Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Grochowska-Jung, Sędziowie WSA Andrzej Kołodziej (spr.), WSA Przemysław Szustakiewicz, Protokolant Magda Magdoń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 marca 2008 r. sprawy ze skargi K. H. na postanowienie Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] maja 2007 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości, 3. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz [...] S. R. kwotę 257 zł (dwieście pięćdziesiąt siedem) oraz kwotę 52,80 zł (pięćdziesiąt dwa złote 80/100) stanowiącą 22% podatku VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych postanowieniem z dnia [...] maja 2007 r. nr [...], wydanym na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) w związku z art. 22 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2002 r. Nr 101, poz. 926 ze zm.), stwierdził uchybienie terminu do wniesienia przez K. H. wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy ze skargi K. H. na przetwarzanie jego danych osobowych przez I. Sp. z o.o. z siedzibą w W., A. Sp. z o.o. (dawniej C. Sp. z o.o.) z siedzibą w W., E. S.A. z siedzibą we W. oraz I. Sp. z o.o. z siedzibą w W., rozstrzygniętej decyzją Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] lipca 2006 r. (znak: [...]), orzekającą o umorzeniu postępowania.

W uzasadnieniu podał, iż wskazana decyzja Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] lipca 2006 r. została prawidłowo doręczona zainteresowanemu w dniu [...] lipca 2006 r. (za zwrotnym poświadczeniem odbioru, na którym widnieje jego podpis). W dniu [...] kwietnia 2007 r. do Biura GIODO wpłynęło pismo K. H. z dnia [...] kwietnia 2007 r., w którym – powołując się na ww. decyzję – podniósł, że zawiera ona kłamstwa i nieprawdziwe stwierdzenia.

Poinformował on ponadto, że w dalszym ciągu otrzymuje od I. Sp. z o.o. wezwania do zapłaty, na dowód czego przedłożył kserokopię pisma z dnia [...] marca 2007 r. Błędne są zatem ustalenia organu zawarte w przedmiotowej decyzji, iż wskazana wyżej Spółka nie przetwarza obecnie jego danych osobowych.

Organ stwierdził, że zarzuty K. H. są niewątpliwie wyrazem niezadowolenia z wydanej decyzji, a nadto zawierają przekonanie o jej wadliwości, wobec czego zasadnym jest uznanie pisma z dnia [...] kwietnia 2007 r. za wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych podniósł również, że zainteresowany, jak też pozostałe strony postępowania, został pouczony o przysługującym mu prawie do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w terminie 14 dni od daty doręczenia decyzji.

Zatem, w ocenie organu, termin do złożenia powyższego wniosku upłynął w dniu [...] sierpnia 2006 r., zaś jego nadanie w placówce pocztowej w dniu [...] kwietnia 2007 r. nastąpiło z uchybieniem terminu do jego wniesienia.

W skardze na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie K. H. ponownie odniósł się do ustalonego w treści decyzji Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] lipca 2006 r. stanu faktycznego polegającego na przyjęciu, że I. Sp. z o.o. nie przetwarza jego danych osobowych. Skarżący podniósł, że początkowo uznał ustalenia organu za wiarygodne, jednak obecnie okazało się, że to "kłamstwo, celowe, zamierzone czy lenistwo instytucji państwowej". Podał również, iż [...] kwietnia 2007 r. otrzymał pismo z datą [...] marca 2007 r. z firmy I. Ponadto w skardze zawarł szereg zarzutów w stosunku do Generalnego Inspektora oraz innych podmiotów, które dotychczas nie były przez niego skarżone.

W odpowiedzi na skargę Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko faktyczne oraz prawne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w szczególności przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Skarga badana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie.

Zasadnicze znaczenie ma w rozpoznawanej sprawie ocena charakteru pisma K. H. z dnia [...] kwietnia 2007 r., skierowanego do Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych, które organ potraktował jako wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją tego organu z dnia [...] lipca 2006 r., znak: [...].

Zgodnie z brzmieniem art. 63 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), podania (żądania, wyjaśnienia, odwołania, zażalenia) mogą być wnoszone pisemnie, telegraficznie lub za pomocą dalekopisu, telefaksu, poczty elektronicznej albo za pomocą formularza umieszczonego na stronie internetowej właściwego organu administracji publicznej, umożliwiającego wprowadzenie danych do systemu teleinformatycznego tego organu, a także ustnie do protokołu (§ 1).

