Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Sudoł po rozpoznaniu w dniu 13 sierpnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E. R. o wznowienie postępowania ze skargi E. R. na uchwałę Rady Miasta [...] z dnia 27 marca 2021 r., nr [...] w przedmiocie działalności Prezydenta Miasta [...] zakończonego postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku o odrzuceniu skargi z dnia 19 lipca 2019 r., sygn. akt III SA/Gd 236/19 postanawia: odrzucić skargę o wznowienie postępowania.

Postanowieniem z dnia 19 lipca 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę E. R. na uchwałę Rady Miasta [...] z dnia 27 marca 2019 r. nr [...] w przedmiocie działalności Prezydenta Miasta [...] w sprawie dotyczącej przyznania skarżącej lokalu mieszkalnego.

W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że w zakresie właściwości sądów administracyjnych nie mieści się rozpatrywanie skarg na informacje dotyczące tzw. skarg powszechnych wnoszonych w trybie Działu VIII ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego. Postępowanie skargowo - wnioskowe ma bowiem charakter odrębny od postępowania administracyjnego, a do czynności podejmowanych w tym postępowaniu nie stosuje się przepisów Działu II k.p.a., ponieważ - w odróżnieniu od postępowania administracyjnego, postępowanie skargowo - wnioskowe nie kończy się wydaniem decyzji administracyjnej. Tryb ten (art. 221 i następne k.p.a.) jest jednoinstancyjnym postępowaniem o charakterze uproszczonym, którego zakończenie, czyli zawiadomienie o sposobie załatwienia skargi lub wniosku, nie daje podstaw do uruchomienia dalszego trybu instancyjnego, a więc nie tylko postępowania odwoławczego, ale także postępowania sądowo-administracyjnego.

Również fakt, że skarga na działalność Prezydenta Miasta [...] została rozpatrzona przez Radę Miasta [...] w formie uchwały, w żadnym wypadku nie może automatycznie skutkować uznaniem, że jest to akt podlegający zaskarżeniu w odrębnym trybie, to jest na podstawie art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, zgodnie z którym każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego.

Organy jednostek samorządu terytorialnego podejmują uchwały we wszystkich sprawach należących do ich właściwości (co sugerowałoby możliwość zaskarżenia ich do sądu administracyjnego), jednak uchwały podjęte w wyniku skargi wniesionej na podstawie art. 227 k.p.a., mimo specyficznej formy, wykazują cechy czynności informującej o sposobie załatwienia skargi, takiej samej jak czynności innych organów wymienionych w art. 229 k.p.a., którym nie przypisano uchwały jako prawnej formy działania.

E. R. wniosła sporządzoną osobiście skargę kasacyjną od powyższego postanowienia, która jednak została odrzucona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 6 września 2019 r.

Następnie Sąd postanowieniem z dnia 18 października 2019 r. odrzucił zażalenie na postanowienie z dnia 6 września 2019 r.

E. R. wniosła zażalenie na ww. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku o odrzuceniu zażalenia, jednak Naczelny Sądu Administracyjny postanowieniem z dnia 11 grudnia 2019 r. oddalił zażalenie. Z datą wydania tego postanowienia prawomocne stało się postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 19 lipca 2019 r. o odrzuceniu jej skargi.

Następnie w dniu 13 lipca 2020 r. E. R. (zwana dalej - "skarżącą") wniosła skargę o wznowienie postępowania sądowo-administracyjnego zakończonego opisanym postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 19 lipca 2019 r. o odrzuceniu skargi.

Wskazała, że od 30 czerwca do 10 lipca 2020 r. pisała pisma do urzędu. Trzy miesiące czekała jaką decyzję podejmie organ.

W uzasadnieniu skargi o wznowienie postępowania zaznaczyła, że było ono prowadzone na fałszywych dokumentach. Podniosła, że została jej wyrządzona krzywda i dlatego sprawy nie można zamknąć.

Do skargi załączyła szereg pism i kopii dokumentów m.in. decyzji z dnia 15 listopada 1972 r. zezwalającej na zamianę mieszkania, faktur dotyczących płatności czynszu za październik 2019 r. i styczeń 2020 r., pism Prezydenta Miasta [...] z 2014 r. czy kserokopii księgi wieczystej nr [...].

