.

II. na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:

1) naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przez jego niewłaściwe zastosowanie oraz art. 151 p.p.s.a. przez jego niezastosowanie - oba w związku z art. 6k ust. 4a u.c.p.g. w związku z art. 233 ustawy z 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 1550, dalej: "k.p.c.") stosowanym na podstawie art. 106 § 5 p.p.s.a. skutkujące przekroczeniem zasady swobodnej oceny dowodów poprzez uznanie, że w Uchwale (w § 1 ust. 2) Kasator uregulował zwolnienie z części stawki opłaty gdzie zgodnie z przepisem uprawniony był do dokonania zwolnienia z części opłaty podczas gdy z przedmiotowej w sprawie Uchwały jasno wynikało (zarówno z § 1 ust. 1 Uchwały jak i samego tytułu Uchwały) że dotyczy ona zwolnienia z części opłaty a nie części stawki opłaty,

2) naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przez jego niewłaściwe zastosowanie oraz art. 151 p.p.s.a. przez jego niezastosowanie - oba w związku z art. 6k ust. 4a u.c.p.g. w związku z art. 233 k.p.c stosowanym na podstawie art. 106 § 5 p.p.s.a. skutkujące przekroczeniem zasady swobodnej oceny dowodów poprzez uznanie że w Uchwale (w § 1 ust. 2) Kasator uregulował zwolnienie z części stawki opłaty gdzie zgodnie z przepisem uprawniony był do dokonania zwolnienia z części opłaty podczas, gdy użycie w § 1 ust. 2 Uchwały sformułowania o zwolnieniu z części stawki opłaty miało jedynie charakter techniczny, na potrzeby wyliczenia kwoty zwolnienia,

3) naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przez jego niewłaściwe zastosowanie oraz art. 151 p.p.s.a. przez jego niezastosowanie - oba w związku z art. 6k ust. 4a u.c.p.g. w związku z art. 233 k.p.c stosowanym na podstawie art. 106 § 5 p.p.s.a. skutkujące przekroczeniem zasady swobodnej oceny dowodów poprzez uznanie że Kasator nie dokonał rzetelnej kalkulacji w zakresie wyliczenia zwolnienia w części z opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi i nie przedstawił na tą okoliczność wystarczająco przekonywujących dokumentów podczas gdy przepisy u.c.p.g. nie precyzują w jaki sposób gmina ma procedować wyliczenie zwolnienia w części z opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi (zgodnie z art. 6k ust. 4a u.c.p.g.) w szczególności w jaki sposób gmina ma dokumentować przedmiotową kalkulację,

4) naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przez jego niewłaściwe zastosowanie oraz art. 151 p.p.s.a. przez jego niezastosowanie - oba w związku z art. 6k ust. 4a u.c.p.g. w związku z art. 233 k.p.c stosowanym na podstawie art. 106 § 5 p.p.s.a. skutkujące przekroczeniem zasady swobodnej oceny dowodów poprzez uznanie że Kasator nie dokonał rzetelnej kalkulacji w zakresie wyliczenia zwolnienia w części z opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi podczas gdy Kasator rzeczoną analizę przeprowadził i jej ustalenia zawarł w dokumencie "Kalkulacja stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi na terenie Gminy Miasto M. na rok 2021 r." a zatem należy uznać, że kalkulacja kwoty zwolnienia została przeprowadzona w sposób należyty,

5) naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przez jego niewłaściwe zastosowanie oraz art. 151 p.p.s.a. przez jego niezastosowanie - oba w związku z art. 6k ust. 4a u.c.p.g. w związku z art. 233 k.p.c stosowanym na podstawie art. 106 § 5 p.p.s.a. skutkujące przekroczeniem zasady swobodnej oceny dowodów poprzez uznanie że Kasator nie dokonał rzetelnej kalkulacji w zakresie wyliczenia zwolnienia w części z opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi i nie wskazał sposobu dokonania wyliczenia podczas gdy Kasator rzeczoną analizę przeprowadził a dokument wskazujący na sposób wyliczenia zwolnienia Kasator dołączył do odpowiedzi na skargę w przedmiotowej sprawie - należy zatem uznać, że kalkulacja kwoty zwolnienia została przeprowadzona w sposób należyty i w należyty sposób została udokumentowana,

6) naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przez jego niewłaściwe zastosowanie oraz art. 151 p.p.s.a. przez jego niezastosowanie - oba w związku z art. 6k ust. 4a u.c.p.g. w związku z art. 233 k.p.c stosowanym na podstawie art. 106 § 5 p.p.s.a. skutkujące przekroczeniem zasady swobodnej oceny dowodów poprzez uznanie że wskazanie w § 2 Uchwały warunkiem częściowego zwolnienia będzie złożenie deklaracji było wprowadzeniem przez Kasatora warunku przyznania zwolnienia wykraczającego poza zakres delegacji wynikający z regulacji art. 6k ust. 4a u.c.p.g., podczas gdy § 2 Uchwały należało traktować jedynie jako mający charakter informacyjny, opisujący, że bez złożenia deklaracji (w domyśle) nie jest możliwe ustalenie opłaty a co za tym idzie udzielenie zwolnienia. Tak więc nie zasadne było uznać wprowadzenia tego zapisu, jako ustalenie przez Kasatora pozaustawowych warunków do udzielenia zwolnienia - kiedy to warunki takie (a więc konieczność ustalenia opłaty przed udzieleniem częściowego zwolnienia z opłaty) wynika wprost z przepisów u.c.p.g.,

7) naruszenie art. 161 p.p.s.a. skutkujące nie umorzeniem przez Sąd I instancji postępowania jako bezprzedmiotowego z uwagi na fakt, że przedmiotowa w niniejszej sprawie Uchwała Rady Miasta M. z dnia 26 listopada 2020 r., nr XXX/457/20 została w całości uchylona uchwałą Rady Miasta M. z dnia 24 czerwca 2024 r. nr IV/50/24, a zatem w momencie orzekania przez Sąd I instancji nie znajdowała się ona w obrocie prawnym.

W oparciu o tak postawione zarzuty, Organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, ewentualnie o uchylenie skarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi wniesionej przez Prokuratora Okręgowego w K. Stosownie do art. 176 § 2 p.p.s.a. wniósł o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie. Ponadto wniósł o orzeczenie o kosztach postępowania zgodnie z treścią art. 203 p.p.s.a., w tym o zasądzenie od Organu kosztów procesu, w tym zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W zakreślonym ustawowo terminie Prokurator złożył odpowiedź na skargę kasacyjną wnosząc o jej oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna podlegała oddaleniu.

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się okoliczności uzasadniających nieważność postępowania (art. 183 § 2 p.p.s.a.) i rozpoznał skargę kasacyjną w podstawach w niej wskazanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że w związku ze sformułowanymi zarzutami skargi kasacyjnej w punkcie wyjścia należy przywołać treść kluczowej regulacji, tj. art. 6k ust. 4a u.c.p.g. w stanie prawnym adekwatnym do rozpoznawanej sprawy. Przepis art. 6k ust. 4a u.c.p.g. (w stanie prawnym obowiązującym w dniu podjęcia przedmiotowej uchwały) stanowił, że rada gminy, w drodze uchwały, zwalnia z części opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi właścicieli nieruchomości zabudowanych budynkami mieszkalnymi jednorodzinnymi kompostujących bioodpady stanowiące odpady komunalne w kompostowniku przydomowym, proporcjonalnie do zmniejszenia kosztów gospodarowania odpadami komunalnymi z gospodarstw domowych.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego treść tej regulacji, stanowiącej podstawę zastosowania zwolnienia ustawowego, trafnie wyjaśnił Sąd I instancji, stwierdzając, że przesłankę zastosowania wymienionego zwolnienia stanowi zmniejszenie kosztów gospodarowania odpadami komunalnymi, ale tylko z gospodarstw domowych i tylko ze względu na kompostowanie bioodpadów, a zakres zwolnienia (jego skala) winien wynikać z proporcji, w jakiej koszty te uległy zmniejszeniu w wyniku kompostowania bioodpadów, stanowiących odpady komunalne, w kompostownikach przydomowych.

