II SA/Lu 540/12 - Wyrok

Data orzeczenia	2012-09-25	
Data wpływu	2012-06-19	
Sąd	Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie	
Sędziowie	Joanna Cylc-Malec /przewodniczący sprawozdawca/	
Symbol z opisem	6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane	
Hasła tematyczne	Wywłaszczanie nieruchomości	
Sygn. powiązane	I OSK 3064/12	
Skarżony organ	Wojewoda	
Treść wyniku	Uchylono decyzję I i II instancji	
Powołane przepisy	Dz.U. 2010 nr 102 poz 651;  art. 136 ust. 3, art. 137 pkt 1 i 2, art. 93 ust. 3b, art. 140 ust. 4; Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity.
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071;  art. 7, art. 77 par. 1; Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity	
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec (spr.),, Sędzia SO del. Iwona Tchórzewska, Protokolant Starszy referent Agata Jakimiuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 20 września 2012 r. sprawy ze skargi Gminy na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości i rozliczeń z tym związanych I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Starosty z dnia [...] r., nr [...]; II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.	
Uzasadnienie
Pismem z dnia 12 lipca 2007 r. G. i A. P. - byli właściciele, zwrócili się do Prezydenta Miasta L. z wnioskiem o zwrot części wywłaszczonej nieruchomości położonej w L., przy ul. A., stanowiącej w dacie wywłaszczenia działkę nr 10, a obecnie wchodzącej w skład części działki nr [...], obręb 27-Rury Bonifraterskie, ark. mapy 10.

Postanowieniem z dnia 10 stycznia 2008 r. Wojewoda L. wyłączył Prezydenta Miasta L. od prowadzenia przedmiotowej sprawy i wyznaczył do jej rozpatrzenia Starostę L..

Organ ten po przeprowadzeniu postępowania, decyzją z dnia [...] lutego 2012 r. orzekł o zwrocie nieruchomości położonej w L., oznaczonej jako projektowana działka nr 20/46 o pow. 0,2267 ha, stanowiącej własność Gminy L. na rzecz G. P. i A. P. na prawie wspólności ustawowej. W pkt II decyzji Starosta umorzył postępowanie w zakresie dotyczącym pozostałej powierzchni dawnej działki nr 10, a w pkt VI i VII zobowiązał wskazane osoby do zwrotu na rzecz Gminy L. kwoty 67.367,70 zł tytułem waloryzowanego odszkodowania, rozkładając tę kwotę na 120 miesięcznych rat.

W uzasadnieniu organ wskazał, że aktem notarialnym z dnia 7 czerwca 1988 r. Skarb Państwa nabył od wnioskodawców działkę nr 10 o pow. 0,5684 ha, z przeznaczeniem pod realizację osiedla mieszkaniowego "P.". W toku postępowania wykonana została dokumentacja geodezyjno-prawna wywłaszczonej nieruchomości, w której zawnioskowana do zwrotu działka została oznaczona numerem 10/6, któremu odpowiada projektowana działka nr 20/46. Ustalono, że zawnioskowany do zwrotu teren znajduje się w ogrodzeniu posesji, na której znajduje się budynek 4-kondygnacyjny. Obiekt ten (budynek mieszkalny z mieszkaniami chronionymi z zespołem do fizykoterapii przy Domu Pomocy Społecznej) wykonano na podstawie pozwolenia na budowę wydanego przez Prezydenta Miasta L. z dnia 12 stycznia 2007 r., a prace przy jego wykonaniu rozpoczęto w dniu 16 października 2007 r. Na dzień 12 lipca 2007 r. (data złożenia wniosku o zwrot), zawnioskowana do zwrotu część wywłaszczonej nieruchomości pozostawała całkowicie niezagospodarowana. W tych okolicznościach - w ocenie Starosty – zachodzą przesłanki do zwrotu części wywłaszczonej określone w art. 137 ust. 1 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Celem wywłaszczenia była realizacja osiedla mieszkaniowego "P.", natomiast w chwili obecnej znajduje się tam budynek mieszkalny z mieszkaniami chronionymi z zespołem do fizykoterapii przy Domu Pomocy Społecznej, który został wykonany już po złożeniu wniosku o zwrot, a zatem z przekroczeniem 7 letniego terminu określonego w ww. przepisie. W tej sytuacji organ uznał, że część wywłaszczonej działki stała się zbędna na cel wywłaszczenia i powinna podlegać zwrotowi w stanie, w jakim znajduje się w dniu zwrotu.

