Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Więch - Baranowska (spr.), , Sędzia WSA Justyna Mazur, Sędzia WSA Renata Nawrot, Protokolant st. sekr. sąd. Monika Pietruszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 października 2013 r. sprawy ze skargi E. W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2013 r. nr 107/13 w przedmiocie nakazu rozbiórki rozbudowy budynku mieszkalnego skargę oddala

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] wydaną [...] stycznia 2013 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] z [...] września 2012 r.

W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że w dniu [...] kwietnia 2012 r. przeprowadzone zostały przez przedstawiciela Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego dla [...] czynności kontrolne na działce przy ul. [...] w [...] - [...], podczas których ustalono, iż na terenie w/w na nieruchomości znajduje się m.in. budynek mieszkalny jednorodzinny z przybudówką wykonaną w 2011 r. Przybudówka posiadająca wymiary 3,15 x 4,95m i wysokość max. 3,10 m jest murowana, ocieplona styropianem, otynkowana z dachem drewnianym, jednospadowym krytym papą. Przybudówka użytkowana jest jako pokój mieszkalny. Wejście do pokoju wykonano z wiatrołapu budynku mieszkalnego. Organ ustalił, że inwestor E. W. nie dysponuje wymaganym pozwoleniem na rozbudowę budynku mieszkalnego przy ul. [...] w [...] - [...].

Z uwagi na powyższe Powiatowy Inspektor nadzoru Budowlanego dla [...] postanowieniem Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2012 r. wstrzymał prowadzenie robót budowlanych przy w/w inwestycji i nałożył na E. W.

obowiązek przedłożenia dokumentów wymienionych w art. 48 ust. 3 ustawy Prawo

budowlane.

Z uwagi na nieprzedłożenie dokumentów określonych w/w postanowieniu Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał E. W. dokonanie całkowitej rozbiórki rozbudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego o przybudówkę o wymiarach 3,15 x 4,95m wraz z prowadzącymi do niej drzwiami, decyzją wydaną dnia 6 września 2012 r. na podstawie art. 48 ust 1 w zw. z art. 48 ust 4 ustawy z 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.

W ocenie organu odwoławczego rozstrzygnięcie organu I instancji jest zgodne z prawem.

Rozbudowa w/w budynku wymagała bowiem uzyskania pozwolenia na budowę, którym inwestor nie dysponuje.

Procedura określona w art. 48 - 49 ustawy Prawo budowlane przewiduje możliwość legalizacji obiektu budowlanego wybudowanego samowolnie. Konieczne jest przy tym kumulatywne spełnienie następujących warunków:

- budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu

przestrzennym

- nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie

uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem

- inwestor przekłada dokumenty, o których mowa w art. 48 ust. 3

- uiszczona zostaje opłata legalizacyjna.

Nie spełnienie któregokolwiek z powyższych warunków skutkuje nakazem rozbiórki samowolnie zrealizowanego obiektu budowlanego.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla [...] postanowieniem Nr [...], wstrzymał prowadzenie robót budowlanych przy rozbudowie budynku mieszkalnego na działce nr ew. [...] i nałożył na E. W.

obowiązek przedłożenia w terminie trzech miesięcy od daty otrzymania postanowienia dokumentów wymienionych w art. 48 ust. 3 ustawy Prawo budowlane.

W myśl art. 48 ust. 4 ustawy Prawo budowlane, w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w art. 48 ust. 3 właściwy organ

nakazuje rozbiórkę obiektu budowlanego.

Wobec powyższego organ I instancji zasadnie nakazał E. W. dokonanie rozbiórki przedmiotowej przybudówki.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła E. W.

Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji skarżąca zarzuciła organowi naruszenie art. 7, 8, 11, 77 § 1 i 107 k.p.a. poprzez:

- nieprawidłowe określenie robót jako rozbudowa, czy to w całości, czy też do części poza zmianą konstrukcji dachu,

- brak udziału w postępowaniu strony, współwłaściciela nieruchomości, W. P. F. poprzez brak skutecznego doręczenia w wyniku braku ustalenia jego aktualnego adresu ze względu na przebywanie od wielu lat poza granicami Polski,

- mylne ustalenie inwestorów przedmiotowego przedsięwzięcia, poprzez pominięcie jej męża P. W., z którym jest w związku małżeńskim i w małżeńskiej wspólności majątkowej.

W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wnosząc o jej oddalenie podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji

publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną

decyzję administracyjną wyłącznie z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną i stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub

podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 134 § 1 i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu

przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).

Skarga nie jest zasadna.

W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest nakaz rozbiórki rozbudowy budynku mieszkalnego wzniesionego bez wymaganego pozwolenia na budowę.

Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia stanowi art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) zgodnie z którym właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w

drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Stosownie do przepisu art. 48 ust. 2 w sytuacji gdy budowa, o której mowa powyżej:

1) jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności:

a) ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo

b) ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego,

2) nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem wówczas właściwy organ wstrzymuje postanowieniem

prowadzenie robót budowlanych.

