Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Karol Kiczka (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 3 sierpnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 listopada 2021 r., sygn. akt I SPP/Wa 209/21 o odrzuceniu zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 października 2021 r., sygn. akt I SPP/Wa 209/21 w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Komisji do spraw reprywatyzacji nieruchomości warszawskich z dnia 28 maja 2018 r., nr KR III R16c/17 w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 12 października 2021 r., sygn. akt I SPP/Wa 209/21 (dalej postanowienie z 12.10.2021) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie utrzymał w mocy postanowienie starszego referendarza sądowego z 23 sierpnia 2021 r. odmawiające przyznania M. K. (dalej Skarżąca) prawa pomocy w zakresie ustanowienie adwokata lub radcy prawnego w celu sporządzenia skargi kasacyjnej (k. 21).

Zarządzono przesłanie Skarżącej "odpisu nieprawomocnego postanowienia z dnia 12 października 2021 r. wraz z uzasadnieniem", a także "pouczenie o możliwości i trybie wniesienia zażalenia". Wykonano zarządzenie (k. 27, k. 29).

Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wpłynęło zażalenie skarżącej na powyższe postanowienie (k. 30-31).

Postanowieniem z dnia 30 listopada 2021 r., sygn. akt I SPP/Wa 209/21 (dalej postanowienie z 30.11.2021) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił zażalenie Skarżącej na postanowienie z 12.10.2021 (k. 34).

W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie powołał się na treść art. 194 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej ppsa), a także na treść art. 259 § 1 ppsa, zgodnie z którym od zarządzeń i postanowień referendarza sądowego, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8 ppsa, strona albo adwokat lub radca prawny mogą wnieść do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego sprzeciw w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia zarządzenia lub postanowienia. Przypomniał, że rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8 ppsa, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy (art. 260 § 1 ppsa). Wskazał, że zgodnie z art. 260 § 2 ppsa, sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Sąd I instancji zauważył, że z powołanych przepisów wynika, że postępowanie w przedmiocie prawa pomocy jest dwuinstancyjne. Od postanowienia lub zarządzenia referendarza sądowego przysługuje sprzeciw, który rozpoznaje wojewódzki sąd administracyjny, orzekając jako sąd drugiej instancji. Postanowienie sądu wydane w wyniku rozpoznania sprzeciwu jest prawomocne od dnia wydania i nie podlega dalszemu zaskarżeniu. Żaden z przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewiduje możliwości wniesienia zażalenia na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego wydane na skutek rozpoznania sprzeciwu. Złożone zażalenie podlega zatem zdaniem Sądu I instancji odrzuceniu jako niedopuszczalne (k. 35).

Zarządzono przesłanie Skarżącej "odpisu nieprawomocnego postanowienia z dnia 30 listopada 2021 r. wraz z uzasadnieniem", a także "pouczenie o możliwości i trybie wniesienia zażalenia". Wykonano zarządzenie (k. 37).

Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła Skarżąca, zaskarżając je w całości. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie przepisów postępowania poprzez błędne pouczenie, że od postanowienia z 12.10.201 służyło jej prawo wniesienia zażalenia w terminie 7 dni od jego otrzymania. Wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i rozpoznanie zażalenia, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania (k. 40-41).

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 260 ppsa wojewódzki sąd administracyjny, rozpoznając sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego w sprawie przyznania prawa pomocy, orzeka jako sąd II instancji. Sformułowanie, że sąd orzeka jako "sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu" oznacza że: po pierwsze – postępowanie w tej sprawie jest dwuinstancyjne, po drugie – na postanowienia wydane w tej sytuacji przez wojewódzki sąd administracyjny nie przysługuje zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Nie przysługuje bowiem żaden środek zaskarżenia od postanowień wydanych przez sąd II instancji.

Tym samym, jak słusznie podniósł Sąd I instancji, od postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego wydanego na skutek rozpoznania sprzeciwu nie przysługuje zażalenie, ani jakikolwiek inny środek zaskarżenia, ponieważ nie przewidują tego przepisy ppsa. Zgodnie bowiem z art. 194 § 1 ppsa na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego zażalenie przysługuje w przypadkach przewidzianych w ustawie, albo w przypadkach wymienionych w art. 194 § 1 pkt 1-10 ppsa. W tym katalogu nie mieści się postanowienie wydane na skutek rozpoznania sprzeciwu. Prawidłowe pozostaje zatem stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu, że złożone zażalenie na postanowienie z 12.10.2021 podlegało odrzuceniu.

Powyższej konstatacji nie zmienia podnoszony przez Skarżącą fakt zawarcia przy doręczeniu Skarżącej odpisu postanowienia z 12.10.2021 pouczenia o możliwości i trybie wniesienia zażalenia. Pouczenie to zostało zamieszczone na skutek oczywistej omyłki. Z błędu tego nie można jednak wywodzić skutków niezgodnych z przytoczonymi powyżej przepisami.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z pkt 197 § 2 w związku z art. 194 § 1 pkt 8 ppsa, orzekł jak w sentencji.