W dalszej kolejności organ wskazał, iż obowiązek zwrotu zwaloryzowanego odszkodowania znajduje swoje uzasadnienie w art. 140 ust. 1-3 ustawy o gospodarce nieruchomościami. W niniejszej sprawie zastosowanie znajduje także art. 217 ust. 2 tej ustawy, zgodnie z którym osoby pozbawione prawa własności w wyniku wywłaszczenia dokonanego przed dniem 5 grudnia 1990 r. w razie zwrotu tych nieruchomości zwracają odszkodowanie waloryzowane w wysokości nie większej niż 50 % aktualnej wartości nieruchomości. Ustalona w wyniku waloryzacji odszkodowania kwota nie przekracza tej wartości.

Nadto organ podniósł, że zgodnie z art. 140 ust. 4 ustawy, w razie zwiększenia się wartości nieruchomości wskutek działań podjętych bezpośrednio na nieruchomości po jej wywłaszczeniu, waloryzowane odszkodowanie podlega zwiększeniu o kwotę równą różnicy wartości określonej na dzień zwrotu. Przepis ten nie mógł jednak mieć zastosowania w sprawie. Nie dotyczy on bowiem obowiązku zwrotu nakładów, poniesionych po wniesieniu wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości.

Odnośnie umorzenia postępowania w pozostałej części wywłaszczonej nieruchomości organ podniósł, że wnioskodawcy ograniczyli żądanie zwrotu wyłącznie do obszaru aktualnej działki nr [...], wobec powyższego postępowanie w pozostałej części wywłaszczonej nieruchomości należało umorzyć.

Odwołanie od powyższej decyzji wniosła Gmina L., podnosząc w nim zarzut naruszenia art. 7, 77 i 80 k.p.a. oraz art. 136 ust. 1 i 2, 137 i 140 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomości.

Przede wszystkim zdaniem odwołującej, realizacja budynku mieszkalnego z mieszkaniami chronionymi zgodna była z celem nabycia nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa, tj. pod budowę osiedla mieszkaniowego "P.". Tak określonego celu wywłaszczenia nie niweczy natomiast realizacja infrastruktury tego osiedla w postaci budynków handlowych, usługowych oraz urządzeń towarzyszących jak ciągi komunikacyjne, parkingi i inne urządzenia. Osiedle mieszkaniowe obejmuje bowiem nie tylko domy mieszkalne, lecz również jego infrastrukturę i urządzenia służące mieszkańcom. Ponadto zdaniem odwołującej terminów określonych w art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, nie należy stosować do wywłaszczeń dokonanych przed dniem wejścia w życie tej ustawy, tj. 1 stycznia 1998 r., na co wskazuje przywołane przez nią orzecznictwo.

Nadto podniesiono, że orzekając o zwrocie organ naruszył art. 93 ust. 3b ustawy o gospodarce nieruchomościami, który to przepis określa sposób podziału nieruchomości zabudowanej - wzdłuż pionowych płaszczyzn, które tworzone są przez ściany usytuowane na całej wysokości budynku od fundamentu do przekrycia dachu, wyraźnie dzielące budynek na dwie odrębnie wykorzystywane części. Na zwróconej działce znajduje się w całości budynek mieszkalny (segment B) oraz część budynku domu pomocy społecznej (segment A), które to budynki są ze sobą gospodarczo w całości nierozerwalnie związane, a ich podział poprzez wzniesienie ścian na całości pionowej budynku wymagałoby wykonania daleko idących przeróbek, których zarówno koszt byłby bardzo znaczny. Ponadto w wyniku ich wykonania budynki nie mogłyby stanowić samodzielnych budynków. Stąd przyjęty podział został wykonany wadliwie i nie może stanowić podstawy do zwrotu przedmiotowej nieruchomości.

