Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: , Przewodnicząca Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska (spr.), Sędzia WSA - Michał Sowiński, Asesor WSA - Łukasz Jarocki, Protokolant - st. spec. Sylwia Wojtkowska-Just, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 kwietnia 2025 r. sprawy ze skargi [...] na pismo Zarządcy Rozliczeń S.A. z siedzibą w Warszawie z dnia 27 listopada 2020 r. znak: ZR.421-996/20.25 w przedmiocie odmowy zatwierdzenia wniosku o korektę otrzymanej kwoty różnicy ceny oraz rekompensaty finansowej postanawia: 1. odrzucić skargę 2. zwrócić [...] ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie kwotę 200 (dwieście) złotych uiszczoną tytułem wpisu od skargi.

Przedmiotem skargi złożonej przez [...] w upadłości z siedzibą w [...] (dalej: "Skarżący" lub "Strona", "Wnioskodawca", "Syndyk") jest pismo Zarządcy Rozliczeń S.A. w Warszawie (dalej: "Organ") z dnia 27 listopada 2020 r. znak: ZR. 421-996/20.25 wydane w przedmiocie odmowy zatwierdzenia wniosku o korektę otrzymanej kwoty różnicy ceny oraz rekompensaty finansowej.

W dniu 31 sierpnia 2020 r. Skarżący działając na podstawie art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 28 grudnia 2018 r. o zmianie ustawy o podatku akcyzowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 2538 ze zm., zwanej dalej: "ustawą prądową") zwrócił się do Organu z wnioskiem o korektę otrzymanych kwot różnicy cen oraz kwot rekompensaty finansowej (dalej: "wniosek o korektę"), w związku z uzyskaniem od operatorów systemów dystrybucyjnych potwierdzenia danych o wolumenie sprzedanej i zużytej energii elektrycznej za okres od dnia 1 stycznia do dnia 31 grudnia 2019 r. (okres ten w przypadku Skarżącego był krótszy i kończył się z dniem 30 listopada 2019 r. wobec braku prowadzenia przez Skarżącego sprzedaży energii elektrycznej w grudniu 2019 r.).

Celem złożenia przez Skarżącego wniosku o korektę była -jak na to wskazał sam Skarżący - konieczność uniknięcia nałożenia na Skarżącego sankcji karnej zgodnie z art. 18 ust. 1 pkt 3 ustawy prądowej, wymuszającej złożenie wniosku o korektę w przepisanym terminie pod groźbą wymierzenia kary pieniężnej, a także zamiar uzyskania od Organu środków finansowych zgodnie z art. 9 ust. 4 ustawy prądowej tj. różnicy pomiędzy kwotami różnicy cen i rekompensaty finansowej zatwierdzonych i wypłaconych dotychczas Skarżącego przez Organ, a kwotami różnicy cen i rekompensaty finansowej wynikającymi z wniosku o korektę, przy czym łączna wartość środków oczekiwanych przez Skarżącego od Organu na tej podstawie została określona na 5.827.899,00 zł. Początkowo wniosek o korektę został zarejestrowany przez Organ pod znakiem ZR.421- 801.20 , następnie po dokonanej przez Skarżącego w dniu 13 października 2020 r. korekcie wniosku Organ kontynuował prowadzenie sprawy pod znakiem: ZR.421-996.20.

W zaskarżonym piśmie z dnia 27 listopada 2020 r. znak: ZR.421-996/20.25 Zarządca Rozliczeń S.A. poinformował, że wniosek o korektę otrzymanej kwoty różnicy ceny i rekompensaty finansowej za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2019 r. nie będzie rozpatrywany.

Odmowa została umotywowana faktem niedopełnienie obowiązków, o których mowa w art. 5 ust. 1 ustawy prądowej, oznaczających nie tylko formalną konieczność dostosowania cen w roku 2019 do cen z roku 2018, ale także obowiązek faktycznego rozliczenia swoich odbiorców według cen z roku 2018. Wskazano, że wykonanie tak rozumianego obowiązku jest warunkiem ubiegania się o wsparcie finansowe z Funduszu Wypłaty Różnicy Ceny. Zgodnie z art. 7 ustawy prądowej, rekompensata związana jest z obowiązkiem sprzedaży energii elektrycznej po cenach lub stawkach określonych w art. 5 ust 1, natomiast w przypadka Skarżącego nie nastąpiło faktyczne wykonanie sprzedaży energii odbiorcom po tych cenach.