Zgodnie z ust. 3 ww. przepisu w postanowieniu, o którym mowa w ust. 2, ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie:

1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego;

2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3; do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2.

W przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1 (art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego).

Stosownie do uregulowań art. 48 ust. 1 obowiązkiem właściwego organu administracji (Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego) jest nakazanie rozbiórki obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganego przepisami

prawa pozwolenia na budowę. Przesłanki legalizacji samowoli samowoli budowlanej określone są w ust. 2 cytowanego przepisu.

Legalizacja samowoli budowlanej jest możliwa po spełnieniu opisanych w tym przepisie warunków, tj. zgodności inwestycji z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz z przepisami techniczno - budowlanymi. W takim przypadku, po wstrzymaniu robót budowlanych, organ nadzoru budowlanego zobowiązuje inwestora do złożenia, w określonym przez ten organ terminie, wskazanej w ust. 3 dokumentacji

W niniejszej sprawie bezspornym było, że przedmiotowa rozbudowa wybudowana została bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. Okoliczność ta nie była kwestionowana przez strony na żadnym etapie postępowania, a ustalenia organów w tym zakresie należy uznać za prawidłowe w świetle obowiązku zebrania i rozpatrzenia i rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art. 77 k.p.a.). Organ pierwszej instancji dokonał oględzin spornej nieruchomości, sporządził stosowną dokumentację oraz ustalił, w oparciu o odpowiedź skarżącej, że budowy dokonano w 2011 r. bez zezwolenia.

Dlatego też zasadnie powiatowy organ nadzoru budowlanego wszczął postępowanie legalizacyjne i nałożył na inwestorkę obowiązki określone w art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego tj. obowiązek przedstawienia zaświadczenia o zgodności rozbudowy z ustaleniami obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostateczną decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, 4 egzemplarze projektu budowlanego rozbudowy budynku mieszkalnego o przybudówkę oraz oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Nie budzi przy tym wątpliwości, że inwestorka nie wykonała nałożonych na nią obowiązków.

W tym miejscu należy podnieść, że wprawdzie proces legalizacji samowoli budowlanej prowadzony jest w interesie inwestora, lecz wskazać należy, że inwestor nie ma przymusu wykonywania nałożonych na niego obowiązków. W takim jednak przypadku inwestor winien liczyć się z konsekwencjami wynikającymi z art. 48 ust. 4 w związku z art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego. W razie nieprzedłożenia dokumentów, o które wzywał organ nadzoru budowlanego nie przejdzie on bowiem do kolejnego etapu procedury legalizacyjnej, o jakim mowa w art. 48 ust. 5 ustawy - Prawo budowlane, lecz wyda decyzję nakazującą przymusową rozbiórkę. Wykonanie nałożonych obowiązków jest obligatoryjnym elementem procesu legalizacji samowolnie wybudowanego obiektu. Bez przedstawienia żądanej dokumentacji organ nie może bowiem wydać decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i decyzji o pozwoleniu na wznowienie robót bądź decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego, jeżeli budowa została zakończona. Brzmienie art. 48 ust. 4 ustawy jest jednoznaczne i nie może budzić wątpliwości. W przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie nałożonych przez organ obowiązków właściwy organ obowiązany jest wydać decyzję, o której mowa w art. 48 ust. 1. Żaden przepis ustawy Prawo budowlane nie przewiduje w takiej sytuacji możliwości odstąpienia od orzeczenia nakazu rozbiórki. W szczególności w postępowaniu tym organy administracji nie mogą odstąpić od nakazu rozbiórki z powołaniem się - jak czyni to strona - na zasady współżycia społecznego. Reasumując, kategoryczne brzmienie przepisów prawa budowlanego normujących kwestie samowoli budowlanej (art. 48 ustawy) nie pozwala organom na zastosowanie instytucji uznania administracyjnego i jak zasadnie zauważył organ odwoławczy opisana wyżej procedura stanowi jedyną prawną drogę legalizacji samowoli budowlanej. W

tej sytuacji, organ prawidłowo wydał postanowienie w trybie art. 48 ust. 2 i 3. ustawy - Prawo budowlane, zobowiązując skarżąca do przedłożenia wskazanych dokumentów w celu jej zalegalizowania. Wobec niewykonania nałożonego obowiązku niemożliwa była ocena dokonanej inwestycji.

W niniejszej sprawie bezpośrednią podstawą wydania nakazu rozbiórki był właśnie fakt, że w wyznaczonym terminie inwestor nie przedłożył żądanych dokumentów. W takiej sytuacji nie było możliwe zalegalizowanie samowolnie powstałego obiektu a organ był zobowiązany usunąć skutki samowoli budowlanej poprzez nakazanie rozbiórki, zaś zarzuty skarżącej nie mają wypływu na treść rozstrzygnięcia.

Zaskarżona i poprzedzająca je decyzja organu I instancji odpowiada przepisom prawa.

Mając na względzie powyższe i uznając skargę za niezasadną, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji wyroku.