Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ireneusz Dukiel (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Radom,, Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski, , po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 16 lutego 2023 r. sprawy ze skargi Ł. O. na bezczynność Dolnośląskiego Kuratora Oświaty w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia 27 listopada 2022 r. oddala skargę w całości.

Ł. O. (dalej jako strona lub skarżąca) wnioskiem z dnia 27 listopada 2022 r. zwróciła się do Dolnośląskiego Kuratora Oświaty (dalej jako organ lub Kurator) o udostępnienie informacji publicznej w postaci kserokopii skargi matki jednego z uczniów złożonej na nią do Kuratorium Oświaty we Wrocławiu.

Organ w odpowiedzi zawartej w piśmie z dnia 30 listopada 2022 r., nr [...], wskazał, że brak jest podstaw do udostępnienia stronie skargi rodzica, albowiem dokument ten ma charakter prywatny i nie stanowi informacji publicznej udzielanej w trybie przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t. jedn.: Dz. U. z 2022 r., poz. 902 ze zm., dalej u.d.i.p.).

Kurator podkreślił przy tym, że statusu tego dokumentu nie zmienia fakt przedłożenia go do urzędowi administracji publicznej, ani nie jest istotne, jakiego rodzaju postępowanie on inicjuje. Nie sprawi to bowiem, że nabędzie on cech dokumentu urzędowego. Dlatego też udostępnienie go stronie nie znajduje oparcia w obowiązujących przepisach.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu strona zarzuciła organowi bezczynność w zakresie udostępnienia żądanej informacji.

Skarżąca podkreśliła, że zastrzeżenia rodzica ucznia zostały złożone na nią jako na funkcjonariusza publicznego. Będąc więc stroną tej sprawy nie została ona poinformowana o treści zarzutów i dacie ich wniesienia do organu. Organ nie uczynił tego również na skutek kilku składanych do niego próśb, w tym także wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Nie wydał również żadnej decyzji administracyjnej ani nie pouczył o dalszym trybie działania.

Z tych powodów skarżąca wniosła o zobowiązanie organu do udostępnienia wystąpienia rodzica ucznia, wymierzenie organowi grzywny oraz zasądzenie na jej rzecz kosztów sądowych.

W odpowiedzi na skargę Kurator wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej, podtrzymując swoje stanowisko o braku publicznego waloru żądnej informacji. Jednocześnie dodał, że wobec skarżącej nie toczyło się żadne postępowanie, którego stroną by ona pozostawała, a zawiadomienie rodzica było jedynie podstawą do przeprowadzenia kontroli doraźnej w szkole, z której protokół został skarżącej przekazany.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn.: Dz. U. z 2023 r., poz. 259, dalej u.p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 – 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.

Wskazać również należy, że rozstrzygając daną sprawę, sąd administracyjny nie jest związany zarzutami skargi i sformułowanymi w niej wnioskami, lecz ocenia ją w całokształcie okoliczności faktycznych i prawnych danej sprawy, o czym stanowi art. 134 § 1 u.p.p.s.a.

W niniejszej sprawie przedmiotem postępowania jest bezczynność związana z udostępnieniem informacji publicznej.

Jak wynika z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych tym aktem prawnym.

Stosownie zaś do treści art. 2 ust. 1 u.d.i.p. prawo dostępu do informacji publicznej przysługuje każdemu, z zastrzeżeniem art. 5, który wprowadza w tym zakresie pewne ograniczenia związane z ochroną informacji niejawnych oraz innych tajemnic ustawowo chronionych, a także ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy.

W myśl art. 4 ust. 1 i 2 u.d.i.p. obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, a także reprezentatywne organizacje związkowe i organizacje pracodawców oraz partie polityczne. Do wymienionego katalogu zaliczają się w szczególności organy władzy publicznej (art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.).