Wskazano, że w przesłanych pismach Skarżący poinformował, że nie dokonał rozliczenia odbiorców końcowych, gdyż mogłoby to spowodować pokrzywdzenie innych wierzycieli, nadto wskazując, że zadysponowania środkami dokona syndyk w ramach postępowania upadłościowego. Organ stwierdził, iż w związku z powyższym, bez dokonania ze strony Skarżącego rozliczenia odbiorców końcowych w roku 2019 według cen z roku 2018, Strona nie spełnia warunku do otrzymania jakiegokolwiek wsparcia, zarówno w odniesieniu do kwoty różnicy ceny jak i rekompensaty finansowej.

Skarżący skierował na pismo z dnia 27 listopada 2020 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę, w której wniósł na mocy art. 146 § 1 p.p.s.a. o uchylenie zaskarżonej czynności, jak również - zgodnie z art. 146 § 2 p.p.s.a. - o uznanie obowiązków Organu do zatwierdzenia złożonego przez Skarżącego wniosku o korektę zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy prądowej, sprecyzowanym przez Skarżącego w dniu 13 października 2020 r. oraz zarejestrowanym przez Organ w sprawie znak: ZR.421-996.20, jak również wypłaty na rzecz Skarżącego kwoty 5.827.899,00 zł zgodnie z art. 9 ust. 4 ustawy prądowej.

Zaskarżonej informacji Strona skarżąca zarzuciła:

1. podjęcie jej z naruszeniem przepisów o właściwości oraz bez podstawy prawnej i z rażącym naruszeniem prawa, wobec podpisania dokumentu zawierającego zaskarżone rozstrzygnięcie przez osobę nieuprawnioną do działania w imieniu Organu oraz wobec podjęcia zaskarżonej czynności z rażącym przekroczeniem kompetencji prawnych Organu;

2. naruszenie art. 144 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 28 lutego 2003 roku Prawo Upadłościowe polegającej na podjęciu zaskarżonej czynności przeciwko upadłej spółce podczas gdy podejmowanie czynności, w której jako adresat został oznaczony sam Upadły zamiast [...] w upadłości było niedopuszczalne w tej sprawie, ponieważ sam Upadły nie był legitymowany do bycia stroną w postępowaniu prowadzonym przed Organem;

3. rażące naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy w postaci:

a. art. 8 kpa - przez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej czynności z uwagi na brak uzasadnienia faktycznego i prawnego czynności, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz uniemożliwia dokonanie kontroli zaskarżonej czynności;

b. art. 7 kpa poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, co doprowadziło w konsekwencji do nierozpoznania istoty sprawy, a W szczególności:

i. brak zapoznania się i zrozumienia stanowiska Skarżącego z dnia 9 listopada 2020 r.;

ii. z daleko idącej ostrożności - brak ustalenia przez Organ faktów w zakresie rozliczenia przez Skarżącego odbiorców końcowych zgodnie z zapisami ustawy z dnia 28 grudnia 2018 r. o zmianie ustawy o podatku akcyzowym oraz niektórych innych ustaw;

c. art. 77 § 1 i art. 80 kpa poprzez nie zebranie w sposób wyczerpujący i nie rozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności brak przeprowadzenia postępowania dowodowego w zakresie pozaustawowych przesłanek, którymi kierował się Organ podejmując rozstrzygnięcie w sprawie;

4. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy w postaci:

a. art. 7 ustawy prądowej (a właściwie art. 7 ust. 1 pkt 1 tej ustawy oraz art. 7 ust. 1b ustawy) poprzez błędną jego wykładnię polegającą na wskazaniu, że uzyskanie rekompensaty (rekompensaty finansowej i kwoty różnicy cen) związane jest z obowiązkiem sprzedaży energii elektrycznej po cenach lub stawkach określonych w art. 5 ust. 1 ustawy prądowej, który to obowiązek zgodnie z postępowaniem Organu przejawia się w obowiązku wypłaty gotówkowej środków wynikających z korekt faktur VAT dostosowujących ceny lub stawki cen w rozliczeniach z odbiorcami końcowymi za okresy, do których odwołuje się przepis art. 7 ustawy, podczas gdy przepisy rzeczonego artykułu, w szczególności art. 7 ust. 1 pkt 1 oraz w art. 7 ust. 1b ustawy prądowej nie uzależniają uzyskania kwoty różnicy cen oraz rekompensaty finansowej od zaistnienia jakiegokolwiek zdarzenia prawnego, w szczególności nie uzależniają wypłaty środków finansowych od dokonania płatności gotówkowych przez przedsiębiorstwo energetyczne na rzecz odbiorców końcowych;

