Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Dnia 8 sierpnia 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Solarski po rozpoznaniu w dniu 8 sierpnia 2022 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skarg A. K. i F. K. na decyzję Burmistrza [...] z dnia [...] stycznia 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia prawa do świadczenia rodzicielskiego - postanawia - odrzucić skargi.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2022 r. nr [...] Burmistrz [...] odmówił przyznania F. K. (dalej: "Skarżąca") prawa do świadczenia rodzicielskiego. W toku postępowania Skarżąca była reprezentowana przez pełnomocnika – A. K. Zarówno pełnomocnik, jak i Skarżąca, wnieśli odwołanie od powyższej decyzji.

Postanowieniem z dnia 7 lutego 2022 r. nr SKO.405.ŚR.217.104.2022 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnobrzegu stwierdziło niedopuszczalność wniesienia odwołania, z uwagi na to, że odpis decyzji organu I instancji nie został doręczony pełnomocnikowi, przez co decyzja ta nie weszła do obrotu prawnego.

W dniu 11 kwietnia 2022 r. do tut. Sądu wpłynęło pismo zawierające skargi pełnomocnika oraz Skarżącej na "decyzję znak: SR.5216.K.7.2022.SR z dnia 07.02.2022 r. doręczoną w dniu 15.02.2022 r., w przedmiocie odwołania od decyzji Burmistrza [...] (MOPS) z dnia [...].01.2022 r. znak [...]" oraz na: "bezczynność i odmowę prowadzenia postępowania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze". W uzasadnieniu skarg podano, że wnoszą odwołanie od decyzji Burmistrza [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia rodzicielskiego i wnoszą o uchylenie tej decyzji w całości i w tym zakresie orzeczenie co do istoty sprawy poprzez przyznanie wnioskowanego świadczenia.

Zarządzeniem z dnia 11 kwietnia 2022 r. Przewodniczący Wydziału II wezwał skarżących, aby w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania usunęli braki formalne skarg poprzez oznaczenie organu, którego działania, bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania skarga dotyczy, a także poprzez wskazanie numeru i daty zaskarżonego aktu (decyzji, postanowienia, innego aktu) lub zaskarżonej czynności – pod rygorem odrzucenia skarg.

W wyznaczonym terminie skarżący nadesłali pismo procesowe, w którym wyjaśnili, że skargi dotyczą decyzji Burmistrza [...] z dnia [...] stycznia 2022 r. nr [...] o odmowie przyznania prawa do świadczenia rodzicielskiego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

obie skargi podlegają odrzuceniu, aczkolwiek z różnych przyczyn.

Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne.

Przepis art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W myśl art. 52 § 1 p.p.s.a., skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Natomiast przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 p.p.s.a.).

Sąd wyjaśnia, że postawiony w art. 52 § 1 p.p.s.a. warunek dopuszczalności skargi ma charakter bezwzględny. Oznacza to, że niewykorzystanie przez stronę dostępnych środków zaskarżenia powoduje, że złożona do sądu administracyjnego skarga oceniona zostanie jako niedopuszczalna, co z kolei skutkować będzie jej odrzuceniem, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego /NSA/ z dnia 3 listopada 2016 r., sygn. akt II GSK 4843/16).

Zgodnie z art. 127 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm. – dalej: "k.p.a."), od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji. Właściwy do rozpatrzenia odwołania jest organ administracji publicznej wyższego stopnia, chyba że ustawa przewiduje inny organ odwoławczy (art. 127 § 2 k.p.a.).

W niniejszej sprawie od decyzji Burmistrza wydanej w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia rodzicielskiego, Skarżącej przysługiwało odwołanie do organu wyższego stopnia, jakim jest Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnobrzegu. Z akt sprawy wynika, że Skarżąca nie wniosła skutecznie odwołania od decyzji Burmistrza z dnia [...] stycznia 2022 r., a więc nie wyczerpała przysługujących jej środków zaskarżenia, co stanowi przesłankę warunkującą dopuszczalność skargi do sądu administracyjnego. Wobec tego wniesiona przez Skarżącą skarga na decyzję Burmistrza jest niedopuszczalna.

Skarga A. K. podlega natomiast odrzuceniu, jako niedopuszczalna z tego powodu, że wniosła ją osoba nieuprawniona.

Zgodnie z art. 50 § 1 p.p.s.a., uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo wniesienia skargi (art. 50 § 2 p.p.s.a.).

Kryterium "interesu prawnego", na którym oparta jest legitymacja do wniesienia skargi oznacza, że akt, czynność lub bezczynność organu administracji musi dotyczyć interesu prawnego skarżącego, który musi być własny, indywidualny i oparty o konkretny przepis prawa powszechnie obowiązującego. Mieć "interes prawny" to tyle, co wskazać przepis prawa uprawniający dany podmiot do wystąpienia z określonym żądaniem w stosunku do organu administracji publicznej. Ze skargą może więc wystąpić, co do zasady, podmiot, który wykaże związek między chronionym przez przepisy prawa materialnego interesem prawnym a aktem lub czynnością organu administracji publicznej. Osoba niemająca interesu prawnego nie może poszukiwać ochrony na gruncie postępowania sądowoadministracyjnego (zob. wyrok NSA z dnia 21 stycznia 2022 r., sygn. akt I OSK 1042/20).

Sąd stwierdza, że A. K. nie brał udziału w postępowaniu administracyjnym w charakterze strony, lecz występował w nim jedynie jako pełnomocnik Skarżącej, która złożyła wniosek o przyznanie jej świadczenia rodzicielskiego. Postępowanie to nie dotyczyło żadnych uprawnień czy obowiązków pełnomocnika, który nie jest adresatem decyzji o odmowie przyznania prawa do świadczenia rodzicielskiego. Tym samym pełnomocnik nie ma interesu prawnego we wniesieniu skargi. Oczywisty brak interesu prawnego po stronie strony skarżącej może stanowić podstawę odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. (zob. np. postanowienia NSA z dnia 5 czerwca 2014 r., sygn. akt II OSK 1332/14, czy z dnia 27 stycznia 2011 r., sygn. akt II FSK 2500/10).

Z tych przyczyn obie skargi podlegają odrzuceniu, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.