Odwołująca zakwestionowała także zobowiązanie wnioskodawców do zwrotu za wywłaszczoną nieruchomość jedynie kwoty odszkodowania zwaloryzowanego w kwocie 67.367,70 zł. Kwota ta pomija wartość nakładów poczynionych na wywłaszczonym gruncie, których wartość określono w operacie szacunkowym na kwotę 3.961.000,00 zł. Łączna zatem kwota odszkodowania przypadającego do zwrotu winna wynosić 4.026.365,40 zł. Pominięcie wartości dokonanych na gruncie nakładów stanowi naruszenie art. 140 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami i bez znaczenia przy tym jest w jakim czasie nakłady na zwracaną nieruchomość zostały poczynione.

Po rozpoznaniu odwołania Wojewoda L. zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.

W jej motywach w całości podtrzymał stanowisko organu pierwszej instancji co do zasadności zwrotu części wywłaszczonej nieruchomości oraz rozliczeń między wnioskodawcami, a Gminą. Jego zdaniem realizacja na przedmiotowym gruncie opisanego budynku nie mieści się w celu wywłaszczenia, a nadto budynek ten został wykonany z przekroczeniem terminów określonych w art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Odnośnie natomiast wykładni art. 140 ust. 4 tej ustawy organ wyjaśnił, przywołując orzecznictwo sądów administracyjnych, że w myśl tego przepisu brak jest podstaw do tego aby przy obliczaniu wysokości odszkodowania uwzględniać wartość nieruchomości spowodowaną innymi działaniami niż te, które zmierzały do realizacji celu publicznego, a do takich należy zakwalifikować nakłady poniesione na budowę budynku znajdującego się na zwracanej działce.

W skardze do sądu administracyjnego Gmina L. wnosząc o uchylenie decyzji organów obu instancji powtórzyła w całości zarzuty i argumentacje odwołania zarzucając tym samym naruszenie art. 136 ust. 1 i 3, art. 137, art. 140 ust. 4 i art. 93 ust. 3b ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz naruszenie przepisów art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, powołując się na swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny rozważył, co następuje:

Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji Sąd doszedł do przekonania, że zarzuty skarg są w części zasadne a stwierdzone uchybienia uzasadniają uchylenie decyzji obu instancji.

Wbrew stanowisku organów, podstawowe znaczenie dla oceny prawidłowości wydanej pozytywnej decyzji w przedmiocie zwrotu ma przepis art. 93 ust. 3b ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz. U. z 2010 r., nr 102, poz. 651 - zwanej dalej w skrócie u.g.n.).

Na wstępie rozważań rozstrzygnąć jednak należy spór co do meritum sprawy, tj. dopuszczalności zwrotu przedmiotowej nieruchomości.

W tym zakresie przypomnieć trzeba, że bezsporne w sprawie jest, iż działka nr 10 położna w L. i przejęta na rzecz Skarbu Państwa w 1988 r., od ówczesnych właścicieli G. i A. P., z przeznaczeniem na budowę osiedla mieszkaniowego "P.", o której częściowy zwrot ubiegają się oni obecnie, została sprzedana przez nich Skarbowi Państwa w formie umowy cywilnoprawnej w dniu 7 czerwca 1988 r., a zatem w czasie obowiązywania ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości. Z treści tej umowy wynika, że została ona zawarta po wcześniejszym wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego w stosunku do tej działki, prowadzonego m.in. na podstawie decyzji Urzędu Miejskiego w L. z dnia 4 czerwca 1986 r. ustalającej miejsce i warunki realizacji osiedla mieszkaniowego "P.". Z tych względów zasadna jest ocena organów, że zawarta umowa kupna-sprzedaży spełnia, jako cywilnoprawna forma nabycia nieruchomości przez Skarb Państwa, cechy nabycia na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości na podstawie ww. ustawy w rozumieniu art. 216 ust. 2 pkt 3 u.g.n. Z tego względu wniosek o zwrot tej nieruchomości, należało rozpatrzyć na podstawie przepisów u.g.n., o czym wprost stanowi ww. przepis.

Zgodnie natomiast z art. 136 ust. 3 u.g.n. (w brzmieniu mającym zastosowanie w sprawie) ustawodawca przyjął, iż poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli, stosownie do przepisu art. 137, stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Przywołaną normę ustawodawca poprzedził zakazem użycia wywłaszczonej nieruchomości na inny cel niż określony w decyzji o wywłaszczeniu (art. 136 ust. 1 u.g.n.).

