Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Kasprzycki (spr.) Sędziowie WSA Janusz Bociąga WSA Barbara Pasternak Protokolant Asystent Sędziego Urszula Czerwińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 stycznia 2016 r. sprawy ze skarg R. A. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą: Firma Importowo-Handlowo-Usługowa w J na decyzje Dyrektora Izby Celnej z dnia 15 czerwca 2015 r. nr [...] z dnia 16 czerwca 2015 r. nr [...] z dnia 22 lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty wynikającej z długu celnego skargi oddala.

Na podstawie art. 111 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), Sąd na rozprawie w dniu 27 stycznia 2016 r. postanowił połączyć niniejszą sprawę ze sprawami o sygn. akt III SA/Kr 1066/15, sygn. akt III SA/Kr 1067/15 – do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia pod sygn. akt III SA/Kr 1065/15.

Zaskarżonymi decyzjami: nr [...] z dnia 15 czerwca 2015 r., nr [...] z dnia 16 czerwca 2015 r.i nr [...] z dnia 22 lipca 2015 r., Dyrektor Izby Celnej , powołując się m.in. na art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613 ze zm.; zwanej dalej Ordynacją podatkową ) oraz art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne ( Dz. U. z 2013 r., poz. 727 ze zm., zwanej dalej Prawem celnym) utrzymał w mocy decyzje Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] 2015 r., nr [...], z dnia [...] 2015 r., nr [...] i z dnia [...] 2015 r., nr [...] w przedmiocie określenia kwoty długu celnego.

Powyższe rozstrzygnięcia zapadły w następujących stanach faktycznych i prawnych.

Naczelnik Urzędu Celnego decyzjami: z dnia [...] 2015 r., nr [...], z dnia [...] 2015 r., nr [...] i z dnia [...] 2015 r., nr [...] określił R. A. (dalej: skarżącemu) kwotę długu celnego podlegającą retrospektywnemu zaksięgowaniu w wysokości:

97.498 zł z tytułu importu towaru zgłoszonego w dniu [...] 2011 r. do procedury celnej dopuszczenia do obrotu wg SAD [...];

79.913 zł z tytułu importu towaru zgłoszonego w dniu [...] 2011 r. do procedury celnej dopuszczenia do obrotu wg SAD [...];

54.183 zł z tytułu importu towaru zgłoszonego w dniu [...] 2011 r. do procedury celnej dopuszczenia do obrotu wg SAD [...]

Organ powiadomił o retrospektywnym zaksięgowaniu kwot długu celnego oraz poinformował, o obowiązku zapłaty odsetek od ww. kwot, stosownie do art. 65 ust. 5 pr. celnego.

W uzasadnieniach tych decyzji organ l instancji opisał przebieg wszystkich postępowań administracyjnych w niniejszej sprawie, w wyniku których uznał, że w każdym z nich wartość deklarowana przez skarżącego jest nieprawdziwa z uwagi, przede wszystkim, na informacje uzyskane od chińskich władz celnych. Organ celny przyjął wyższą wartość towaru w łącznej wysokości:

- 292.154,18 USD określoną przez władze celne organu weryfikującego fakturę (odpowiednio: spodni męskich o wartości 252.183,24 USD, cena jednostkowa 7,17 USD/szt. za ilość 35.172 sztuk oraz spodni dziewczęcych o wartości 39.970,94 USD, cena jednostkowa 4,31 USD/szt. za ilość 9.274 sztuk);

- 238.380,00 USD określona przez władze celne organu weryfikującego fakturę (odpowiednio: wiatrówek damskich o wartości 56.700,00 USD, cena jednostkowa 10,50 USD/szt., za ilość 5400 sztuk; wiatrówek męskich o wartości 82.500,00 USD, cena jednostkowa 11,00 USD/szt. za ilość 7500 sztuk oraz kurtek zimowych męskich o wartości 99.180.00 USD, cena jednostkowa 14.50 USD, za ilość 6840 sztuk);

