Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Rafał Stasikowski po rozpoznaniu w dniu 7 października 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Stowarzyszenia O. w K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 11 maja 2022 r., sygn. akt II SA/Lu 242/22 w sprawie ze skargi Stowarzyszenia O. w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 18 stycznia 2022 r., znak: SKO.41/3068/SD/2021 w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia postanawia: oddalić zażalenie. .

Postanowieniem z 11 maja 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny

w Lublinie odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie stacji paliw płynnych i gazu LPG.

W uzasadnieniu wskazał, że w skardze Stowarzyszenia zawarty został wniosek

o wstrzymanie wykonania decyzji organów obu instancji, który został umotywowany tym, że zdaniem skarżącego ich wykonanie uczyni postępowanie sądowoadministracyjne iluzorycznym.

W ocenie Sądu pierwszej instancji możliwość wstrzymania wykonania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, przewidziana w art. 86f ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2021 r. poz. 247 ze zm.), nie oznacza, że każdy wniosek o wstrzymanie wykonania takiej decyzji będzie zasługiwał na uwzględnienie. Należy mieć bowiem na względzie, że złożenie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji nie oznacza automatyzmu w blokowaniu realizacji praw i obowiązków z niej wynikających. Sąd ocenia jedynie, czy podane przez stronę okoliczności w istocie wskazują na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W tym celu strona skarżąca powinna tak określić ewentualną szkodę i wskazać na skutki, które trudno będzie odwrócić, by sąd mógł stwierdzić, w oparciu o konkretne dane, że jej wielkość może być znaczna, a skutki wykonania decyzji istotnie trudne do odwrócenia.

Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie wnioskodawca żadnych takich okoliczności nie wskazał, ograniczając się do stwierdzenia, że "ewentualne wykonanie decyzji poprzez umożliwienie realizacji inwestycji uczyni postępowanie sądowoadministracyjne iluzorycznym". Nie pozwala to na przyjęcie, że w tym konkretnym przypadku zachodzą okoliczności uzasadniające możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, o których mowa w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329; zwanej dalej "p.p.s.a.") w związku z art. 86f ust. 1ww. ustawy z 2008 r.

Zażalenie na powyższe postanowienie wniosło skarżące Stowarzyszenie, powtarzając argument o "iluzorycznej ochronie interesów skarżącego" w przypadku wykonania przedmiotowych decyzji organów obu instancji. Zwróciło uwagę, że inwestor na podstawie zaskarżonej decyzji "wszczął" postępowanie w sprawie wydania decyzji

o warunkach zabudowy. Zdaniem Stowarzyszenia brak wstrzymania zaskarżonej decyzji środowiskowej spowoduje trudne do odwrócenia skutki w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie jest zasadne.

Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Zgodnie z art. 86f ust. 1 ustawy z 3 października 2008 r. do skargi na decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach stosuje się przepis art. 61 § 3 p.p.s.a., z tym że przez trudne do odwrócenia skutki, o których mowa w tym przepisie, rozumie się następstwa wynikające z podjęcia realizacji przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko, dla którego wydano zaskarżoną decyzję.

Przyznanie stronie skarżącej ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi odstępstwo od ogólnej reguły wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Przesłanki jakimi powinien kierować się sąd przy rozstrzyganiu takiego wniosku w sposób wyczerpujący zostały określone w art. 61 § 3 p.p.s.a., w myśl którego są nimi: niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przesłanki te należy wiązać z sytuacją, która może powstać, gdy zaskarżony do sądu akt administracyjny zostanie wykonany, a następnie na skutek uwzględnienia skargi akt ten zostanie wzruszony. Wykazanie istnienia tych przesłanek spoczywa na stronie.

Z powyższego wynika, że strona powinna we wniosku przedstawić taką argumentację, która przekona, iż konsekwencje wykonania zaskarżonego aktu mogą spowodować znaczną szkodę lub doprowadzić do powstania trudnych do odwrócenia skutków. Brak uzasadnienia wniosku lub niewykazanie przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. stanowi wystarczającą podstawę do negatywnego rozpoznania wniosku. Zatem, żądając udzielenia ochrony tymczasowej, strona skarżąca powinna we wniosku wskazać, na której przesłance opiera swoje żądanie oraz je uzasadnić, a także w miarę potrzeby przedstawić stosowne dowody.

W niniejszej sprawie skarżące Stowarzyszenie złożyło wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie stacji paliw płynnych i gazu LPG. Swój wniosek uzasadniło wyłącznie tym, że w jego ocenie brak wstrzymania spowoduje iluzoryczność ochrony praw skarżącego

w postępowaniu sądowym. W zażaleniu powtórzyło tę argumentację, rozbudowując ją o ogólne odwołanie do orzecznictwa oraz art. 61 § 3 p.p.s.a., nie przedstawiając jednak jakichkolwiek konkretnych argumentów, odnoszących się do realiów niniejszej sprawy, a stanowiących o niebezpieczeństwie wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, w przypadku wykonania zaskarżonej decyzji. Niewystarczające jest powołanie się wyłącznie na fakt ubiegania się przez inwestora o warunki zabudowy dla działek wymienionych w zażaleniu, skoro skarżące Stowarzyszenie nie podało jakie konkretnie szkody lub niebezpieczeństwa z tym się wiążą.

Stowarzyszenie powinno więc przedstawić we wniosku na czym konkretnie polega niebezpieczeństwo wyrządzenia szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Jak trafnie stwierdził to Sąd pierwszej instancji, odwołując się do orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, strona skarżąca winna tak określić ewentualną szkodę i wskazać na skutki, które trudno będzie odwrócić, by Sąd mógł stwierdzić, w oparciu o konkretne dane, że jej wielkość może być znaczna, a skutki wykonania decyzji istotnie trudne do odwrócenia. Na skarżącym spoczywa obowiązek co najmniej uprawdopodobnienia w sposób rzetelny i jasny istnienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. Tymczasem z wniosku skarżącego Stowarzyszenia nie można wywieść w jaki konkretnie sposób zaskarżona decyzja oddziałuje na środowisko i na działki, które z resztą zostały przez Stowarzyszenie wymienione dopiero w zażaleniu.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego trafnie Sąd pierwszej instancji uznał, że skarżący nie uprawdopodobnił przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej

z art. 61 § 3 p.p.s.a. Wskazać należy, że na Sądzie pierwszej instancji nie spoczywał obowiązek wydania swoistego "orzeczenia wstępnego" i szukania argumentów

i dowodów w aktach sprawy, a nawet w samej skardze, na poparcie wniosku złożonego przez stronę. Wniosek skarżącego powinien być uzasadniony oddzielnie lub bezpośrednimi, konkretnymi odniesieniami do treści skargi lub do akt sprawy.

W okolicznościach niniejszej sprawy za prawidłowe należy uznać rozstrzygnięcie Sądu pierwszej instancji, który odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji z uwagi na brak uprawdopodobnienia zaistnienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 86f ustawy z 3 października 2008 r.

Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.