W zaskarżonej decyzji wyrażono pogląd, iż sporną nieruchomość należało uznać za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu w rozumieniu art. 137 ust. 1 pkt 1, bowiem pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna (umowa kupna-sprzedaży działki została zawarta) nie rozpoczęto prac związanych z realizacją celu wywłaszczenia. Ponadto nie zrealizowano celu wywłaszczenia w terminie 10 lat od wywłaszczenia określonym w art. 137 ust. 1 pkt 2 u.g.n.

Sąd w pełni podziela wyżej przedstawione stanowisko organów odnośnie zaistnienia sytuacji określonej w art. 137 ust. 1 pkt 1 u.g.n. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy niezbicie potwierdza, iż przed upływem 7 lat od dnia wywłaszczenia (7 czerwca 1988 r.) nie rozpoczęto prac związanych z realizacją celu wywłaszczenia. Jak prawidłowo ustaliły organy decyzja o pozwoleniu na realizację istniejącej na działce inwestycji została wydana w dniu 12 stycznia 2007 r., zaś prace związana z jej budową rozpoczęto w dniu 16 października 2007 r., a więc po ponad 19 latach, a co również ważne już po złożeniu wniosku przez byłych właścicieli o jej zwrot.

Konkludując Sąd stoi na stanowisku, iż nieruchomość nie może być uznana za zbędną na cel wywłaszczenia tylko wówczas, kiedy realizacja celu, na który została wywłaszczona została rozpoczęta przed upływem 7 lat od wywłaszczenia i zakończona przed upływem 10 lat od tego dnia (v. Wywłaszczenie nieruchomości i ich zwrot T. Woś, wyd. LexisNexis, W-wa 2010 r. str. 358, a także E. Mzyk /w:/ G. Bieniek, S. Kalus, Z. Marmaj E. Mzyk: Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz. Red. G. Bieniek, Warszawa 2007, s. 478 i nast.; G. Bieniek /w:/ G. Bieniek, S. Rudnicki: Nieruchomości. Problematyka prawna. Warszawa 2006, s. 858 i nast.).

Pogląd taki panuje również w orzecznictwie sądowym, w którym podnosi się, że wywłaszczona nieruchomość może zostać zwrócona poprzedniemu właścicielowi lub jego spadkobiercom, jeśli wprawdzie została wykorzystana na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jednak prace związane z realizacją tego celu zostały rozpoczęte po upływie 7 lat i zakończone po upływie 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna - por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 września 2003 r., II SA/Gd 1552/00 i z dnia 1 października 2010 r., sygn. akt I OSK 1612/09 oraz wyrok Sądu Najwyższego z dnia 6 marca 2002 r., III RN 11/01, OSNP 2002/21/513 i wyrok tutejszego Sądu z dnia 11 września 2009 r., sygn. akt II SA/Lu 207/09.

Innymi słowy nawet zrealizowanie celu wywłaszczenia, ale z naruszeniem powołanego art. 137 u.g.n. (np. po upływie 10 lat od daty, w której decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna lub zawarto stosowną umowę sprzedaży w formie aktu notarialnego) nie stanowi samoistnej bariery przed zwrotem danej nieruchomości. Ponoszone zatem w tym zakresie zarzuty Gminy Lublin są bezpodstawne.

Tym samym zbędne było ustalanie - czego domagała się strona skarżąca - czy realizacja budynku mieszkalnego z mieszkaniami chronionymi i zespołem do fizykoterapii przy Domu Pomocy Społecznej mieści się w celu wywłaszczenia nieruchomości jakim była budowa osiedla mieszkaniowego "P.". Ocena tej okoliczność pozostaje bez wpływu na ocenę zaskarżonej decyzji, bowiem jak wyżej wykazano przedmiotową nieruchomość uznać należało za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu w rozumieniu art. 137 ust. 1 pkt 1 u.g.n. Ubocznie należy jedynie podnieść, iż w ocenie składu orzekającego zrealizowana inwestycja, choć nie zachowały się materiały dot. planu realizacyjnego budowy osiedla "P.", nie może być uznana za zgodną z celem wywłaszczenia. Wskazuje na to przede wszystkim analiza miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego obowiązujących w dacie wywłaszczenia i w dacie realizacji inwestycji. Mianowicie w dacie wywłaszczenia przedmiotowa działka położona była w obszarze przeznaczonym pod budownictwo mieszkaniowe wielorodzinne, natomiast obecnie na terenie usług publicznych. Tym samym Sąd nie podziela również zarzutów skargi, iż w sprawie doszło w tym kontekście do naruszenia prawa procesowego, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie składu orzekającego stan faktyczny sprawy w zakresie omówionych przesłanek zwrotu został prawidłowo ustalony, a ocena zgromadzonego materiału dowodowego nie narusza zasady swobodnej oceny dowodów.