-161.960,00 USD określona przez władze celne organu weryfikującego fakturę (odpowiednio: bokserki męskie o wartości 20.160,00 USD, cena jednostkowa 1,00 USD/szt. za ilość 20160 sztuk; bokserki chłopięce o wartości 16.928,00 USD, cena jednostkowa 0.95830 USD/szt. za ilość 17665 sztuk; slipy męskie o wartości 50.280.00 USD, cena jednostkowa 0.41670 USD/szt. za ilość 120662 sztuk oraz slipy chłopięce o wartości 74.592,00 USD, cena jednostkowa 0,23330 USD/szt., za ilość 319726 sztuk); potwierdzoną przez urząd celny eksportu, za cenę faktycznie należną, a zatem za wartość transakcyjną w rozumieniu art. 29 ust. 1 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L 302 z 19.10.1992 r. ze zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne z 2004 r., roz. 2, t. 4 str.307, z późn. zm., zwanego dalej w skrócie "WKC"). Podkreślono, że z pisma chińskiej administracji celnej wynika, iż prośba polskiego organu została wnikliwie zbadana a wynik przekazany w załączniku do pisma. Powyższe dane uzyskano właśnie z przedmiotowego załącznika.

Skarżący, działający w toku instancji przez pełnomocnika – złożył odwołanie od ww. decyzji Naczelnika Urzędu Celnego.

Na zasadzie art. 222 Ordynacji podatkowej, w związku z art. 73 ust. 1 Prawa celnego, zarzucono organowi rażące naruszenie szeregu przepisów postępowania, mających istotne znaczenie dla treści przedmiotowych decyzji, a to:

- rażące naruszenie artykułu 56 Prawa celnego w zw. z art. 221 ust. 3 oraz 4 WKC, poprzez wydanie decyzji po upływie trzech lat od powstania długu celnego oraz dowolnym przyjęciu, iż "dług celny powstał na skutek czynu podlegającego w chwili popełnienia wszczęciu postępowania karnego", bez wskazania opisu rzekomego czynu zabronionego w wyniku którego ww. dług celny miał powstać, subsumpcji prowadzącej do przyjęcia, iż ww. czyn stanowi przestępstwo, jego związku z powstaniem i wysokością domniemanego przez organ długu celnego,

- rażące naruszenie artykułu 121 § 1 Ordynacji podatkowej w związku z art. 73 ust. 1 Prawa celnego poprzez przeprowadzenie postępowania w zakresie ustalenia wartości transakcyjnej towaru objętego zgłoszeniem celnym przez organ I instancji w sposób niebudzący zaufania stron poprzez :

a) oparcie ustaleń dotyczących rzekomej ceny transakcyjnej zadeklarowanych towarów na bliżej nieokreślonym "wydruku z ewidencji administracji chińskiej", pochodzącym od nieustalonego organu administracji Chińskiej Republiki Ludowej, bez ustalenia podmiotu, który dokonał ww. zgłoszenia, bez poczynienia jakichkolwiek ustaleń dotyczących procedury dotyczącej jego wystawienia czy też zasad zgłaszania towarów do ewidencji obowiązującej w Chińskiej Republice Ludowej ani charakteru kwot tam wpisanych,

b) ustalenie, iż ww. bliżej nieokreślony "wydruk z ewidencji administracji chińskiej", pochodzący od nieustalonego organu administracji Chińskiej Republiki Ludowej spełnia kryteria wskazane w Komentarzu 6 Komitetu Kodeksu Celnego, Sekcję Ustalania Wartości Celnej tj. autentyczność dokumentu nie jest kwestionowana a informacje zawarte w dokumencie są właściwe dla poparcia zadeklarowanych szczegółów danych natomiast a contrario dokumenty przedłożone przez skarżącego nie spełniają ww. kryteriów,

