![]() |
Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych
|
| drukuj zapisz |
6239 Inne o symbolu podstawowym 623, Sprawy jakości, certyfikacja, dozór, Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno Spożywczych, Oddalono skargę kasacyjną, II GSK 1158/23 - Wyrok NSA z 2026-05-21, Centralna Baza Orzeczeń Naczelnego (NSA) i Wojewódzkich (WSA) Sądów Administracyjnych, Orzecznictwo NSA i WSA
II GSK 1158/23 - Wyrok NSA
|
|
|||
|
2023-06-22 | |||
|
Naczelny Sąd Administracyjny | |||
|
Andrzej Skoczylas Wojciech Kręcisz /przewodniczący/ Wojciech Sawczuk /sprawozdawca/ |
|||
|
6239 Inne o symbolu podstawowym 623 | |||
|
Sprawy jakości, certyfikacja, dozór | |||
|
V SA/Wa 1022/22 - Wyrok WSA w Warszawie z 2022-12-19 | |||
|
Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno Spożywczych | |||
|
Oddalono skargę kasacyjną | |||
|
Dz.U. 2021 poz 630 art. 3 pkt 5 i 10, art. 4, art. 17 ust. 1 pkt 1 lit. e), art. 29 ust. 1, art. 30b Ustawa z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych - t.j. Dz.U. 2019 nr 304 poz 18 art. 30 ust. 1, art. 6, art. 7 ust. 1, art. 7 ust. 2, art. 17 ust. 1, art. 2 ust. 2 lit. n Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1169/2011 z dnia 25 października 2011 r. w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności, zmiany rozporządzeń Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1924/2006 i (WE) nr 1925/2006 oraz uchylenia dyrektywy Komisji 87/250/EWG, dyrektywy Rady 90/496/EWG, dyrektywy Komisji 1999/10/WE, dyrektywy 2000/13/WE Parlamentu Europejskiego i Rady, dyrektyw Komisji 2002/67/WE i 2008/5/WE oraz rozporządzenia Komisji (WE) nr 608/2004 Dz.U.UE.L 2013 nr 347 poz 671 art. 78 ust. 2 Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1308/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiające wspólną organizację rynków produktów rolnych oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 922/72, (EWG) nr 234/79, (WE) nr 1037/2001 i (WE) nr 1234/2007 |
|||
|
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Wojciech Kręcisz Sędzia NSA Andrzej Skoczylas Sędzia del. WSA Wojciech Sawczuk (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Elżbieta Jabłońska-Gorzelak po rozpoznaniu w dniu 21 maja 2026 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej R. Sp. z o.o. w L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 grudnia 2022 r. sygn. akt V SA/Wa 1022/22 w sprawie ze skargi R. Sp. z o.o. w L. na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych z dnia 25 lutego 2022 r. nr BOL.610.174.2021 w przedmiocie zakazu wprowadzenia do obrotu partii produktów nieprawidłowo oznakowanych 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od R. Sp. z o.o. w L. na rzecz Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. |
||||
|
Uzasadnienie
I. Decyzją z 24 września 2021 r. nr 68, Podlaski Wojewódzki Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych, na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 21 ustawy z 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 630 - dalej jako ustawa) oraz w związku z art. 3 pkt 5 i pkt 10 lit. b) oraz art. 4 ust. 1 ustawy, art. 2 ust. 2 lit. n), o) i p), art. 7 ust. 1 lit. a), art. 17 ust. 1 i art. 30 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1169/2011 z 25 października 2011 r. w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności, zmiany rozporządzeń Parlamentu Europejskiego i Rody (WE) nr 1924/2006 i (WE) nr 1925/2006 oraz uchylenia dyrektywy Komisji 87/250/EWG, dyrektywy Rady 90/496/EWG, dyrektywy Komisji 1999/10/WE, dyrektywy 2000/13/WE Parlamentu Europejskiego i Rody, dyrektyw Komisji 2002/67/WE i 2008/5/WE oraz rozporządzenia Komisji (WE) nr 608/2004 (Dz. Urz. UE. L Nr 304 z 22.11.2011, s. 18 ze zm.), pkt 1 część A Obowiązkowe dane szczegółowe towarzyszące nazwie środka spożywczego załącznika VI do rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1169/2011, pkt 1, 3 i 6 Części III Mleko i przetwory mleczne załącznika VII, pkt III ppkt 2 Części IV Mleko przeznaczone do spożycia przez ludzi, objęte kodem CN 0401 załącznika VII do rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1308/2013 z 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego wspólną organizację rynków produktów rolnych oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 922/72, (EWG) nr 234/79, (WE) nr 1037/2001 i (WE) nr 1234/2007 (Dz. Urz. 1347 1 20.12.2013, s. 671 ze zm.): zakazał wprowadzenia do obrotu przez R. Sp. z o.o. w L. (spółka, skarżąca), w D. , ul. [...], [...], partii [...] produktu o nazwie [...] -, oznaczenie partii: Najlepiej spożyć przed: [...]; Data produkcji: [...]; producent: [...] Sp. z o.o. ul. [...], [...], zafałszowanego poprzez nieprawidłowe oznakowanie. Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. II. Po rozpatrzeniu odwołania skarżącej, Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych, decyzją z 25 lutego 2022 r. nr BOL.610.174.2021 utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. III. Wyrokiem z 19 grudnia 2022 r. sygn. akt V SA/Wa 1022/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę spółki na ww. decyzję Głównego Inspektora. IV. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiodła spółka kwestionując go w całości i zarzucając: 1. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 3 pkt 10 oraz art. 29 ust. 1 ustawy, art. 8 ust. 1, art. 16 i art. 17 rozporządzenia (UE) nr 178/2002 oraz art. 78 ust. 2 w zw. z Załącznikiem VII częścią III rozporządzenia (UE) 1308/2013 w zw. z art. 2 Konstytucji RP poprzez nieuwzględnienie skargi, pomimo że WSA stwierdził, iż WIJHARS i GIJHARS błędnie określiły produkt jako zafałszowany - i tym samym dopuściły się naruszenia prawa materialnego, podczas gdy uchybienie WIJHARS i GIJHARS nie tylko stanowiło naruszenie prawa materialnego, ale także stanowiło kwalifikowany typ tego naruszenia, bowiem miało oczywisty wpływ na wynik sprawy i powinno prowadzić do uwzględnienia skargi skarżącej oraz uchylenia decyzji w całości; 2. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, art. 4 ustawy w zw. z art. 3 pkt 5 i art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy, art. 2 ust. 2 n) - o), art. 7, art. 17 ust. 1 rozporządzenia (UE) 1169/2011, oraz art. 78 ust. 2 w zw. z Załącznikiem VII częścią III rozporządzenia (UE) 1308/2013 poprzez jego błędne zastosowanie i przyjęcie, że produkt nie mógł być wprowadzony do obrotu pod nazwą "mleko modyfikowane", podczas gdy nazwa ta jest nazwą zwyczajową tego rodzaju artykułów rolno-spożywczych co produkt i istnieje prawny obowiązek używania jej; 3. w przypadku nieuwzględnienia zarzutu wskazanego w pkt 1 lub w pkt 2 - strona zarzuciła naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 30b ustawy w zw. z art. 17 ust. 2 akapit 3 rozporządzenia (UE) nr 178/2002, art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy w zw. z art. 3 pkt 5 ustawy, art. 7 rozporządzenia (UE) 1169/2011, art. 8 ust. 1, art. 16 i art. 17 rozporządzenia (UE) nr 178/2002 oraz art. 78 ust. 2 w zw. z Załącznikiem VII częścią III rozporządzenia (UE) 1308/2013, art. 138 ust. 1 w zw. z art. 139 ust. 1 rozporządzenia (UE) 2017/625 poprzez jego niezastosowanie i wybór nieproporcjonalnie dolegliwego środka wobec skarżącej, podczas gdy możliwe było osiągnięcie przewidzianych prawem celów przy wykorzystaniu środka mniej dolegliwego; 4. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 17 ust. 5 w zw. z pkt 1 Części A, Załącznika VI rozporządzenia (UE) nr 1169/2011 poprzez jego błędną wykładnię i zastosowanie oraz przyjęcie, że nie miało miejsca zawarcie w nazwie środka spożywczego danych szczegółowych dotyczących warunków fizycznych środka spożywczego lub szczególnego przetwarzania, jakiemu został on poddany, podczas gdy informacja ta została zawarta w oznakowaniu produktu i z tej przyczyny jej pominięcie w nazwie nie może wprowadzić nabywcy w błąd; 5. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 30 ust. 1 i 2 rozporządzenia (UE) nr 1169/2011 w zw. z art. 7 rozporządzenia (WE) nr 1924/2006 poprzez jego błędną wykładnię i zastosowanie oraz przyjęcie, że podanie dodatkowych informacji względem informacji o wartości odżywczej poprzez użycie sformułowania "Inne" nie stanowi dostatecznego wyodrębnienia. Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku, rozpoznanie skargi poprzez uchylenie obu decyzji i umorzenie postępowania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy WSA w Warszawie do ponownego rozpoznania. W obu przypadkach wniosła także o orzeczenie o kosztach postępowania. V. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie i orzeczenie o kosztach postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. VI. Skarga kasacyjna jest niezasadna. Na wstępie przypomnienia wymaga, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie przesłanki enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu prawa. W niniejszej sprawie nie stwierdzono wad nieważności postępowania pierwszoinstancyjnego. VII. Jak wynika z analizy uzasadnienia zaskarżonego wyroku, problem prawny rozstrzygnięty przez Sąd pierwszej instancji sprowadza się do trzech zasadniczych kwestii. Mianowicie, wobec istnienia legalnej definicji "mleka" wykluczone jest stosowanie tego pojęcia dla opisu produktu, który mlekiem nie jest, zwłaszcza, że w jego składzie występują oleje roślinne (olej słonecznikowy, palmowy i rzepakowy) i w odniesieniu do którego, tj. do "mleka modyfikowanego", nie ma również zastosowania wyjątek, o którym jest mowa w pkt 5 i pkt 6 części III Załącznika VII rozporządzenia nr 1308/2013, ani też nie może być stosowana dla jego oznaczenia nazwa zwyczajowa w rozumieniu art. 17 rozporządzenia nr 1169/2011, albowiem wobec tego, że nazwa "mleko modyfikowane" nie jest możliwa do zastosowania dla oznaczenia wszystkich produktów na bazie mleka, a co za tym idzie nie jest jasna i zrozumiała dla przeciętnego konsumenta, albowiem wobec jej niedookreśloności wymaga dodatkowego wyjaśnienia, oznaczenie tego rodzaju może potencjalnie wprowadzać konsumenta w błąd, co nie pozostaje bez wpływu na wniosek, że właściwą nazwą dla spornego w sprawie produktu jest nazwa opisowa. Niezasadny jest zarzut nr 1 skargi kasacyjnej, w którym skarżąca kasacyjnie spółka zmierza do wykazania naruszenia art. 3 pkt 10, oraz art. 29 ust. 1 ustawy, art. 8 ust. 1, art. 16 i art. 17 rozporządzenia nr 178/2002 oraz art. 78 ust. 2 w zw. z załącznikiem VII część III rozporządzenia 1308/2013 w związku z art. 2 Konstytucji RP "[...] poprzez nieuwzględnienie skargi, pomimo że WSA stwierdził, że WIJHARS i GIJHARS błędnie określiły produkt, jako zafałszowany [...]", co miałoby - zdaniem spółki - znajdować swoje potwierdzenie w ocenie prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 maja 2022 r. sygn. akt II GSK 1962/18. Odpowiadając na tak postawiony zarzut trzeba przede wszystkim podkreślić, że przywoływany w jego uzasadnieniu judykat NSA został wydany na gruncie zdecydowanie odmiennego stany faktycznego, co siłą rzeczy powoduje, że wyrażona w jego uzasadnieniu ocena prawna nie może być wprost i bez żadnych zastrzeżeń odnoszona do stanu faktycznego rozpatrywanej sprawy w celu wykazania naruszenia wymienionych przepisów prawa przez ich nieprawidłowe zastosowanie. Zwłaszcza, gdy podkreślić, że zarzut niewłaściwego zastosowania prawa wymaga - co stanowi konieczny warunek jego rozpatrzenia oraz merytorycznej oceny, któremu omawiany zarzut kasacyjny nie czyni jednak zadość - wykazania i wyjaśnienia, jak dany konkretny przepis prawa powinien być stosowany ze względu na ustalony stan faktyczny sprawy albo dlaczego, ze względu na ten stan faktyczny nie powinien być stosowany, a w przypadku zarzutu niezastosowania tego przepisu, dlaczego powinien być w sprawie zastosowany, co innymi słowy polega na zarzuceniu błędu subsumcji (niewłaściwe zastosowanie prawa materialnego przez sąd administracyjny, rozumiane jest więc, jako sytuacja polegająca albo na bezzasadnym tolerowaniu błędu subsumcji popełnionego przez organ administracyjny, albo wręcz przeciwnie, na bezzasadnym zarzuceniu organowi popełnienia takiego błędu), i którego ocena - co nie mniej istotne - może być dokonana wyłącznie na podstawie stanu faktycznego, którego ustalenia nie są kwestionowane lub nie zostały skutecznie podważone, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który strona skarżąca uznaje za prawidłowy (zob. np. wyrok NSA z 10 listopada 2022 r. sygn. akt II FSK 940/22). Co więcej, skarżąca spółka nie uwzględnia również w dostatecznym stopniu, że istota poglądu prawnego, do którego się odwołuje została osadzona na gruncie lit. c) pkt 10 art. 3 ustawy, co było determinowane odrębnym stanem faktycznym stanowiącym podstawę wydania przywoływanego judykatu. W tym też kontekście wymaga przypomnienia, że z art. 3 pkt 10 ustawy wynika, że artykuł rolno-spożywczy zafałszowany, to produkt, którego skład jest niezgodny z przepisami dotyczącymi jakości handlowej poszczególnych artykułów rolno-spożywczych, albo produkt, w którym zostały wprowadzone zmiany, w tym zmiany dotyczące oznakowania, mające na celu ukrycie jego rzeczywistego składu lub innych właściwości, jeżeli niezgodności te lub zmiany w istotny sposób naruszają interesy konsumentów finalnych, w szczególności jeżeli: a) dokonano zabiegów, które zmieniły lub ukryły jego rzeczywisty skład lub nadały mu wygląd produktu zgodnego z przepisami dotyczącymi jakości handlowej b) w oznakowaniu podano nazwę niezgodną z przepisami dotyczącymi jakości handlowej poszczególnych artykułów rolno-spożywczych albo niezgodną z prawdą, c) w oznakowaniu podano niezgodne z prawdą dane w zakresie składu, pochodzenia, terminu przydatności do spożycia lub daty minimalnej trwałości, zawartości netto lub klasy jakości