Sąd nie podziela także zarzutu naruszenia art. 140 ust. 4 u.g.n., poprzez nie zobowiązanie byłych właścicieli do zwrotu na rzecz obecnego właściciela nakładów poczynionych na wywłaszczonym gruncie. Zgodnie z tym przepisem w razie zmniejszenia się albo zwiększenia wartości nieruchomości wskutek działań podjętych bezpośrednio na nieruchomości po jej wywłaszczeniu, odszkodowanie, ustalone stosownie do ust. 2, pomniejsza się albo powiększa o kwotę równą różnicy wartości określonej na dzień zwrotu. Przy określaniu wartości nieruchomości przyjmuje się stan nieruchomości z dnia wywłaszczenia oraz stan nieruchomości z dnia zwrotu. Nie uwzględnia się skutków wynikających ze zmiany przeznaczenia w planie miejscowym i zmian w otoczeniu nieruchomości.

Dokonując wykładni tego przepisu, skład orzekający w pełni podziela tezę zaprezentowaną w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 października 2011 r., sygn. akt I OSK 1836/10. W wyroku tym Sąd stwierdził, że "wykładnia art.140 ust. 4 u.g.n. musi być dokonywana przez pryzmat konstytucyjnej zasady demokratycznego państwa prawnego wyrażonej w art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Byłoby naruszeniem wszelkich zasad państwa prawa zobowiązanie byłego właściciela do zapłaty odszkodowania za działania poczynione na nieruchomości po dniu złożenia wniosku o jej zwrot. Należy stwierdzić, że kryterium "stanu nieruchomości z dnia zwrotu" odnosi się do stanu zgodnego z prawem. W przeciwnym razie powstałby stan trudny do zaakceptowania z punktu widzenia kilku zasad konstytucyjnych, w tym zasady słusznego odszkodowania za wywłaszczenie i zasad zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa (art. 21 ust. 2 i art. 2 Konstytucji RP).

Innymi słowy stwierdzić należy, że byłoby naruszeniem zasad państwa prawa zobowiązanie byłego właściciela do zapłaty odszkodowania za działania poczynione na nieruchomości w czasie, gdy właściciel ten nabył roszczenie o jej zwrot w trybie art. 136 ust. 3 u.g.n.

W przedmiotowej sprawie bezsporne natomiast jest, że działania związane z zagospodarowaniem zawnioskowanego do zwrotu terenu zostały podjęte dopiero w dniu 16 października 2007 r., a więc już po złożeniu wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, co nastąpiło w dniu 13 lipca 2007 r.

Za zasadny natomiast Sąd uznał zarzut naruszenia art. 93 ust. 3b u.g.n., który dodatkowo należy połączyć z naruszeniem art. 7 i 77 § 1 k.p.a., polegający na niewyjaśnieniu sprawy w zakresie przesłanek zawartych w tym przepisie. Przepis ten określa sposób podziału nieruchomości, jeżeli przedmiotem podziału jest nieruchomość gruntowa zabudowana budynkiem, co ma miejsce w niniejszej sprawie. Przepis ten ma zastosowanie w niniejszym postępowaniu na mocy regulacji art. 96 ust.1b u.g.n.