Podanie powinno zawierać co najmniej wskazanie osoby, od której pochodzi, jej adres i żądanie oraz czynić zasadność innym wymaganiom ustalonym w przepisach szczególnych (§ 2).

Podanie wniesione pisemnie albo ustnie do protokołu powinno być podpisane przez wnoszącego, a protokół ponadto przez pracownika, który go sporządził. Gdy podanie wnosi osoba, która nie może lub nie umie złożyć podpisu, podanie lub protokół podpisuje za nią inna osoba przez nią upoważniona, czyniąc o tym wzmiankę obok podpisu (§ 3).

Omawiany przepis reguluje wymagania formalne zarówno co do formy podania (§ 1), jak i jego treści (§ 2 i § 3), jakie musi spełnić strona, by jej czynność procesowa w postaci podania o wszczęcie postępowania spowodowała skutek prawny. Treść powyższego przepisu wskazuje również na przyjętą przez Kodeks postępowania administracyjnego zasadę ograniczonego formalizmu. Ustalenie przez organ administracji publicznej, że podanie o wszczęcie postępowania spełnia te ograniczone wymagania formalne, ma kluczowe znaczenie dla ochrony interesu prawnego strony, ponadto gwarantuje, że czynność ta została dokonana przez stronę, zaś treść żądania wyznacza przedmiot postępowania.

Nieusunięcie braku wskazania żądania wyznaczającego przedmiot postępowania powoduje bezskuteczność wniesionego podania. Organ administracji publicznej nie posiada uprawnień do zmiany kwalifikacji prawnej żądania strony, co podkreślał wielokrotnie Naczelny Sąd Administracyjny.

W wyroku z dnia 11 czerwca 1990 r., sygn. akt I SA 367/90 (ONSA 1990, Nr 2-3, poz. 47) NSA stwierdził: "Stosownie do art. 61 § 1 Kpa żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego określa przedmiot tego postępowania, a w razie wątpliwości – sprecyzowanie żądania należy do strony, nie zaś do organu administracji". Natomiast w wyroku z dnia 17 września 1992 r., sygn. akt III SA 949/92 (Kpa z orzecznictwem, str. 154) NSA wskazał: "O tym, jaki charakter ma pismo strony, decyduje sama strona. Jeśli charakter wniesionego pisma budzi wątpliwości, organ administracji ma obowiązek wyjaśnić rzeczywistą wolę strony. Organ ma przy tym, na podstawie art. 9 k.p.a., obowiązek czuwania nad tym, aby strona nie poniosła szkody z powodu nieznajomości prawa i w tym celu powinien udzielić jej w razie potrzeby niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Wyjaśnienie i wskazówki powinny dotyczyć w szczególności dopuszczalności pisma".

Dokonując analizy pisma skarżącego z dnia [...] kwietnia 2007 r., uznanego przez Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych za wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, do którego – zgodnie z przepisem art. 127 § 3 k.p.a. – stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań, rozstrzygniętej decyzją organu z dnia [...] lipca 2006 r., należy stwierdzić, że takie działanie organu nosi cechy arbitralności. Co prawda, stosownie do treści art. 128 k.p.a., odwołanie nie wymaga szczegółowego uzasadnienia, wystarczy, jeżeli z odwołania wynika, że strona nie jest zadowolona z wydanej decyzji, tym niemniej w razie wątpliwości, czy też braku spełnienia wymogów co do treści określonych w art. 63 § 2 i § 3, organ winien wezwać stronę do ich usunięcia w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia go bez rozpoznania, co wynika wprost z przepisu art. 64 § 2 k.p.a. W ocenie Sądu przedmiotowe pismo skarżącego nie zawiera sprecyzowanej treści żądania, by można było ponad wszelką wątpliwość wyznaczyć przedmiot postępowania. Tym samym organ administracji publicznej, nie będąc władny do takiego działania, sam ten przedmiot określił.

Dopuścił się w ten sposób naruszenia przepisu art. 64 § 2 k.p.a. i to w sposób mający istotny wpływ na wynika sprawy.

Rozpoznając sprawę ponownie, Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych winien wyjaśnić, jaka była rzeczywista wola skarżącego zawarta w jego piśmie z dnia [...] kwietnia 2007 r.

Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku. O wstrzymaniu wykonania zaskarżonego postanowienia Sąd orzekł na podstawie art. 152 powołanej ustawy, zaś o kosztach w oparciu o przepis art. 250 ww. ustawy w związku z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).