b. art. 5 ust. 1 i 1a ustawy prądowej w związku z art. 18 ust. 2 tej ustawy w zw. z art. 18 ust. 3 ustawy oraz art. 6 ust. 1 i 2 ustawy w związku z art. 18 ust. 2 ustawy w zw. z art. 18 ust. 3 ustawy poprzez ich błędną wykładnię przejawiającą się w uznaniu, iż Organ posiada uprawnienia kontrolne w zakresie wykonania obowiązków Skarżącego wynikających z art. 5 ust. 1 i la ustawy prądowej oraz art. 6 ust. 1 i 2 ustawy, podczas gdy kontrola wykonania przedmiotowych obowiązków jest poza zakresem kompetencji Organu wobec ich zastrzeżenia wyłącznej kompetencji Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki, co skutkowało podjęciem zaskarżonej czynności przez Organ z rażącym przekroczeniem uprawnień Organu oraz z zastosowaniem przesłanek nieznanych prawu;

c. art. 8a ust. 4-7 ustawy prądowej w zw. z art. 9 ust. 2 zd. 2 tej ustawy poprzez odmowę zatwierdzenia wniosku Skarżącego mimo stwierdzenia przez Organ, że wniosek złożony przez Skarżącego jest wnioskiem niezawierającym braków formalnych oraz błędów obliczeniowych, a w konsekwencji odmowie zatwierdzenia wniosku Skarżącego w stanie faktycznym dla którego przepisy prawa materialnego zastrzegały obowiązek pozytywnego rozpoznania wniosku w ramach czynności materialno-technicznej.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o odrzucenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 953 t.j., zwana dalej: "p.p.s.a."), sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne.

Zgodnie z art. 52 § 1 p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 p.p.s.a.).

W ocenie Sądu zaskarżone pismo Zarządcy Rozliczeń S.A. w Warszawie z dnia 27 listopada 2020 r. znak: ZR. 421-996/20.25, wydane w przedmiocie odmowy zatwierdzenia wniosku o korektę otrzymanej kwoty różnicy ceny oraz rekompensaty finansowej, rozstrzygające o dofinansowaniu z tytułu wzrostu cen energii elektrycznej stanowi decyzję administracyjną.

W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 stycznia 2025 r. o sygn.. akt I GSK 159/22 (wszystkie powołane orzeczenia dostępne na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych: www.orzeczenia.gov.pl), z którego tezami skład rozstrzygający zgadza się w całości, przedstawiono szczegółowo wykładnię przepisów, które mają zastosowanie w sprawie. NSA w cyt. wyroku wskazał na obowiązujące w sprawie regulacje, zgodnie z którymi:

- Przedsiębiorca będący odbiorcą końcowym innym niż wskazany w art. 5 ust. 1a, może zwrócić się do zarządcy rozliczeń cen z wnioskiem o wypłatę dofinansowania z tytułu wzrostu cen energii elektrycznej, za okres od dnia 1 lipca 2019 r. do dnia 31 grudnia 2019 r.; dofinansowanie to stanowi pomoc publiczną de minimis (art. 7 ust. 4a i ust. 4d ustawy prądowej);

- Zarządca rozliczeń cen dokonuje weryfikacji wniosku, o którym mowa w art. 7 ust. 4a, pod względem poprawności dokonanych obliczeń, kompletności wymaganych danych oraz prawidłowości złożonego oświadczenia (art. 7b ust. 7 ustawy prądowej);

- W przypadku pozytywnej weryfikacji wniosku, o którym mowa w art. 7 ust. 4a, zarządca rozliczeń cen zatwierdza wniosek i dokonuje wypłaty dofinansowania w terminie 40 dni od dnia otrzymania prawidłowo sporządzonego wniosku. Zatwierdzenie wniosku nie wymaga wydania decyzji administracyjnej. Przepisy art. 8 ust. 6-8a stosuje się odpowiednio (art. 7b ust. 8 ustawy prądowej).