Zgodnie z tym przepisem w przypadku wydzielenia części nieruchomości na potrzeby zwrotu wywłaszczonej nieruchomości nie wydaje się odrębnej decyzji o zatwierdzeniu ewidencyjnego podziału nieruchomości, lecz podział taki dokonywany jest w ramach postępowania administracyjnego o wydanie decyzji w przedmiocie zwrotu części wywłaszczonej nieruchomości, jako zbędnej na cel wywłaszczenia. Zatem organ rozpatrujący sprawę zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, zobowiązany jest (po ustaleniu przesłanek do jej zwrotu) do powołania geodety w charakterze biegłego, celem opracowania projektu podziału nieruchomości w celu wydzielenia tej części i w takich granicach ewidencyjnych, w jakich, w ocenie organu orzekającego, spełnione zostały przesłanki do zwrotu części nieruchomości dotychczas ewidencyjnie niewydzielonej. Dokonując jednak zatwierdzenia podziału nieruchomości, której część podlega zwrotowi organ zobowiązany jest stosować uregulowane w u.g.n. zasady dokonywania podziałów. Jedną z nich określa art. 93 ust. 3b u.g.n. stanowiąc, że jeżeli przedmiotem podziału jest nieruchomość zabudowana, a proponowany jej podział powoduje także podział budynku, granice projektowanych do wydzielenia działek gruntu powinny przebiegać wzdłuż pionowych płaszczyzn, które tworzone są przez ściany oddzielenia przeciwpożarowego usytuowane na całej wysokości budynku od fundamentu do przekrycia dachu. W budynkach, w których nie ma ścian oddzielenia przeciwpożarowego, granice projektowanych do wydzielenia działek gruntu powinny przebiegać wzdłuż pionowych płaszczyzn, które tworzone są przez ściany usytuowane na całej wysokości budynku od fundamentu do przekrycia dachu, wyraźnie dzielące budynek na dwie odrębnie wykorzystywane części.

Stosowanie powyższej zasady w sytuacji, gdy utworzenie nowej działki ewidencyjnej następuje na potrzeby zwrotu wywłaszczonej nieruchomości stanowiącej obecnie część innej działki, jest o tyle uzasadnione, że nowa granica ewidencyjna, gdy decyzja o zwrocie nieruchomości stanie się ostateczna, staje się granicą prawa własności przysługującego innemu podmiotowi niż dotychczas. Jeśli zatem nowa działka ma obejmować część budynku, to należy uznać za dopuszczalny tylko taki podział, gdy jego część zmieniająca właściciela będzie mogła być prawnie wyodrębniona.

W niniejszej sprawie, organy mimo wielokrotnie podnoszonego w tym zakresie zarzutu, nie wyjaśniły tej kwestii i nie ustaliły czy w sprawie dochowano przywołanej zasady dotyczącej podziału nieruchomości zabudowanej. Jakkolwiek w aktach sprawy znajduje się sporządzona na potrzeby postępowania dokumentacja podziałowa obrazująca przebieg granic działki przeznaczonej do zwrotu oraz operat szacunkowy określający wartość tej działki, w którym biegły rzeczoznawca na rysunkach rzutów poziomych poszczególnych kondygnacji zaznaczył kolorem zielonym funkcjonalne oddzielenie obu części dzielonego budynku oraz wskazał niezbędne zamurowania przejść, jednakże żaden z tych dokumentów nie wskazuje, czy wytyczona przez geodetę granica przecinająca budynek (segment B) pokrywa się z wytyczoną na rzutach poziomych tego budynku linią (koloru zielonego) oddzielającą od siebie poszczególne części budynku. Podniesiona wątpliwość jest uzasadniona już z tego powodu, że granica "przecinająca" budynek biegnie na ukos, a nie prostopadle do ściany frontowej, jak wykonane są ściany usytuowane wewnątrz budynku, co wynika z rysunków rzutów poziomych poszczególnych kondygnacji.

Orzekające w sprawie organy nie wyjaśniając tej istotnej dla sprawy kwestii, czym nie tylko dopuściły się naruszenia art. 93 ust. 3b u.g.n. w zw. z art. 7 i 77 § 1 k.p.a. lecz również art. 136 ust. 3 u.g.n. poprzez dokonanie zwrotu działki w ustalonej w dowolny sposób wielkości.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny biorąc za podstawę art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270) orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku, zaś na podstawie art. 152 tejże ustawy orzekł w punkcie drugim wyroku, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.

Rzeczą organów administracji publicznej przy ponownym rozpatrzeniu sprawy będzie eliminacja wytkniętych uchybień oraz wydanie stosownego rozstrzygnięcia uwzględniającego przywołane regulacje prawne. W szczególności organ dokona oceny prawnej możliwości podziału zabudowanej nieruchomości podlegającej zwrotowi z uwzględnieniem omówionych wyżej zasad podziału nieruchomości zabudowanej, której proponowany podział powoduje także podział budynku.