Przepisy u.d.i.p. precyzują, że podmiot zobowiązany rozpatrując wniosek o udostępnienie informacji publicznej winien zachować się w jeden z następujących sposobów:

← przede wszystkim udzielić informacji publicznej pod warunkiem, że nie zachodzą okoliczności wyłączające możliwość jej udzielenia i znajduje się ona w jego posiadaniu, lub

← poinformować wnioskodawcę w formie zwykłego pisma, że jego żądanie nie znajduje podstaw w przepisach ustawy, gdyż nie dotyczy informacji mających charakter publiczny lub też wskazać, że organ nie jest dysponentem informacji, o których udzielenie wnioskodawca się zwrócił lub podmiotem zobowiązanym do jej udostępnienia (art. 4 u.d.i.p.), bądź też zawiadomić stronę, że w sprawie obowiązuje inny tryb udzielenia informacji, niż ten, w którym strona się zwróciła (art. 1 ust. 2 u.d.i.p.), lub

← umorzyć postępowanie (art. 14 ust. 2 u.d.i.p.) albo odmówić udostępnienia informacji (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.) w formie decyzji administracyjnej z uwagi na ochronę prywatności osoby fizycznej lub tajemnicy przedsiębiorcy, a także w sytuacji niespełnieniem przez stronę warunku wskazanego w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., a więc wówczas, gdy mimo wezwania strona nie wykaże, w jakim zakresie uzyskanie danej informacji będzie szczególnie istotne dla interesu publicznego.

W stanie faktycznym niniejszej sprawy jeden z opisanych powyżej schematów działania został przez organ zachowany, a odpowiedź udzielona skarżącej przez organ w dniu 30 listopada 2022 r. była wystarczająca do uznania, że wniosek o udostępnienie informacji publicznej rozpoznano prawidłowo i zgodnie z obowiązującymi przepisami.

W ocenie Sądu organ bowiem trafnie uznał, że zawnioskowana przez stronę kserokopia skargi rodzica ucznia nie stanowi informacji o sprawie publicznej, lecz ma charakter dokumentu prywatnego, niepodlegającego udostępnieniu w trybie u.d.i.p. Poruszone w nim zagadnienia i problemy dotyczą wszakże przede wszystkim procesu dydaktyczno-wychowawczego konkretnego ucznia i odnoszą się do niego z perspektywy rodzica. Postawa nauczyciela – uczestnika procesu nauczania – oraz podejmowane przez niego działania, będące nawet obiektem krytyki rodzica, nie koncentrują się zatem na funkcjonariuszu publicznym, jakim w niektórych sytuacjach może być rzeczywiście nauczyciel, ale wciąż pozostają w ścisłym związku z osobą ucznia. Dane go dotyczące nie mogą być więc w żaden sposób uznane za informacje publiczne.

Warto podkreślić, że przyjęcie przeciwnego poglądu prowadziłoby do konieczności każdorazowego ujawniania danych o problemach dydaktyczno-wychowawczych uczniów, które przecież mają charakter ściśle osobisty i nie mogą być przedmiotem publicznego dostępu. Nie zmienia tego faktu status skarżącej, albowiem swoje prawo wywodzi ona z art. 1 ust. 1 u.d.i.p., określającego uprawnienie każdej osoby do uzyskiwania danych publicznych. Będąc konsekwentnym należałoby zatem przyjąć, że treść zastrzeżeń rodzica winna być ujawniona nie tylko skarżącej, ale także wszystkim innym osobom, które by się o nie zwróciły w trybie u.d.i.p. Nie mieści się to jednak w zakresie przedmiotowym przywołanej ustawy i należy się temu stanowczo przeciwstawić.