- rażące naruszenie art. 122 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 73 ust.1 Prawa celnego poprzez zaniechanie przez organ I instancji przeprowadzenia wszelkich czynności niezbędnych dla wyjaśnienia sprzeczności pomiędzy wartością transakcyjną wykazaną w dokumentacji przedłożonej przez skarżącego a wartością wskazaną w bliżej nieokreślonym "wydruku z ewidencji administracji chińskiej" pochodzącym od nieustalonego organu administracji Chińskiej Republiki Ludowej, a w szczególności poprzez zaniechanie zwrócenia się do organów Chińskiej Republiki Ludowej o przedłożenie dokumentów źródłowych w postaci, np. faktur VAT będących podstawą zgłoszenia do ewidencji podatkowej,

- rażące naruszenie artykułu 123 §1 Ordynacji podatkowej w związku z art. 73 ust. 1 Prawa celnego poprzez przeprowadzenie postępowania w zakresie ustalenia wartości transakcyjnej towaru objętego zgłoszeniem celnym przez organ I instancji, bez udziału skarżącego polegającym na całkowicie bezkrytycznym oparciu zaskarżonej decyzji na bliżej nieokreślonym "wydruku z ewidencji administracji chińskiej", pochodzącym od nieustalonego organu administracji Chińskiej Republiki Ludowej bez zapewnienia stronie możliwości jakiegokolwiek uprzedniego odniesienia się do treści przedmiotowego dokumentu, zweryfikowania jego poprawności, jak również wyjaśnienia sprzeczności pomiędzy wartością transakcyjną wskazaną w dokumentacji przedłożonej przez skarżącego a tą rzekomą wynikającą z bliżej nieokreślonego ,,wydruku z ewidencji administracji chińskiej", pochodzącego od nieustalonego organu administracji Chińskiej Republiki Ludowej przedłożonym przez organy Chińskiej Republiki Ludowej,

- rażące naruszenie artykułu 86 ust. 1 Prawa celnego poprzez całkowicie wadliwe nadanie przez organy I instancji mocy dokumentu urzędowego "wydrukowi z ewidencji administracji chińskiej", pochodzącemu od nieustalonego organu administracji Chińskiej Republiki Ludowej w zakresie ceny transakcyjnej towarów, podczas gdy wskazany dokument stanowić może jedynie dowód tego, jaką kwotę podmiot trzeci deklarował w swym rozliczeniu podatkowym, jak i tego, że organ celny Chińskiej Republiki Ludowej odebrał od niego oświadczenie treści wynikającej z ww. pisma, a w żadnym wypadku, iż wskazana kwota stanowi urzędowo stwierdzoną cenę transakcyjną oraz nienadania takiego waloru dokumentom przedłożonym przez skarżącego, w tym świadectwu pochodzenia wystawionego przez organy administracyjne Chińskiej Republiki Ludowej, które potwierdzało wartość transakcyjną towaru,

- rażące naruszenie art. 29 ust. 1 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny oraz art.23 ust.3 Prawa celnego, poprzez ich błędną wykładnię, niewłaściwe zastosowanie i przeprowadzenie postępowania w zakresie ustalenia wartości transakcyjnej towaru objętego zgłoszeniem celnym w oparciu o bliżej nieokreślony " wydruk z ewidencji chińskiej" pochodzący od nieustalonego organu administracji Chińskiej Republiki Ludowej, podczas gdy skarżący przedłożył szereg dokumentów właściwych dla poparcia zadeklarowanej wartości celnej,

- rażące naruszenie art. 30 i art. 32 WKC poprzez ich niezastosowanie przy ustalaniu wartości celnej zadeklarowanych towarów, podczas gdy metoda wartości transakcyjnej wynikającą z art. 29 WKC, w oparciu o bliżej nieokreślony " wydruk z ewidencji chińskiej" pochodzący od nieustalonego organu administracji Chińskiej Republiki Ludowej, przy równoczesnym pominięciu szeregu dokumentów przedłożonych przez skarżącego a właściwych dla poparcia zadeklarowanej przez niego wartości celnej, jest w niniejszej sprawie niewystarczająca i nie prowadzi do prawidłowego określenia wartości celnej zgłoszonego towaru.

Opisanymi na wstępie, kwestionowanymi następnie skargami do sądu administracyjnego, decyzjami: nr [...] z dnia 15 czerwca 2015 r., nr [...] z dnia 16 czerwca 2015 r. i nr [...] z dnia 22 lipca 2015 r. Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy ww. decyzje organu l instancji.

