Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Tomasz Zbrojewski Sędziowie: Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński Sędzia del. WSA Jan Szuma (spr.) po rozpoznaniu w dniu 9 kwietnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Wojewody Podkarpackiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 8 listopada 2022 r., sygn. akt II SA/Rz 647/22 w sprawie ze skargi E. G. na postanowienie Wojewody Podkarpackiego z dnia 8 kwietnia 2022 r., nr I-III.7722.1.6.2022 w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania 1. oddala skargę kasacyjną, 2. oddala wniosek E. G. o zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.

Wyrokiem z dnia 8 listopada 2022 r., sygn. akt II SA/Rz 647/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uwzględnił skargę E. G. i uchylił zaskarżone postanowienie Wojewody Podkarpackiego (zwanego dalej "Wojewodą") z dnia 8 kwietnia 2022 r., nr I-III.7722.1.6.2022 utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta Miasta Rzeszowa z dnia 3 grudnia 2021 r., nr AR.670.65.16g.2018.MP65 o odmowie wznowienia postępowania zakończonego ostateczną własną decyzją o pozwoleniu na budowę z dnia 30 kwietnia 2014 r., nr 348/2014.

Skargę kasacyjną od wyroku wniósł Wojewoda zarzucając naruszenie:

1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (na datę zaskarżonego wyroku tekst jednolity Dz. U. z 2022 r., poz. 329 z późn. zm., dalej "P.p.s.a.") w zw. z art. 7, art. 77 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (na datę zaskarżonej decyzji tekst jednolity Dz. U. z 2021 r., poz. 735 z późn. zm., dalej "K.p.a.") poprzez pominięcie faktu, iż organ podjął wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, zważywszy na zasadę zaufania do władzy publicznej, co skutkowało nieprawidłowym przyjęciem przez Sąd pierwszej instancji, że pismo stron z dnia 25 września 2018 r. nie stanowi wniosku o wznowienie postępowania, w sytuacji, gdy w jego treści wnosząca wyraźnie wskazała, że wnosi "o wznowienie postępowań (... ) o udzielenie pozwoleń na budowę", natomiast kolejne pisma stanowiły jedynie uzupełnienie wniosku;

2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 148 § 2 K.p.a. poprzez nieprawidłowe uznanie, że termin, o którym mowa w art. 148 § 2 K.p.a., został zachowany. Zdaniem organu z materiału dowodowego wynika, że wniosek o wznowienie postępowania złożono 25 września 2018 r., natomiast wiedzę o decyzji o pozwoleniu na budowę będącej przedmiotem wniosku o wznowienie skarżąca uzyskała w dniach 6 i 7 listopada 2018 r. To oznacza, że wniosek o wznowienie postępowania ma charakter przedwczesny i nie został zachowany termin z art. 148 § 2 K.p.a.

Wskazując na powyższe Wojewoda wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Rzeszowie. Wystąpił także o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania.

Odpowiedź na skargę kasacyjną złożyła skarżąca, wnosząc o jej oddalenie. Zwróciła się także o zasądzenie od Wojewody na jej rzecz kosztów postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

Na wstępie należy wskazać, że art. 193 zd. drugie P.p.s.a. (obecnie tekst jednolity Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 z późn. zm.) wyłącza odpowiednie stosowanie do postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym art. 141 § 4 w zw. z art. 193 zd. pierwsze P.p.s.a. Uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W takim uzasadnieniu Naczelny Sąd Administracyjny nie relacjonuje więc ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej przedstawionych przez organy administracji i Sąd pierwszej instancji.

W myśl art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzą okoliczności skutkujące nieważnością postępowania sądowego, określone w art. 183 § 2 pkt 1-6 P.p.s.a., należy zatem ograniczyć się do zagadnień wynikających z zarzutów wyartykułowanych w podstawie skargi kasacyjnej.

Istota niniejszej sprawy sprowadza się do rozważenia, czy jako podanie o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Prezydenta z dnia 30 kwietnia 2014 r. o udzieleniu pozwolenia na budowę i zatwierdzeniu projektu budowlanego należało zakwalifikować pismo E. G. (i innych) z dnia 25 września 2018 r., w którym wniesiono o wznowienie postępowań o wydanie decyzji o warunkach zabudowy i postępowań o udzielenie pozwoleń na budowę, czy – na co wskazał Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym wyroku – odpowiedź na wezwanie organu, gdzie doprecyzowano, jakie decyzje były przedmiotem postępowania wznowieniowego.