Naczelny Sąd Administracyjny, nie może więc uznać zasadności zarzutu naruszenia art. 6k ust. 4a u.c.p.g. w związku z art. 6m i 6n u.c.p.g., w którym Organ podnosi uznanie, że art. 6k ust. 4a u.c.p.g. zabrania wprowadzenia do Uchwały informacji o konieczności złożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Godzi się zatem przypomnieć, że w treści § 2 Uchwały wprost wskazano, że warunkiem częściowego zwolnienia z opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, o którym mowa w § 1 jest złożenie przez właściciela nieruchomości pierwszej lub nowej deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Sformułowanie to jednoznacznie wskazuje na wprowadzenie warunku dla częściowego zwolnienia z opłaty. Brak podstaw w art. 6k ust. 4a u.c.p.g. dla wprowadzenia takiego warunku. Nie sposób zatem uznać argumentu Organu, że wyrażenie to miało charakter wprowadzenia do tej uchwały informacji o konieczności złożenia deklaracji. Trafnie zatem stwierdził WSA, iż taka regulacja nie mieści się w ramach delegacji ustawowej zawartej w art. 6k ust. 4a u.c.p.g. i wkracza w materię ustawową uregulowaną w art. 6m u.c.p.g. W konsekwencji niezasadny jest również zarzut naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przez jego niewłaściwe zastosowanie oraz art. 151 p.p.s.a. przez jego niezastosowanie - oba w związku z art. 6k ust. 4a u.c.p.g. w związku z art. 233 k.p.c stosowanym na podstawie art. 106 § 5 p.p.s.a., w którym Organ także wskazuje, że § 2 Uchwały miał charakter informacyjny.

Naczelny Sąd Administracyjny uznał za chybione także zarzuty naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przez jego niewłaściwe zastosowanie oraz art. 151 p.p.s.a. przez jego niezastosowanie - oba w związku z art. 6k ust. 4a u.c.p.g. w związku z art. 233 k.p.c stosowanym na podstawie art. 106 § 5 p.p.s.a., w których Organ kwestionuje ocenę Sądu I instancji, że regulacja § 1 ust. 2 Uchwały oznacza, że dotyczy zwolnienia z części stawki opłaty, a nie z części opłaty, wskazując także, że sformułowanie to miało jedynie charakter techniczny na potrzeby wyliczenia kwoty zwolnienia.

Trzeba bowiem zauważyć, że stosownie do § 1 ust. 2 przedmiotowej uchwały zwolnienie, o którym mowa w § 1 będzie przysługiwało, w wysokości 3,74 zł od miesięcznej stawki obowiązującej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi przypadającej na każdą osobę zamieszkującą daną nieruchomość.

Sformułowanie to jednoznacznie wskazuje, że zwolnienie to będzie przysługiwało w określonej kwotowo wysokości miesięcznej stawki. Biorąc pod uwagę takie sformułowanie § 1 ust. 2 przedmiotowej uchwały trzeba zauważyć, że w doktrynie wyraźnie wskazuje się na elementy daniny publicznej jaką jest opłata. Wymienia się zatem m.in. podmiot, przedmiot, podstawę wymiaru, stopę, czyli wysokość – D. Antonów, Opłata skarbowa w polskim porządku prawnym, Warszawa 2017, s. 48, a także literatura tam przywołana. Nie można zatem identyfikować opłaty jako daniny publicznej, w której wyróżnić można określone elementy ze stawką tej opłaty. Do tych samych wniosków prowadzi analiza regulacji dotyczącej konstrukcji opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Z przywołanego już art. 6k ust. 4a wynika, że rada gminy uzyskała kompetencję do zwolnienia w części z opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Ustawodawca nie wskazuje w treści tego unormowania na zwolnienie ze stawki tej opłaty. Stawka jest bowiem elementem konstrukcyjnym tej opłaty.