W uzasadnieniach tak podjętych rozstrzygnięć organ odwoławczy szczegółowo omówił zgromadzony materiał dowodowy oraz odniósł się do zarzutów podniesionych w odwołaniach. Stwierdził, że stan faktyczny spraw ustalony został w sposób prawidłowy, w oparciu o informacje pozyskane z nowych, wiarygodnych dowodów potwierdzających dokonanie transakcji sprzedaży w celu przywozu towarów tożsamych rodzajowo i ilościowo z towarami ujętymi w zgłoszeniach celnych na obszar celny Wspólnoty, jednakże za cenę znacznie wyższą niż zadeklarowana w zgłoszeniach celnych. Okoliczność ta umożliwiła organowi celnemu ustalenie wartości celnej w oparciu o przepis art. 29 ust. 1 WKC, a więc metodą wartości transakcyjnej. Zdaniem organu odwoławczego materiał dowodowy zgromadzony przez Naczelnika Urzędu Celnego był kompletny, a jego ocena rzetelna, kompleksowa i dokonana z zachowaniem obowiązujących w postępowaniu dowodowym zasad. Dlatego ustalenia organu celnego l instancji były prawidłowe i nie budziły jakichkolwiek wątpliwości co do ich zgodności z obowiązującym prawem materialnym i procesowym.

Zdaniem DIC, wynik weryfikacji wartości spornego towaru (dokonany przez chińskie władze celne) nie pozwalał na przyjęcie jako wiarygodnych dokumentów (dla określenia wartości celnej zgodnie z art. 29 ust. 1 WKC), faktur dołączonych do zgłoszenia celnego. Zasadnie zatem organ I instancji zakwestionował wiarygodność materialną weryfikowanych faktur. Przedmiotowy wynik weryfikacji pozwolił na ustalenie wartości celnej towaru (ceny należnej za towar) w rozumieniu art. 29 ust. 1 WKC, co skutkowało obliczeniem kwoty wynikającej z długu celnego i podlegającej retrospektywnemu.

W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy wyczerpująco odniósł się do zawartych w odwołaniu zarzutów.

Pismami z dnia 27 lipca 2015 r. skarżący wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie ze skargami na ww. decyzje Dyrektora Izby Celnej, zarzucając organowi naruszenie:

I. przepisów postępowania, mających wpływ na wynik sprawy, a to:

- artykułu 56 Prawa celnego w zw. z art. 221 ust. 3 oraz 4. WKC, poprzez wydanie przedmiotowej decyzji po upływie trzech lat od powstania długu celnego oraz całkowicie dowolnym, jak również gołosłownym przyjęciu wy łącznie na potrzeby niniejszego postępowania podatkowego, iż "dług celny powstał na skutek czynu podlegającego, w chwili popełnienia, wszczęciu postępowania karnego" bez jakiegokolwiek wskazania opisu rzekomego czynu zabronionego w wyniku którego ww. dług celny miał powstać, subsumcji prowadzącej do przyjęcia, iż ww. czyn stanowi przestępstwo, kwalifikacji prawnej ww. czynu - przestępstwa, jego związku z powstaniem i wysokością domniemanego przez organ długu celnego, wskazania czy toczy się postępowanie przygotowawcze w tejże sprawie - względnie czy organ złożył zawiadomienie o możliwości popełnienia przestępstwa,

- artykułu 121. § 1. Ordynacji podatkowej w zw. z art. 73. ust. 1. Prawa celnego poprzez przeprowadzenie postępowania w zakresie ustalenia wartości transakcyjnej towaru objętego zgłoszeniem celnym z dnia 16 marca 2011 r. przez organ I instancji w sposób niebudzący zaufania stron, poprzez:

a) oparcie ustaleń dotyczących rzekomej ceny transakcyjnej za deklarowanych towarów na bliżej nieokreślonym "wydruku z ewidencji administracji chińskiej''' wystawionym przez bliżej nieokreślone organy Chińskiej Republiki Ludowej, bez ustalenia podmiotu który dokonał ww. zgłoszenia, bez poczynienia jakichkolwiek ustaleń dotyczących procedury dotyczącej jego wystawienia czy też zasad zgłaszania towarów do ewidencji obowiązującej w Chińskiej Republice Ludowej,