Znaczenie ma przy tym – jak na to wskazał NSA - że zgodnie ze stosowanym odpowiednio art. 8 ust. 6 ustawy prądowej w przypadku gdy wniosek zawiera braki formalne lub błędy obliczeniowe, zarządca rozliczeń cen, w terminie 7 dni od dnia otrzymania wniosku, wzywa przedsiębiorstwo energetyczne lub odbiorcę końcowego, o którym mowa w art. 7 ust. 1, do usunięcia tych braków formalnych lub błędów obliczeniowych. W myśl zaś art. 8 ust. 7 ustawy w przypadku nieusunięcia braków formalnych lub błędów obliczeniowych zawartych we wniosku w terminie 14 dni od dnia otrzymania wezwania, zarządca rozliczeń cen odmawia zatwierdzenia wniosku, informując wnioskodawcę o przyczynie tej odmowy. Przy czym, odmowa zatwierdzenia wniosku, o której mowa w ust. 7, nie pozbawia możliwości ponownego złożenia wniosku. Przepisy ust. 1 -7 stosuje się odpowiednio (art. 8 ust. 8 ustawy).

W procesie wykładni – jak to podkreślił NSA - nie można też pominąć dyspozycji art. 10a ustawy prądowej, w myśl której w sprawach decyzji, wydawanych przez zarządcę rozliczeń cen, organem wyższego stopnia w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, w stosunku do zarządcy rozliczeń cen, jest minister właściwy do spraw energii, jako dysponent Funduszu Wypłaty Różnicy Ceny, zwanego dalej "Funduszem".

Z wykładni systemowej przedstawionych uregulowań prawnych wynika zatem w ocenie NSA, że postępowanie prowadzone przez Zarządcę Rozliczeń (podmiot pełniący funkcje organu administracyjnego) w związku ze złożeniem przez podmiot wniosku o dofinansowanie może zostać zakończone trojako:

1) zatwierdzeniem wniosku o dofinansowanie - po jego najpierw formalnej, a następnie merytorycznej weryfikacji - oraz wypłatą dofinansowania, co stanowi czynność materialno-techniczną; art. 7b ust. 8 zd. drugie ustawy prądowej wprost wskazuje bowiem, że przedmiotowe zatwierdzenie nie wymaga wydania decyzji administracyjnej;

2) odmową zatwierdzenia wniosku o dofinansowanie z przyczyn formalnych, w przypadku nieusunięcia braków formalnych lub błędów obliczeniowych zawartych we wniosku w terminie 14 dni od dnia otrzymania wezwania wystosowanego przez organ - co następuje w formie informacji organu, w której wskazywane są przyczyny odmowy (art. 8 ust. 7 w zw. z art. 7b ust. 8 zd. ostatnie ustawy prądowej); Przy czym zaznaczenia wymaga, że odmowa z przyczyn formalnych nie pozbawia podmiotu możliwości ponowienia wniosku (art. 8 ust. 8 w zw. z art. 7b ust. 8 zd. ostatnie ustawy prądowej);

3) odmową zatwierdzenia wniosku o dofinansowanie z przyczyn merytorycznych, co następuje w wyniku rozpoznania wniosku, który uprzednio pozytywnie przeszedł weryfikację formalną; Odmowa tego rodzaju - uwzględniając przywołane wyżej uregulowanie zawarte w art. 10a ustawy prądowej (wskazujące na właściwość organu odwoławczego od decyzji wydawanych przez Zarządcę Rozliczeń S.A.), a także przede wszystkim względy poniżej przedstawione - winna nastąpić w formie decyzji administracyjnej.

NSA w cyt. wyroku podkreślił zatem, że uznanie, iż w sytuacji, o której mowa powyżej w pkt 3 załatwienie sprawy nastąpić winno w formie decyzji administracyjnej uwzględnia przede wszystkim fakt, że to normy prawa materialnego regulują treść i formę wykonywania administracji publicznej i to one powinny określać formę rozstrzygnięcia danej sprawy administracyjnej.