W odpowiedzi na skargę o wznowienie postępowania pełnomocnik organu - Rady Miasta [...] - wniósł o jej odrzucenie.

W uzasadnieniu złożonej odpowiedzi podniósł, nie ma podstaw do wznowienia postępowania sądowo-administracyjnego i podkreślił, że sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznania skarg na określone w Dziale VIII ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego czynności i akty.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na odrzucenie.

Skarga o wznowienie postępowania sądowego jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, zmierzającym do uchylenia lub zmiany prawomocnego orzeczenia kończącego postępowanie sądowo-administracyjne.

Wznowienie postępowania polega na ponownym rozpoznaniu i rozstrzygnięciu sprawy zakończonej prawomocnym orzeczeniem, w przypadku zaistnienia ustawowej podstawy wznowienia. Przy czym badanie merytorycznej zasadności skargi o wznowienie postępowania sądowo-administracyjnego musi poprzedzać sprawdzenie jej wymogów formalnych, w tym terminowości wniesienia takiej skargi i powołanych w niej podstaw wznowienia.

W pierwszej kolejności skarga o wznowienie postępowania sądowego podlega badaniu przez Sąd pod kątem dopuszczalności o dwojakim charakterze, a mianowicie dopuszczalności samej skargi i dopuszczalności wznowienia postępowania. Przy czym o dopuszczalności skargi o wznowienie postępowania sądowo-administracyjnego decyduje zachowanie ustawowego terminu oraz oparcie skargi na ustawowych podstawach wymienionych w przepisach ustawy regulującej postępowanie przed sądami administracyjnymi. Podstawy żądania wznowienia postępowania wymienione zostały w przepisach art. 271, art. 272 § 1 i art. 273 § 1,2 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm. - dalej w skrócie powoływanej jako "p.p.s.a.").

Natomiast badanie dopuszczalności wznowienia obejmuje ocenę zasadności skargi. Zgodnie z art. 271 p.p.s.a. można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności:

1) jeżeli w składzie sądu uczestniczyła osoba nieuprawniona albo jeżeli orzekał sędzia wyłączony z mocy ustawy, a strona przed uprawomocnieniem się orzeczenia nie mogła domagać się wyłączenia;

2) jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej albo nie była należycie reprezentowana lub jeżeli wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania; nie można jednak żądać wznowienia, jeżeli przed uprawomocnieniem się orzeczenia niemożność działania ustała lub brak reprezentacji był podniesiony w drodze zarzutu albo strona potwierdziła dokonane czynności procesowe.

W myśl art. 272 § 1 p.p.s.a., można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie, przy czym w takiej sytuacji skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie jednego miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego (§ 2).

Stosownie do art. 273 § 1 p.p.s.a., można żądać wznowienia na tej podstawie, że: 1) orzeczenie zostało oparte na dokumencie podrobionym lub przerobionym albo na skazującym wyroku karnym, następnie uchylonym; 2) orzeczenie zostało uzyskane za pomocą przestępstwa. Ponadto można żądać wznowienia w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu (§ 2). Można też żądać wznowienia w razie późniejszego wykrycia prawomocnego orzeczenia dotyczącego tej samej sprawy.

W tym przypadku przedmiotem rozpoznania przez sąd jest nie tylko zaskarżone orzeczenie, lecz są również z urzędu inne prawomocne orzeczenia dotyczące tej samej sprawy (§ 3).

Do skargi o wznowienie postępowania stosuje się - na mocy art. 276 p.p.s.a. - odpowiednio przepisy o postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, jeżeli inaczej nie stanowią przepisy o wznowieniu, uregulowane w dziale VII.

Od strony formalnej, skarga o wznowienie postępowania powinna odpowiadać wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym (art. 46 w zw. z art. 276 p.p.s.a.), Podanie podstawy wznowienia następuje przez powołanie i wyraźne określenie, które z podstaw wymienionych w art. 271-273 p.p.s.a. uzasadniają wznowienie postępowania w danej sprawie. Natomiast, uzasadnienie podstawy wznowienia winno polegać na dokładnym określeniu zarówno okoliczności wskazujących na istnienie powołanej podstawy wznowienia, jak i (przy przyczynach restytucyjnych) wpływu na rozstrzygnięcie, jaki wywiera istnienie tych okoliczności (tak: H. Knysiak-Molczyk [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2012 r., s. 1160-61).