b) ustalenie, że, ww. "wydruk z ewidencji administracji chińskiej" spełnia kryteria wskazane w Komentarzu przygotowanym nr 6 Komitetu Kodeksu Celnego, Sekcję Ustalania Wartości Celnej tj. autentyczność dokumentu nie jest kwestionowana a informacje zawarte w dokumencie są właściwe dla poparcia zadeklarowanych szczegółów danych natomiast a contrario dokumenty przedłożone przez skarżącego tj. faktura zakupu przedmiotowego towaru oraz świadectwo pochodzenia wystawione przez organy Chińskiej Republiki Ludowej nie spełniają ww. kryteriów,

- artykułu 122 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 73. ust. 1. Prawa celnego poprzez zaniechanie przez organ I instancji prze prowadzenia wszelkich czynności niezbędnych dla wyjaśnienia sprzeczności pomiędzy wartością transakcyjną wskazaną w dokumentacji przedłożonej przez skarżącego a wartością wskazaną w bliżej nieokreślonym "wydruku z ewidencji administracji chińskiej"", w szczególności poprzez zaniechanie zwrócenia się do organów Chińskiej Republiki Ludowej o przedłożenie dokumentów źródłowych w postaci np. faktur VAT będących podstawą zgłoszenia do ewidencji podatkowej,

- artykułu 123. § 1. Ordynacji podatkowej w zw. z art. 73. ust. 1. Prawa celnego poprzez przeprowadzenie postępowania w zakresie ustalenia wartości transakcyjnej towaru objętego zgłoszeniem celnym bez udziału skarżącego polegającym na całkowicie bezkrytycznym oparciu zaskarżonej decyzji na "wydruku z ewidencji administracji chińskiej"" wystawionym przez organy Chińskiej Republiki Ludowej bez zapewnienia stronie możliwości jakiegokolwiek uprzedniego odniesienia się do treści przedmiotowego dokumentu, zweryfikowania jego poprawności jak również wyjaśnienia sprzeczności pomiędzy wartością transakcyjną wskazaną w dokumentacji przedłożonej przez skarżącego a "wydruku z ewidencji administracji chińskiej" przedłożonym przez organy Chińskiej Republiki Ludowej,

- artykułu 86. ust. 1. Prawa celnego poprzez całkowicie wadliwe nadanie przez organy I instancji mocy dokumentu urzędowego "wydrukowi z ewidencji administracji chińskiej" otrzymanego od organów Chińskiej Republiki Ludowej w zakresie ceny transakcyjnej towarów, podczas gdy wskazany dokument stanowić może jedynie dowód tego, jaką kwotę eksporter deklarował w swym rozliczeniu podatkowym, jak i tego, że organ celny Chińskiej Republiki Ludowej odebrał od eksportera oświadczenie treści wynikającej z ww. pisma, a w żadnym wypadku, iż wskazana kwota stanowi urzędowo stwierdzoną cenę transakcyjną oraz nienadania takiego waloru świadectwu pochodzenia wystawionego przez organy administracyjne Chińskiej Republiki Ludowej, które potwierdzało wartość transakcyjną towaru,

II. obrazę przepisów prawa materialnego, a to: art. 29. ust. 13., art. 41 ust. 1, art. 146a ustawy o podatku od towarów i usług, w zw. z art. 29. ust. 1., art. 30 - art. 32 WKC, art. 181a. rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy wykonawcze w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. oraz art. 23. ust. 3 Prawa celnego z dnia 19 marca 2004 r. poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w sprawie, prowadzące do przyjęcia, iż należność z tytułu długu celnego importowanego przez skarżącego towaru objętego zgłoszeniem celnym wynosi wskazaną przez organ I instancji kwotę.

Wskazując na powyższe podstawy zaskarżenia, skarżący wniósł o uchylenie decyzji organu II instancji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia temu organowi .