Dodatkowo trzeba zwrócić uwagę, że skarżąca wystąpiła o przekazanie jej kserokopii skargi rodzica, a więc nie tyle ewentualnej informacji publicznej, co jej nośnika. W orzecznictwie sądowym odróżnia się zaś pojęcie samej informacji publicznej od nośnika, na którym została ona utrwalona. Informacja jest bowiem pewnym komunikatem, wiedzą o jakimś fakcie. Nośnikiem na którym taka informacja jest utrwalona może być zaś dokument papierowy lub elektroniczny – przechowujący dokonane na nim zapisy. Ustawodawca tylko w jednym przypadku, o którym mowa w art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a) u.d.i.p., zobowiązał do udostępnienia informacji publicznej zarówno co do treści, jak i postaci, a więc również nośnika, który zawiera informację publiczną. Chodzi tutaj o dokument urzędowy, którym – w rozumieniu art. 6 ust. 2 u.d.i.p. – jest treść oświadczenia woli lub wiedzy, utrwalona i podpisana w dowolnej formie przez funkcjonariusza publicznego w rozumieniu przepisów Kodeksu karnego, w ramach jego kompetencji, skierowana do innego podmiotu lub złożona do akt sprawy. Żądanie udostępnienia informacji publicznej przez udzielenie dokumentu prywatnego w postaci, w jakiej został utrwalony, nie podlega uwzględnieniu na gruncie przepisów u.d.i.p. (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 sierpnia 2014 r., sygn. akt I OSK 2799/13, oraz z dnia 28 kwietnia 2020 r., sygn. akt I OSK 1939/19 – dostępne w centralnej bazie orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl, podobnie jak pozostałe orzeczenia przywołane w niniejszym uzasadnieniu).

Dla porządku należy wskazać, że wprawdzie wnioskodawca nie może domagać się udostępnienia samego nośnika w postaci dokumentu prywatnego, jednakże dysponuje uprawnieniem do żądania udostępnienia informacji w nim zawartej. Pod tym jednak warunkiem, że ma ona charakter publiczny (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 czerwca 2014 r., sygn. akt I OSK 3070/13, oraz z dnia 15 marca 2017 r., sygn. akt I OSK 1531/15).

Żądana w niniejszej sprawie kserokopia skargi rodzica ucznia nie była dokumentem urzędowym, o którym mowa w art. 6 ust. 2 u.d.i.p. Nie stanowiła ona bowiem oświadczenia funkcjonariusza publicznego podjętego w ramach zakresu przysługujących mu kompetencji i skierowanego na zewnętrz. Nie zawierała ona również jakichkolwiek danych o charakterze publicznym, co już zostało wyżej wykazane. Była natomiast zwyczajnym dokumentem osoby prywatnej. Wniosek złożony w niniejszej sprawie nie dotyczył więc udostępnienia informacji o charakterze publicznym, które mogłyby być zawarte w dokumencie prywatnym, lecz stanowił żądanie udostępnienia kserokopii samego dokumentu prywatnego w postaci skargi rodzica ucznia. W takim zaś razie nie podlegał on rozpatrzeniu w trybie przepisów u.d.i.p., o czym organ zasadnie zawiadomił skarżącą w treści pisma z dnia 30 listopada 2022 r. Taka forma załatwienia podania skarżącej była – zdaniem Sądu – właściwa, gdyż przedmiotem żądania strony nie pozostawała informacja publiczna.

Warto w tym miejscu odnotować, odnosząc się także do zastrzeżeń skarżącej, że organ nie był uprawniony do wydania decyzji odmownej w zakresie udzielenia żądanych danych. Tego rodzaju obowiązek ciążyłby na nim jedynie wówczas, gdyby sprawa dotyczyła informacji publicznej, ale zachodziłyby przesłanki wyłączające jej udzielenie, o których mowa w art. 5 u.d.i.p. (np. prywatność osoby fizycznej, tajemnica przedsiębiorcy). W niniejszej sprawie z taką zaś sytuacją nie mieliśmy do czynienia.

Mając zatem na uwadze powyższe argumenty oraz działając na zasadzie art. 151 u.p.p.s.a. wniesioną skargę należało oddalić w całości, o czym orzeczono jak w sentencji wyroku.