handlowej. Wobec konwencji językowej zastosowanej dla potrzeb redakcji tego przepisu prawa - co także nie jest bez znaczenia dla wniosku, że argument ze znaczenia konsekwencji mających, zdaniem strony, wynikać z przywoływanego przez nią judykatu NSA nie może być uznany za przydatny zwłaszcza, że zapadł on na gruncie odmiennego stanu faktycznego - wymaga podkreślenia, że we wprowadzeniu do zawartego w nim wyliczenia ustawodawca posłużył się formułą otwartej stylizacji - "[...] w szczególności [...]" - co z całą pewnością było działaniem celowym i zmierzającym wyłącznie do przykładowego wskazania, opisania i określenia produktu zafałszowanego w rozumieniu tej regulacji, a co więcej, że w samym tym wprowadzeniu - co jest nie mniej oczywiste i nie jest bez znaczenia dla oceny o braku zasadności omawianego zarzutu kasacyjnego oraz nie pozostaje bez wpływu na wniosek, że nie jest także zasadny zarzut nr 2. petitum skargi kasacyjnej, o czym mowa dalej - prawodawca posłużył się funktorem alternatywy rozłącznej - "albo". Wobec obowiązującej na gruncie art. 3 pkt 10 ustawy definicji produktu zafałszowanego, w relacji do istoty spornej w sprawie kwestii odnoszącej się do sposobu oznakowania produktu partii [...] produktu o nazwie "[...]" - którego prawidłowość została podważona przez organy administracji publicznej w związku z podaniem nazwy zastrzeżonej dla "mleka" i "przetworów mlecznych" (albowiem, w składzie spornego produktu znajdują się, między innymi, oleje roślinne), jak również w związku z brakiem podania postaci środka spożywczego ("w proszku") oraz zamieszczeniem w tabeli wartości odżywczej informacji o zawartości środków odżywczych, w odniesieniu do których przepisy prawa nie przewidują takiej możliwości - nie można tracić z pola widzenia znaczenia konsekwencji wynikających z celów prawa żywnościowego, o których trzeba wnioskować nie dość, że na podstawie art. 8, art. 16 oraz art. 17 rozporządzenia nr 178/2002, to również na podstawie celów ustanowienia rozporządzenia nr 1169/2011 (zob. pkt 2, 3, 9, 10, 13, 17, 18, 26 preambuły) oraz na podstawie art. 6 tego rozporządzenia, zgodnie z którym - co stanowi wymóg podstawowy - każdemu środkowi spożywczemu przeznaczonemu do dostarczenia konsumentowi finalnemu lub do zakładów żywienia zbiorowego muszą towarzyszyć informacje na temat żywności zgodnie z niniejszym rozporządzeniem. Celem tej regulacji prawnej jest ochrona konsumenta, który musi być odpowiednio poinformowany o danym produkcie. I to bez względu na interes podmiotu wprowadzającego dany produkt (artykuł spożywczy) do obrotu, co z punktu widzenia oceny odnośnie do zaktualizowania się na gruncie danego przypadku (danej sytuacji) przesłanek wnioskowania o wprowadzeniu w błąd konsumenta danym przekazem prowadzi i do tego wniosku, że wola i zamiar nadawcy tego przekazu nie mają znaczenia, albowiem decydują o tym obiektywne kryteria oceny. Przekazem wprowadzającym w błąd - w tym również, jeżeli nie zwłaszcza zamieszczonym na etykiecie, co odnosi się również do informacji zamieszczanych dobrowolnie na oznaczeniach środków spożywczych (art. 36 ust. 2 lit. a) rozporządzenia nr 1169/2011) - jest przekaz, który nie tylko faktycznie myli nabywców kreując tym samym ich mylne wyobrażenie o produkcie, a co za tym idzie determinuje ich decyzję o zakupie, lecz również przekaz, który tylko potencjalnie może wywołać taki skutek. Z punktu widzenia interesu adresata tego przekazu istotne znaczenie ma to, że ocena czy w danym przypadku zachodzi ryzyko wprowadzenia konsumenta w błąd jest dokonywana przy uwzględnieniu kryterium odwołującego się do modelu przeciętnego konsumenta (por. wyroki NSA z 12 kwietnia 2019 r. sygn. akt II GSK 1030/17; 5 grudnia 2017 r. sygn. akt II GSK 1113/16; 24 lutego 2017 r. sygn. akt II GSK 440/16; 14 października 2015 r. sygn. akt II GSK 1868/14; 22 stycznia 2014 r. sygn. akt II OSK 1954/12). Rzetelne informowanie w rozumieniu art. 7 rozporządzenia nr 1169/2011, to więc informacje na temat żywności, które - wobec tego, że muszą być rzetelne, jasne i łatwe do zrozumienia dla konsumenta (ust. 2) - nie mogą wprowadzać w błąd, w szczególności: a) co do właściwości środka spożywczego, a w szczególności co do jego charakteru, tożsamości, właściwości, składu, ilości, trwałości, kraju lub miejsca pochodzenia, metod wytwarzania lub produkcji; b) przez przypisywanie środkowi spożywczemu działania lub właściwości, których on nie posiada; c) przez sugerowanie, że środek spożywczy ma szczególne właściwości, gdy w rzeczywistości wszystkie podobne środki spożywcze mają takie właściwości, zwłaszcza