Należy także zauważyć, że czym innym jest kwestia informacji, a czym innym wskazanie w treści uchwały, że zwolnienie będzie przysługiwało w tak określonej wysokości. Nie ma zatem podstawy prawnej dla takiego unormowania w art. 6k ust. 4a u.c.p.g.

Trafnie więc przyjął WSA, że lokalny prawodawca nieprawidłowo w ten sposób wypełnił delegację ustawową, albowiem ustalił nie tyle wysokość zwolnienia z części opłaty, a zwolnienia z części stawki obowiązującej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Takie rozwiązanie jest niedopuszczalne albowiem w istocie Rada Miasta z przekroczeniem upoważnienia ustawowego dokonała obniżenia stawki opłaty zamiast dokonać częściowego zwolnienia z opłaty.

Naczelny Sąd Administracyjny nie uznał zasadności zarzutów, w których Organ kwestionuje ocenę Sądu I instancji co do braku rzetelnej kalkulacji w zakresie wyliczenia zwolnienia z części opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Naczelny Sąd Administracyjny podzielił w tym względzie stanowisko Sądu I instancji, iż Rada Miasta nie sprostała wymogowi rzetelnego przeprowadzenia kalkulacji i wyliczenia omawianego zwolnienia w części z opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Trafne jest zatem stanowisko WSA odnośnie danych zwartych w wymienionym opracowaniu pt: "Kalkulacja stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi na terenie Gminy Miasto M. na rok 2021". Słusznie Sąd I instancji, wymieniając dane dotyczące: ilości odpadów "bio" , kosztu zagospodarowania i odbioru 1 tony odpadów "bio", szacunkowej liczba mieszkańców nieruchomości, którzy mogą skorzystać ze zwolnienia, czy prognozowanych rocznych kosztów odbioru i zagospodarowania odpadów "bio" z zabudowany jednorodzinnej, wskazał, że dane te ujęte w opracowaniu nie zostały zarazem poparte jakąkolwiek dokumentacją źródłową.

Równocześnie godzi się podzielić stanowisko zawarte w odpowiedzi na skargę kasacyjną, że przywołany w skardze kasacyjnej art. 233 k.p.c. może być stosowany w postępowaniu sądowoadministracyjnym z mocy art. 106 § 3 i 5 p.p.s.a. jedynie w ograniczonym zakresie, a ponadto Organ polemizuje jedynie z przyjętymi przez WSA ustaleniami. Nie sposób zatem podzielić zarzutów naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przez jego niewłaściwe zastosowanie oraz art. 151 p.p.s.a. przez jego niezastosowanie - oba w związku z art. 6k ust. 4a u.c.p.g. w związku z art. 233 k.p.c stosowanym na podstawie art. 106 § 5 p.p.s.a.

Niezasadny jest także zarzut, w którym Organ podnosi naruszenie art. 161 p.p.s.a. skutkujące nie umorzeniem przez Sąd I instancji postępowania jako bezprzedmiotowego z uwagi na fakt, iż przedmiotowa uchwała została uchylona inną uchwałą z 24 czerwca 2024 r. nr IV/50/24. Prawidłowe jest bowiem stanowisko WSA, że zaskarżona uchwała została podjęta w 2020 r. i weszła w życie z dniem 1 stycznia 2021 r. Jej uchylenie kolejną uchwałą Rady Miasta nastąpiło dopiero z dniem 1 września 2024 r. Zatem przez ponad trzy i pół roku regulowała prawa i obowiązki jej adresatów w zakresie zwolnienia podatkowego wynikającego z art. 6k ust. 4a u.c.p.g. Mimo że uchwała już nie obowiązuje, to nadal ma zastosowanie do powstałych wówczas sytuacji prawnych w tej materii. Nie ma więc podstaw do przyjęcia, że weryfikacja przez sąd administracyjny zgodności z prawem zaskarżonej uchwały jest bezprzedmiotowa.

Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej.

Paweł Borszowski (spr.)

Anna Dalkowska

Bogusław Woźniak