Wymaga podkreślenia, że ustawodawca liczy bieg terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania nie od daty doręczenia decyzji, lecz od dnia w którym strona dowiedziała się o danej decyzji, to jest powzięła wiadomość o jej istnieniu i zawartym w niej rozstrzygnięciu. Powzięcie wiadomości o wydaniu decyzji nie jest przy tym pojęciem tożsamym z zawiadomieniem o pełnej treści decyzji, co mogłoby nastąpić dopiero po doręczeniu decyzji. W pierwszym przypadku chodzi tylko o informację o wydaniu decyzji, w drugim o czynność jej doręczenia. Art. 148 § 2 K.p.a. nie wymaga dla otwarcia biegu terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. doręczenia decyzji, której dotyczy żądanie wznowienia. Bieg tego terminu rozpoczyna się w dacie powzięcia przez stronę wiadomości o istnieniu danej decyzji. Istotne jest to, aby do strony dotarła wiadomość o wydaniu decyzji i o zawartym w niej rozstrzygnięciu, niezależnie od źródła, z którego pochodzi informacja (zob. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 7 sierpnia 2008 r., sygn. akt II OSK 931/07; 18 lipca 2012 r., sygn. akt I OSK 1025/11 i 14 lutego 2013 r., sygn. akt II OSK 1927/11, orzeczenia.nsa.gov.pl).

Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko wyrażone w zaskarżonym wyroku, że skarżąca wiedzę o kwestionowanych decyzjach powzięła w listopadzie 2018 r., aby następnie 14 listopada 2018 r. złożyć podanie, w którym zawnioskowała o wznowienie postępowań w odniesieniu do konkretnych znaków zakończonych spraw administracyjnych. Wcześniej skarżąca nie miała dostatecznej wiedzy o działaniach organu, a jej wystąpienia były oparte na przypuszczeniach, które nie mogą być utożsamiane z "dowiedzeniem się" o decyzji w rozumieniu art. 148 § 2 K.p.a.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie trafnie akcentował, że wymienienie przez E. G. konkretnych numerów decyzji miało miejsce dopiero w treści właściwego wniosku o wznowienie postępowań datowanego na dzień 14 listopada 2018 r.

Skądinąd zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego nie jest trafne rozumowanie Wojewody zaprezentowane w skardze kasacyjnej, jakoby organ kierując się zasadą budzenia zaufania do władzy publicznej powinien potraktować pismo skarżącej z dnia 25 września 2018 r. jako wniosek o wznowienie postępowania. Zagadnienie to oceniać należy zgoła inaczej. Skoro z okoliczności sprawy wynika, że dopiero w listopadzie 2018 r. wnioskodawczyni otrzymała precyzyjną wiedzę o (później) kwestionowanej w postępowaniu wznowieniowym decyzji i niezwłocznie, to jest 14 listopada 2018 r., zawnioskowała o wznowienie postępowania precyzując jego przedmiot (decyzję), to uznać należało, że działała ona terminowo i stosownie do wymogów wynikających z procedury administracyjnej (art. 148 § 2 K.p.a.). Koncepcja, że wniosek o wznowienie postępowania może być uznany za "przedwczesny", bowiem osoba miała domagać się we wcześniejszym piśmie (w analizowanym przypadku – piśmie z dnia 25 września 2018 r.) wznowienia postępowania o niesprecyzowanym przedmiocie, jest trudna do zaakceptowania. W piśmie z dnia 25 września 2018 r. wprawdzie pojawia się wniosek "o wznowienie" postępowań, jednakże nie wskazuje ono na przedmiot wznowienia. W okolicznościach niniejszej sprawy, ocenianych indywidualnie, pismo to należy potraktować jako takie, które nie wywołało, z datą jego złożenia, skutku w postaci wszczęcia postępowania jurysdykcyjnego, wznowieniowego w sprecyzowanej sprawie.

Sąd pierwszej instancji trafnie dopatrzył się więc po stronie organów naruszenia art. 148 § 2 w zw. z art. 7, art. 77 i art. 80 K.p.a. w sposób, który miał istotny wpływ na wynik postępowania. Nie doszło zatem do naruszenia tych przepisów w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a, jak to zarzucono w skardze kasacyjnej. Stosownie do przedstawionych wyjaśnień, nie naruszono także art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 148 § 2 K.p.a.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, orzekając w granicach skargi kasacyjnej i uznając podniesione w niej zarzuty za nieusprawiedliwione, orzekł jak w punkcie 1. sentencji wyroku na podstawie art. 184 P.p.s.a.

W punkcie 2. sentencji wyroku Sąd oddalił wniosek skarżącej o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, ponieważ nie poniosła ona kosztów sądowych w postępowaniu kasacyjnym. Odpowiedź na skargę kasacyjną nie została bowiem sporządzona przez profesjonalnego pełnomocnika.