Dyrektor Izby Celnej w odpowiedzi na skargi wniósł o ich oddalenie podtrzymując zawartą w zaskarżonych decyzjach argumentację, stanowiącą również odpowiedź na zawarte w skargach zarzuty, będące w większości powieleniem zarzutów zawartych w odwołaniach od decyzji pierwszoinstancyjnych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.

Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. jedn., Dz. U. z 2014 r., poz. 1647.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz. U. 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej w skrócie P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga więc merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa.

Skargi nie zasługiwały na uwzględnienie.

Kontrolując zaskarżone decyzje Sąd stwierdził, że w toku niniejszych postępowań administracyjnych, składających się na rozpatrywaną sprawę, organy celne nie dopuściły się naruszenia ani przepisów postępowania - ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. jedn., Dz.U. z 2012 r., poz. 749), w stopniu, który w istotny sposób mógłby mieć wpływ na wynik sprawy - ani też przepisów prawa materialnego w stopniu mających wpływ na jej wynik.

W ocenie Sądu postępowania we wszystkich sprawach administracyjnych, jakie toczyły się przed organami celnymi, zostały przeprowadzone w sposób prawidłowy i z poszanowaniem wszelkich zasad wynikających z przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. jedn., Dz.U. z 2012 r., poz. 749, zwanej dalej Ordynacją podatkową), której przepisy art. 12 oraz działu IV w świetle postanowień art 73 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. - Prawo celne (Dz. U. z 2015 r., poz. 858 ze zm.), stosuje się odpowiednio do postępowania w sprawach celnych, z uwzględnieniem zmian wynikających z prawa celnego.

Podkreślić zatem należy, że zgodnie z treścią art. 78 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L 302 z 19.10.1992 r. ze zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne z 2004 r., roz. 2, t. 4 str.307, z późn. zm., zwanego dalej "WKC") "... po zwolnieniu towarów organy celne mogą z urzędu lub na wniosek zgłaszającego dokonać kontroli zgłoszenia celnego w celu upewnienia się o prawidłowości danych zawartych w zgłoszeniu celnym, po dokonaniu zwolnienia towarów organy mogą przystąpić do kontroli dokumentów i danych handlowych dotyczących tych towarów. Kontrole te mogą być przeprowadzone bezpośrednio jak i pośrednio, tj. wyłącznie z dokumentów posiadanych przez inne podmioty a dotyczące towarów, nie wyłączając rewizji towarów."

W świetle tych regulacji nie ulega wątpliwości, że organy celne w sytuacji, gdy przepisy regulujące procedurę celną zostały zastosowane w oparciu o nieprawidłowe dane, podejmują zgodne z tymi przepisami niezbędne działania w celu uregulowania sytuacji w oparciu o dane, którymi dysponują.

Zdaniem Sądu, organy celne w tym przypadku były więc uprawnione do przeprowadzenia postimportowej kontroli towarów.

Sąd orzekający w niniejszej sprawie nie podziela zarzutów naruszenia przez organy celne artykułów: 121, 122, 123 Ordynacji podatkowej. Nie stwierdził też naruszenia artykułów: 187 i 191 Ordynacji podatkowej.

Zgodnie z tymi przepisami postępowanie powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organu (art. 121 Ordynacji podatkowej). W toku postępowania organy powinny podjąć wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (art. 122) i zapewnić stronom czynny udział w każdym jego stadium (art. 123 Ordynacji podatkowej). W myśl natomiast art. 187 Ordynacji podatkowej organ prowadząc postepowanie wyjaśniające jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy i wszystkie te dowody ocenić w ramach swobodnej oceny dowodów, o której mowa w art. 191 Ordynacji podatkowej.

Dokonując oceny pod tym kątem, toczących się przed organami celnymi postępowań, stwierdzić należało, że w każdym z nich materiał dowodowy został zgromadzony przez organy w stopniu wystarczającym do podjęcia rozstrzygnięć co do istoty sprawy. Organy wyczerpały możliwości dowodowe, oceniły cały zgromadzony materiał w sposób kompleksowy, we wzajemnej łączności i w sposób należyty i wystarczający odniosły się do dowodów w ramach swobodnej ich oceny.

