Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Dnia 9 kwietnia 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Porczyński Sędziowie Sędzia WSA Agata Sobieszek-Krzywicka Sędzia WSA Michał Zbrojewski (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 kwietnia 2026 roku sprawy ze skargi J. K. na bezczynność Wójta Gminy Zduny w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy 1. stwierdza, że Wójt Gminy Zduny dopuścił się bezczynności, która miała miejsce bez rażącego naruszenia prawa; 2. umarza postępowanie w zakresie żądania zobowiązania Wójta Gminy Zduny do wydania aktu; 3. oddala skargę w pozostałym zakresie; 4. zasądza od Wójta Gminy Zduny na rzecz skarżącego J. K. kwotę 600 (sześćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. ał

Pismem z 22 grudnia 2025 r. J. K., reprezentowany przez pełnomocnika w osobie radcy prawnego, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na bezczynność Wójta Gminy Zduny w przedmiocie wydania decyzji o warunkach zabudowy.

Skarżący wniósł o stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności w sprawie wydania decyzji o ustaleniu warunków zabudowy oraz, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, zobowiązanie organu do wydania decyzji w terminie 14 dni od daty doręczenia akt oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.

W uzasadnieniu wyjaśnił, że 23 grudnia 2024 r. złożył wniosek o wydanie decyzji o ustaleniu warunków zabudowy dla jednego budynku mieszkalnego jednorodzinnego planowanego na wyodrębnionej części działki nr ewid. [...], obr. [...]. Pomimo upływu ustawowych terminów określonych w art. 35 k.p.a., organ nie wydał decyzji administracyjnej ani innego aktu kończącego postępowanie. Organ błędnie przyjął, że sprawa dotyczy inwestycji polegającej na budowie 12 budynków mieszkalnych faktycznie kumulując bez podstawy prawnej kilka odrębnych postępowań, a następnie bezpodstawnie uzależnił rozpoznanie wniosku od przedłożenia decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, która, jak jednoznacznie stwierdził organ wyższego stopnia, nie była w tej sprawie wymagana.

25 września 2025 r. skarżący wniósł ponaglenie na bezczynność organu. Postanowieniem z 17 października 2025 r. Kolegium stwierdziło przewlekłość postępowania organu I instancji wskazując jednocześnie, że organ nie wykazał podstaw do żądania decyzji środowiskowej oraz ustaliło termin wydania decyzji do 15 grudnia 2025 r. Pomimo wyznaczonego terminu organ nadal nie wydał decyzji administracyjnej pozostając w stanie bezczynności.

W odpowiedzi na skargę organ stwierdził, że skarga na bezczynność poprzez wydanie decyzji z przekroczeniem terminu wskazanego przez Kolegium jest oczywiście bezzasadna. W toku postępowania skarżący podejmował działania, które w sposób istotny uniemożliwiły skuteczne prowadzenie sprawy i wydanie decyzji we wskazanym terminie, tj. częste i następujące po sobie zmiany pełnomocników, dokonywane bez zachowania należytej staranności co do zapewnienia ciągłości doręczeń, nieodbieranie korespondencji przez pełnomocnika, pomimo jej kierowania na wskazany do doręczeń adres, powtarzające się przypadki nieskutecznego doręczenia pism procesowych skutkujące niemożnością wydania decyzji oraz przedłużaniem postępowania.

W ocenie organu strona nie może wywodzić korzystnych dla siebie skutków procesowych z okoliczności, którym sama zawiniła, w szczególności z faktu celowego utrudniania doręczeń. Organ podejmował natomiast czynności mające na celu ustalenie stanu faktycznego i prawnego.

Decyzją z 7 stycznia 2026 r., znak: RR.GP.6730.75.2024 Wójt Gminy Zduny odmówił ustalenia warunków zabudowy i sposób zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie domu jednorodzinnego wraz z towarzyszącą infrastrukturą techniczną na części działki nr ewid. [...] (obecnie podzielonej na działki nr ewid. [...] i [...]) obr. [...], gm. Z..

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga okazała się zasadna.

Kwestią o zasadniczym znaczeniu w badanej sprawie pozostaje to, czy organ I instancji rozpoznając wniosek skarżącego z dnia 23 grudnia 2024 r. o ustalenie warunków zabudowy dopuścił się bezczynności. Pojęcie bezczynności definiuje art. 37 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2025 r. poz. 1691), powoływanej dalej jako: "k.p.a." wskazując, że jest to sytuacja niezałatwienia sprawy administracyjnej w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a.

