Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Arkadiusz Despot - Mładanowicz po rozpoznaniu w dniu 9 kwietnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K. Ł. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 listopada 2023 r., sygn. akt VII SA/Wa 1163/23 odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi K. Ł. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 6 marca 2023 r., nr 273/2023 w przedmiocie nakazu rozbiórki budynku postanawia: 1. uchylić zaskarżone postanowienie; 2. wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji. 2

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 30 listopada 2023 r., sygn. akt VII SA/Wa 1163/23 odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi K. Ł. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 6 marca 2023 r., nr 273/2023 w przedmiocie nakazu rozbiórki budynku.

Sąd wskazał, że w skardze skarżący zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, podnosząc, że brak pozytywnego rozpoznania może skutkować zastępczą rozbiórką przedmiotowego budynku przeprowadzoną na koszt skarżącego, w trybie przewidzianym w przepisach egzekucji w administracji, pomimo że istnieje wysokie prawdopodobieństwo uchylenia przez Sąd decyzji organu I instancji z przyczyn podniesionych w skardze. Rzeczona rozbiórka skutkować będzie powstaniem po stronie skarżącego znacznej szkody, a także spowoduje niemożliwe do odwrócenia skutki.

Sąd wskazał, że skarżący nie przytoczył we wniosku okoliczności, których obowiązek podania wynika z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634; dalej: "p.p.s.a."), wskazujących na niebezpieczeństwo wyrządzenia mu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Skarżący nie przedstawił żadnych argumentów, ani też popierających je dokumentów, które potwierdzałyby, że w razie wykonania zaskarżonej decyzji poniesie znaczną szkodę, czy też zajdą w stosunku do niego trudne do odwrócenia skutki. Uzasadnienie wniosku o wstrzymanie powinno odnosić się do konkretnych okoliczności, które wskazywałyby na to, że wstrzymanie zaskarżonego aktu jest w danej sprawie obiektywnie zasadne. Ponadto, powołane w skardze zarzuty dotyczące skarżonej decyzji nie mogą stanowić uzasadnienia dla ww. wniosku. Wynika to zwłaszcza z faktu, że uregulowana w art. 61 § 3 p.p.s.a. ochrona tymczasowa jest odrębną instytucją od kontroli legalności aktu, wydanego przez organ, której w postępowaniu sądowoadministracyjnym dokonuje sąd.

Na powyższe postanowienie skarżący złożył zażalenie, zaskarżając postanowienie w całości, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 61 § 3 p.p.s.a. polegające na przyjęciu, że w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki określone w ww. przepisie, w szczególności niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w przypadku wykonania zaskarżonej decyzji, a także na przyjęciu, że w przypadku zastosowania instytucji określonej w art. 61 § 3 p.p.s.a., w sprawach dotyczących nakazu rozbiórki budynków o gabarytach przybliżonych do budynku będącego przedmiotem zaskarżonej decyzji, istnieje konieczność wykazania konkretnych okoliczności - innych niż sama konieczność odbudowy budynku w przyszłości oraz poniesienie w związku z tym znacznych kosztów - wskazujących na to, że wstrzymanie zaskarżonego aktu jest w danej sprawie obiektywnie zasadne.

Mając na względzie powyższe, skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Ponadto, wniesiono o przeprowadzenie dowodu z załączonego do zażalenia wydruku strony internetowej z portalu branżowego [...] na fakt wysokości szacunkowych kosztów związanych ewentualną odbudową budynku objętego nakazem rozbiórki.

W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, że Sąd I instancji powinien trudne do odwrócenia skutki oraz znaczną szkodę upatrywać w charakterze samej rozbiórki, albowiem odbudowa obiektu jest rzeczą niezwykle trudną i bardzo kosztowną, co stanowi fakt notoryjny. W przypadku decyzji nakazującej rozbiórkę już z jej istoty wynika, iż jej wykonanie może powodować trudne do odwrócenia skutki oraz znaczną szkodę, czego Sąd I instancji nie uwzględnił w ocenie wniosku skarżącego.

Wskazano, że Sąd I instancji pominął w swojej ocenie przede wszystkim okoliczność, że przedmiotem nakazu rozbiórki jest murowany budynek gospodarczo-garażowy o powierzchni 84,5 m2. Przy obecnych cenach usług projektowych i budowlanych oraz materiałów budowlanych koszt odbudowy przedmiotowego budynku mógłby wynieść ponad 100.000 złotych. Poniesienie kosztów w takich rozmiarach powodowałoby znaczną szkodę finansową dla skarżącego.

Odpowiedź na zażalenie złożyła uczestniczka postępowania M. G., wnosząc o oddalenie zażalenia.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przesłanki w postaci wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, o których mowa w powołanym przepisie należy wiązać z sytuacją, która może powstać, gdy zaskarżony do sądu akt administracyjny zostanie wykonany, a następnie na skutek uwzględnienia skargi akt ten zostanie wzruszony.

Wskazać należy, że Sąd w kwestii wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji orzeka na podstawie przytoczonych we wniosku okoliczności, uwzględniając indywidualny charakter każdej sprawy i możliwość wystąpienia dla skarżącego niebezpieczeństw, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Wskazać ponadto należy, że nie jest wystarczające powołanie się na treść przepisu art. 61 § 3 p.p.s.a. i w tym zakresie słusznie Sąd I instancji wskazuje na konieczność uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji. Powyższa ocena nie uwzględnia jednak tego, że w sytuacji, gdy wnioskiem o wstrzymanie wykonania objęta jest decyzja nakazująca rozbiórkę obiektu budowlanego, niejako z jej przedmiotu wynikać będzie wystąpienie przesłanki "trudnych do odwrócenia skutków". Rozbiórka obiektu budowlanego przed zakończeniem sprawy sądowoadministracyjnej ze swej istoty wiąże się z potencjalnym niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków z tego powodu, że nakaz rozbiórki może okazać się wadliwy. Tym samym stwierdzenie Sądu I instancji o niemożności udzielenia skarżącemu ochrony tymczasowej z uwagi jedynie na brak uzasadnienia wniosku należało uznać za niewystarczające dla wydania zaskarżonego postanowienia.

Należy zauważyć, że zaskarżoną decyzją z dnia 6 marca 2023 r., nr 273/2023 Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia 24 stycznia 2023 r. nr 64/2023 nakazującą rozbiórkę budynku gospodarczo – garażowego o powierzchni zabudowy 84,5 m2.

W przypadku zaskarżonej decyzji już z jej istoty wynika, że jej wykonanie może powodować trudne do odwrócenia skutki oraz znaczną szkodę. W okolicznościach niniejszej sprawy wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jest zatem uzasadnione.

Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 w zw. z art. 197 § 2 i art. 61 § 3 p.p.s.a., orzekł, jak w sentencji postanowienia.

Odnosząc się do zawartego w zażaleniu wniosku o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego, stwierdzić należy, że nie może on być uwzględniony przez Naczelny Sąd Administracyjny, albowiem przepisy art. 203 i 204 p.p.s.a., które regulują kwestie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, nie mają zastosowania do postępowania toczącego się na skutek wniesienia zażalenia na postanowienie Sądu I instancji.