NSA zauważył przy tym, że ustawodawca za pomocą różnych technik legislacyjnych wyznacza formy władczej konkretyzacji norm prawa materialnego. Niejednokrotnie stanowi wprost, że rozstrzygnięcie sprawy następuje w formie decyzji administracyjnej, albo też nie określa formy rozstrzygnięcia konkretnej sprawy, lecz wskazuje jedynie generalnie, że w danej kategorii spraw mają zastosowanie przepisy k.p.a., bądź też w sposób pośredni wskazuje na kompetencję organu administracji lub innego podmiotu do rozstrzygania sprawy, na przykład przez wyrażoną w formie czasownikowej (m.in. w postaci "zezwala", "przydziela", "potwierdza", "wyraża zgodę" - v. uchwała NSA z dnia 29 marca 2006 r., II GPS 1/06). Wreszcie może istnieć również sytuacja, gdy ustawodawca w ogóle nie normuje tych kwestii, pozostawiając powstające na tle takiego stanu wątpliwości do rozstrzygnięcia orzecznictwu i doktrynie. Szczególnie w tej ostatniej sytuacji należy w każdym wypadku indywidualnie badać, czy w sprawie mamy do czynienia z aktem władczym uprawnionego podmiotu i czy akt ten zmierza do władczego określenia praw i obowiązków adresata aktu (v. np. zdanie odrębne sędziów NSA R. Hausera, J. Trzcińskiego i A. Kuby do uchwały NSA z 29 marca 2006 r., sygn. akt II GPS 1/06 oraz uchwała NSA z 9 grudnia 2013 r., sygn. akt I OPS 4/13). Zatem nie jest konieczne posłużenie się przez ustawodawcę zwrotem "decyzja administracyjna", natomiast z regulacji musi wynikać, że organ administracyjny jednostronnie rozstrzyga sprawę administracyjną w formie władczej. W tej kwestii Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że "jeżeli (...) istnieje wątpliwość co do formy załatwienia sprawy administracyjnej, należy przyjąć, że istnieje sprawa administracyjna i organ administracji publicznej jest właściwy do jej załatwienia. Nie może zaistnieć sytuacja, że w przepisach ustawy określono właściwość organu administracji publicznej do załatwiania określonej kategorii spraw administracyjnych, a sprawy te nie mogłyby być rozstrzygane tylko dlatego, że ustawodawca nie określił wprost formy rozstrzygnięcia" (wyrok TK z dnia 14 czerwca 2005 r. sygn. akt P 18/03; OTK ZU 2005, nr 6A, poz. 63).

NSA w cyt. wyroku uznał tym samym, że postępowanie prowadzone przez Zarządcę Rozliczeń S.A. (pełniącego funkcję organu administracji publicznej) - uwzględniając systemowe odczytanie przywołanych regulacji zawartych w art. 7 ust. 4a i ust. 4d, art. 7b ust. 7 i ust. 8, art. art. 8 ust. 6-8 i art. 10a ustawy prądowej - ma charakter dwuetapowy, a formy załatwiania sprawy w każdym z etapów są zróżnicowane. W pierwszym etapie następuje formalna weryfikacja wniosku. Jeśli jest ona negatywna, wnioskodawca jest wzywany do poprawy wniosku i w przypadku braku poprawy wniosku organ odmawia (pismem) przyznania dofinansowania. Jeśli zaś jest pozytywna - następuje ocena merytoryczna. Jeśli wypada ona pozytywnie - organ wypłaca dofinansowanie; nie mamy tu do czynienia ze szczególną formą rozstrzygnięcia (jak już wskazano jest to czynność materialno-techniczna). Natomiast w przypadku negatywnej weryfikacji merytorycznej Zarządca Rozliczeń S.A. władczo rozstrzyga w przedmiocie żądania wnioskodawcy, ustala bowiem, że wnioskodawcy nie przysługuje uprawnienie do dofinansowania/pomocy de minimis (z określonych merytorycznie względów). Takie zakończenie rozpoznania wniosku stanowi decyzję administracyjną, która - z uwagi na zasadę dwuinstancyjności postępowania – winna podlegać odwołaniu, które podlega merytorycznemu rozpoznaniu przez organ II instancji.