Podkreślić należy, że w toku postępowań polska administracja celna uzyskała od chińskiej administracji celnej dokumenty stwierdzające łączną wartość towarów wywożonych z Chińskiej Republiki Ludowej odpowiednio za listami przewozowymi: nr [...] na kwotę 292.154,18 USD, nr [...] na kwotę 238.380,00 USD, nr [...] na kwotę 161.960,00 USD.

W ramach tych kontroli organy celne stwierdziły, że już wstępna analiza danych zadeklarowanych w zgłoszeniach celnych: SAD nr [...] z dnia [...] 2011 r., SAD nr [...] z dnia [...] 2011 r., SAD nr [...] z dnia [...] 2011 r. wskazywała, iż wartość celna towarów objętych tymi zgłoszeniami w sposób znaczący odbiegała od danych dostępnych polskiej administracji celnej oraz administracji celnej unijnej, co jest okolicznością mającą znaczenie dla treści rozstrzygnięcia. Stwierdzenie tych okoliczności obligowało więc organy celne do wszczęcia procedury weryfikacyjnej. Z uwagi na import towarów z Chińskiej Republiki Ludowej , procedurę weryfikacyjną faktur: nr [...] z dnia 5 lutego 2011 r., nr [...] z dnia 4 lutego 2011 r. i nr [...] z dnia 1 lutego 2011 r. przeprowadzono w oparciu o "Umowę między Wspólnotą Europejską a rządem Chińskiej Republiki Ludowej o współpracy i wzajemnej pomocy administracyjnej w sprawach celnych " z dnia 8 grudnia 2004 r.

Wynik tej weryfikacji potwierdził zastrzeżenia organów celnych, a ta okoliczność uzasadniała z kolei wszczęcie poszczególnych postępowań celnych w zakresie wartości celnej towarów objętych ww. zgłoszeniami celnymi.

Wskazane już dokumenty, uzyskane przez polską administrację celną od chińskiej administracji celnej, stwierdzające łączne wartości towarów wywożonych z Chin za listami przewozowymi: nr [...] na kwotę 292.154,18 USD, nr [...] na kwotę 238.380,00 USD, nr [...] na kwotę 161.960,00 USD, stanowią dowody na okoliczność wartości transakcyjnej towarów objętych ww. zgłoszeniami celnymi. Są dowodami pozyskanymi przez organy w sposób legalny i zgodny z postanowieniami wyżej wskazanej umowy między Wspólnotą Europejską a rządem Chińskiej Republiki Ludowej. Bezpodstawne są więc formułowane przez skarżącego zarzuty, że są to bliżej nieokreślone "wydruki z ewidencji administracji chińskiej". Dokumenty te, wbrew tym twierdzeniom, zostały wystawione przez powołane do tego organy administracji chińskiej, a zatem stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone.

Wskazać przy tym należy, że zgodnie z art. 29 ust. 1 WKC wartość transakcyjna to cena faktycznie zapłacona lub należna za towar.

Cena towaru zadeklarowana w zgłoszeniu SAD powinna zatem odzwierciedlać cenę zakupu tego towaru.

Kwoty: 292.154,18 USD, 238.380,00 USD, 161.960,00 USD zostały zadeklarowane przez chińskich sprzedawców tych towarów organom administracji chińskiej i wprowadzone do chińskiej ewidencji urzędowej.

W związku z powyższym polskie organy celne zasadnie przyjęły kwoty: 292.154,18 USD, 238.380,00 USD i 161.960,00 USD jako kwoty faktycznie należne za towary objęte dokumentami: SAD nr [...] z dnia [...] 2011 r., SAD nr [...] z dnia [...] 2011 r. oraz SAD nr [...] z dnia [...] 2011 r.