Przed odniesieniem się do powyższej kwestii należy na wstępie zauważyć, że badana aktualnie skarga na bezczynność organu administracji została poprzedzona ponagleniem z 25 września 2025 r. złożonym przez skarżącego do organu wyższego stopnia. Jakkolwiek skarżący zarzucał wówczas organowi I instancji przewlekłe prowadzenie postępowania, to powyższe ponaglenie wypełnia formalne warunki wniesienie skargi na bezczynność czyniąc ją formalnie dopuszczalną. Nie ulega bowiem wątpliwości, że bezczynność organu pozostaje związana z naruszeniem terminów załatwienia sprawy, w tym także terminów wskazanych przez organ administracji na podstawie art. 36 § 1 k.p.a., a tym samym bezczynność zachodzi, gdy terminy ustawowe oraz wskazane przez organ na podstawie art. 36 § 1 k.p.a. upłynęły, a sprawa nie została załatwiona. Przewlekłość nie łączy się natomiast z przekroczeniem terminów załatwienia sprawy, a występuje wtedy, gdy sprawa nie została załatwiona mimo, że z uwagi na swój charakter powinna być już załatwiona. W takiej sytuacji organ załatwia sprawę dłużej niż powinien w świetle zasady szybkości postępowania. Zarówno bezczynność jak i przewlekłe prowadzenie postępowania wskazują na brak sprawności organu w rozstrzygnięciu sprawy administracyjnej. Z tego też powodu ponaglenie skarżącego wniesione w niniejszej sprawie, z uwagi na swą treść, odnosi się zarówno do bezczynności jak i przewlekłego prowadzenia postępowania. Skarżący wskazał bowiem w ponagleniu zarówno kwestie związane z niewydaniem przez organ wnioskowanej decyzji w zakreślonym terminie jak i z podejmowaniem przez organ czynności zbędnych, nieadekwatnych do okoliczności sprawy. W takiej sytuacji samo zatytułowanie przez skarżącego pisma ponagleniem na przewlekłe prowadzenie postępowania nie może być rozstrzygające dla oceny zakresu dokonanego ponaglenia. Należało zatem uznać, że skarga na bezczynność Wójta Gminy Zduny została wniesiona po wyczerpaniu środków zaskarżenia przysługujących skarżącemu, a zatem stosownie do art. 52 § 2 w związku z art. 53 § 2b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U z 2026 poz. 143 ze zm.), powoływanej dalej jako: "p.p.s.a.".

Należy także skonstatować, że z akt sprawy wynika, że Wójt Gminy Zduny 7 stycznia 2026 r., po rozpoznaniu ww. wniosku skarżącego z 23 grudnia 2024 r., wydał decyzję o odmowie ustalenia warunków zabudowy dla wskazanego przedsięwzięcia. Oznacza to, że stan zarzucanej bezczynności organu ustał po wniesieniu niniejszej skargi. Powyższe przesądza o konieczności umorzenia postępowania sądowoadministracyjnego w zakresie zobowiązania organu do wydania decyzji w sprawie, stosownie do art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Załatwienie sprawy po wniesieniu skargi na bezczynność wyłącza możliwość uwzględnienia takiej skargi w zakresie zobowiązania organu do wydania decyzji, odpadła bowiem przesłanka wydania orzeczenia na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. i rozstrzygnięcie skargi w tym zakresie stało się bezprzedmiotowe.

W takiej sytuacji zachodzi konieczność rozstrzygnięcia czy Wójt Gminy Zduny pozostawał w zarzucanej bezczynności. W tym zakresie należy zauważyć, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Skierniewicach, po rozpoznaniu ww. ponaglenia wniesionego przez skarżącego, postanowieniem z 17 października 2025 r. wskazało, że Wójt Gminy Zduny dopuścił się przewlekłości postępowania w sprawie wydania decyzji o ustaleniu warunków zabudowy; stwierdziło, że przewlekłość postępowania nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa i ustaliło termin załatwienia sprawy przez organ I instancji do 15 grudnia 2025 r. Powyższe stanowisko organu wyższej instancji uznać należy za aktualne również w zakresie bezczynności Wójta Gminy Zduny. Z akt sprawy wynika, że postępowanie w sprawie zostało wszczęte wnioskiem skarżącego z 23 grudnia 2024 r. 20 stycznia 2025 r. organ skierował do skarżącego wezwanie do uzupełnienia wniosku o ustalenie warunków zabudowy przez złożenie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zakreślając w tym zakresie termin 14 dni. Skarżący 31 stycznia 2025 r. wniósł o przedłużenie powyższego terminu, zaś organ postanowieniem z 6 lutego 2025 r. odmówił uwzględnienia wniosku. Następnie organ pismem z 18 lutego 2025 r. zawiadomił skarżącego o pozostawieniu bez rozpoznania jego wniosku o wydanie decyzji o warunkach zabudowy. Pismem z 10 marca 2025 r. skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na ww. postanowienie z dnia 6 lutego 2025 r. Skargę tę tutejszy Sąd odrzucił postanowieniem z 4 czerwca 2025 r., sygn. akt II SA/Łd 235/25. Kolejne czynności w sprawie organ podjął po wydaniu przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Skierniewicach postanowienia w kwestii ponaglenia, kierując 4 listopada 2025 r. do skarżącego wezwanie do uzupełnienia wniosku o ustalenie warunków zabudowy. Następnie pismem z 2 grudnia 2025 r. organ skierował do skarżącego zawiadomienie o zakończeniu postępowania dowodowego w trybie art. 10 § 1 k.p.a., a 7 stycznia 2026 r. wydał ww. decyzję o odmowie ustalenia warunków zabudowy.

Analiza opisanego toku czynności pozwala na stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności. Sprawa wywołana wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy nie została bowiem załatwiona ani w terminie ustawowym określonym w art. 35 § 3 k.p.a. ani w terminie, który organ mógł samodzielnie wskazać stosownie do art. 36 § 1 k.p.a. Powyższe przesądza o trafności skargi w zakresie bezczynności organu.

Wypada także zauważyć, że choć badana sprawa administracyjna trwała ponad rok, bezczynność organu nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa. Organ w toku postępowania nie pozostawał bowiem zupełnie bezczynny, a nadto stan stwierdzonej bezczynności pozostawał wynikiem błędu organu w zakresie oceny okoliczności sprawy, prowadzącego do nieuprawnionego pozostawienia bez rozpoznania wniosku skarżącego o ustalenie warunków zabudowy zamiast rozpoznania istoty sprawy i wydania merytorycznej decyzji. Tym samym organ pozostawał w błędnym przekonaniu o zakończeniu sprawy informując skarżącego o pozostawieniu jego wniosku bez rozpoznania. Stan taki trwał od 18 lutego 2025 r. do 17 października 2025 r., tj. do rozpoznania przez organ wyższego rzędu ponaglenia skarżącego. Na gruncie tych okoliczności sprawy wypada zauważyć, że w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowane jest stanowisko, że rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a. jest stan, w którym bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, bez wątpliwości i wahań można powiedzieć, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Przyjmuje się także, że należy w tym zakresie uwzględnić nie tylko proste zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia, bądź braku zakończenia, lecz także warunkowane okolicznościami sprawy czynności jakie powinien podjąć organ dążąc do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. Rażącym naruszeniem prawa jest zatem naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niepozwalające na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne; przy jednoczesnym braku racjonalnego uzasadnienia takiego naruszenia prawa (por: wyroki NSA: z 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12; z 30 stycznia 2014 r., sygn. akt I OSK 2563/13; z 17 listopada 2015 r., sygn. akt II OSK 652/15; z 10 marca 2021 r., sygn. akt II OSK 1610/20, dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl, powoływanej dalej jako: "CBOSA"). Badana sprawa pozbawiona jest tego rodzaju elementów drastycznego naruszenia prawa przez organ administracji, a to oznacza, że działania i zaniechania organu I instancji mające miejsce w badanej sprawie stanową o bezczynność organu, która jednak nie wykazuje cech rażącego naruszenia prawa, w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a. W tym też zakresie skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu stosownie do art. 151 p.p.s.a.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. Koszty te obejmują wpis od skargi oraz wynagrodzenie pełnomocnika.

Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym stosownie do treści art. 119 pkt 4 p.p.s.a.

ds