NSA wskazał nadto w cyt. wyroku, że art. 10a ustawy prądowej dotyczy tylko decyzji, o których mowa w art. 10 ust. 1a ustawy prądowej, czyli decyzji określających wysokość nienależnie pobranej kwoty różnicy ceny, rekompensaty finansowej lub dofinansowania podlegających zwrotowi oraz termin dokonania tego zwrotu. Taka interpretacja nie wynika w żadnym razie z unormowania art. 10a ustawy prądowej, przepis ten nie określa bowiem, że chodzi o jakiś skonkretyzowany co do przedmiotu typ decyzji administracyjnych, a ponadto regulacja została ujęta w odrębnej jednostce redakcyjnej, a nie w art. 10 ustawy prądowej - co oznacza, że dotyczy ona jakichkolwiek decyzji wydawanych przez organ (podmiot pełniący funkcje organu).

Dodatkową argumentacją przemawiającą za przedstawionym rozumieniem unormowań – w ocenie NSA - są wnioski wynikające z prześledzenia zmian przepisów odnoszących się do wydawania decyzji przez organ oraz ich zaskarżalności. Otóż ustawą z dnia 21 lutego 2019 r. zmieniającą ustawę o zmianie ustawy o podatku akcyzowym oraz niektórych innych ustaw, ustawę - Prawo ochrony środowiska, ustawę o systemie zarządzania emisjami gazów cieplarnianych i innych substancji, ustawę o zmianie ustawy o biokomponentach i biopaliwach ciekłych oraz niektórych innych ustaw oraz ustawę o promowaniu energii elektrycznej z wysokosprawnej kogeneracji (Dz.U. z 2019 r., poz. 412) w art. 10 ustawy prądowej dodano ust. 1a i 1b w brzmieniu: "1a. W sprawach zwrotu nienależnie pobranej kwoty różnicy ceny zarządca rozliczeń cen wydaje decyzję administracyjną. 1b. Organem odwoławczym od decyzji wydanej przez zarządcę rozliczeń cen jest dysponent Funduszu." Ówczesna redakcja i treść regulacji wskazywać mogła, że dodano przepisy określające, że zarządca rozliczeń cen wydaje decyzję administracyjną w sprawie zwrotu nienależnie pobranej kwoty różnicy ceny, natomiast organem odwoławczym od tych (także) decyzji jest dysponent funduszu. Kolejna zmiana przepisów w omawianym zakresie nastąpiła na mocy ustawy z dnia 13 czerwca 2019 r. zmieniającej ustawę o zmianie ustawy o podatku akcyzowym oraz niektórych innych ustaw, ustawę o efektywności energetycznej oraz ustawę o biokomponentach i biopaliwach ciekłych (Dz.U. z 2019r., poz. 1210), która weszła w życie 19 czerwca 2019 r. Ustawą tą wprowadzono m.in., co istotne z punktu widzenia stanu prawnego w rozpoznawanej sprawie: do art. 7 ustawy prądowej - ust. 4a-4d; regulacje art. 7b ustawy prądowej. Ponadto w przepisach odnoszących się do wydawania decyzji dokonano następujących zmian:

a) w art. 10 ustawy prądowej: - zmieniono brzmienie jego ust. 1a na: "Zarządca rozliczeń cen wydaje decyzję określającą wysokość nienależnie pobranej kwoty różnicy ceny, rekompensaty finansowej lub dofinansowania podlegających zwrotowi oraz termin dokonania tego zwrotu" oraz - uchylono ust. 1b, który dotychczas określał organ odwoławczy od tych (m.in.) decyzji;

b) dodano nowy przepis art. 10a ustawy prądowej, zgodnie z którym "w sprawach decyzji, wydawanych przez zarządcę rozliczeń cen, organem wyższego stopnia w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 oraz z 2019 r. poz. 60, 730 i 1133), w stosunku do zarządcy rozliczeń cen, jest minister właściwy do spraw energii, jako dysponent Funduszu Wypłaty Różnicy Ceny, zwanego dalej "Funduszem".

Z powyższego wynika w ocenie NSA, że dokonana ustawą z 13 czerwca 2019 r. zmiana przepisów dotychczasowych miała charakter systemowy, ponieważ wprowadzono nią m.in. uprawnienie o ubieganie się o dofinansowanie w ramach pomocy de minimis dla średnich i dużych przedsiębiorstw (dodanie w art. 7 ustępów 4a-4d). Natomiast kwestię odwołań od decyzji wydawanych przez zarządcę rozliczeń cen ulokowano w odrębnej jednostce redakcyjnej, nie zawężając/nie ustalając przy tym przedmiotu owych decyzji (o czym świadczy użyte w przepisie sformułowanie "w sprawach decyzji wydawanych przez ...").