przez szczególne podkreślanie obecności lub braku określonych składników lub składników odżywczych; d) przez sugerowanie poprzez wygląd, opis lub prezentacje graficzne, że chodzi o określony środek spożywczy lub składnik, mimo że w rzeczywistości komponent lub składnik naturalnie obecny lub zwykle stosowany w danym środku spożywczym został zastąpiony innym komponentem lub innym składnikiem (ust. 1). Zestawiając - w relacji do celów prawa żywnościowego - treść art. 7 ust. 1 lit. a) rozporządzenia nr 1169/2011 z art. 3 ust. 10 ustawy [w tym również z lit. b) tego przepisu] trzeba stwierdzić - odwołując się zarazem do znaczenia konsekwencji wynikających z art. 184 in fine p.p.s.a. - że sposób oznakowania spornego w sprawie produktu "[...]" - uzasadnia wniosek, że produkt ten odpowiada definicji produktu zafałszowanego w rozumieniu przywołanej ustawy krajowej. Zwłaszcza, gdy w korespondencji do przedstawionych argumentów - w świetle których omawiany zarzut kasacyjny nie jest uzasadniony - podnieść, że w rozumieniu tej ustawy "jakość handlowa" to cechy artykułu rolno-spożywczego dotyczące jego właściwości organoleptycznych, fizykochemicznych i mikrobiologicznych w zakresie technologii produkcji, wielkości lub masy oraz - co wobec istoty spornej w sprawie kwestii odnoszącej się do nazwy spornego produktu nie jest bez znaczenia – wymagania wynikające ze sposobu produkcji, opakowania, prezentacji i oznakowania, nieobjęte wymaganiami sanitarnymi, weterynaryjnymi lub fitosanitarnymi (art. 3 pkt 5). Co więcej, przedstawione argumenty nie są bez znaczenia dla wniosku, że nie jest także uzasadniony zarzut nr 2 petitum skargi kasacyjnej, na gruncie którego strona skarżąca zmierza do wykazania, że nazwa spornego w sprawie produktu - "mleko modyfikowane" - jest nazwą zwyczajową tego artykułu rolno-spożywczego, co miałoby uzasadniać stosowanie tej nazwy i zarazem sprzeciwiać się stanowisku organu i WSA, że sporny w sprawie produkt nie mógł zostać wprowadzony do obrotu pod nazwą "mleko modyfikowane". Odwołując się do znaczenia konsekwencji wynikających z treści oraz funkcji art. 6 i art. 7 ust. 1 rozporządzenia nr 1169/2011, wobec istoty spornej w sprawie kwestii wymaga podkreślenia, że ustanawiając na gruncie przywołanego aktu prawa unijnego definicje pojęć "nazwy przewidzianej w przepisach" - która oznacza nazwę środka spożywczego określoną w mających zastosowanie przepisach unijnych lub, w przypadku braku takich przepisów unijnych, nazwę przewidzianą w przepisach ustawowych, wykonawczych i administracyjnych mających zastosowanie w państwie członkowskim, w którym żywność ta jest sprzedawana konsumentowi finalnemu lub zakładom żywienia zbiorowego - "nazwy zwyczajowej" - która z kolei oznacza nazwę, która jest akceptowana jako nazwa środka spożywczego przez konsumentów w państwie członkowskim, w którym żywność ta jest sprzedawana, bez potrzeby jej dalszego wyjaśniania - oraz "nazwy opisowej" - zawierającej opis środka spożywczego, a w razie potrzeby również jego zastosowania, który jest wystarczająco jasny, aby umożliwić konsumentom poznanie rzeczywistego charakteru tego środka spożywczego i odróżnienie go od innych produktów, z którymi może zostać pomylony (odpowiednio, art. 2 ust. 2 lit. n), lit. o) oraz lit. p) przywołanego rozporządzenia) - prawodawca unijny z całą pewnością uczynił to nie bez uzasadnionych podstaw. Zwłaszcza, gdy odwołać się w tej mierze do celów prawa żywnościowego, a co za tym idzie do potrzeby zapewnienia wysokiego poziomu ochrony zdrowia konsumentów i zagwarantowania im prawa do informacji poprzez zapewnienie odpowiedniego informowanie na temat spożywanej przez nich żywności, a tym samym umożliwienia dokonywania świadomych wyborów, co jest niezbędne zarówno dla zapewnienia skutecznej konkurencji, jak i dla zapewnienia dobra konsumentów (zob. odpowiednio punkty 2, 10, 17, 26 preambuły rozporządzenia nr 1169/2011). Siłą rzeczy nie jest więc tak, jak zdaje się to sugerować strona skarżąca, że pojęcia "nazwy przewidzianej w przepisach", "nazwy zwyczajowej", "nazwy opisowej" mogą być stosowane zamiennie, a co za tym idzie bez uwzględnienia znaczeniowego zakresu tych pojęć, a co za tym idzie bez uwzględnienia ich desygnatów odnoszących się do danych środków spożywczych oraz ich nazw, pod którymi mogą być wprowadzane do obrotu. Zwłaszcza, gdy podkreślić, że - jak wynika z art. 17 ust. 1 rozporządzenia nr 1169/2011 - nazwą środka spożywczego jest jego nazwa przewidziana w przepisach - co, jak należałoby przyjąć, jest zasadą - w przypadku zaś braku takiej nazwy, nazwą środka spożywczego jest jego nazwa zwyczajowa, a jeśli nazwa zwyczajowa nie istnieje lub nie jest stosowana, przedstawia się nazwę opisową tego środka spożywczego. Uwzględniając powyższe trzeba stwierdzić, że treść oraz funkcje postanowień zawartych w części III załącznika VII rozporządzenia nr 1308/2013 - z których wynika, że "Mleko" oznacza wyłącznie zwykłą wydzielinę z wymion - bez żadnych dodatków ani niepoddaną ekstrakcji - otrzymywaną z co najmniej jednego doju; a ponadto, że pojęcie "mleko" może jednak być stosowane: a) do mleka przetworzonego bez zmiany składu lub do mleka, którego zawartość tłuszczu została znormalizowana na mocy części IV; b) w połączeniu z wyrazem lub wyrazami oznaczającymi typ, klasę jakości, pochodzenie lub przeznaczenie takiego mleka lub opisującymi technologiczny proces jego przetworzenia lub zmianę składu, której zostało ono poddane, pod warunkiem że zmiana ta jest ograniczona do dodania lub usunięcia naturalnych składników mleka; jak również, że do celów niniejszej części pojęcie "przetwory mleczne" oznacza produkty uzyskiwane wyłącznie z mleka, przy założeniu że można dodać substancje konieczne do ich wytworzenia, o ile nie stosuje się ich do zastąpienia - w całości lub w części - jakichkolwiek naturalnych składników mleka, oraz, że pojęcie "mleko" oraz nazwy stosowane do przetworów mlecznych mogą być stosowane również w połączeniu ze słowem lub słowami oznaczającymi przetwory złożone, których żadna część nie zastępuje ani nie ma w zamierzeniu zastępować żadnego składnika mleka i w których mleko lub produkt mleczny są częścią zasadniczą - zarówno w kategoriach ilości, jak i charakterystyki produktu (odpowiednio pkt 1 lit. a)-b) oraz pkt 2 i pkt 3); a także, że nazwy, o których mowa w pkt 1, 2 i 3, nie mogą być stosowane do produktów innych niż te, o których mowa w tych punktach (przepis ten nie ma jednak zastosowania do nazw produktów, których dokładny charakter jest oczywisty ze względu na tradycyjne stosowanie, lub kiedy nazwy te są wyraźnie stosowane w celu opisania charakterystycznej cechy produktu), zaś w odniesieniu do produktów innych niż opisane w pkt 1, 2 i 3 nie wolno używać żadnej etykiety, dokumentu handlowego, materiału reklamowego ani żadnej formy reklamy, określonej w art. 2 dyrektywy Rady 2006/114/WE, ani żadnej formy prezentacji, które wskazywałyby, implikowałyby lub sugerowałyby, że produkt ten jest produktem mleczarskim (odpowiednio, pkt 5 oraz pkt 6) - w zestawieniu z treścią oraz funkcjami art. 2 ust. 2 lit. n) rozporządzenia nr 1169/2011 sprzeciwiają się stosowaniu nazwy - a co za tym idzie pojęcia - "mleko" w opisie produktu, który - tak jak sporny w sprawie produkt, a mianowicie "[...]" - nie jest mlekiem w rozumieniu przywołanej regulacji prawnej, a to z uwagi na jego skład, o czym była mowa powyżej. Zwłaszcza, gdy w tej mierze posiłkowo odwołać się również do treści części IV załącznika VII rozporządzenia nr 1308/2013 (zob. pkt I. i pkt II., a także pkt III.). Siłą rzeczy - i zarazem innymi słowy - dla potrzeb opisu wymienionego i spornego w sprawie produktu nie może być stosowana - czego strona skarżąca w istocie rzeczy nie kwestionuje - "nazwa przewidziana w przepisach", a mianowicie nazwa, o której jest mowa w art. 2 ust. 2 lit. n) rozporządzenia nr 1169/2011. Przedstawione argumenty sprzeciwiają się również temu, aby nazwę pod którą sporny w sprawie produkt jest wprowadzany do obrotu kwalifikować, jako nazwę, o której jest mowa w art. 2 ust. 2 lit. o) wymienionego rozporządzenia, a mianowicie, jako "nazwę zwyczajową" w jego rozumieniu, to jest nazwę, która jest akceptowana jako nazwa środka spożywczego przez konsumentów w państwie członkowskim, w którym żywność ta jest sprzedawana, bez potrzeby jej dalszego wyjaśniania. Wobec tego - o czym była już mowa powyżej - że pojęcia "nazwy przewidzianej w przepisach", "nazwy zwyczajowej", "nazwy opisowej" nie mogą być stosowane zamiennie - co jest aż nadto oczywiste, gdy odwołać się w tej mierze do art. 17 ust. 1 rozporządzenia nr 1169/2011, z którego wynika, że nazwą środka spożywczego jest jego nazwa przewidziana w przepisach, w przypadku zaś braku takiej nazwy, nazwą środka spożywczego jest jego nazwa zwyczajowa, a jeśli nazwa zwyczajowa nie istnieje lub nie jest stosowana, przedstawia się nazwę opisową tego środka spożywczego - albowiem - co jest nie mniej oczywiste - zakresy znaczeniowe tych pojęć normatywnych są różne, trzeba stwierdzić, że wbrew stanowisku i oczekiwaniom skarżącej spółki eksponowanie w opisie spornego w sprawie produktu nazwy "[...] mleko modyfikowane powyżej 1. roku [...]" nie uzasadnia twierdzenie, że jest to "nazwa zwyczajowa" w rozumieniu art. 2 ust. 2 lit. o) wymienionego rozporządzenia. Nazwa "[...] mleko modyfikowane powyżej 1. roku [...]" stosowana na oznaczenie spornego w sprawie produktu nie stanowi nazwy zwyczajowej w rozumieniu przywołanej regulacji już chociażby z tego powodu, że stanowi element opisu tego produktu - "[...]". Wobec funkcji pojęcia "nazwy zwyczajowej" - która, jak należałoby przyjąć, już prima facie powinna kojarzyć dany konkretny środek spożywczy z powszechnie akceptowaną przez konsumentów jego nazwą - w korespondencji do argumentów osadzonych na gruncie znaczenia konsekwencji wynikających z przywołanych powyżej postanowień części III załącznika VII rozporządzenia nr 1308/2013 trzeba stwierdzić, że nazwa "mleko modyfikowane powyżej 1. roku", wbrew definicji pojęcia "nazwy zwyczajowej" - i zarazem wbrew jej wymogom oraz oczekiwaniom wynikającym ze stosowania tej nazwy - nic nie wyjaśnia. Nie sposób jest bowiem tego rodzaju nazwy odnieść do żadnego konkretnego środka spożywczego, jako jej desygnatu, a więc innymi słowy nie sposób jest tej nazwy wprost i bez żadnych zastrzeżeń kojarzyć z konkretnym środkiem spożywczym. W tym w szczególności ze środkiem spożywczym, który w rozumieniu przywołanej powyżej regulacji prawnej nie jest mlekiem, i w którego składzie znajdują się - co nie jest sporne w sprawie - oleje roślinne (palmowy, rzepakowy i słonecznikowy), laktoza, syrop galaktooligosacharydowy w proszku, produkt serwatkowy w proszku (odmineralizowana serwatka, koncentrat białka serwatkowego), fruktooligosacharydy, emulgator (lecytyna z soi). W tym też kontekście - i zarazem w odpowiedzi na zarzut nr 3 petitum skargi kasacyjnej - trzeba stwierdzić, że wobec celów prawa żywnościowego - których istota, jak podkreślono powyżej, wyraża się w potrzebie zapewnienia wysokiego poziomu ochrony zdrowia konsumentów i zagwarantowania im prawa do informacji poprzez zapewnienie odpowiedniego informowanie na temat spożywanej przez nich żywności, a tym samym umożliwienia dokonywania świadomych wyborów, co jest niezbędne dla zapewnienia dobra konsumentów - a co za tym idzie, wobec znaczenia konsekwencji wynikających z treści oraz funkcji art. 6 i art. 7 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia nr 1169/2011, nie ma podstaw, aby twierdzić, że adresowany do skarżącej spółki zakaz wprowadzania do obrotu partii [...] produktu o nazwie "[...]", jest środkiem nieproporcjonalnym i nadmiernie dolegliwym. Zwłaszcza, gdy w korespondencji do argumentów przedstawionych w odpowiedzi na zarzut nr 1 petitum skargi kasacyjnej oraz w korespondencji do stanowiska Sądu pierwszej instancji podkreślić - abstrahując już nawet od tego, że wobec ogólnego charakteru zaleceń pokontrolnych sugerowane przez spółkę ich zastosowanie z całą pewnością nie byłoby w okolicznościach stanu faktycznego sprawy środkiem skutecznym - że wydanie zaskarżonej decyzji utrzymującej w mocy decyzję z 24 września 2021 r. o zakazie wprowadzania do obrotu partii [...] produktu o nazwie "[...]", której - co istotne - nadano rygor natychmiastowej wykonalności, nie sprzeciwiało się podjęciu działań, których celem byłaby zmiana oznakowania produktu zakwestionowanej partii produktu i wprowadzenie jej do obrotu pod prawidłową nazwą, co jednocześnie nie było działaniem nadmiernie uciążliwym - czego nota bene skarżąca spółka nie kwestionuje zwłaszcza, gdy podnieść, że oczekiwała zastosowania mniej uciążliwego, jej zdaniem, środka. Jeżeli przy tym podkreślić, że sporny w sprawie produkt był przeznaczony do spożycia przez dzieci - co, jak należałoby przyjąć, nie pozostawało bez wpływu na potrzebę nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji zakazującej wprowadzanie do obrotu tego produktu pod nazwą "[...]", albowiem nie był on mlekiem w rozumieniu przywołanych powyżej przepisów prawa - to wobec funkcji oraz celów prawa żywnościowego - do których należy się ponownie odwołać - omawiany zarzut kasacyjny trzeba uznać za tym bardziej nieusprawiedliwiony. Zgodności z prawem zaskarżonego wyroku nie podważa również zarzut nr 5 petitum skargi kasacyjnej, a mianowicie zarzut naruszenia art. 30 ust. 1 i 2 rozporządzenia nr 1169/2011 w związku z art. 7 rozporządzenia nr 1924/2006 poprzez "[...] przyjęcie, że podanie dodatkowych informacji względem informacji o wartości odżywczej poprzez użycie sformułowania "Inne" nie stanowi dostatecznego wyodrębnienia". Abstrahując już nawet od tego, że z uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie wynika, aby w odniesieniu