Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Roman Ciąglewicz, , , po rozpoznaniu w dniu 16 lipca 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia I. J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 lutego 2020 r., sygn. akt VII SA/Wa 115/20 o odrzuceniu skargi w sprawie ze skargi I.J. na rozstrzygnięcie Rzecznika Praw Pacjenta z dnia [...]lipca 2019 r. znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia naruszenia praw pacjenta postanawia: oddalić zażalenie.

Uzasadnienie.

Pismem z dnia 11 grudnia 2019 r. (nadanym w placówce operatora pocztowego dnia 16 grudnia 2019 r.) I. J., wniosła skargę na rozstrzygnięcie Rzecznika Praw Pacjenta z dnia [...]lipca 2019 r., znak: [...] (doręczone skarżącej w dniu 23 lipca 2019 r.).

Postanowieniem z dnia 5 lutego 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę.

Sąd wskazał, że zaskarżone rozstrzygnięcie Rzecznika Praw Pacjenta z dnia [...]lipca 2019 r. zostało doręczone skarżącej w dniu 23 lipca 2019 r., zatem trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi do sądu upłynął z dniem 22 sierpnia 2019 r. Skarga nadana została w placówce operatora pocztowego w dniu 16 grudnia 2019 r., a zatem z uchybieniem terminu. Sąd stwierdził, że trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi, o jakim mowa w art. 53 § 1 P.p.s.a., jest terminem ustawowym, który nie może być skracany ani przedłużany. Upływ jego sąd uwzględnia z urzędu i z tej przyczyny wniesioną skargę odrzuca się na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 P.p.s.a.

Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła skarżąca.

W uzasadnieniu zażalenia podniosła, że nie istnieje dowód, że otrzymała skarżone postanowienie Rzecznika Praw Pacjenta. A zatem, niemożliwe było określenie terminu do jego zaskarżenia. Skarżąca wniosła o przywrócenie terminu do złożenia skargi na postanowienie, o którym mowa w piśmie z dnia [...].07.2019 r., które otrzymała tylko do wiadomości.

W odpowiedzi na zażalenia Rzecznik Praw Pacjenta wniósł o jego oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu.

Wskazać trzeba, że rozstrzygnięciem z dnia [...]lipca 2019 r., znak: [...], wydanym na podstawie art. 53 ust. 1 pkt 2 i ust. 4 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta, Rzecznik Praw Pacjenta, stwierdził naruszenia praw pacjenta D. G. do: świadczeń zdrowotnych, wyrażenia zgody na udzielenie świadczeń zdrowotnych oraz dostępu do dokumentacji medycznej, o których odpowiednio mowa w art. 8, art. 16, art. 24 i art. 25 ustawy, przez podmiot leczniczy.

Przedmiotowe pismo nie jest decyzją administracją, ani zaskarżalnym postanowieniem administracyjnym. Podstawa prawna wydania przedmiotowego pisma, tj. art. 53 ust. 1 pkt 2 i 4 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta nie przewiduje wydania aktu administracyjnego o charakterze władczym. Przedmiotowe pismo jest pismem wyłącznie informującym, stanowiskiem organu informującym o stwierdzeniu naruszeniu praw pacjenta do świadczeń zdrowotnych, które nie posiada cech charakterystycznych dla decyzji administracyjnej z art. 107 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, dalej: K.p.a. Decyzja administracyjna, stosownie do art. 104 § 2 K.p.a., rozstrzyga sprawę co do jej istoty. Jest zatem władczym rozstrzygnięciem organu administracji publicznej, określającym prawa i obowiązki podmiotu, podlegającym egzekucji w razie jego nierespektowania. Nie doszło więc w ten sposób do ukształtowania materialnoprawnego stosunku administracyjnego.

Zgodnie z art. 53 ust. 1 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta, po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego Rzecznik może: 1) wyjaśnić wnioskodawcy i pacjentowi, którego sprawa dotyczy, że nie stwierdził naruszenia praw pacjenta; 2) skierować wystąpienie do podmiotu udzielającego świadczeń zdrowotnych, organu, organizacji lub instytucji, w których działalności stwierdził naruszenie praw pacjenta; wystąpienie takie nie może naruszać niezawisłości sędziowskiej; 3) zwrócić się do organu nadrzędnego nad jednostką, o której mowa w pkt 2, z wnioskiem o zastosowanie środków przewidzianych w przepisach prawa.

Zatem ustawa o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta wskazuje na działania podjęte przez Rzecznika Praw Pacjenta, które nie kształtują sytuacji prawnej pacjenta oraz skarżącej, lecz mają charakter opiniodawczo-wnioskujący, niepodlegający zaskarżaniu do sądu administracyjnego. Dopiero postępowania zainicjowane wnioskami Rzecznika Praw Pacjenta i żądaniami mogą zakończyć się rozstrzygnięciem innych organów, które mogą podlegać zaskarżeniu na zasadach określonych w odrębnych przepisach.

Ponadto, przedmiotowe pismo nie jest też innym, niż określony w art. 3 § 2 pkt 1-3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dalej: P.p.s.a., aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej dotyczącym obowiązków wynikających z przepisów prawa. Akt lub czynność w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., jest wydawany w sprawach z zakresu administracji publicznej, przyznającym uprawnienia lub obowiązki podmiotowi, do którego jest skierowane, wynikające z przepisów prawa powszechnie obowiązujących.

Pismo Rzecznika Praw Pacjenta nie ma więc ani charakteru decyzji administracyjnej, ani aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (por. postanowienie NSA z dnia 24 maja 2018 r., sygn. akt II OSK 1258/18, dostępne w CBOSA, www.cbois.nsa.gov.pl).

Skoro zaskarżone pismo nie jest decyzją administracyjną zaliczoną przez ustawodawcę do aktów objętych kognicją sądów administracyjnych i nie stanowi też aktu lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 1 i 4 P.p.s.a., to niedopuszczalne jest wniesienie na nie skargi do sądu administracyjnego. W takiej sytuacji skarga podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a.

Odnosząc się do podnoszonej w zażaleniu kwestii nieotrzymania przez skarżącą postanowienia Rzecznika Praw Pacjenta, wskazać trzeba, że w rozstrzygnięciu z dnia 3 lipca 2019 r. Rzecznik postanowił oddalić "wniosek dowodowy o powołanie konsultanta wojewódzkiego w dziedzinie farmakologii do wydania opinii w sprawie". Organ nie wydał w tym przedmiocie "odrębnego" postanowienia tylko zawarł je w przedmiotowym rozstrzygnięciu z dnia 3 lipca 2019 r.

Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.