Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Mariusz Golecki, po rozpoznaniu w dniu 11 marca 2026. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia J. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z 18 grudnia 2025 r. sygn. akt I SA/Ol 452/25 w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi J. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie z 30 lipca 2025 r., nr 2801-IOV-2.4103.1.2025 w przedmiocie podatku od towarów i usług za listopad i grudzień 2019 r. postanawia 1) uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie, 2) zwrócić ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie na rzecz J. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem uiszczonego wpisu od zażalenia.

Postanowieniem z 18 grudnia 2025 r., sygn. akt I SA/Ol 452/25, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie odmówił J. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. (dalej: "Skarżąca", "Strona", "Spółka") wstrzymania wykonania decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie (dalej: "DIAS") z 30 lipca 2025 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za listopad i grudzień 2019 r.

Przedstawiając motywy podjętego rozstrzygnięcia Sąd pierwszej instancji podał, że Spółka nie uprawdopodobniła, że zachodzi w stosunku do niej niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, o których mowa w art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935, dalej: "p.p.s.a."). W ocenie WSA, brak przedłożenia danych umożliwiających weryfikację twierdzeń Skarżącej uniemożliwiał dokonanie merytorycznej oceny, czy wykonanie decyzji spowoduje faktycznie niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub wystąpienie trudnych do odwrócenia skutków..

W zażaleniu na powyższe postanowienie pełnomocnik Spółki, zaskarżając je w całości, zarzucił mu naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na błędnym przyjęciu, że w realiach niniejszej sprawy nie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody ani spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, podczas gdy prawidłowa ocena przedstawionych przez Skarżącą okoliczności, dokonana z uwzględnieniem charakteru prowadzonej działalności Spółki oraz specyfiki skutków wykonania decyzji, prowadzi do wniosku przeciwnego.

Wskazując na powyższe podstawy Strona wniosła o uchylenie w całości oraz przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie do ponownego rozpoznania, ewentualnie, w przypadku uznania, że zachodzą ku temu podstawy, wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w całości.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.

Z ugruntowanej już w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wykładni art. 61 § 3 p.p.s.a. wynika, że obowiązek uprawdopodobnienia zajścia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, spoczywa na wnoszącym o zastosowanie tymczasowej ochrony, uregulowanej w tym przepisie (zob. postanowienie NSA z 3 października 2011 r., sygn. akt I FSK 1427/11"). Zgodnie z art. 61 § 1 p.p.s.a. wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonej decyzji. Zasadą jest zatem wykonalność decyzji ostatecznej. Sąd jednak może, choć nie musi, stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a. na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a., przesłanką wstrzymania zaskarżonego aktu jest zajście niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Warunkiem jednak wydania takiego postanowienia jest wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W analizowanym przepisie chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot wyegzekwowanego świadczenia, albo przez przywrócenie pierwotnego stanu rzeczy. Natomiast trudne do odwrócenia skutki mogą być zarówno prawne, jak i faktyczne. Rodzaj i zakres wystąpienia tych skutków musi być oceniony na podstawie obowiązującego prawa oraz sytuacji faktycznej, w jakiej znalazła się strona obciążona obowiązkami określonymi w decyzji (por. postanowienie NSA z 17 lipca 2008 r., sygn. akt II GZ 139/08). Uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności winno przy tym odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymywanie wykonania zaskarżonego aktu jest uzasadnione. Ponadto wniosek poparty powinien zostać stosownymi dokumentami potwierdzającymi okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji. Przy czym sąd administracyjny w razie braku takich dokumentów, czy to w aktach sprawy, czy też z powodu niedołączenia ich do wniosku nie jest uprawniony, przed rozpoznaniem wniosku o wstrzymanie do wzywania strony o ich przedstawienie. W przypadku bowiem wniosku o wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności p.p.s.a. nie przewiduje - jak choćby w ramach instytucji prawa pomocy - możliwości skorzystania z uzupełniającego postępowania dowodowego.

Sąd pierwszej instancji przy rozpatrywaniu wniosku miał na uwadze okoliczności przedstawione przez Stronę we wniosku zawartym w skardze tj. wskazanie, że zajęcie tak znacznych kwot, jakie stanowią przedmiot postępowania w niniejszej sprawie, rodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia Spółce znacznej szkody oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w postaci realnego zagrożenia dla możliwości dalszego prowadzenia i utrzymywania przedsiębiorstwa. Zdaniem Sądu pierwszej instancji Strona nie przedstawiła dokładnej sytuacji majątkowej i finansowej, nie dołączyła również żadnych materiałów źródłowych (dowodów) dla poparcia wniosku, które można byłoby skonfrontować z zawartymi we wniosku twierdzeniami i ich realnością występowania.

W odniesieniu do powyższego stwierdzić należy, że pełnomocnik Spółki, dołączył do zażalenia stosowne dokumenty, na potwierdzenie swojego dotychczasowego stanowiska w sprawie. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, dostarczone przez Stronę jako załączniki do zażalenia z dnia 7 stycznia 2026 r. oraz pisma Strony z 2 lutego 2026 r. dokumenty powinny zostać zbadane przez ponownie rozpatrujący niniejszą sprawę Sąd pierwszej instancji w kontekście zaistnienia okoliczności wskazanych art. 61 § 3 p.p.s.a.

Wobec powyższego w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, konieczne stało się uchylenie zaskarżonego postanowienia.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w pkt 1 sentencji postanowienia.

O zwrocie wpisu od zażalenia orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 2 p.p.s.a (pkt 2 sentencji postanowienia).