do kwestii podnoszonej przez stronę skarżącą Sąd pierwszej instancji wyraził kwestionowany przez nią pogląd, trzeba stwierdzić, że nie jest nieprawidłowe stanowisko tego Sądu, z którego wynika, że informacja o wartości odżywczej, o której stanowi art. 30 ust. 1 i 2 rozporządzenia nr 1169/2011 została ograniczona do wartości energetycznej oraz konkretnych składników wskazanych w tym przepisie prawa. Informacja ta ma więc ściśle określoną treść i nie bez powodu - jak wynika z konwencji językowej, którą operuje prawodawca unijny - ma charakter obowiązkowej informacji o wartości odżywczej - a więc innymi słowy, informacji stanowiącej zamkniętą listę ograniczoną do wartości odżywczej i wskazanych składników odżywczych - co znajdując swoje potwierdzenie w treści art. 7 rozporządzenia nr 1924/2006 - z którego wynika, że etykietowanie dotyczące wartości odżywczej produktów, w odniesieniu do których składane jest oświadczenie żywieniowe lub oświadczenie zdrowotne, jest obowiązkowe, z wyjątkiem reklamy ogólnej, a wymagane informacje zawierają elementy określone w art. 30 ust. 1 rozporządzenia nr 1169/2011 - jest z całą pewnością motywowane potrzebą zapewnienia wysokiego poziomu ochrony konsumentów (art. 1 ust. 1 tego rozporządzenia). Jeżeli w tym też kontekście - i zarazem w relacji do okoliczności stanu faktycznego rozpatrywanej sprawy, z których wynika, że w tabeli wartości odżywczej zamieszczone zostały informacje o zawartości składników odżywczych, takich jak: GOS/FOS (9:1), kwas α-linolenowy (ALA), a więc informacje, których podawania nie przewiduje rozporządzenie nr 1169/2011 - odwołać się - jak trafnie podniósł Sąd pierwszej instancji - do znaczenia konsekwencji wynikających z art. 2 lit. k) wskazanego rozporządzenia, który definiuje pojęcie "pola widzenia" - "wszystkie powierzchnie opakowania, których treść można odczytać z pojedynczego punktu widzenia" - to omawiany zarzut kasacyjny należało uznać za pozbawiony usprawiedliwionych podstaw. W odpowiedzi natomiast na zarzut nr 4 petitum skargi kasacyjnej trzeba stwierdzić, że - wbrew stanowisku skarżącej spółki - nie jest nieprawidłowe podejście Sądu pierwszej instancji do rozumienia oraz zastosowania w rozpatrywanej sprawie - jako wzorca kontroli legalności zaskarżonej decyzji - art. 17 ust. 7 w związku z pkt 1 części A załącznika VI rozporządzenia nr 1169/2011. Z przepisów szczegółowych - do których odsyła ust. 5 art. 17 rozporządzenia nr 1169/2011 - dotyczących nazwy środka spożywczego i danych szczegółowych, które mu towarzyszą, aż nadto jasno i wyraźnie wynika, że nazwa danego środka spożywczego zawiera dane szczegółowe dotyczące warunków fizycznych tego środka spożywczego lub szczególnego przetwarzania, jakiemu został on poddany (np. sproszkowany, ponownie zamrożony, liofilizowany, głęboko mrożony, zagęszczony, wędzony), bądź dane takie towarzyszą nazwie, we wszystkich przypadkach, w których pominięcie takiej informacji mogłoby wprowadzić nabywcę w błąd (pkt 1 części A załącznika VI rozporządzenia nr 1169/2011). Wobec imperatywnego charakteru przywołanej regulacji prawnej trzeba stwierdzić, że hipotezie rekonstruowanej na jej podstawie normy prawnej (normie nakazu odnośnie do nazwy środka spożywczego i danych szczegółowych, które mu towarzyszą) nie odpowiada jednak stan faktyczny, z którego wynika, że w nazwie spornego w sprawie produktu, ani też w danych nazwie tej towarzyszących (a więc innymi słowy, w żadnym z elementów tejże nazwy) nie została podana postać środka spożywczego, a mianowicie, że występuje on w "proszku". Wobec imperatywnego charakteru tej regulacji - co ponownie trzeba podkreślić kontekście wymogu rzetelnego, jasnego i łatwego do zrozumienia dla przeciętnego konsumenta informowania o środku spożywczym, które nie może wprowadzać w błąd (art. 7 rozporządzenia nr 1169/2011) - wskazanego deficytu w żadnym stopniu, ani też zakresie nie mogą - wbrew sugestii skarżącej spółki - zastąpić informacje odnoszące się do sposobu przygotowania spornego środka spożywczego do spożycia. Informacje te nie są bowiem - albowiem wniosek przeciwny nie wynika z treści przywołanej regulacji prawnej - nazwą danego środka spożywczego zawierającą dane szczegółowe dotyczące jego warunków fizycznych lub szczególnego przetwarzania, jakiemu został poddany, ani też danymi towarzyszącymi nazwie. W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną spółki. O kosztach postępowania orzeczono natomiast na podstawie art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) i § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 118). |
||||