Tym samym jako bezskuteczną należy ocenić argumentację organu, która zmierza do wykazania, że sprawa nie ma charakteru administracyjnego, a jest sprawą cywilną podlegającą kognicji sądów powszechnych.

Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził w cyt. wyroku, że w rozpoznawanej sprawie za uznaniem istnienia sprawy administracyjnej, a w konsekwencji uznania konieczności wydawania decyzji w przypadku odmowy zatwierdzenia wniosku o dofinansowanie z przyczyn merytorycznych, przemawiają także dodatkowe - chociaż nieprzesądzające podstawowo - względy. Otóż Fundusz Wypłaty Różnicy Ceny jest państwowym funduszem celowym, z którego dokonuje się wypłaty m.in. dofinansowań z tytułu wzrostu cen energii elektrycznej (art. 11 ust. 1-3 ustawy prądowej). Ponoszone z funduszu wydatki/koszty wyodrębnionych zadań państwowych finansowane są ze środków publicznych (art. 29 ust. 2 ustawy o finansach publicznych; dalej: u.f.p.). Prawidłowość rozdysponowania środków publicznych (w tym ich zgodność z prawem oraz celowość - v. art. 42 ust. 2 i ust. 3 u.f.p.) zabezpieczana jest w sensie formalnym istnieniem stosownych procedur administracyjnych, które to procedury w odniesieniu do podmiotów indywidualnych ubiegających się o otrzymanie na podstawie przepisów prawa o środki publiczne respektować muszą zasadę dwuinstancyjności postępowania, od której wyjątki mogą wynikać wyłącznie z ustawy (art. 78 Konstytucji RP). Tym bardziej, że - jak już wynika z ustaleń dotychczasowych - ustawa prądowa nie wskazuje w żadnym razie, że charakter prawa do dofinansowania miałby mieć charakter cywilnoprawny, ani też że dofinansowanie ma formę cywilnoprawną. W sprawie rozpoznawanej ustawa prądowa takie wyjątki przewiduje, a są nimi: akceptacja wniosku o dofinansowanie oraz odmowa zatwierdzenia wniosku z przyczyn formalnych. Do wyjątków tych nie można natomiast zaliczyć zdaniem NSA odmowy zatwierdzenia złożonego przez oznaczony podmiot wniosku o dofinansowanie (ze środków publicznych) z przyczyn merytorycznych, a to z dwóch względów. Po pierwsze, wyjątku w zakresie dwuinstancyjności postępowania w ww. przedmiocie nie można domniemywać wobec nieprzewidzenia go przez ustawodawcę. Po drugie - merytoryczne rozstrzygnięcie w przedmiocie nieprzyznania środków finansowych pochodzących ze środków publicznych - jak już ustalono wcześniej - ma charakter władczy i dotyczy praw podmiotu (wnioskodawcy). Skoro zaś do wykonywania zadania publicznego, którego postacią finansową jest rozdysponowywanie środków publicznych na rzecz indywidualnych podmiotów trzecich, wyznaczony został ustawowo inny podmiot niż organ administracji publicznej (tj. Zarządca Rozliczeń S.A.) - i co istotne, nie wyłączono przy tym ustawowo stosowania przepisów kodeksu postępowania administracyjnego - to zastosowanie tu znajdują stosowne regulacje k.p.a. (art. 1 pkt 2 oraz art. 104 k.p.a.).

To powoduje stwierdzenie, że Strona skarżąca nie wyczerpała trybu zaskarżenia przedmiotowego pisma przed organem II instancji.

Należy podkreślić, iż skarga do sądu administracyjnego dopuszczalna jest dopiero po wydaniu przez organ odwoławczy rozstrzygnięcia w kwestii wniesionego środka zaskarżenia, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że wniesiona w niniejszej sprawie skarga jest niedopuszczalna i jako taka podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 52 § 2 p.p.s.a.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. zwracając na rzecz skarżącego Syndyka kwotę 200 zł uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi.