Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Magdalena Durzyńska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Jolanta Dargas, sędzia WSA Bożena Marciniak, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 15 stycznia 2021 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] kwietnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Prezydenta [...] z dnia [...] maja 2018 r. nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz M. B. 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Postanowieniem z [...] kwietnia 2020 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej jako organ) utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta [...] z [...] maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości ozn. jako dz. ew. nr [...] z obr. [...], na podstawie ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz.U. z 2019 r. poz. 1314) do czasu zakończenia postępowania prowadzonego przez Prokuraturę Regionalną we W. sygn. akt [...], obejmującego dawną nieruchomość "[...]" z którego pochodzi przedmiotowa nieruchomość.

W uzasadnieniu powyższego postanowienia organ wskazał, że zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r., poz. 256, dalej jako kpa) organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. W dalszej kolejności organ podniósł, że przez zagadnienie wstępne należy rozumieć takie zagadnienie prawne, które determinuje podjęcie rozstrzygnięcia w danej sprawie, jego treścią może być wypowiedź co do uprawnienia lub obowiązku, stosunku lub zdarzenia prawnego albo innej jeszcze okoliczności mającej w sprawie znaczenie prawne, przy czym musi istnieć bezpośredni związek przyczynowy pomiędzy merytorycznym rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej a zagadnieniem wstępnym.

W ocenie organu zasadne jest zawieszenie postępowania w sprawie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności przedmiotowej nieruchomości z uwagi na toczące się przed Prokuraturą Regionalną we W. postępowanie, którego przedmiotem jest m.in. prawidłowość ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do dawnej nieruchomości "[...]", z której pochodzi przedmiotowa nieruchomość. Bez znaczenia pozostaje okoliczność, że strona postępowania nie ma wiedzy na temat postępowania toczącego się przed prokuraturą.

Skargę od powyższego postanowienia wywiodła M. B. (dalej jako skarżąca). Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1. art. 97 § 1 pkt 4 kpa w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 kpa poprzez nieprawidłowe zastosowanie i w konsekwencji błędne utrzymanie w mocy wadliwego zawieszenia postępowania administracyjnego w sytuacji, gdy w sprawie nie występuje zagadnienie wstępne;

2. art. 7, 77 § 1, 107 § 3 w zw. z art. 126 kpa oraz art. 8 kpa i art. 9 kpa polegające na naruszeniu zasady legalizmu i pogłębiania zaufania stron do władzy publicznej w stopniu decydującym ostatecznie o jej wyniku poprzez brak rzetelnego i dokładnego wyjaśnienia istotnej okoliczności sprawy i w konsekwencji ponowne błędne uznanie, że do zawieszenia postępowania wystarczająca jest wyłącznie lakoniczna informacja organów ścigania sprzed 2 lat o toczącym się postępowaniu wyjaśniającym, bez sprawdzenia czy postępowanie to na dzień wydania postanowienia jest nadal prowadzone a jeśli tak to w jakim zakresie i przedmiocie.

Wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz

postanowienia wydanego w pierwszej instancji oraz zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów sądowych według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Zaskarżone w niniejszej sprawie postanowienie jest orzeczeniem o charakterze procesowym, co powoduje, że zakres kognicji Sądu ogranicza się wyłącznie do oceny legalności zawieszenia postępowania i nie obejmuje oceny w kwestii merytorycznego rozstrzygnięcia.

Zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 kpa zawieszenie postępowania administracyjnego następuje wówczas, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Zagadnienie wstępne występuje wówczas, gdy istnieje konieczność rozstrzygania zagadnienia prawnego przez inny organ lub sąd, rozumiana jako niezbędność danej kwestii do rozstrzygnięcia, lub gdy wymaga tego przepis prawa, a nie może to nastąpić w toku danego postępowania. Pod pojęciem "zagadnienia wstępnego" rozumieć należy kwestię prawną, która nie była jeszcze prawomocnie przesądzona na właściwej drodze, wyłaniającą się w toku postępowania administracyjnego, gdy jej uprzednie rozstrzygnięcie, a więc poprzedzające rozpatrzenie sprawy, leży w kompetencji innego organu lub sądu. Konieczne jest przy tym istnienie bezpośredniej zależności pomiędzy uprzednim rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego, a rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji. Przy czym nie chodzi tu o konieczność wyjaśnienia nawet poważnych wątpliwości dotyczących aspektów prawnych sprawy, lecz o rozstrzygnięcie zagadnienia prawnego, bez rozstrzygnięcia którego nie jest możliwe wydanie orzeczenia w sprawie głównej. Stąd, przepis art. 97 § 1 pkt 4 kpa wymaga istnienia miedzy rozstrzygnięciem sprawy, a zagadnieniem wstępnym związku bezpośredniego, rozumianego jako bezwzględne uzależnienie rozpatrzenia sprawy i wydania decyzji od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. W przypadku braku takiego związku, zawieszenie postępowania na tej podstawie nie jest dopuszczalne. Innymi słowy, zawieszając postępowanie na podstawie ww. przepisu organ nie może kierować się przewidywaniami co do wyniku postępowania lecz tym, czy w świetle posiadanych materiałów dowodowych i obowiązującego prawa jest możliwe rozpoznanie sprawy. Od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego powinno bowiem zależeć rozpoznanie sprawy w ogóle, a nie wydanie mniej lub bardziej pozytywnej bądź negatywnej dla wnioskodawcy decyzji. Organ musi tym samym ustalić bezpośredni związek przyczynowy pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, a zagadnieniem wstępnym (zob. wyrok NSA z dnia 12 kwietnia 2013 r. I OSK 2108/11). Samo stwierdzenie, że wynik innego postępowania może mieć, a nawet niewątpliwie będzie miał wpływ na losy rozpoznawanej sprawy, nie daje jeszcze podstaw do zawieszenia postępowania. Postępowanie może zostać zawieszone na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa tylko wtedy, gdy w sprawie wystąpi zagadnienie, którego brak rozstrzygnięcia wyklucza każde, zarówno pozytywne jak i negatywne dla strony zakończenie postępowania administracyjnego (zob. wyrok NSA z dnia 20 grudnia 2012 r. II OSK 1570/11).

Przenosząc powyższe na grunt kontrolowanej sprawy trzeba stwierdzić, że organy nie wykazały aby w niniejszej sprawie zaistniało zagadnienie wstępne w powyższym rozumieniu. Należy zauważyć, że w obrocie prawnym funkcjonuje ostateczna decyzja Prezydenta [...] z [...] maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie ustanowienia na 99 lat prawa użytkowania wieczystego do zabudowanego gruntu o powierzchni [...] m2, uregulowanego w KW nr [...] oznaczonego jako działka ewidencyjna nr [...] w obrębie [...], położonego przy ul. [...] oraz niezabudowanego gruntu o powierzchni [...] m2 uregulowanego w KW nr [...] oznaczonego jako działka ewidencyjna nr [...] w obrębie [...], położonego przy ul. [...] na rzecz skarżącej. Z akt sprawy nie wynika, aby do dnia wydania postanowienia o zawieszeniu powyższa decyzja została zakwestionowana. W aktach sprawy znajduje się pismo Prokuratury Regionalnej we W. z [...] stycznia 2018 r. w którym zwraca się o przesłanie akt m.in. postępowania zakończonego ww. decyzją, w związku z analizowaniem procesu reprywatyzacji. Samego faktu "analizowania procesu reprywatyzacji" przez prokuraturę, w sytuacji gdy w aktach sprawy brak jest jakichkolwiek informacji o zakresie i przedmiocie toczącego się przed prokuraturą postępowania, nie można utożsamiać z wystąpieniem w sprawie zagadnienia wstępnego, jako że zagadnienie, które wykazuje jedynie pośredni związek z rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji, nie ma charakteru zagadnienia wstępnego, mogą wiązać się z nim określone skutki, ale powstanie takiego zagadnienia nie rodzi obowiązku zawieszenia postępowania administracyjnego. W tym stanie rzeczy Sąd uznał skargę za uzasadnioną.

Uwzględniając powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej jako ppsa) uchylił zaskarżone postanowienie oraz postanowienie organu I instancji. Rozpoznając ponownie sprawę organy wezmą pod uwagę stanowisko sądu oraz zaprezentowaną wykładnię art. 97 § 1 pkt 4 kpa.

O kosztach postępowania orzeczono stosownie do art. 200 w zw. z art. 205 § 1 ppsa.