Zgodnie z art. 277 p.p.s.a. skargę o wznowienie postępowania należy wnieść w terminie trzymiesięcznym. Termin ten liczy się od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia, a gdy podstawą jest pozbawienie możności działania lub brak należytej reprezentacji - od dnia, w którym o orzeczeniu dowiedziała się strona, jej organ lub jej przedstawiciel ustawowy. Natomiast, w sytuacjach określonych w art. 272 § 1 i § 3 p.p.s.a., skargę winno się wnieść w terminie trzech miesięcy od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego lub doręczenia stronie lub jej pełnomocnikowi rozstrzygnięcia organu międzynarodowego.

Przechodząc zatem do badania dopuszczalności przedmiotowej skargi o wznowienie postępowania zauważyć należy, że skarga dotyczy wznowienia postępowania sądowo-administracyjnego zakończonego prawomocnym postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 19 lipca 2019 r. w sprawie o sygn. akt III SA/Gd 236/19 opartym na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

Informację o prawomocności wymienionego postanowienia doręczono skarżącej w dniu 2 kwietnia 2020 r.

Stosownie do art. 280 p.p.s.a., sąd bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. W braku jednego z tych wymagań sąd wniosek odrzuci, w przeciwnym razie wyznaczy rozprawę (§ 1). Na żądanie sądu zgłaszający skargę o wznowienie postępowania obowiązany jest uprawdopodobnić okoliczności stwierdzające zachowanie terminu lub dopuszczalność wznowienia (§ 2).

Mając powyższe na uwadze przedmiotem badania sądu w realiach niniejszej sprawy była okoliczność, czy skarga o wznowienie postępowania sądowego została wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. Wskazać w tym miejscu należy, że skarga o wznowienie postępowania sądowo-administracyjnego podlega odrzuceniu nie tylko wtedy, gdy powołana w niej podstawa wznowienia została sformułowana w sposób dający się podciągnąć pod przewidzianą w ustawie podstawę, ale także wówczas gdy w rzeczywistości podstawa taka nie występuje.

Analiza treści wniesionej przez skarżącą skargi, pism procesowych oraz dołączonych dokumentów, uprawnia do stwierdzenia, że skarga nie jest oparta na żadnej z wymienionych podstaw wznowieniowych.

Skarżąca w skardze podnosi, że Urząd w [...] prowadzi sprawę na podstawie fałszywych dokumentów. Zwraca się o wznowienie procesu toczącego się pomiędzy nią a Urzędem w [...], gdyż nie można zakończyć sprawy "skoro jest udokumentowana krzywda". Skarżąca podkreśla również, że zamiany mieszkania dokonała uczciwie i sprzedający dom - Urząd w [...] - powinien dać mieszkanie zastępcze.

Należy podkreślić, że jak podnosi się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, samo sformułowanie podstawy wznowienia w sposób odpowiadający ustawie, nie oznacza oparcia skargi na ustawowej podstawie wznowienia, jeżeli już z samego jej uzasadnienia wynika, że podnoszona podstawa nie zachodzi. Taka skarga jako nie oparta na ustawowej podstawie wznowienia podlega odrzuceniu (zob. postanowienia: NSA z dnia 17 kwietnia 2007 r., w sprawie I FSK 607/06 czy z dnia 23 lutego 2011 r., w sprawie II OSK 257/11).

Ponieważ w niniejszej sprawie brak jest ustawowej podstawy wznowienia, to Sąd nie był zobligowany rozpoznać na nowo sprawę na rozprawie w granicach zakreślonych podstawą wznowienia.

Należy zaznaczyć, że w badanej sprawie skarga dotyczy wznowienia postępowania zakończonego postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 19 lipca 2019 r. w sprawie o sygn. akt III SA/Gd 236/19 wydanego na podstawie przepisu art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zgodnie z którym skarga podlega odrzuceniu, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.

Dodatkowo wskazać należy, że brak ustawowej podstawy wznowienia skutkuje odrzuceniem skargi o wznowienie postępowania, bez potrzeby czynienia ustaleń w zakresie zachowania terminu do jej wniesienia (por. postanowienie NSA z dnia 3 czerwca 2004 r., sygn. akt OW 87/04).

W związku z powyższym, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 280 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.

Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w Internetowej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).