Argumenty, że organy celne miały obowiązek ustalenia cen zakupu poszczególnych towarów są nietrafne. Zdaniem Sądu nie było potrzeby prowadzenia postępowania dowodowego na okoliczność zawarcia przez skarżącego transakcji dotyczącej przedmiotowych towarów, w tym badania wpływu czynników kształtujących cenę poszczególnych towarów, uwzględniającą specyfikę rynku, specyfikę i poziom obrotu, jakość określonego towaru, jego sezonowość, ani rozmiaru prowadzonej działalności z kontrahentem chińskim, formy płatności – jednorazowo, czy w ratach, czy też ustalać pośredników poszczególnych transakcji, jak twierdzi skarżący.

Przesłane przez chińską administrację celną dokumenty uzasadniały bowiem przyjęcie wskazanych kwot: 292.154,18 USD, 238.380,00 USD i 161.960,00 USD za ceny transakcyjne, skoro odzwierciedlają faktyczne ceny zakupu poszczególnych towarów. W związku z tym art. 181a Rozporządzenia Komisji (EWG) Nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny – nie miał zastosowania. W niniejszych postępowaniach celnych wartość transakcyjna towarów została ustalona przez organy celne w wyniku postępowań weryfikacyjnych i nie budziły one żadnych wątpliwości, wobec tego nie zachodziła konieczność ustalania tych wartości przy użyciu metod określonych w artykułach: 30 - 32 WKC z uwagi na znane ceny zakupu tych towarów.

Wobec tego nie mogły zostać uznane za wiarygodne dokumenty w postaci deklaracji celnych, zgłoszonych przez skarżącego, gdyż wskazane w nich ceny towarów, jak się okazało nie odzwierciedlały faktycznej ceny ich zakupu.

Całkowicie chybione są więc zarzuty naruszenia w tym względzie przepisów postępowania. Postępowanie natomiast weryfikacyjne jest postępowaniem specyficznym i racje mają organy celne wskazując, że biorą w nim udział jedynie organy celne państwa importującego i eksportującego. Wynik tej weryfikacji może być pozytywny bądź negatywny. Postępowanie to nie kończy się więc wydaniem decyzji, rozstrzygającej istotę sprawy, czy też w inny sposób kończącej postępowanie. Nie jest to więc "klasyczne postępowanie celne", w którym obowiązkiem organów byłoby zapewnienie stronom czynnego udziału w każdym jego stadium. Podnoszenie zatem zarzutu w tym względzie jest całkowicie pozbawione racji.

Zgodzić się zatem należało z Dyrektorem Izby Celnej, że argumentacja skarg dotycząca dwuetapowego postępowania w zakresie ustalania wartości celnej jest wobec tego bezprzedmiotowa w rozpoznawanej sprawie.

Wbrew zarzutom skargi, organy zebrały materiał dowodowy w stopniu wystarczającym do wydania decyzji i materiał ten potwierdza zasadność tych rozstrzygnięć. Ocena tego materiału mieści się w granicach swobodnej oceny i nie jest oceną dowolną, jak zarzuca skarżący.

Wszystkie dokumenty sporządzone w językach obcych, istotne z punktu widzenia rozstrzygnięcia, zostały przetłumaczone przez tłumacza przysięgłego, a organ w toku postępowania wyjaśnił rozbieżności związane z ich tłumaczeniem.

Reasumując należało stwierdzić, że decyzje określające kwoty należności wynikających z długu celnego podlegającego retrospektywnemu zaksięgowaniu z tytułu importu towarów objętych wszystkimi, przedmiotowymi zgłoszeniami celnymi, obliczone od ustalonych przez organy celne wartości celnych towarów - są zgodne z prawem.

Wbrew twierdzeniom skargi nie miały też zastosowania ust. 3 i 4 art. 221 WKC. Trafnie bowiem stwierdziły organy, że wystarczające jest dokonanie przez organ celny na poczet prowadzonego postępowania o zaksięgowanie długu celnego jedynie kwalifikacji czynu jako zabronionego bez potwierdzenia tego rodzaju dokonań prawomocnym wyrokiem sądu powszechnego (por. wyrok NSA z dnia 21 stycznia 2014 r., sygn. akt I GZK 908/12).

W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.